Hôm nay,  

Câu Chuyện Thầy Lang: Bệnh Thủy Đậu

22/10/201000:00:00(Xem: 8780)

Câu Chuyện Thầy Lang: Bệnh Thủy Đậu

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức
“Tôi ở chơi mấy tháng Hè với bà chị tôi, cùng khi đó thì cháu trai con bả bị bệnh trái dạ. Tôi cứ sợ bị lây. Tôi năm nay đã gần ba mươi tuổi rồi, liệu tôi có bị lây bệnh không bác sĩ và làm sao ngừa bệnh này”" Cô Hương-Sai Gon Nhỏ.
Xin góp ý như sau.
Nếu trong đời cô chưa bao giờ bị bệnh thủy đậu,  thì cô vẫn bị lây, vì bệnh này có thể xảy ra ở người lớn cũng như trẻ con. Khi gần người bệnh, ta có 90% nguy cơ bị lây, và bệnh cũng rất nguy hiểm vì vài biến chứng của nó như sưng phổi, viêm não, nhiễm độc ngoài da.
Hàng năm, ở Mỹ, có tới hơn 60.000 người lớn bị bệnh thủy đậu.
Nguyên nhân
Bệnh do loại virus varicella-zoster (human herpesvirus type 3). Bệnh lan truyền do không khí chứa siêu vi trùng gây bệnh, khi người bệnh ho, hắt hơi virus sẽ phát tán trong không khí hoặc do tiếp xúc với chất nước ở những mụn đậu, nước mũi người bệnh.
Bệnh bắt đầu lây khoảng hai ngày trước khi mụn đậu xuất hiện, kéo dài cho tới khi mụn đậu khô và đóng vẩy.
Ai hay bị bệnh
Những người sau đây hay bị lây bệnh, nếu chưa bao giờ bị bệnh, và khi làm việc ở môi trường nhiễm bệnh:
-- giáo chức dậy học sinh nhỏ tuổi,
-- nhân viên chăm sóc trẻ em ở trung tâm giữ trẻ,
--  học sinh trung học,
-- nhân viên quân đội, thân nhân người có bệnh thủy đậu, nhân viên y tế.
-- Vì bệnh này có ở mọi quốc gia, nên khi ta đi du lịch, cũng cần cẩn thận.
--  Phụ nữ có thai mà chưa bị bệnh thủy đậu bao giờ, cũng có nhiều nguy cơ lây bệnh, và bệnh có thể gây nhiều khó khăn cho cả mẹ lẫn thai nhi như sanh non, sưng phổi,hài nhi mang tật nguyền ở tứ chi, thủy tinh thể đục.
Hiện nay, khi nhập cảnh Hoa Kỳ, người nhập cảnh  bắt buộc phải khai đã có bệnh hay đã được chích ngừa thủy đậu. Trường hợp của cô, nếu chưa bao giờ bị bệnh thủy đậu, thì cô có nhiều nguy cơ mắc bệnh này, đề nghị cô đi khám bác sĩ để chích ngừa.
Mỗi năm, ở Mỹ có tới cả hơn 4 triệu trẻ em tuổi từ 1 đến 14 tuổi mắc bệnh này, cả gần 10.000 phải nhập viện vì bệnh nặng.
Dấu hiệu
Bệnh xuất hiện sau 2-3 tuần lễ tiếp xúc với người bệnh.
Bệnh nhân thấy đau nhức cùng mình, nóng sốt, ăn mất ngon. Vài ngày sau, mụn đậu bắt đầu xuất hiện, trước hết là ở ngực, bụng, lưng rồi lan lên mặt, tay chân. Trung bình có từ 100 tới 250 mụn, phẳng đỏ, rồi chứa đầy nước trong trước sau đò đổi ra đục lờ.  Độ 1 tuần lễ sau mụn khô và đóng vẩy. Hai tuần sau, vẩy rụng để lại vết sẹo. Các mụn này rất ngứa, khi gãi dễ gây nhiễm độc ngoài da.
Tất cả trẻ em nếu chưa mắc bệnh, đều có thể bị thủy đậu, nhất là ở tuổi đi học, hoặc ở các nhà giữ trẻ. Khi trẻ con bị bệnh, cần nghỉ học cho tới khi các mụn hoàn toàn khô, để tránh truyền bệnh cho người khác.
Điều trị
Ở trẻ em, bệnh thường không trầm trọng. Ngược lại, bệnh nặng hơn ở người đứng tuổi, bệnh nhân bị rối loạn tự miễn hoặc đang hóa trị, dung nhiều corticosteroid.
Với bệnh nhẹ, chỉ cần chăm sóc điều trị dấu hiệu.


Với ngứa da, áp khăn thấm nước lạnh hoặc thoa thuốc chống histamine (benadryl…)
Không gãi mụn ngứa hoặc chọc vỡ mụn nước để tránh nhiễm với vi khuẩn lạ và lây lan bong nước với hậu quả là các vết sẹo khó coi, khiến bé bị mặc cảm khi lớn lên.
Tắm rửa thường xuyên, giữ quần áo sạch sẽ.
Không thoa kem kháng sinh, không thoa phấn rôm trên vùng da bị nhiễm.
 Nếu bội nhiễm, có thể uống kháng sinh do bác sĩ biên toa.
Trường hợp bệnh nặng, bác sĩ có thể cho dùng thuốc chống virus như acyclovir, famciclovir.
Hậu quả lâu dài
Sau khi bệnh thủy đậu lành, siêu vi này có thể ở tình trạng nằm ngủ cả nhiều năm trong hạch của rễ sau dây thần kinh tủy sống, rồi đến một thời gian nào đó sẽ tái hoạt động và gây ra bệnh Zona-thần-kinh còn gọi là shingles.
Shingles có ở mọi lứa tuổi nhưng thường hay thấy từ 50 tuổi trở lên.
Bệnh cũng thường có ở:
- Người bị suy giảm tính miễn dịch
- Người nhiễm HIV
- Người bị bệnh đang ở trong tình trạng tăng phát triển tế bào mới như ung thư
- Bệnh nhân đang điều trị với hóa chất ức chế miễn dịch
- Người tiếp nhận ghép bộ phận cơ thể
- Sau những căng thẳng tinh thần.
Virus tấn công rễ dây thần kinh tủy và vùng da chịu ảnh hưởng của dây thần kinh này. 
Chủng ngừa
Hiện nay, đã có thuốc chích ngừa bệnh thủy đậu như Vavirax.
Hội Nhi Hoa Kỳ và Trung tâm CDC đưa ra đề nghị chích ngừa như sau:
Khi em bé ở tuổi 12 tới 15 tháng thì chích liều đầu tiên.
Khi bé được 4-6 tuổi thì chích lần thứ hai.
Người từ tuổi 13 trở lên mà chua bao giờ chích ngừa thủy đậu cần  chích hai lần, cách nhau từ 4 đến 8 tuần lễ.
Người từ 13 tuổi trở lên mà chỉ chích một lần và chưa bị bệnh trái dạ thì chíchliều thứ hai.
Phụ nữ trong tuổi có thai và người mang bệnh mãn tính đều cần chích ngừa.
Đậu mùa thường xẩy ra vào mùa Đông-Xuân từ tháng 2 đến tháng 5, cao điểm là tháng 3-4. Vì vậy nên chích ngừa trước thời điểm này để được bảo vệ với bệnh.
Vaccin có thể tạo ra mấy rủi ro nhẹ như nóng sốt, hơi sưng đảu chỗ kim chích hoặc nổi ban da rất nhẹ. Hãn hữu lắm mới có phản ứng mạnh như cơn co giựt, sưng phổi.
Một số rất nhỏ các em (2%) đã chích ngừa mà vẫn có thể bị trái dạ, nhưng bệnh thường là nhẹ hơn.
Thuốc chủng ngừa cũng bảo vệ nếu ta vừa tiếp xúc với bệnh nhân trong vòng 72 giờ.
Không chủng ngừa nếu:
- đang bị bệnh trầm trọng
- đang có thai
- đang dùng thuốc corticosteroid liều cao
- bị rối loạn tự miễn, suy nhược miễn dịch như HIV/AIDS, ung thư hoặc nhận cấy ghép tạng phủ
- dị ứng với kháng sinh neomycin
- trẻ em đang uống thuốc loại salicylate vì rủi ro bị hội chứng Reye với.
Phụ nữ mới chích ngừa cần đợi một tháng rồi mới có thai.
Thuốc chích ngừa trái dạ được hợp thức hóa tại Hoa Kỳ từ năm 1995, rất công hiệu và đã giảm thiểu số người bị bệnh. Theo thống kê kết quả ở Mỹ và Nhật, thuốc ngừa có công hiệu kéo dài từ 10 tới 20 năm.
Một số tiểu bang tại Hoa kỳ bắt buộc phải có giấy chứng nhận chích ngừa thủy đậu trước khi trẻ em được nhận vào nhà giữ trẻ hay trường mẫu giáo.
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức
Texas-Hoa Kỳ
(www.bsnguyenyduc.com)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Rụng tóc (alopecia) thường xảy ra trên da đầu, nhưng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ nơi nào trên cơ thể. Rụng tóc là một tình trạng phổ biến và không phải là vấn đề đáng lo ngại. Ở Úc, khoảng một nửa đàn ông ở độ tuổi 50 thường có dấu hiệu hói đầu, và hơn 1/4 phụ nữ trong cùng độ tuổi cho biết tóc họ bị thưa đi. Thường thì vấn đề này là do di truyền. Nếu thấy mình đang bị rụng tóc và đang lo lắng về điều đó, quý vị nên đi khám hoặc hỏi ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán trước khi thử bất kỳ phương pháp điều trị nào. Rất nhiều sản phẩm được quảng cáo là có khả năng đảo ngược tình trạng rụng tóc, nhưng lại có rất ít sản phẩm đã được kiểm nghiệm khoa học về hiệu quả.
Hàm răng của bệnh nhân có vẻ như được chăm sóc khá tốt, nhưng nha sĩ James Mancini, giám đốc lâm sàng của Trung Tâm Nha Khoa Meadville ở Pennsylvania, cảm thấy phần nướu có vấn đề. Tình cờ, Mancini có quen biết với bác sĩ của bệnh nhân đó nên đã liên lạc để chia sẻ sự lo ngại – và rồi họ ‘lần’ ra bệnh thật! Mancini cho biết: “Thực ra, Bob mắc bệnh ung thư bạch cầu (leukemia). Dù ông ấy không thấy mệt mỏi hay có các triệu chứng khác, nhưng vấn đề xuất hiện ở phần răng miệng. Khi bác sĩ của Bob biết được tình trạng, Bob đã được điều trị ngay lập tức.”
Thời nay, nhiều người thường bị đau cổ vai gáy, lại còn kèm theo cả đau đầu. Nỗi đau này có thể gây ra thêm nỗi đau khác, không chỉ về mặt vật lý mà còn về mặt tâm sinh lý. Xét về mặt sinh lý, ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng những cơn đau ở cổ thường khiến cho người ta bị thêm chứng đau đầu. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Journal of Headache and Pain là nghiên cứu đầu tiên cung cấp những dấu hiệu khách quan về sự liên quan của cơ bắp với tình trạng đau nhức đầu.
Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.
Khi nói đến việc giữ cho xương khỏe mạnh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vitamin D, chất dinh dưỡng giúp cơ thể hấp thụ lượng canxi cần thiết để giúp cho bộ xương chắc khỏe. Nhưng dù rằng vitamin D đúng là một chất dinh dưỡng thiết yếu, trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy tầm quan trọng của các loại vitamin khác trong việc chống gãy xương (fractures) và bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis).
Không thể nhìn thấy bằng mắt thường, không có mùi và cũng chẳng có vị, những lượng nhỏ chì (lead) hiện diện trong các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày, trong nhà chúng ta ở, và cả trong nước chúng ta uống. Thậm chí, chì còn xuất hiện trong các bình nước tái sử dụng, như việc phát hiện ra chì trong đáy ly Stanley. Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và khơi dậy sự chú ý của người tiêu dùng đối với một vấn đề đã tồn tại từ rất lâu.
Hôm cuối tháng Hai vừa qua, Tòa Tối cao của bang Alabama phán quyết rằng: “Phôi đông lạnh là trẻ em.” Tuyên án này tuy chỉ có uy lực theo Hiến pháp và luật pháp ở Alabama, tuy nhiên, sự bắt đầu này tạo ra tiền lệ cho tất cả những vụ án vế sau của tất cả các bang khác và kề cả hiến pháp Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến thời kỳ cho phép phá thai. Nhiều người và nhiều cơ quan sẽ phải chịu trách nhiệm, sẽ bị trừng phạt nếu làm hỏng phôi thai, như một tội giết trẻ em. Phán quyết của Alabama, được công bố hôm thứ Sáu, bắt nguồn từ hai vụ kiện của ba nhóm cha mẹ đã trải qua thủ tục thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sinh con và sau đó chọn đông lạnh số phôi còn lại. Giáo sư Nicole Huberfeld của Trường Luật Đại học Boston cho biết, đó cũng là một quyết định có thể gây ảnh hưởng lan rộng đến việc sử dụng các phương pháp điều trị sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
Thử tưởng tượng rằng chỉ cần uống một viên thuốc là quý vị sẽ tràn trề năng lượng, da dẻ mịn màng, và tim mạch khỏe re? Các viễn cảnh hấp dẫn này vẫy gọi mãnh liệt mỗi khi chúng ta dạo quanh qua các quầy hàng bán các loại thực dược phẩm bổ dưỡng trong hiệu thuốc, từ các loại viên uống dầu cá (fish oil), bột collagen (collagen powder), kẹo bổ sung ma-giê và muôn hình vạn trạng các loại vitamin.
Hơn một thập niên từ sau cái chết bất ngờ của mẹ, Sehrish Sayani mắc chứng rối loạn tâm thần hậu chấn (PTSD). Suốt những năm đó, những cơn hoảng loạn dữ dội nhất đã giảm dần, nhưng các triệu chứng như nghi ngại thái quá (hypervigilance), trở nên đặc biệt nhạy cảm với một số yếu tố và những giấc ngủ chập chờn đã trở nên quen thuộc trong cuộc sống của cô.
Trong cuốn tiểu thuyết Chuyện Hai Thành Phố (A Tale of Two Cities) của Charles Dickens, được xuất bản năm 1859 và lấy bối cảnh thời Cách Mạng Pháp, có đoạn viết: “Đó là thời đại tốt đẹp nhất, cũng là thời đại tồi tệ nhất, đó là thời đại của sự khôn ngoan, cũng là thời đại của sự ngu xuẩn.” Đại dịch COVID-19 cũng là một thời đại như thế. Một mặt, khoa học đã cứu sống được nhiều người. Chưa đầy một năm sau khi phát hiện virus, Hoa Kỳ đã tạo ra và thử nghiệm vắc xin, rồi cho sản xuất, phân phối và triển khai tiêm chủng hàng loạt miễn phí cho người dân. Ước tính vắc xin COVID đã cứu được ít nhất 3.2 triệu người chỉ riêng ở Hoa Kỳ. Những thành tựu này tạo ra hy vọng về việc chúng ta có thể nhanh chóng ứng phó với đại dịch trong tương lai.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.