Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Y Dược Ngày Nay Tháng Ba

08/03/200800:00:00(Xem: 3607)

Hôm nay là ngày mồng 8 tháng Ba năm 2008, Y Dựợc Ngày Nay trở lại và xin thân mến kính chào quý vị.

Để mở đầu tường trình hôm nay, xin giới thiệu cùng quý vị vài lời Phi lộ của Bs Nguyễn Nguyên, nói về việc đề phòng ung thư vú phụ nữ, không đơn giản như 1, 2, và 3.

Bs Nguyễn Nguyên viết: Có người cho rằng  phái nữ có ba cái sợ về ung thư. Đó là sợ BBC, vì các ung thư thường gặp là Breast cancer (Ung thư Vú), Bowel cancer (Ung thư đại tràng) và Cervix cancer (Ung thư cổ tử cung). Và sợ cũng vì điều trị Ung thư Vú đã phức tạp; phòng ngừa Ung thư Vú cũng chẳng giản đơn. Bài này xin tóm lược về 3 giai đoạn chính trong việc phòng ngừa bệnh Ung thư Vú. Đó là phòng ngừa cấp 1, 2, 3.

Nói chung, biện pháp phòng ngừa cấp 1 được định nghĩa là những biện pháp để tránh không cho một tình trạng bệnh lý (hoặc tai nạn) xảy ra. Ví dụ cụ thể là biện pháp chủng ngừa bệnh và dùng dây an toàn khi đi xe hơi. Riêng đối với Ung thư vú, trong điều kiện thực tế của Y Dược ngày nay, chưa có một biệp pháp phòng ngừa cấp 1 nào được xem là hữu hiệu. Biện pháp phòng ngừa cấp 2 phải hướng về việc tìm và trị những người mang nguy cơ vướng bệnh, hoặc tìm và trị những người tuy đã lỡ vướng bệnh nhưng chưa có biểu hiện lâm sàng. Một số biện pháp phòng ngừa cấp 2 đã được dùng hữu hiệu đối với các bệnh cao huyết áp, tiểu đường, cao Cholesterol trong máu. Đối với Ung thư vú, các việc khám vú, chụp hình vú định kỳ cho phụ nữ, xét nghiệm tìm gen BRCA1 hoặc BRCA2 là những biện pháp phòng ngừa cấp 2 đã được chứng minh là hữu hiệu. Thật vậy, việc tìm và trị bệnh sớm đã làm thay đổi tiến trình của bệnh ung thu vú giảm đau khổ và tăng giá trị cho đời người bệnh, đã thêm đời đáng sống và thêm ngày đáng sống cho bệnh nhân và gia đình họ. Đối với các trường hợp đã xác định là Ung thư vú, phòng ngừa cấp 3 thường gồm tất cả những nỗ lực của cá nhân, gia đình, xã hội và y tế hướng vào việc phục hoạt tối đa các chức năng, và giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực của bệnh tình và biến chứng. Trọng tâm của Phòng ngừa cấp 3 là làm cho người bệnh cảm thấy đời đáng sống. Và ngay sau khi Ung thư được chẩn đoán, những biện pháp cụ thể cần sự đóng góp của ngành Y Khoa có tên là Y khoa xoa dịu (Palliative medicine). Trong khoa này, lời khuyên của nhà Giải phẫu nổi tiếng người Pháp - Ambroise Paré: "Đôi khi chữa lành, lắm khi xoa dịu, thường xuyên an ủi" ("Guérir quelquefois, soulager souvent, consoler toujours") còn vang vọng và phải được thực thi liền ngay sau khi phát hiện bệnh. Biện pháp cụ thể về Y khoa xoa dịu và Phòng ngừa cấp 3 có rất nhiều; nhưng chủ yếu là khi thi hành, người bệnh, thân nhân và nhân viên Y tế cần hướng về 3 mục tiêu ABC chính sau đây.

A là Adjust, tức là trong hoàn cảnh mới, ngừơi bệnh sẽ cần giúp đỡ để thích nghi về thể chất, tâm lý, gia đình và xã hội. Thích nghi về thể chất như biết tự chăm sóc về ăn uống, thể dục, vệ sinh cá nhân, tóc tai, áo quần. Thích nghi về tinh thần như về tri thức và cảm nhận, mức tự tin, mức tự kiểm và tự giác không bị suy sụp vì bệnh tình. Thích nghi về tâm linh bằng cách xác định giá trị bản thân và tín ngưỡng của mình trong gia đình và xã hội.

B là Belong to. Cảm nhận "còn thuộc về" (belong to) này giúp bệnh nhân duy trì liên hệ với người thân, gia đình, bè bạn, láng giềng, học đường và cộng đồng. Bệnh nhân sẽ tham gia vào các hoạt động trong nhà hoặc ngoài cộng đồng để giải trí và giảm căng thẳng (stress), tham gia các công tác sinh lợi hoặc thiện nguyện.

C là Choose and Control. Có chọn lựa và kiểm soát, người bệnh càng chứng tỏ khả năng chọn lựa và kiểm soát chính tương lai đời mình với sự hổ trợ của gia đình và cộng đồng. Mọi nỗ lực là phải làm sao cho họ thoải  mái khi chọn lưạ và kiểm soát cho chính mình một đời đáng sống trong tình huống mới.

Tóm lại, mặc dầu Y Dược ngày nay có những tiến bộ đáng kể, nói rằng YDNN chỉ "đôi khi chữa lành" cũng không hẳn là quá khiêm tốn. Ngay trong thế kỷ này, phòng ngừa ở cấp 1, 2 hay 3 vẫn là việc cần thiết đối với bệnh tật lẫn tai nạn. Đối với Ung thư vú cũng như các loại Ung thư khác, đời đáng sống của người đòi hỏi những điều rất căn bản như ABC. (Bác sĩ Nguyễn Nguyên).

Trong phần Tin Mới Y Học Tháng 2 vừa qua, Bs Nguyễn Văn Thịnh, sưu tầm công phu, cho chúng ta biết một số tin tức y học quan trọng, như: Sinh tố D giảm nguy cơ té ngã và chứng gẫy xương của người già; chất caffeine tăng cao nguy cơ sẩy thai; giấc ngủ ngon giảm nguy cơ bệnh tiểu đường; nguy cơ ung thư sẽ tăng gấp đôi từ nay tới năm 2020; liên hệ giữa bệnh trứng cá và ung thư tuyến tiền liệt; nghiên cứu vaccin thuốc chủng ngừa ung thư tuyến tiền liệt; tập thể dụng làm trẻ lại 10 năm; ăn uống nhiều rau xanh và trái cây tăng cao sinh tố C và giảm nguy cơ  tai biến mạch máu não; và tin thuốc lá sẽ giết chết một tỉ người. Trong phần Y Học thường thức, Ts Nguyễn Tịnh Vân bàn luận về bệnh khuyết tật di truyền Mucopolysacharidosis, một bài viết hiếm thấy trong cộng đồng người Việt. Gs Vũ Quí Đài cho biết bé gái khi mới sinh ra đời có khoảng 5 tới 10 triệu trứng. Nhưng khi đến tuổi dậy thì chỉ còn 400 ngàn trứng. Gs Vũ Quí Đài cũng nói về ung thư vú phụ nữ, những yếu tố tăng nguy cơ ung thư vú, triệu chứng ung thư vú, và những phương pháp truy tầm ung thư vú phụ nữ. Bs Trần Mạnh Ngô tóm tắt cách ngừa tránh khỏi bị phỏng, đặc biệt dành cho trẻ em. Bs Trịnh Cường nói về bệnh do loài gậm nhấn gây truyền, như bệnh dịch hạch do vi trùng Yersinia Pestis . Bs Nguyễn Ý Đức hướng dẫn vai trò tiêu hóa thực phẩm của bao tử. Bs Nguyễn Văn Đích đưa ra nhiều câu hỏi và giải đáp cho bệnh nhân bị tai biến mạch máu não.

Trong Y Khoa Thực Hành có bài thuốc ngăn chặn beta trị bệnh cao huyết áp của Bs Trần Mạnh Ngô, và hai bài về bệnh thặng dư sắt mô của Ds Trịnh Nguyễn Đàm Giang. Một số độc giả quan tâm về bệnh thặng dư sắt mô của người Việt.

Trong Y Khoa Lâm Sàng, Bs Nguyễn Tài Mai viết một loạt bài về Đọc Đếm Máu, Thiếu Máu Đỏ, Thừa Máu, Cách Lấy Tủy Xương. Tiếp theo Bs Mai trình bày một loạt bài khác về Ung Thư Phổi. Bài giúp chúng ta học hỏi thêm về bệnh máu và ung thư.

Trong phần Dược Phẩm, Bs Trần Mạnh Ngô tường trình Tin Mới Dược Phẩm tháng Giêng và tháng Hai 2008. Ts Angeline Trần có lời khuyên cách dùng thuốc an toàn cho người già. Ts Bùi Quốc Quang bàn luận về chất Thimerosal dùng trong thuốc chủng ngừa bệnh; và Bs Nguyễn Tài Mai đưa ra những ý kiến khi dùng thuốc erythropoietin chữa bệnh thiếu máu do kích thích tủy xương. Bs Mai cũng bàn luận về thuốc Rituximab hữu hiệu trong việc điều trị bệnh ung thư máu trắng kinh niên - Chronic Lymphocytic Leukemia.

Trong phần Khảo Cứu Y Khoa, Bs Daniel Trương tóm tắt tường trình nghiên cứu Biến chứng thần kinh vận động trong bệnh Parkinson.

Trong Phần Thảo Luận Báo Y Khoa, Ts Nguyễn Tuấn Dũng và Ds lê Văn Nhân nói về vai trò của Quế và Bệnh tiểu đường. Ds Trịnh Nguyễn Đàm Giang tường trình Bệnh Thặng Dư Sắt do di truyền (HFE). Ds Lê văn Nhân nói về vấn đề Thực Phẩm chống viêm cho bệnh tiểu đường và bệnh tim mạch. Bs Trần Mạnh Ngô tóm tắt tài liệu Ung Thư trẻ em thanh thiếu niên trên thế giới.

Trong Sinh Y Học, có bài của Ts Vũ Trọng Huỳnh bàn về DNA, gene của củ hành, và nhiều áp dụng hữu ích khác.

Bs Nguyễn Nguyên thêm phần dịch thuật Từ Y Khoa Anh Việt Pháp. Trong dịp này, xin trân trọng giới thiệu  cùng quý bạn: Từ Điển Anh-Việt-Pháp của Bs Nguyễn Nguyên.

Trong phần Hỏi Đáp Y Học có độc giả hỏi về một thử nghiêm bệnh não và một độc giả khác hỏi về trường hợp bị ung thư quá trễ.

Trong phần Tham Khảo, Bs Thú Y Nguyễn Thượng Chánh viết đề tài rất hay như: Từ Thú tới người, và Từ Chó đến Con Người, đặc biệt đề cập bệnh giun chỉ. Ngoài ra, Bs Nguyễn Thượng Chánh còn trình bày một vấn đề hữu ích về dị ứng với thực phẩm. Ts Dược Khoa Trần Viết Hưng viết một loạt bài tham khảo quan trọng như: 1) Cá Chép, loài cá quý vừa ăn ngon, vừa chữa bệnh; 2) trái bòn bon vơí những công dụng sinh học; 3) giá trị dinh dưỡng của cá rô.  Và sau hết, trong dịp Tết nguyên đán Mậu Tý, Bs Nguyễn Văn Đích viết bài tưởng niệm Gs Phạm Biểu Tâm, cựu Giáo sư Khoa trưởng Y Khoa Đại Học Sài Gòn. Bài viết gợi nhiều kỷ niệm.

Xin kính chào tạm biệt quý bạn và xin hẹn gặp lại quý vị tháng sau.

Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com, một Trang Web Y Khoa của người Việt viết cho người Việt.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Tại Canada, từ tháng 4 tới tháng 7 hằng năm là mùa tôm hùm (homard, lobster). Đây là một loại tôm biển. Nên phân biệt tôm hùm lobster với một loại tôm hùm nước ngọt tương tự mà người ta gọi là crawfish hay crayfish có rất nhiều tại vùng Kentucky và Louisiana.
Bệnh dại còn được gọi là bệnh chó điên vì trong thực tế thường do chó điên cắn phải… Bệnh dại vẫn còn là một vấn đề trọng đại tại các vùng Đông Nam Á, Ấn độ, Châu Phi và Châu Mỹ La Tinh. Hằng năm, số tử vong vì bệnh chó dại cắn được ước đoán vào khoảng trên 50.000 người khắp thế giới…
Nói đến tuổi già thì ai mà không băn khuăn, lo nghĩ. Già có nghĩa là ốm yếu, bệnh hoạn, xấu xí, mất năng lực, không còn hữu dụng, mất khả năng, phải trong cậy vào người khác, nghèo khó, buồn nãn, cô đơn trong căn phòng hiu quạnh ngày nầy qua ngày nọ để chờ đến lúc ra đi theo ông theo bà...
Ngày nay tại hải ngoại, đạp xe máy hay cỡi ‘ngựa sắt’ là một cái mode xê dịch rất ư là phổ thông, vừa duỡng sanh, rất tốt cho sức khỏe, lý thú cho mọi lứa tuổi kể cả các cụ ông lẫn cụ bà “chưa quá rệu” và vẫn còn ham sống ham vui…
Biết rằng hệ tiêu hóa của chúng ta chứa thường trực trên 400 loại vi khuẩn khác nhau với tổng số trên 100 000 tỉ vi khuẩn. Đây là những vi khuẩn có ích cho cơ thể. Chúng tạo thành hệ vi sinh đường ruột (intestinal flora). Các vi khuẩn nầy giúp ích trong việc làm lên men vài loại glucid như chất cellulose mà cơ thể không hấp thụ được. Cellulose là một chất trong các loài thực vật.
Khi các trường hợp bị nhiễm vi khuẩn corona gia tăng trở lại, có thể là khó khăn đối với những người lớn tuổi để nhìn thấy bất cứ sự chấm dứt nào đối với nhu cầu cách ly xã hội và vì vậy sự cô đơn có thể đến. Cách nay nhiều tháng, họ đã thực hiện theo lời khuyên sức khỏe công cộng để giảm nguy cơ bị lây nhiễm bằng cách ở nhà, biết rằng việc truyền nhiễm có thể có nhiều biến chứng đe dọa tính mạng. Nhưng việc ở trong nhà cũng có nghĩa là cách biệt với gia đình, bạn bè và những nơi họ hoạt động và tham gia.
Hằng năm thành phố Montreal, Canada đều có tổ chức nhiều cuộc lễ hội quốc tế về thể thao. Marathon International de Montreal là một môn chạy dua dai sức quy tụ cả ngàn người đến từ khắp thế giới. Từ người trẻ tuổi đến các cụ ông cụ bà còn gân đều có thể tham dự. . .
Người châu Á biết thưởng thức hương vị của trà từ nhiều ngàn năm về trước. Mãi đến thế kỷ thứ 17, trà mới được dân chúng Âu châu biết tới mà dùng. Các quốc gia sản xuất trà nhiều nhất trên thế giới hiện nay là Ấn Độ, Trung Hoa, Sri Lanka.
Thủy sản có thể bị nhiễm khuẩn Salmonella,Vibrio vulnificus, Vibrio parahaemolyticus hiện diện trong nước bẩn. Virus norwalk (Norovirus) cũng là một vấn đề quan trọng ở sò hến tại Bắc Mỹ. Rối loạn tiêu hóa, đau bụng, tiêu chảy là những biểu lộ thông thường sau khi dùng phải thực phẩm có chứa những mầm bệnh vừa kể. Ngoài ra sò hến cũng có thể bị nhiễm virus viêm gan A (hepatitis A).
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.