Hôm nay,  

Rfi: Các Công Ty Thẩm Định Tài Chính Bị Tố Cáo Gây Hại Cho Đồng Euro

21/05/201000:00:00(Xem: 7124)

RFI: Các Công Ty Thẩm Định Tài Chính Bị Tố Cáo Gây Hại Cho Đồng euro

Mai Vân RFI & Nguyễn Xuân Nghĩa

...Standard & Poor's, Moody's và Fitch kiểm soát tới 90% thị trường trái phiếu...
Sau kinh tế Hy Lạp, đến lượt đồng Euro Âu Châu đang bị khủng hoảng vì mất niềm tin của thị trường. Nhưng nếu hoàn cảnh đầy bất trắc của Hy Lạp là điều mà người ta có thể hiểu được, việc đồng Euro bị tấn công tới tấp và mất giá nặng nhất kể từ sáu năm nay là sự kiện đáng ngại.
Nhưng ai tấn công đồng Euro" Một số dư luận nêu đích danh ba công ty thẩm định tài chính là Standard & Poor's, Moody's và Fitch. Bộ trưởng Kinh tế Pháp Christine Lagarde còn tố cáo hành vi mà bà gọi là "xúi giục giết người" của các công ty này. RFI tìm hiểu về loại doanh nghiệp đặc biệt nói trên qua phần phỏng vấn chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa tại California.
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Về nguyên tắc, khi có người cần tiền và đi vay và có người có tiền muốn cho vay, họ cần một cơ quan trung gian lượng định khả năng trả nợ của người đi vay. Công ty trung gian này phải có vị trí độc lập và định ra khả năng hoàn trái của khách nợ tức là cấp độ an toàn cho chủ nợ. Nếu người đi vay là một quốc gia, cấp độ an toàn và khả năng sinh lời của việc cho vay là một tiêu chuẩn được thị trường chú ý. Các công ty này đánh giá giá trị của tờ giấy nợ theo gần 20 cấp cao thấp khác nhau nên cũng được gọi là "công ty lượng cấp tín dụng", hay trái phiếu. Trên thế giới, ba công ty Standard & Poor's, Moody's và Fitch thực tế kiểm soát tới 90% thị trường trái phiếu - là giấy nợ - của thế giới nên tiếng nói của họ rất có ảnh hưởng.
RFI : Họ dựa vào dữ kiện gì để đánh giá mức độ an toàn hay khả năng trả nợ của việc vay mượn đó"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Các công ty này thường được chính quốc gia vay tiền qua phát hành công khố phiếu yêu cầu nghiên cứu và đánh giá mức an toàn tài chính hay tín dụng, tức là giá trị của tờ giấy nợ, hầu có thể thuyết phục khách hàng mua công khố phiếu, nghĩa là cho vay. Họ nghiên cứu hồ sơ kinh tế của quốc gia, thảo luận với giới chức hữu trách, tham khảo ý kiến của các nhà đầu tư, của giới ngân hàng và đưa ra nhận định họ nghĩ rằng khách quan về khả năng trả nợ, về các loại rủi ro tín dụng, ngoại hối, chính trị, v.v... có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh lời và mức độ hiểm nguy của việc cho vay. 
- Nguyên tắc chung là rủi ro mất nợ càng cao thì phải trả phân lời, tức là tiền cho vay lãi, càng cao để bù đắp mối nguy bị mất nợ. Loại an toàn nhất chẳng hạn thì có lời thấp nhưng là nơi đầu tư có giá trị. Loại thiếu an toàn thì không được gọi là đầu tư mà bị coi là "giấy lộn" - là "junk bond". Nghĩa là nếu muốn cho vay thì sẽ phải đòi phân lời rất cao. Xứ nào cần tiền mà đi vay và lại bị đánh giá là bị rủi ro cao thì rất khốn đốn vì phải trả phân lời cao hơn nên càng tốn tiền khi đang cần tiền. 
- Sau vụ khủng hoảng tại Hy Lạp, vào hạ tuần tháng Tư vừa qua, khi các công ty này hạ mức an toàn của công khố phiếu do Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha phát hành thì các xứ này thêm khốn đốn và có thể bị vạ lây từ Hy Lạp. Khi ấy, khối Euro càng thêm khó khăn và tốn kém để vừa cấp cứu Hy Lạp, vừa ngăn khủng hoảng lây lan làm đồng Euro lại càng thêm mất giá. Vì vậy, các chính quyền Âu Châu, cả Pháp và Đức lẫn các nước miền Nam đang bị nguy cơ khủng hoảng, đều trách các công ty lượng giá này là phun dầu vào lửa, gây thêm khó khăn cho việc cấp cứu và làm thị trường càng mất tin tưởng vào đồng Euro. Chúng ta hiểu lời phát biểu của Tổng trưởng Kinh tế Lagarde trong tinh thần đó.
RFI: Anh nhận định ra sao về những lời chỉ trích này" Các công ty ấy có gây điên đảo và làm đồng Euro bị mất giá hay không"


Nguyễn Xuân Nghĩa: - Hai công ty Standard & Poor's và Moody's là của Mỹ, còn Fitch là một liên doanh giữa các doanh nghiệp Pháp và Anh mà nhiều người ít biết nên cứ nói tới âm mưu của Mỹ và Anh nhằm khuynh đảo khối Euro. Lời chỉ trích này là sự lếu láo của truyền thông thiếu hiểu biết nên ta khỏi nói ở đây. 
- Thực tế thì 10 hôm trước, lãnh đạo kinh tế tài chính các nước Âu Châu cùng Ngân hàng Trung ương Âu châu và Quỹ Tiền tệ Quốc tế FMI đã công bố một kế hoạch cấp cứu Hy Lạp và ổn định tài chính trong khối Euro trị giá 750 tỷ Euro và bây giờ là tới hạn kỳ thi hành kế hoạch. Các nước đều ý thức được nhiều khó khăn chính trị lồng trong kế hoạch cấp cứu tài chính này nhưng muốn trấn an thị trường bằng ngạch số rất cao của kế hoạch vì trị giá tương đương cả ngàn tỷ đô la.
- Họ chỉ mong là thị trường tin tưởng, đừng hốt hoảng mà làm vấn đề cứu giúp thêm khó khăn và tốn kém. Trong hoàn cảnh ấy, họ có ác cảm với những kẻ đứng ngoài chấm điểm và cứ nêu ra mặt tiêu cực của kế hoạch hay của các nước cần cấp cứu. Đấy là một nguyên do chính trị của lời chỉ trích. Ngoài ra, những phát biểu đầy mâu thuẫn của giới chính trị Âu Châu nhằm biện bạch với cử tri ở nhà về nhu cầu cấp cứu không chỉ chế độ bao cấp của Hy Lạp mà cả tương lai của đồng Euro cũng làm thị trường mất tin tưởng vào đồng tiền thống nhất của khối Euro. 
- Tuy nhiên, từ đã lâu rồi dư luận và cả Hoa Kỳ cũng đã phê phán các công ty lượng giá này. Thí dụ như hai năm trước thì đã quá lạc quan đánh giá sai giá trị của các kén nợ có bảo đảm hay các khoản tín dụng loại thứ cấp. Bây giờ thì lại quá bi quan đánh giá sai tình hình của Tây Ban Nha hay Bồ Đào Nha chẳng hạn. Bị chỉ trích thì nhiều lắm, còn làm sao cải thiện thì chúng ta chưa biết được là có khả thi hay không.
RFI: Xin hỏi câu cuối thưa anh, tại Hoa Kỳ, các công ty này cũng bị tố cáo là ăn cánh với các ngân hàng trong cách lượng giá có ẩn ý. Thượng Viện Mỹ muốn đưa họ vào nền nếp và gia tăng việc kiểm soát, v.v.... Anh nghĩ sao về vụ việc này"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thật ra, nghệ thuật ăn cánh với doanh nghiệp là một biệt tài của nhiều chính khách Mỹ, kể cả các chính khách đang đòi tăng cường kiểm soát doanh nghiệp. Kể cả Nghị sĩ Chris Dodd, Chủ tịch Ủy ban Tài chính Thượng viện và tác giả dự luật cải cách. Ông ta không dám ra tranh cử nữa bị biết là sẽ thất cử. Cho nên chúng ta nên trừ bì và đừng quá tin vào thiện chí cải tổ của họ. Ta không quên rằng năm nay là một năm tranh cử tại Mỹ và ai ai cũng tỏ ra sốt sắng bảo vệ giới tiêu thụ và tấn công vào bọn tài phiệt hay thành trì của bọn tư bản sấu xa. Vụ Hội đồng thanh tra SEC đòi kiện tập đoàn Goldman Sachs hay Biện lý Andrew Cuomo của New York đòi truy tố tám ngân hàng quốc tế cũng nằm trong chiều hướng ấy.
- Trở về các doanh nghiệp lượng cấp mình đang nói thì họ bị chỉ trích gần một chục chuyện khác nhau và từ năm 2003 đã bị cơ quan thanh tra thị trường giao dịch chứng phiếu SEC điều tra và nêu ra một số đề nghị cải sửa mà họ phải chấp hành. Cụ thể là hãng Fitch phải lập riêng một bộ phận tách rời nhiệm vụ trung gian cố vấn khách đầu tư khỏi nghiệp vụ định giá trái phiếu để khỏi có mâu thuẫn về quyền lợi là vừa bán hàng vừa định giá món hàng.
- Dù sao, vụ khủng hoảng tài chính năm 2008 cũng cho thấy Hoa Kỳ phải cải sửa lại luật lệ tài chính ngân hàng cho chặt chẽ hơn. Nhưng nếu chính phủ lại thi hành việc kinh doanh ấy, kể cả lượng giá trái phiếu, thì đấy sẽ là liều thuốc đổ bệnh vì người ta không thể giao cho chính khách việc quản lý tiền bạc được, nhất là các chính trị gia Mỹ mà sự gắn bó với doanh giới đã trở thành đặc tính hữu cơ!

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ngày 09/05/2024, đảng CSVN tung ra 5 “điều răn” mới quy định tiêu chuẩn gọi là “chuẩn mực đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới”, nhưng liệu có dậy được ai không? Tất cả 5 Điều chứa đựng những tiêu chuẩn đã có từ lâu, nhưng thất bại vì những chứng hư tật xấu trong đảng vẫn tồn tại, đứng đầu là tham nhũng, tiêu cực và chủ nghĩa cá nhân, lợi ích nhóm...
Trong thời gian gần đây, thế giới đã chứng kiến cuộc khủng hoảng lãnh đạo chưa từng thấy ở Việt Nam kể từ ngày quốc gia Á châu này nằm trong tay thống trị của đảng Cộng Sản gần một nửa thế kỷ. Tính từ tháng Năm, 2022 đã có hai chủ tịch nước, hai phó thủ tướng, một trưởng ban kinh tế trung ương, chủ tịch quốc hội, và một thường trực ban bí thư kiêm trưởng ban tổ chức trung ương bị cách chức vì chiến dịch chống tham nhũng. Bộ Chính Trị Khóa 13 cũng bị mất năm ủy viên hiện chỉ còn 13 người. Nhiều nhà quan sát chính trị tự hỏi đã đến lúc Việt Nam chuyển biến thành một nước dân chủ hay chưa? Kinh nghiệm những nước cộng sản Trung Âu và Đông Âu đã trải nghiệm qua tiến trình này khoảng bốn thập niên về trước có giúp gì cho Việt Nam ngày nay được không? Đây cũng là chủ đề của bài báo này
Dù sống cùng thời nhưng khác nơi nên tôi không gặp Nguyễn Tất Thành lần nào ráo. Giao lưu, tương tác, chit chat … (qua không gian mạng) cũng không luôn. Bởi vậy, tôi chỉ đoán già/đoán non rằng con đường học vấn của ổng không dài và (dường như) cũng không được suôn sẻ gì cho lắm.
Trong lúc đảng chuẩn bị các kỳ họp Trung ương để tìm nhân sự cho khóa đảng XIV thì rộ lên tuyên truyền về “dân chủ Xã hội Chủ nghĩa” ở Việt Nam. Đảng nói văng mạng rằng: “Đặc trưng của dân chủ xã hội chủ nghĩa là quyền dân chủ của công dân không ngừng được mở rộng trong tất cả các lĩnh vực hoạt động của nhà nước, của xã hội mà cơ bản nhất là dân chủ về kinh tế.” Nhưng thực tế không phải như vậy. Tất cả mọi quyết định điều hành việc nước phải “do đảng, vì đảng và của đảng”.
Một cuộc tranh giành quyền lực kéo dài được ngụy trang bằng một chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi hơn đã dẫn tới việc bất ngờ sa thải Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng, và chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ. Kết quả của cuộc đấu tranh này sẽ khiến những người vẫn còn hy vọng rằng Việt Nam có thể tham gia một "Liên minh chống Trung Quốc" phải suy nghĩ lại. Mặc dù cuộc tranh giành quyền lực này không liên quan đến chính sách đối ngoại nhưng nó sẽ khiến Việt Nam gần gũi hơn với Trung Quốc và xa rời phương Tây.
Những năm gần đây, chúng ta thường thấy trên mạng xã hội, nhiều trường hợp rơi nước mắt trong giới lao động tại Việt Nam, khi những người dân nghèo vướng phải căn bệnh ung thư hiểm nghèo, không có bảo hiểm y tế hay tiền bạc để chữa trị, chiến đấu chiếu lệ với tử thần, qua đời trong cảnh thương tâm. Hầu như căn bệnh ung thư lan tỏa khắp nơi, nhất là vây hãm giới lao động trong các xóm nghèo...
30.04.2024 lọt ra tin kêu cứu từ trại giam số 6 tỉnh Nghệ An nên thời gian lúc này phải dành cho việc khẩn cấp là viết thư báo động cho các tổ chức bảo vệ Nhân quyền quốc tế và các tòa đại sứ tại Hà Nội, nhờ can thiệp về vấn đề một số tù nhân lương tâm đang bị nhốt tại Việt Nam trong những phòng giam chật hẹp...
Lý do Việt Nam còn chậm tiến và lạc hậu hơn các nước láng giềng vì đảng CSVN chỉ muốn chỉ huy trí thức, thay vì hợp tác chân thành trong dân chủ và tự do...
Với sự miễn nhiệm ba nhân vật ở vị trí lãnh đạo quốc gia như Chủ tịch nước và Chủ tịch Quốc hội của Việt Nam chỉ trong vòng một năm từ năm 2023 đến năm 2024 vì lý do ba nhân vật đó thiếu liêm chính đã dẫn đưa người ta có cái nhìn về viễn ảnh trước mắt là sự khủng hoảng cơ cấu và sự bất ổn kinh tế làm cho giới đầu tư nước ngoài e dè, thận trọng, và chuyển hướng đầu tư sang các quốc gia khác...
Mỗi khi tai qua nạn khỏi hay gặp một điều lành, chúng ta đều nhắc tới chữ Phúc Đức: “Nhờ phúc ông bà nên tôi vừa thoát nạn.” “Nhờ phúc nhà nên cháu vừa thi đỗ.” “Cầu phúc tổ tiên cho được mẹ tròn con vuông.”...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.