Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Phương Pháp Chín Số Và Cô Bắc Kỳ Nho Nhỏ

09/12/200700:00:00(Xem: 7173)

Sang Mỹ ăn nhiều bơ thịt, tạng người trẻ Việt có vẻ cao ráo gồ ghề hẳn ra, hình ảnh cô em Bắc Kỳ nho nhỏ đôi khi cũng nhạt nhòa theo với Nguyễn Tất Nhiên.

Bệnh phì mỡ hiện đã trở thành một thứ nạn rất tốn tiền nơi lớp trẻ Mỹ, bị tới 22% lận. Karl Marx "đỉnh cao trí tuệ loài người là con vật kinh tế" đã phát ngôn sai bét! Ông ta và đám đồ đệ háu đói chỉ mơ tranh ăn không cũng đủ hả hê trên cõi đời này lắm rồi. Thiên hạ bây giờ lại chỉ sợ chết no, phải lo nhịn ăn bớt đi cho đỡ mập, vất mớ lý thuyết "tiên tiến tiền sử" vào sọt rác!

Mập một tí cũng đẹp chứ có sao" Nhưng bệnh ứ mỡ không ngờ mà tai hại quá sức. Thở hết nổi, đi lại ì ạch, tim bị nghẹt, mạch máu bị tắc, đầu óc trì trệ, và sinh ra mặc cảm thấy mình chẳng giống ai.

Báo chí tuần này lại lên tiếng ồn ào, bảo rằng tỉ lệ bệnh phì mỡ nơi đám trẻ tăng vọt dữ dội từ mười năm nay, kể từ khi có nhiều chương trình hoạt họa và máy chơi trên màn ảnh TV và Internet. Trẻ cứ chúi đầu vào đó suốt buổi, quên luôn xe đạp và trò chơi ngoài trời; rồi tiện tay có hằng "xe vận tải" các đồ ăn vặt liên tục tốc hành chạy vào miệng, vừa chơi vừa "cạp" Big Mac. Ngồi nhiều thì sinh ứ và đạt thói quen lười biếng rất nhanh. Rồi đồ ăn vặt lại chứa quá nhiều chất làm rửng mỡ. Thành ra đứa trẻ tưởng rằng ngồi chơi mà hóa ra đang bị cơn bão khích động hoành hành từ cơ thể cho đến tâm tính! Dư nhiệt thừa mỡ quá làm sao kềm nổi"

ENNEAGRAM, PHƯƠNG PHÁP CHÍN SỐ VỚI CHÍN CÁI MẶT NẠ

Không ngờ mình lại bị biến chất người do đồ ăn và đồ chơi. Chẳng lạ gì mà hãng "Toys are Us" đã chọn cái tên thật độc: đồ chơi là chính chúng ta. Cũng như đã từng có bảng quảng cáo quần áo tỉnh bơ thế này: bạn là chính quần áo bạn mặc (you are what you wear). Đồ chơi giáo dục đào tạo con cái chứ có phải cha mẹ đâu.

Mà chẳng phải trẻ em không, mỗi người cũng có thể đang bị "đào tạo biến chất người" một cách khác nhau. Hiện nay những ngành về tâm lý và linh hướng, thường thêm môn học về Enneagram, tức là Phương Pháp Chín Số, khá thịnh hành và hiệu nghiệm. Đó là một phương pháp bí truyền của các sư phụ Sufi vùng Cận Đông dùng để huấn luyện môn sinh. Enneagram nhằm đào sâu vào mặc cảm con người, rất gần với khoa tâm lý miền sâu ngày nay, nhưng đã được hệ thống hóa một cách đơn giản để áp dụng thực hành ngay được. Một trong những khía cạnh hấp dẫn của Enneagram là cho thấy rõ mỗi người có một chiều hướng khổ nằm mãi tận trong mạch máu. Đó là một động lực tiềm ẩn đun đẩy trong suốt cuộc đời; mọi hành vi ngôn ngữ đều do động lực này điểu khiển một cách vô thức. Một người hay chê bai chỉ trích là vì bên trong có nhiều cái không bằng lòng với chính mình, nên phóng rọi những bóng đen đó ra ngoài, phản ánh nơi người khác, như ca dao Việt đã tài tình diễn tả:

Lươn ngắn lại chê trạch dài

Thờn bơn méo miệng chê trai lệch mồm.

Một người hay khoe khoang và thích chôm chỉa chộp giật là vì trong thâm tâm có mặc cảm mất mát hụt hẫng nên phải gỡ gạc bù trừ. Một người luôn tỏ ra hung hãn ăn thua đủ với mọi người là vì  đời sống đã ăn quá nhiều đòn, giống như kiểu vết thù hằn trên lưng ngựa hoang.

Hóa ra ít người đang là chính mình lắm. Chẳng lạ gì mà trong nghệ thuật sân khấu Á Đông, các vai diễn thường mang mặt nạ, có ý nói lên rằng cuộc đời là một vở kịch mà mỗi người cũng đang đóng một vai trò kịch cỡm nào đó, chứ chưa chắc là con người thật của mình. Ngôn ngữ tâm lý miền sâu của Karl Jung thì gọi là Persona, là con người mang mặt nạ, con người giả, phàm ngã (false self), không phải là con người thật, chân ngã (the self).

ĐIỂM MẶT ĐỨA SAI KHIẾN MÌNH

Mọi hành vi ngôn ngữ của con người đều do động lực bên trong điểu khiển một cách vô thức, bắt mình phải giẫy, phải cắn, phải khoe mẽ, phải gỡ gạc chôm chỉa. Người đang hành động theo ẩn ức này thì cảm thấy khổ vì không bao giờ thỏa được, mà lại làm khổ nhiều người. Rồi người khác bị hành khổ lại nối tiếp đi làm khổ người khác nữa, làm nên cái vòng luẩn quẩn mà chữ nghĩa gọi là cái vòng hệ lụy nghiệt ngã trói chặt không thoát ra được.

Điều mình đang khổ tâm, không chấp nhận được ở trong mình, thì lại phóng rọi sang người khác. Từ tâm lý bây giờ gọi là hiện tượng phóng chiếu (projection). Nói khác hơn, cứ xem những biểu hiện qua hành vi ngôn ngữ của một người thì biết ngay động lực nào từ bên trong để chữa trị. Chẳng hạn một người hay chê bai chỉ trích và tiêu cực là dấu chắc chắn đang bị nỗi khổ mặc cảm thua kém, là "cái đứa" điều khiển mình. Người Việt đã biết khoa tâm lý uyên nguyên này từ lâu, trước Sigmund Freud và Karl Jung xa. Chả cần những cuốn sách khảo cứu dầy cộm, người Việt tóm gọn chỉ trong hai câu:

Lươn ngắn lại chê trạch dài

Thờn bơn méo miệng chê trai lệch mồm.

 Con lươn vốn dài và con trạch thì vốn ngắn. Con sò con trai thì vốn có miệng không đều một cách nghệ thuật. Chúng được dựng nên vậy mà, đẹp lắm chứ. Thế mà chỉ vì có anh lươn nào tự mặc cảm thấy mình không "cao ráo sáng sủa" thì mới đi chê chú trạch dài chi mà "quá cỡ thợ mộc!" Cô thờn bơn nào mặc cảm không có bờ môi hình trái tim mới đi chê nàng sò vốn có cái răng khểnh duyên dáng chứ có lệch lạc gì cho đành. Ấy, cái khổ bên trong nó phóng rọi ra là vậy. Và mình dễ giẫy giụa trở thành những hiện tượng, những mặt nạ làm trò hề.

TIN VUI GỬI CÔ BẮC KỲ NHO NHỎ

Nỗi khổ này đã từng hành hạ Nguyễn Tất Nhiên  và nhiều người với "Này Cô Em Bắc Kỳ Nho Nhỏ":

đời chia muôn nhánh khổ nguy nan

mà anh mang tội gốc chưa tan.

....

cửa chùa tuy rộng mở

tà đạo khó nương thân

anh đành xưng quỉ sứ

lãnh đủ ngọn dao trần!

qua giáo đường kiếm Chúa

xin được làm chiên ngoan

Chúa cười rung thánh giá

bảo: đầu ngươi có sừng!

Thấy mình có sừng quỉ sứ khiến vỡ tình là một nỗi khổ. Cũng là một trong 9 mặt nạ hay 7 "tội gốc chưa tan", tiếng trong Đạo Chúa gọi là bẩy mối tội đầu, là bẩy cái gốc của mọi giống tội tham sân si, mãi mãi hành hạ làm khổ đời mình, làm khổ đời nhau, và trở thành những hiện tượng, những mặt nạ lố bịch.

Cảm nghiệm sâu xa được điều này, người Việt diễn thành phong tục: "miếng trầu làm đầu câu chuyện". Đến với nhau mà không nghiền nát xóa bỏ cái tôi giả của mình ra như trầu cau thì tình thương không thể phát khởi được, không thấy được nét đẹp thực của nhau. Và rất có thể chỉ là dịp để đóng kịch, lợi dụng nhau và hành khổ nhau.

Chính vì thế mà khởi đầu Tin Mừng của Chúa là lời kêu gọi từ sa mạc trống vắng: "Hãy sám hối, vì Nước Trời đã gần bên. Hãy dọn sẵn con đường của Đức Chúa, sửa lối cho thẳng để Người đi." (Mt 3:2-3).

Nước tình yêu hạnh phúc đang ở ngay bên rồi. Chỉ cần xả trống mặt nạ, buông bỏ những gì đang cản trở chặn vít, là nhận ra liền.

PHÚT ĐÁNH TRỐNG MỞ TÂM

Trong các lễ nghi trang trọng, người Việt thường đánh ba hồi trống để khai mạc. Đây chính là nghi thức mở màn mặt nạ chắn vít con người thật của mình, để dòng lực tình có thể luân lưu. Cũng như phải đấm vào ngực mình ba lần như ba hồi trống khi đọc "Kinh Cáo Mình" lúc đầu lễ trong đạo Chúa.

Nhà thờ vùng New Orleans, trong những dịp lễ truyền thống Việt Nam như ngày Tết, ngày Giỗ Tổ v.v. thường áp dụng nghi thức đánh trống và dâng hương vào nghi thức thống hối đầu lễ: khai trống cõi tâm cho Thần nhập, xả bỏ phàm ngã để hòa nhập vào Chân Ngã là chính Chúa, như diễn tiến Vũ Khúc Vuông Tròn: hòa nhập cõi vuông góc cạnh trần thế vào cõi Trời tròn viên mãn.

Muốn được thanh thoát, mình cần dành giây phút thảnh thơi, ngồi tĩnh lặng, nhận diện một "tội gốc chưa tan" vốn điều khiển sai bảo mình từ bấy lâu nay, khiến mình cứ phải tự hành hạ và làm khổ nhiều người. Và mình điểm ba hồi trong tâm tưởng cho lòng mình trống ra, lâm râm với Nguyễn Tất Nhiên, cảm nhận giây phút bừng tỉnh:

chuông nhà thờ đổ mệt,

tượng Chúa gầy hơn xưa

Chúa bây giờ, có lẽ

rơi xuống trần gian, mưa.

(từ tác phẩm Khúc Sáo Ân Tình, Thời Điểm xuất bản - Mời thăm www.dunglac.netvà hệ thống mới www.dunglac.orgMạng Lưới Dũng Lạc, góp tư liệu xây nhà Văn Hóa & Niềm Tin.)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trước khi hạ cánh an toàn, Bộ Trưởng Quốc Phòng Phùng Quang Thanh đã không quên bầy tỏ sự quan ngại sâu sắc về cái mối tình hữu nghị (rất) mong manh giữa nước ta và nước bạn: “Tôi thấy lo lắng lắm, không biết tuyên truyền thế nào, chứ từ trẻ con đến người già có xu thế ghét Trung Quốc.”
Hôm nay tôi và quý vị là người được đón nhận ngày lễ quốc gia đầu tiên để ghi nhớ ngày Juneteenth. Chúng ta hãy cùng nhau đi vào lịch sử để ôn và tìm hiểu thêm về ngày này và hi vọng từ đó chúng ta sẽ có những bài học sẽ làm cho cuộc sống ta thêm phần ý nghĩa về tình người cũng như đạo đức.
Cuộc họp thượng đỉnh giữa hai tổng thống Biden và Putin được báo chí quốc tế quan tâm và tin tức về cuộc họp này được loan tải rộng rãi. Phần tóm lược sau dựa vào các bản tin và bình luận của các cơ quan truyên thông Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc về cuộc họp này.
Một tiểu tiết khá thú vị được ghi nhận trong cuộc gặp gỡ này là TT Biden đã đến biệt thự Villa La Grande, nơi tổ chức cuộc họp sau Putin. Theo bản tin của VOA Anh ngữ, dù Putin đã đến khá đúng giờ, nhưng đây là sắp xếp chu đáo của các nhân viên Bạch Ốc nhằm ngừa sự tái diễn như TT Donald Trump đã bị Putin cho đợi đến 30 phút trong cuộc họp thượng đỉnh tại Helsinki vào năm 2018, dù trước đó Trump đã đến muộn khi đến họp với NATO hay yết kiến Nữ Hoàng Anh.
Nền âm nhạc Việt Nam đã mất đi những khuôn mặt tài hoa, nhân cách… nhưng, rất may đã gởi lại những ca khúc bất tử. Nhạc sĩ tài hoa của nhân loại Johann Sebastian Bach (1865-1750) cho rằng “Âm nhạc có thể giúp tinh thần rũ sạch mọi bụi trần của cuộc sống thường ngày” nên khi “đầu óc vẩn đục” hãy lắng nghe ca khúc của tác giả đã quý mến để rũ sạch bụi trần.
Tôi đã được đọc rất nhiều bài trong “Hoa Cỏ Bên Đường” trước khi chúng được chọn cho vào tuyển tập này. Mấy năm nay, cô Kiều Mỹ Duyên luôn dành cho Bút Tre hân hạnh đăng những bài viết ngắn của cô. Bài nào cũng được độc giả khen tặng, đặc biệt bài “Cho Nhau Thì Giờ” gây tác động sâu sắc đến người đọc.
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa ở trong Nam, chuyện tranh luận giữa Chính quyền và người dân về những ưu, khuyết điểm của chế độ chính trị là việc bình thường. Các Dân biểu và Nghị sỹ tại lưỡng viện Quốc hội có quyền chất vấn Thủ tướng và các Bộ trưởng Chính phủ bất kỳ lúc nào thấy cần. Nhưng ở Việt Nam Dân chủ Công hòa miền Bắc trước năm 1975 thì khác. Phê bình đảng cầm quyền là tự mở cửa vào tù. Đại biểu Quốc hội và các Hội đồng Nhân dân các cấp chỉ biết làm việc theo lệnh của Bộ Chính trị và cấp trên.
Nước Úc đã bước vào tiết Thu, khí trời lạnh, những chiếc lá đang đổi sang màu, cơn mưa đầu mùa làm lòng người se lại. Nhận tin báo từ quê nhà Thầy đã viên tịch, lòng con đau nhói vì không về được để đảnh lễ Kim Quan nhục thân Thầy, thọ tang Ân Sư Giáo Dưỡng. Nơi phương trời viễn xứ, con hướng về ngôi Chùa Bình An, Giác Linh Đài tâm tang thọ phục.
Tôi tin vào những điều không thể. Tưởng tượng bạn đang rất căm ghét một con người hay một con vật nào đó. Rồi bỗng dưng một ngày bạn thấy họ là chính mình. Bạn có cảm giác mình biết về họ rõ như biết về những đường chỉ trên bàn tay của mình. Thậm chí, bạn cảm được cái khát khao và thương nó như thương nỗi khát khao của mình ngày nào - đó là cái tình cảm lạ lùng mà tôi dành cho con chuột của con trai tôi.
Nước tìm chỗ trũng thì tiền cũng biết chạy vòng quanh thế giới kiếm lời. Thị trường nhà đất ở Nhật bị sụp vào đầu thập niên 1990 nên tiền chạy sang Đông Nam Á và Đông Âu tìm các con rồng sắp cất cánh. Khi Đông Á và Đông Âu bị khủng hoảng vào cuối thập niên 1990 tiền lại đổ vào Mỹ và Nam Âu bơm thành hai bong bóng địa ốc rồi vỡ tung năm 2007 (Mỹ) và 2010 (Nam Âu).
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.