Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nga Vào Trung Đông

19/02/200700:00:00(Xem: 9196)

- Liên bang Nga thừa thắng xông ra. Vào một vũng lầy khác.

Trong khi Quốc hội Dân chủ muốn cột tay Tổng thống Bush, mắt đăm đăm nhìn vào tấm lịch tranh cử 2008, có hai cường quốc lại bận rộn chuyện khác.

Sau "thượng đỉnh Châu Phi" tại Bắc Kinh vào tháng 11 năm ngoái, tuần qua, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào chu du tám nước Phi Châu. Tại Bắc Kinh năm ngoái, ông đã gặp 45 lãnh tụ Phi Châu. Trong chuyến Phi du lần này, ông thủ vai con buôn, nói chuyện làm ăn với các nước ở một lục địa xa lắc. Xa đến nỗi truyền thông Mỹ coi là chuyện nhỏ.

Họ chú ý hơn đến bài diễn văn Tổng thống Vladimir Putin của Nga đọc hôm mùng 10 tại hội nghị quốc tế về an ninh ở Munich của Thụy Sĩ. Nghe như một bài diễn văn của đảng Dân chủ trong mùa tranh cử Mỹ: "vì Chính quyền Bush can thiệp ở mọi nơi, Hoa Kỳ phải chịu trách nhiệm về những bất ổn quốc tế, kể cả việc nhiều nước phải có phản ứng, như chế tạo võ khí nguyên tử chẳng hạn." Tại Bush cả, khi Iran muốn chơi bạo!

Chuyện Putin tấn công Hoa Kỳ không là điều lạ. Nhưng lại chọn diễn đàn Munich để nói với cả Âu châu và Hoa Kỳ, và Minh ước NATO, là một biến cố đánh dấu chuyến thăm viếng Trung Đông của Tổng thống Nga ngay sau hội nghị Munich.

Không kín đáo thâm trầm như Trung Quốc, Liên bang Nga vừa mở ra một trang sử mới: khẳng định thế lực cường quốc của mình.

Cũng phải thôi. Đương khi Hoa Kỳ đang bận thì tội chi mà không xấn tới"

Vladimir Putin đánh đòn ly gián các nước Âu châu với Hoa Kỳ, trò ấy đã xưa. Ông còn muốn tiến xa hơn, là lập thế liên hoành với các nước để chấm dứt vai trò độc bá của Mỹ. Việc Hoa Kỳ có thể thiết trí các hoả tiễn tầm trung tại Ba Lan và Cộng hoà Tiệp là một cơ hội mới, không thể bỏ lỡ. Đây là đòn phản công dễ hiểu khi Hoa Kỳ đã phất cờ dân chủ để thu hẹp ảnh hưởng của Liên bang Nga trong các nước Cộng hoà thuộc Liên bang Xô viết cũ. Năm 2006 là đợt phản công đầu tiên nhắm vào Cộng hoà Ukraine.

Năm 2007 này, Liên bang Nga còn tiến xa hơn, vào tới sân sau và là vùng ảnh hưởng của Mỹ, vào kho dầu lửa Trung Đông.

Đây là một nước cờ mà ngồi ngoài vỉa hè chúng ta cũng có thể hiểu được.

Tại Trung Đông, Hoa Kỳ đang kẹt chân ở Iraq, bị Iran thách đố và chưa biết xử trí ra sao với xung đột giữa Israel và Palestine, bị lúng túng vì lực lượng Hezbollah do Tehran yểm trợ có thể gây loạn cho Lebanon. Nếu có phải chặn chân Hoa Kỳ thì Trung Đông là nơi Hoa Kỳ yếu thế nhất mà Putin có nhiều lợi thế, và nhất là lại nằm ngoài khu vực Đông Âu và Trung Á là những vùng phiên trấn cố hữu của Nga.

Đã thế, Trung Đông còn trực tiếp liên hệ đến quyền lợi kinh tế và chiến lược của Nga.

Tính trung bình, giá vốn của một thùng dầu khí tại Trung Đông chỉ ở khoảng sáu Mỹ kim, tại Liên bang Nga là 15 Mỹ kim, vì phẩm chất rất kém. Là một xứ xuất cảng dầu hỏa nhất nhì thế giới, nước Nga có lợi khi dầu thô lên giá. Chính là bất ổn tại Trung Đông và dầu thô tăng vọt từ mấy năm qua khiến nước Nga có lời nhất, vì có tiền trả nợ và bành trướng ảnh hưởng. Nếu can thiệp vào Trung Đông, và liên kết với hai nước xuất cảng lớn nhất là Saudi Arabia và Iran để giữ giá dầu cho cao, Putin sẽ có thêm phương tiện củng cố thế lực của Nga. Đó là về kinh tế, với giá dầu trên năm chục bạc một thùng là điều tối hảo!

Về an ninh, Liên bang Nga cũng có mối lo Hồi giáo trong xương tủy.

Trung Quốc thì có thể vừa tận diệt mọi lực lượng Hồi giáo ly khai tại Tân Cương trong khi dở trò mị dân cấm dân chúng nhắc đến con heo trong năm Hợi để khỏi làm dân Hồi giáo buồn lòng, chứ Liên bang Nga của Putin còn mạnh tay mạnh miệng hơn vậy. Lý do là cuộc chiến tại Chechnya chưa ngã ngũ, xứ này mà ly khai thì một chuỗi các nước Hồi giáo từ Trung Á về tới vùng Caucasia sẽ đổ theo.

Mà Putin biết là Saudi Arabia có kín đáo yểm trợ quân kháng chiến Chechchen. Giải quyết cái gai Chechnya bằng cách nói chuyện thẳng với Hoàng gia Saudi là nước cờ sáng. Nhân đó, chiếu bí Hoa Kỳ lại càng hay!

Bên cạnh đó, một đối thủ của Hoa Kỳ là Iran lại rất cần sự yểm trợ của Putin ở cả hai mặt âm dương. Chính thức là trước diễn đàn Liên hiệp quốc, hay ở ngả sau, bằng loại hỏa tiễn địa không S300PMU mà Tehran muốn mua của Nga để phòng ngừa bị Israel hay Hoa Kỳ tấn công. Càng hà hơi cho Iran, Putin càng nuôi hy vọng làm Mỹ bị sa lầy tại Iraq nên sẽ cuốn cờ dân chủ rồi chạy về nguyền rủa nhau ở nhà.

Nhìn như vậy, Vladimir Putin xứng mặt Kỳ vương ở nước cờ có thể nói là "công thủ hài hòa" - trên một vùng đất chạy dài từ Địa trung hải qua Ấn Độ dương. Chuyện ấy càng đáng chú ý vì Putin lại vừa cải tổ nội các để thủ cho chắc hệ thống chỉ huy của Nga, nếu như ông có ra đi sau cuộc bầu cử Tổng thống vào năm tới, hoặc... lại hy sinh thêm một nhiệm kỳ để củng cố lại tư thế của Liên bang Nga cho vững vàng hơn.

Khốn nỗi, sự đời lại không đơn giản như vậy.

Trong khu vực ấy, hai cường quốc cấp vùng là Saudi Arabia và Iran lại như nước với lửa. Saudi là xứ Á Rập theo phe Sunni (hệ phái "Wahhabis" của Saudi và Osama bin Laden hay al-Qaeda là thuộc khối Sunni) trong khi Iran là một xứ Ba Tư (sắc tộc Persia) theo phe Shia. Saudi Arabia là một xứ phú hơn cường và cần sự yểm trợ bên ngoài để bảo vệ an ninh cho mình, còn Iran là một xứ cường hơn phú, nhưng có tham vọng lớn lao hơn.

Mục tiêu chiến lược của hai cường quốc địa phương ấy có mâu thuẫn với nhau và vì vậy cũng trái ngược với mục tiêu của Liên bang Nga.

Khi Saddam Hussein tấn công Kuweit và đe dọa an ninh của Saudi Arabia, chiến dịch "Bão sa mạc" của ông Bush cha đã cứu được Hoàng gia Saudi nhưng gây khó cho xứ này trước dư luận Hồi giáo vì việc Mỹ đóng quân tại Saudi Arabia. Và là một nguyên nhân trực tiếp được al-Qaeda minh danh khi tấn công nước Mỹ năm 2001. Hoàng gia Saudi rất lúng túng với lá chắn của Mỹ và thực tâm chẳng muốn ông Bush con mở chiến dịch Iraq năm 2003. Nhưng, chuyện ấy đã xảy ra. Saddam Hussein không còn thì Iraq trở thành vùng tung hoành của Iran. Rốt cuộc, ngày nay Riyadh muốn gì"

Muốn nước Mỹ bị cầm chân tại Iraq và lính Mỹ lập vùng trái độn cho Saudi Arabia trước sự hoành hành của Tehran và tay chân theo hệ phái Shia. Miễn là đừng đóng quân trên lãnh thổ Saudi là được!

Mục tiêu ấy chưa chắc đã đồng quy với những tính toán của Putin.

Hoàng gia Saudi cũng biết rằng kinh tế Iran lệ thuộc vào dầu khí và giá dầu rất cao. Với thế lực của mình, Saudi Arabia có thể bơm thêm dầu cho giá dầu bị tuột, là điều có lẽ họ đã thực tế tiến hành. Dù giá hạ có thể làm mình bị thiệt hại, nhưng mức thiệt hại cho Tehran còn sinh tử hơn! Mà mục tiêu ấy cũng ngược với những mong ước của Putin!

Với Iran, Tổng thống Vladimir Putin có thể tìm ra nhiều điểm tương đồng hơn, nhưng không hẳn là "nhất trí"! Đã đành rằng Iran cần Putin để bênh vực mình trước Liên hiệp quốc hoặc tiếp tế chiến cụ cho mình chống Mỹ, nhưng, Iran cũng muốn đánh cho Mỹ cút và cho Saudi bị nhào khỏi sân chơi Iraq của mình. Putin chưa chắc đã muốn vậy. Mỹ càng lún sâu tại Iraq thì Liên bang Nga càng có thời gian củng cố ảnh hưởng.

Với Putin, Iraq là chuyện Việt Nam cho Liên Xô thời Brezhnev: làm cho nước Mỹ bị bận tâm và hao của trong một khu vực không phải là chiến lược của mình. Với các Giáo chủ Tehran, Iraq là vùng oanh kích của mình nếu Hoa Kỳ tháo chạy.

Mà nếu Tehran làm quá khiến Bush nổi đóa, Iran có khi hết là một xứ bán dầu! Mất sản lượng dầu thô của Iran, giá dầu quốc tế sẽ vọt lên trời, và rơi vào két bạc của Nga. Thành thử, Iran gây hấn với Mỹ là điều có lợi cho Putin, và được giúp đỡ trong chừng mức đó. Nhưng chỉ trong chừng mực đó mà thôi!

Chưa kể là xưa nay, Iran luôn luôn e ngại con gấu Nga với móng vuốt đã có lúc vươn dài tới biên giới Đông Bắc của mình, trong vùng Caucasia. Khi Liên Xô tan rã, các nước trái độn trong khu vực có thể giúp Tehran nhìn về nước Nga như một đồng mình. Nhưng chỉ một phần nào thôi! Đánh Mỹ cho Nga hưởng lợi không phải là một nước cờ sáng của các Giáo chủ Tehran. Vì vậy, Vladimir Putin có thể đã đi nước cờ đầu để chiếu bí Hoa Kỳ tại Trung Đông. Nhưng chưa chắc đã toàn thắng.

Trong lịch sử cận đại, chính nước Nga mới bị nhiều lần sa lầy tại Trung Đông. Lần này, khi phải vận dụng hai con cờ trái khoáy là Iran và Saudi Arabia, chưa chắc Putin đã sáng nước như người ta tưởng.

Ngày xưa, Bắc Việt đã mở cuộc tương tàn để, nói theo người Hà Nội, làm đẹp lòng phương Bắc. Nhờ vũng lầy Việt Nam và xương máu hai miền đổ ra mà Richard Nixon đã mở nước cờ Hoa du, cách đây đúng 35 năm, để dắt tay Trung Quốc ra thế giới văn minh bên ngoài. Và trở thành cường quốc kinh tế đang làm Việt Nam điêu đứng.

Các nước Hồi giáo có lẽ cao cờ hơn người Hà Nội.

Liên bang Nga có thể du dương với Saudi Arabia và Iran để cột tay Hoa Kỳ, nhưng có khi sẽ lại sa lầy như đã từng bị trong quá khứ. Lý do: dù là Á Rập hay Ba Tư, dân Hồi giáo đều biết thế nào là bị dân da trắng vận dụng, sai khiến.

Họ chờ đợi Liên bang Nga ở đấy... khi ông Bush đã về Texas viết hồi ký.

Nguyễn Xuân Nghĩa

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Bao lâu nữa thì hệ thống môi sinh nơi quê hương tôi sẽ bị hủy hoại, đến độ không sinh vật nào có thể sống được ở nơi này? Khi cái vòng sống liên tục vô thủy vô chung đó có một mắt xích bị hỏng, khi môi trường sinh thái ở một nơi nào đó bị mất quân bằng, có bao nhiêu sinh vật sẽ bị ảnh hưởng – và bị ảnh hưởng tận cùng rốt ráo ra sao?
Tôi đã phỏng vấn các nhà tư tưởng hàng đầu về 101 đề tài riêng biệt – từ tiền bạc tới nợ nần, các hệ thống cung cấp tới mậu dịch, việc làm tới máy robots, báo chí tới chính trị, nước tới thực phẩm, biến đổi khí hậu tới nhân quyền, thương mại điện tử tới an ninh mạng, tuyệt vọng tới tinh thần lành mạnh, giới tính tới kỳ thị chủng tộc, nghệ thuật tới văn học, và ngay cả hy vọng và hạnh phúc.Những người tôi phỏng vấn gồm chủ tịch của Viện Khoa Học Quốc Gia Hoa Kỳ, cựu giám đốc CIA, cựu tư lệnh đồng minh tối cao NATO, cựu thủ tướng Ý và nhà thiên văn học hoàng gia Anh. Tôi đã “Zoom” – chữ này đã trở nên một động từ chỉ sau một đêm – với Kishore Mahbubani tại Singapore, Yolanda Kakabadse tại Quito, Judith Butler tại Berkeley, California, Alice Ruhweza tại Nairobi và Jeremy Corbyn tại London. Đối với tập mới nhất của chúng tôi, cựu Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon từ Hán Thành. Đối với tôi, đó thật sự là lý do của điều tôi học được. Trong số những thứ khác, nó giúp tôi hiểu tại sao
Nước Mỹ đang phải đối diện với những thử thách nghiêm trọng, kể từ khi người biểu tình ủng hộ Tổng thống Donald Trump tràn vào chiếm toà nhà quốc hội ở Thủ đô Washington chiều ngày 6/1 vừa qua. Trong bốn tiếng đồng hồ bị chiếm đóng, các dân cử có lúc đã phải nằm xuống ghế, chui xuống bàn để tránh bị thương do bạo loạn, trước khi được sơ tán đến một nơi an toàn. Vụ bạo loạn hôm 6/1 làm cho 5 người chết trong đó có một cảnh sát, mấy chục người bị thương gồm hơn chục nhân viên an ninh tại quốc hội. Lịch sử đã lập lại, sau hơn hai trăm năm. Năm 1814 quân lính Anh tấn công và đốt phá nhiều nơi kể cả toà nhà quốc hội đang được xây dựng. Đó là lúc có cuộc chiến tranh mang tên “1812 War”.
Mọi người ai cũng hi vọng qua năm mới 2021 Huê kỳ thoát ra khỏi một năm đen tối : có hơn 300 000 người chết vì corona vũ hán, kinh tế khủng hoảng do đại dịch nghiêm trọng không thua hồi năm 1929 tác hại, dân da đen bị kích động vấn đề chủng tộc, cận ngày bầu cử, nổi loạn ở nhiều Tiểu bang, biến Huê kỳ trở thành một nước khủng hoảng và chia rẽ.
Hãy hỏi những người đã mang Cờ Vàng-3 sọc đỏ đi tham gia biểu tình bạo động có biết nhiều người Mỹ và báo chí Mỹ đã cáo buộc những người tấn công vào điện Capitol là “quân khủng bố nội địa” (Domestic Terrorists), hay những kẻ phá hoại (Rioters)? Vì vậy thật khó biết, khi hình ảnh một người leo lên sân thượng của Capitol phất cờ Việt Nam Cộng hòa chiều tối ngày 6/01/2021 được truyền đi khắp Thế giới, trong khi những người biểu tình khác đập phá bên trong, có khiến ai chua xót và đau lòng vì là cờ đã bị xúc phạm ?
Sửa chữa các thiệt hại này trong một sớm một chiều sẽ là chuyện rất khó, nếu không muốn nói là không thể. Trump sẽ không còn là tổng thống nữa, nhưng Trump sẽ vẫn có ảnh hưởng trong đảng Cộng hòa và đất nước. Trong khi thế giới đang ngày càng rối ren và ảnh hưởng của Hoa Kỳ đã suy giảm, Trump đã thúc đẩy đáng kể cả hai xu hướng. Điểm mấu chốt là Trump đang để lại một đất nước và một thế giới trong tình trạng tồi tệ hơn nhiều so với những gì mà Trump được thừa hưởng. Đó là di sản đau buồn của Trump.
Nước Mỹ đang lâm vào Nội Chiến -Civil War-đó là thông điệp mà người Mỹ tìm thấy trên áo của đám người bạo loạn tấn công đập phá điện US Capitol hôm 6-1-2021. Bộ trưởng lâm thời về Nội An của Mỹ vừa từ chúc hôm 9/1, FBI liền cảnh cáo Trump sẽ xách động những cuộc bạo loạn vũ trang trên khắp 50 State Capitols từ ngày 16-1 đến 20-1, US Capitol kể từ ngày 17 đến 20-1, Acting DHS Secy resigns as FBI warns of “Armed Protests” at all 50 State Capitols from Jan-16-20, US Capitol from Jan 17-20.
Bạn đã đến Washington D.C. để tham gia cuộc bạo loạn tại Quốc Hội, đã xông vào tòa quốc hội hay chỉ đơn giản là vượt qua các rào chắn không được phép bước sang hay leo lên bậc thềm tòa quốc hội, nay có thể đang ở nhà và nghĩ rằng mình đã thoát tội. Có phải vậy không?
Nhưng chúng ta không nên có ảo tưởng về những gì mà Tổng thống đắc cử Joe Biden sẽ phải đối mặt khi nhậm chức. Trong nhiệm kỳ tổng thống và một trận đại dịch mà chính quyền sắp mãn nhiệm đã làm rất ít để chống chọi, Trump để lại những vết hằn sâu thẳm. Những tổn thương kinh tế sẽ không thể hàn gắn trong một sớm một chiều, và nếu không có sự hỗ trợ toàn diện vào thời điểm cần thiết quan trọng này – bao gồm hỗ trợ cho các chính quyền địa phương và tiểu bang thiếu ngân khoản – thì nỗi đau sẽ còn kéo dài. Tất nhiên, các đồng minh lâu đời của Mỹ sẽ hoan nghênh sự trở lại thế giới nơi Hoa Kỳ đứng lên đấu tranh cho dân chủ và nhân quyền, đồng thời hợp tác quốc tế để giải quyết các vấn đề toàn cầu như đại dịch và biến đổi khí hậu. Nhưng, lại một lần nữa, sẽ là ngu ngốc nếu cho rằng thế giới không thay đổi một cách triệt để. Xét cho cùng, Mỹ đã cho thấy mình là một đồng minh không đáng tin cậy. Đúng như vậy, Hiến pháp Hoa Kỳ và 50 tiểu bang đã tồn tại và bảo vệ nền dân chủ thoát ra kh
Một ngày sau khi tạm đóng danh khoản của tổng thống Donald Trump trong 12 tiếng, Twitter đã ra thông báo chính thức đóng vĩnh viễn danh khoản này vì đã tiếp tục tái phạm các quy định và chính sách sử dụng của Twitter sau khi được phép hoạt động lại. Twitter viện dẫn lý do là các tin nhắn ẩn chứa "nguy cơ tiếp tục xách động bạo lực" (risk of further incitement of violence) và "những tái phạm nghiêm trọng" (repeated and severe violations).
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Trung tâm thủ đô Washington bị phong tỏa sau vụ bạo loạn ở Quốc hội và nguy cơ bạo lực gia tăng tại lễ nhậm chức của ông Biden.
Tổng thống đắc cử Joe Biden dự kiến sẽ công bố đề xuất gói kích thích 1.900 tỷ USD nhằm khôi phục kinh tế Mỹ, tăng tốc phản ứng với đại dịch
Theo thông báo mới của Intel, CEO Bob Swan sẽ từ chức vào ngày 15/02/2021 và được thay thế bởi Pat Gelsinger, CEO đương nhiệm của VMWare.
Thành phố New York sẽ chấm dứt tất cả hợp đồng trị giá 17 triệu USD một năm với Tập đoàn Trump (Trump Organization) vì cuộc bạo loạn ngày 06/01/2021.
Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa The Lancet, nghiên cứu trên bệnh nhân nhập viện vì Covid-19 ở Vũ Hán cho thấy họ vẫn xuất hiện triệu chứng như mệt mỏi hay khó ngủ sau 6 tháng.