Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Quan Hệ Mỹ-việt Nhìn Từ California

17/07/201000:00:00(Xem: 5131)

Quan hệ Mỹ-Việt nhìn từ California

Người Việt biểu tình phản đối hội thảo đầu tư, giáo dục và triển lãm “Meet Vietnam” tại San Francisco, 11.2009. (ảnh Bùi Văn Phú)

Bùi Văn Phú
Mười lăm năm trước Hoa Kỳ và Việt Nam chính thức thiết lập quan hệ, sau đúng 20 năm đoạn giao kể từ khi cuộc chiến Việt Nam kết thúc vào tháng 4.1975 với sự thất bại của Hoa Kỳ.
Đối với người Mỹ, sự kiện đó đánh dấu một trang sử mới cho việc trở lại Việt Nam bằng quan hệ nhiều mặt, nổi bật nhất là thương mại.
Ngày nay, đặc biệt là ở bang California, thành quả của quan hệ Mỹ-Việt sau 15 năm được biểu hiện qua sản phẩm Việt và những mặt hàng sản xuất tại Việt Nam đang được bày bán trong các cửa hàng ở Mỹ, từ siêu thị Á đông đến Macy’s, Costco, IKEA. Hàng Việt tại Mỹ đa dạng, từ tôm cá, hoa quả, mắm, tiêu cho đến đồ gốm, gỗ và quần áo, giầy dép. Hàng thường cũng như hàng hiệu.
Trao đổi thương mại giữa hai nước không còn nhiều rào cản vì cả hai đều là hội viên WTO và hai bên đã kí một hiệp định thương mại song phương. Con số được quan chức hai chính phủ đưa ra cho thấy hiện thời mức giao thương giữa hai nước lên trên 15 tỉ đô-la, so với vài trăm triệu vào thời điểm năm 1995, và Hoa Kỳ hiện là quốc gia đầu tư nhiều nhất vào Việt Nam. Nhiều doanh nhân Mỹ, trong đó có người Mỹ gốc Việt đã vào Việt Nam đầu tư.

Ông David Dương đem kiến thức và kĩ thuật về đầu tư vào khu vực xử lí rác giúp cải tiến môi trường. (ảnh Bùi Văn Phú)


Trong khi quan hệ giữa Việt Nam với Hoa Kỳ đã có nhiều tiến bộ, ngay cả trong lãnh vực quân sự, quốc phòng cũng đang có hướng đi tích cực hơn, nhưng quan hệ giữa người Việt hải ngoại với nhà nước Việt Nam vẫn còn những bức xúc chưa có chiều hướng giải quyết, như chính sách sai lầm trong quá khứ, vấn đề nhân quyền, tự do dân chủ tại Việt Nam.
Năm 1995 ghi dấu quan hệ Mỹ-Việt được thiết lập cũng là thời điểm con số người Việt hải ngoại về thăm quê hương nhảy vọt, để rồi từ đó lên đến vài trăm nghìn mỗi năm. Mức đầu tư của người Việt vào thị trường Việt Nam cũng từ đó tăng theo, từ vài chục triệu nay đã lên đến hơn tỉ đôla. Cuối năm 1997 Việt Nam mở thêm Tổng lãnh sự quán tại San Francisco nhằm đáp ứng nhu cầu lãnh sự, tìm hiểu đầu tư tại Việt Nam của người Mỹ nói chung và của người Việt hải ngoại nói riêng.
Tiếp cận giữa các nhà ngoại giao Việt Nam tại San Francisco với người Việt cũng mở rộng ra. Liên hoan đón Tết 1998 do Tổng lãnh sự tổ chức với hai trăm khách, nay tăng lên hơn một nghìn và gồm đủ mọi thành phần của cộng đồng và xã hội. Từ những ngày đầu tổ chức đơn sơ, sau có nhiều người trong cộng đồng như ông Đỗ Vẫn Trọn của tổ hợp Truyền thông Viên Thao, luật sư Vũ Ngọc Trác của Hiệp hội Doanh nhân người Mỹ gốc Việt giúp tổ chức nên liên hoan Tết phong phú với đoàn văn nghệ trong nước cùng ca sĩ hải ngoại như Tuấn Ngọc, Thái Thảo, Ái Vân, Tuấn Anh, Thu Phương đến hát giúp vui.
Từ năm 2000 Tổng lãnh sự quán cũng nhiều lần tổ chức mừng Quốc Khánh 2.9 như một sinh hoạt mang tính ngoại giao và có sự tham dự của một số người Việt địa phương. Tuy nhiên việc treo cờ cộng sản Việt Nam trước tiền đình toà thị chính San Francisco trong ngày này vẫn bị một số đại diện hội đoàn người Việt phản đối với chính quyền thành phố.
Và có một điều, không hiểu vì lí do gì mà trước cơ sở ngoại giao Việt Nam ở đây không treo quốc kì. Trong khi trên nóc Tổng lãnh sự quán Trung Quốc cách đó vài khu phố lúc nào cờ cũng tung bay.

Tôm nhập từ Việt Nam bán trong siêu thị ở Mỹ. (ảnh Bùi Văn Phú)


Căng thẳng giữa nhà nước và người Việt hải ngoại thường thể hiện qua các cuộc biểu tình phản đối quan chức Việt Nam đến Mỹ. Tháng 8 năm 1995, khi hai nước vừa chính thức bang giao, đại sứ Lê Văn Bàng qua Nam California nói chuyện về quan hệ hai nước và đã có hàng nghìn người biểu tình. Các chuyến đi của lãnh đạo Việt Nam đến Washington, California hay Houston, nơi Việt Nam mới đặt thêm một văn phòng tổng lãnh sự, đều gặp phản đối của người Việt. Năm ngoái có hội thảo về đầu tư, giáo dục và triển lãm chủ đề “Meet Vietnam” tại San Francisco cũng có hàng trăm người biểu tình.
Trong sinh hoạt người Việt hải ngoại, có người phản đối Hà Nội và cũng có người hợp tác đầu tư.
Mấy năm trước, ông David Dương là tổng giám đốc công ty rác California Waste Solutions đã quyết định đem kiến thức và kĩ thuật về nước thành lập công ty Vietnam Waste Solutions, đầu tư vào khu xử lí rác Đa Phước trị giá cả trăm triệu đôla.
Công ty được coi là thành công, nhưng cũng gặp cạnh tranh mà ông cho là không minh bạch và công bằng của những công ty nhà nước.
Năm ngoái Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã yêu cầu ông trả lời một số cáo giác rằng công ty Đa Phước làm ô nhiễm không khí và nước. Với những bằng chứng khoa học thu thập, ông chứng minh cho những đại biểu thấy mùi hôi là do xe chở rác của nhà nước tạo ra chứ không phải từ bãi rác Đa Phước. Ông David mong có sự cạnh tranh minh bạch và lành mạnh giữa các công ty.
Ông David Dương là thành viên của Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài và là chủ tịch hội đồng quản trị Hiệp hội Doanh nhân người Mỹ gốc Việt có trụ sở ở San Jose. Hỏi về quan hệ thương mại giữa doanh nhân trong và ngoài nước, ông nói người Việt nước ngoài mang tiền về đầu tư tạo công ăn việc làm cho người dân trong nước, đáp lại doanh nhân trong nước cũng nên đầu tư ra nước ngoài vào những khu có đông người Việt để giúp cho người Việt hải ngoại có việc làm. Mục đích của hiệp hội là làm cầu nối đó giữa doanh nhân trong và ngoài nước.
Hỏi cảm nhận về những cuộc biểu tình của người Việt khi có quan chức Việt Nam đến Mỹ, ông David nói rằng gia đình ông mất tài sản khi nhà nước đánh tư sản mại bản, nhưng may mắn không ai mất mạng. Nhưng có những gia đình có người đã mất mạng, còn những nỗi đau. Ông hiểu nỗi đau của họ.
Phần ông, ngày nay với một nước Việt Nam đang hội nhập với thế giới và đã mở ra nhiều cơ hội đầu tư, ông muốn đem khả năng của mình về để cải thiện môi trường và giáo dục để giúp đất nước phát triển.
Là một người thành công trong thương trường Mỹ, ông David Dương đã đóng góp nhiều cho cộng đồng và thường xuyên tham gia sinh hoạt chính trị dòng chính nên được nhiều người Mỹ, Việt biết đến. Đầu năm nay, Tổng thống Barack Obama đã bổ nhiệm ông vào hội đồng quản trị Quỹ Giáo dục Việt Nam (Vietnam Education Fund).
Theo ông, việc có càng nhiều sinh viên sang Mỹ du học càng tốt, vì ông tin những sinh viên sau khi tốt nghiệp về nước sẽ giúp Việt Nam phát triển. Đến năm 2018 quỹ giáo dục sẽ hết nên ông đang vận động các dân cử liên hệ để để gia hạn hoạt động của quỹ để duy trì một con đường cung cấp trí tuệ cho Việt Nam trong tương lai.
Ông nhấn mạnh những gì ông làm đều là “người thật, việc thật” và mong muốn được đóng góp vào việc cải thiện đời sống của người dân Việt tại Việt Nam.
Giáo dục và giao thương kinh tế cũng là cách chính quyền Hoa Kỳ muốn thực hiện để tác động đến quan hệ hai bên về lâu dài.
(BBCVietnamese.com 15.07.2010) -- Bài do tác giả gửi tới Việt Báo.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Ngược lại, những biến cố dồn dập đủ loại trong COVID-19 mở ra cuộc đấu tranh chính trị mới: đòi quyền được sống còn, có thuốc trị cho tất cả, đi lại an toàn, đó là một cái gì thiết thực trong đời sống hằng ngày và không còn chờ đợi được chính quyền ban phát ân huệ; nó khiến cho người dân có ý thức là trong các vấn đề nội chính, cải tổ chế độ là cần ưu tiên giải quyết. Người dân không còn muốn thấy vết nhơ của Đồng Tâm hay tiếp tục qùy lạy van xin, thì không còn cách nào khác hơn là phải có ý thức phản tỉnh để so sánh về các giá trị tự do cơ bản này và hành động trong gạn lọc. Tình hình chung trong việc chống dịch là bi quan và triển vọng phục hồi còn đấy bất trắc. Nhưng đó là một khởi đầu cho các nỗ lực kế tiếp. Trong lâu dài, dân chủ hoá là xu thế mà Việt Nam không thể tránh khỏi. Cải cách định chế chính trị và đào tạo cho con người để thích nghi không là một ý thức riêng cho những người quan tâm chính sự mà là của toàn dân muốn bảo vệ sức khoẻ, công ăn việc làm
Trong vài thập niên vừa qua, giải Nobel Hòa Bình và Văn Chương được xem là một tuyên ngôn của ủy ban giải Nobel về các vấn đề thời cuộc quan trọng trong (những) năm trước và năm 2021 này cũng không là ngoại lệ. Giải Nobel Văn Chương năm nay được trao cho nhà văn lưu vong gốc Tazania - một quốc gia Châu Phi, là Abdulrazak Gurnah "vì sự thẩm thấu kiên định và bác ái của ông đối với những ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dân và số phận của những người tị nạn trong vực sâu ngăn cách giữa các nền văn hóa và lục địa". Cũng vậy, giải Nobel Hoà Bình đã dành cho hai ký giả Maria Ressa của Phi Luật Tân và Dmitry Muratov của Nga "vì những nỗ lực bảo vệ sự tự do ngôn luận, vốn là điều kiện tiên quyết cho nền dân chủ và sự hòa bình lâu dài". Ủy ban Nobel Hòa Bình Na Uy còn nói thêm rằng, "họ đại diện cho tất cả các ký giả đang tranh đấu cho lý tưởng này, trong một thế giới mà nền dân chủ và tự do báo chí đang đối mặt với những điều kiện ngày càng bất lợi" và cho "nền báo chí tự do, độc lập
Sau đó, sau khi “phát khóc” và lau nước mắt/nước mũi xong, bác Hồ liền thỉnh ngay bác Lê về thờ nên mới có Suối Lê Nin (với Núi Các Mác) cùng hình ảnh – cũng như tượng đài – của cả hai ông trưng bầy khắp mọi nơi, để lập ra một tôn giáo mới, thay thế cho Phật/Chúa/Thánh Thần/Ông Bà/Tiên Tổ ... các thứ.
Sự nghiệp chính trị của đại đế Nã-Phá-Luân chẳng liên hệ gì nhiều đến Trung Quốc nên không biết tại sao ông nổi hứng tuyên bố một câu bất hủ mà giờ này có giá trị của một lời tiên tri “Hãy để Trung Hoa ngủ yên bởi vì khi tỉnh giấc nó sẽ làm rung chuyển thế giới.” Vào tháng 03/1978 có một sự kiện ít được biết đến nhưng bắt đầu lay thức gã khổng lồ Trung Quốc khi một hợp tác xã nông nghiệp ở Phúc Kiến xin phép được giữ lại phần sản xuất vượt chỉ tiêu để khuyến khích nông dân hăng hái làm việc. Đây là giai đoạn trước Đổi Mới nên viên thư ký đảng bộ của hợp tác xã bị phê bình kiểm điểm. Chỉ 8 tháng sau đó vào cuối năm 1978 Đặng Tiểu Bình tuyên bố cải tổ và mở cửa nền kinh tế. Đề nghị nói trên của hợp tác xã được mang ra thử nghiệm với kết quả sáng chói nên viên thư ký đảng được ban khen.
Sau 10 năm ra sức Xây dựng, chỉnh đốn hàng ngũ để bảo vệ đảng không tan, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vẫn thừa nhận: ”Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" vẫn chưa được ngăn chặn, đẩy lùi một cách căn bản, thậm chí có mặt còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn, có thể gây ra những hậu quả khôn lường.”
Nếu mối quan hệ Trung Quốc-Hoa Kỳ là một ván bài, thì người Mỹ sẽ nhận ra rằng họ đã được một lá bài tốt và tránh khuất phục trước nỗi sợ hãi hay niềm tin vào sự suy tàn của Hoa Kỳ. Nhưng ngay cả một lá bài tốt cũng có thể thua, nếu chơi tệ. Khi chính quyền của Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden thực hiện chiến lược cạnh tranh đại cường với Trung Quốc, các nhà phân tích tìm các phép ẩn dụ trong lịch sử để giải thích tình trạng cạnh tranh ngày càng sâu sắc. Nhưng trong khi nhiều người dựa vào sự khởi đầu của Chiến tranh Lạnh, thì một ẩn dụ lịch sử đáng lo ngại hơn là sự bắt đầu của Thế chiến thứ nhất. Năm 1914, tất cả các cường quốc đều mong rằng cuộc chiến Balkan lần thứ ba là ngắn ngủi. Thay vào đó, như nhà sử học người Anh Christopher Clark đã chỉ ra rằng, các cường quốc bị mộng du bước vào một trận đại chiến kéo dài bốn năm, phá hủy bốn đế chế và giết chết hàng triệu người.
“Căn bản đời sống của chúng ta là đi tìm sự hạnh phúc và tránh né sự khổ đau, tuy nhiên điều tốt nhất mà ta có thể làm cho chính bản thân chúng ta và cho cả hành tinh này là lật ngược lại toàn bộ suy nghĩ ấy. Pema Chodron đã chỉ cho chúng ta thấy mặt cấp tiến của đạo Phật.”
Năm 1964, anh Phạm Công Thiện được mời vào Sài Gòn để dạy triết Tây tại Viện cao đẳng Phật học vừa được mở tại chùa Pháp Hội (tiền thân của Viện Đại học Vạn Hạnh sau này), tôi được anh cho đi theo. Tôi nhớ anh đã dẫn tôi đến thăm Bùi Giáng vào một buổi chiều, trong một căn nhà ở hẻm Trương Minh Giảng, căn nhà rất ẩm thấp, chật hẹp, gần như không có chỗ cho khách ngồi.
Cố nhớ kỹ lại, tôi vẫn không nghĩ ra là tôi đã gặp thầy Phước An lần đầu vào dịp nào (dĩ nhiên là ở Vạn Hạnh, trong năm 1972, nhưng trong hoàn cảnh nào?). Chỉ nhớ rằng quen nhiều và thân với thầy lắm. Phòng 317 Nội Xá Vạn Hạnh là phòng ở của quý thầy trẻ, là những người tôi rất thân, và đây là một phòng mà tôi có thể ra vào bất cứ lúc nào.
Ba bà Mai kể trên thuộc hai thế hệ. Cả ba đều đã trải qua một kiếp nhân sinh mà “phẩm giá” người dân bị chà đạp một cách rất tự nhiên.” Nếu may mắn mà “CNXH có thể hoàn thiện ở Việt Nam” vào cuối thế kỷ này, như kỳ vọng của ông TBT Nguyễn Phú Trọng, chả hiểu sẽ cần thêm bao nhiêu bà Mai phải (tiếp tục) sống “với tâm thức khốn cùng” như thế nữa?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.