Hôm nay,  

Da Trắng Vỗ Bì Bạch

08/01/200800:00:00(Xem: 9442)

Hoa Kỳ là một xứ phân biệt chủng tộc: kỳ thị dân da trắng...

Tại một tiểu bang rất "ruộng" - của nước Mỹ thâm sâu - là Iowa, chiến thắng của Nghị sĩ Barach Hussein Obama là một biến cố lịch sử. Đa số cư dân Iowa là dân da trắng, thuần thành và hiền hòa, họ bỏ phiếu rất mạnh cho một ứng cử viên da đen. Trong số này, không thiếu cử tri thuộc nhóm "độc lập" và cả cử tri thiên Cộng hoà.

Biến cố Iowa hôm Thứ Năm mùng ba khiến Nghị sĩ Hillary Clinton ứa lệ hôm Thứ Hai, một ngày trước vòng sơ bộ tại New Hampshire. Đây là cơ hội cho dân Mỹ nhìn thấy mặt thật của Hillary lạnh lùng sắt thép, nên chưa chắc đã hoàn toàn tai hại. Nhưng, người muốn làm Tổng tư lệnh quân đội mà mới chỉ bị tuột xích có một lần ở vòng sơ bộ mà đã ca bài Smoke Gets in Your Eyes, ở ngay giữa thời chiến, thì… nghi quá.

Cho nên, Barach Obama cứ như diều gặp gió. Đấy là lúc ta nhìn xem cánh diều này màu gì….

Trong khi mải lo tranh cử, dân Mỹ không để ý đến một chi tiết lạ, và truyền thông cũng chẳng hỏi Obama về điều ấy. Xứ Kenya có loạn! Vì sao phải hỏi" Vì thân phụ Barack Obama là dân Kenya, như người Mỹ ưa nhấn mạnh. Điều mà không ai nhấn mạnh là thân mẫu của ông là phụ nữ Hoa Kỳ da trắng. Yếu tố "da trắng" ấy không đáng kể, chỉ có màu da từ Kenya mới đáng chuyện: lần đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ, một người da đen có thể lên làm Tổng thống Mỹ! Ngược lại, nếu Barack Obama trở về quê cha để tranh cử và vãn hồi hòa bình sắc tộc và bộ tộc cho xứ Kenya, thế giới sẽ nói sao" Hoa Kỳ đưa người da trắng về thống trị xứ này!

Đâm ra, trắng đen phải tùy nơi tùy lúc!

Tại Hoa Kỳ cơn cuồng phong Obama từ Iowa kéo về New Hampshire đã khiến truyền thông lạc quan của Mỹ kết luận: nước Mỹ từ nay hoà giải được với quá khứ kỳ thị màu da của mình! Nhiều dân Mỹ trẻ kết luận như vậy và hô hào dồn phiếu cho Obama để chuộc lại lỗi lầm của tổ tông. Họ có phản ứng truyền thống của Mỹ, là hay thái quá trong các phản ứng của mình!

Ta nên làm một việc tâm phân học ở đây:

Nói chung, truyền thông, dư luận và cả các nhà phân tách thời cuộc, các "thầy bàn" pundits, của Mỹ đều thổi Obama lên mây xanh vì lý do chính yếu là da đen. Huyết thống của bà mẹ da trắng thật không đáng kể. Đó là một chuyện, không nhỏ! Hãy tưởng tượng một ứng viên gốc Đức lai Ý, hay gốc Mỹ… lai Việt, xem. Yếu tố dị chủng ấy không đáng kể vì người ta chỉ chú ý đến màu da trắng trong các nhân vật này.

Thứ hai, trong cuộc tranh cử, Obama nhấn mạnh là tinh thần đại đoàn kết của mình sẽ hàn gắn mọi khác biệt về sắc tộc, màu da hay vân vân. Nhưng tiềm ẩn bên dưới các thông điệp vẫn là niềm kiêu hãnh da đen - một thành phần cùng khốn đã vượt qua mọi nghịch cảnh để thành công và sẽ lãnh đạo xã hội Mỹ tiến lên một kỷ nguyên không còn phân biệt sắc tộc.

Sự thật lại không hắc bạch phân minh như vậy.

Họ đạo của Obama là Trinity United Church of Christ có một mục sư - tất nhiên da đen - năng nổ với chủ trương dẫn dắt một số người có thiện duyên tiến tới một thế giới duy Phi châu - Afro-centric. Phi châu chẳng là cái nôi của nhân loại sao" Nhà thờ của ông còn ghi rõ trên website tôn chỉ là "Hãnh diện là Da đen và Thiên chúa giáo!"

Ứng cử viên Mitt Romney theo đạo Mormon nên vất vả không ít về tôn giáo đặc biệt của mình. Nhưng, nếu nhà thờ The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints của dòng Mormon mà trưng bảng "unashamedly white"- hãnh diện là da trắng, thì coi như Mitt sẽ ra "red meat", bị xơi tái về tội kỳ thị! Cách phân biệt đối xử ấy khiến Obama chẳng phiền hà gì về tính chất duy chủng và cực đoan của họ đạo của ông, nhưng cũng cho thấy sự rỗng rang trong chủ trương đại đoàn kết mọi sắc màu của ứng cử viên này.

Hơn bốn chục năm trước, nhiều người da trắng đã tích cực đấu tranh trong phong trào đòi hỏi dân quyền bình đẳng cho người da đen. Nhưng người ta chỉ nói đến Mục sư  Luther King và các lãnh tụ da đen. Chuyện ấy, ta thông cảm được. Nhưng vấn đề còn nghiêm trọng hơn thế. Trong cuộc tranh cử vào ghế Nghị sĩ Illinois, ứng viên Cộng hoà Alan Keys - người da đen - đã đả kích Barack Obama là da đen nhưng không phải là con cháu nô lệ! Nghĩa là trong cõi da đen, người ta cũng có sự phân biệt! Càng gần với quá khứ u tối của lịch sử thì ngôi sao da đen càng dễ tỏa sáng!

Ông Bill Clinton am hiểu tâm lý dân Mỹ tới vô cùng, nên gọi hiện tượng nhường nhịn đến tôn sùng da đen là "mặc cảm da trắng". Trong tiềm thức, xã hội dân chủ và đa nguyên nhất thế giới vẫn chưa thoát khỏi nỗi ám ảnh về màu da.

Nếu Hillary Clinton có thể ngồi dậy từ cú té tuần này, bà sẽ áp dụng bài bản của Bill Clinton năm xưa khi đối đầu với Mục sư da đen Jesse Jackson, bằng cách "nhắc khéo" cử tọa đến yếu tố da đen, để hù dân da trắng!

Lúc ấy, truyền thông đầy mặc cảm của Hoa Kỳ sẽ xử trí ra sao" Ly kỳ!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.