Hôm nay,  

Chợ Giáng Sinh Truyền Thống Ở Nuernberg

16/09/200900:00:00(Xem: 6929)

CHỢ GIÁNG SINH TRUYỀN THỐNG Ở NUERNBERG
Lê Ngọc Châu


Hình ảnh về Bayern.
Chợ Giáng Sinh Nuernberg (der Nuernberger Christkindlmarkt) có lẽ là một trong những Lễ Hội nổi tiếng của Đức!
Lễ Hội này bắt đầ có từ năm 1628. Khởi thủy chỉ là một chứng minh thư: Trên nền một miếng gỗ lá kim dài 19 cm, hình bầu dục và hộp bằng gỗ mỏng có vẽ hoa (hiện là sở hữu chủ của bảo tàng viện quốc gia) người ta tìm thấy hàng chữ viết bằng mực đen: "Regina Susanna Harßdoerfferin von der Jungfrau Susanna Eleonora Erbsin (oder Elbsin) zum Kindles-Marck ueberschickt 1628". Đến năm 1737, theo thống kê đã có khoản 140 quán hàng của hầu hết tất cả những nhà thủ công nghệ thuộc tỉnh Nuernberg bày bán trong ngày lễ này.
  Cuối thế kỷ thứ 19 thì ý nghĩa ngày Lễ Chợ Giáng Sinh mất đi giá trị của nó. Tuy đã nhiều lần thay đổi địa điểm tổ chức cũng như muốn làm hồi sinh lại ngày lễ hội này nhưng thất bại. Mãi đến năm 1933, người ta mới mở lại Lễ Chợ Giáng Sinh với nhiều lãng mạn tính hơn: "Một nữ tài tử hoá trang làm Chúa Hài Đồng, được theo hầu bởi hai "Thiên Thần Áo Vàng", đọc lời tựa (Vorspruch), dàn đồng ca nhà thờ hát và có chuông nhà thờ khua vang. Tuy nhiên trong thời gian đệ nhị thế chiến thì không tổ chức Lễ Hội.
Năm 1948 người ta bắt đầu tân trang thành phố cổ đã bị chiến tranh tàn phá và tổ chức lại Lễ Chợ Giáng Sinh. Friedrich Broeger, chủ nhiệm môn văn học kịch của nhà hát và là con của thi sĩ Karl Broeger đã soạn ra "đoạn nhập đề", sau đó được tu bổ thêm theo thời gian và cuối cùng được nhắc đến với tên "Lễ Chợ Giáng Sinh Nuernberg" (Nuernberger Christkindlmarkt). Kể từ 1948, nữ tài tử Sofie Keeser hoá trang làm Chúa Hài Đồng và giữ vai trò này cho đến đầu thập niên 1960. Người kế vị là nữ diễn viên Irene Bruner cũng đã đảm nhận trọng trách này cho đến hết 1968. Bắt đầu từ 1969, Chúa Hài Đồng hoàn thành trách nhiệm với nhiệm kỳ hai năm. Người được tuyển chọn để đóng vai Chúa Hài Đồng là một thiếu nữ tỉnh Nuernberg, tuổi từ 16 đến 19.
Hằng năm, chợ Giáng Sinh truyền thống nổi tiếng nhất Châu Âu khai mạc vào ngày thứ sáu trước mùa vọng đầu tiên (1. Advent) với một bài diễn văn tuy ngắn nhưng rất long trọng, vài tuần lễ trước lễ Noel tại thành phố Nuernberg, Đức. Chợ Giáng Sinh truyền thống  này bao gồm nhiều khu phố. Khoản 180 cửa hàng của gần 200 thương gia, đặc biệt với cái mái nhà được giả trang bằng vải màu đỏ-trắng sắp hàng cạnh nhau trưng bày bán đủ loại hàng hoá: bánh trái, bánh quế (Lebkuchen), bánh kẹo và đồ ngọt cũng như những dụng cụ để trang trí cho Lễ Giáng Sinh và cây thông Nô En, điển hình như hình Thiên Thần, đồ chơi, đèn cầy, hay máng cỏ… Nhà thờ mỗi năm thu hút nhiều triệu du khách từ khắp thế giới tới, mục đích vừa để sống bầu không khí mừng Giáng Sinh, vừa để thưởng thức văn hóa Đức Quốc.                                  
Khu chợ truyền thống Nô-En bế mạc ngày 24-12 vào đúng 12 giờ trưa!
(Tài liệu tham khảo: In-Tờ-Nét)
  * * *
Lễ Hội Nhạc Kịch Bayreuth
Lễ Hội Nhạc Kịch Bayreuth hay Đại Hội Liên Hoan Richard-Wagner là một cuộc trình diễn về nhạc và nghệ thuật sân khấu được tổ chức hằng năm tại nhà hát (Festspielhaus), do Richard Wagner và Otto Brueckwald tạo dựng nên, tọa lạc trên ngọn đồi xanh của thành phố này, thông thường từ 25-07 đến 28-08!
Trước đây, nhạc sĩ sáng tác Richard Wagner muốn có một hội trường để trình diễn những tác phẩm của ông mà không bị ảnh hưởng từ bên ngoài. Hoàng Đế Ludwig II của Bayern đã thực hiện, đáp ứng được  nguyện vọng của Wagner và người đỡ đầu cho ông ta, nữ bá tước Marie (Graefin von Schleinitz) là những người đã đóng vai trò chủ chốt trong hội có tên Bayreuther Patronatsverein. Buổi trình diễn đầu tiên xảy ra vào ngày 13-06-1876. Trong số quan khách tham dự có Franz Liszt, Anton Brucckner, Karl Klindworth, Camille Saint-Saens, Peter Tschaikowski, Edvard Grieg, Lew Tolstoi, Paul Lindau, Friedrich Nietzsche und Gottfried Semper. Ngoài ra còn có sự hiện diện của Hoàng Đế Wilhelm I, Hoàng Đế Pedro II của Ba Tây và vua Karl von Wuerttemberg. Chính Vua Ludwig II đã đích thân thăm viếng cuộc tổng diễn tập từ ngày 06 đến 09-08. Tuy nhiên buổi trình diễn đầu tiên này có nhiều trở ngại kỹ thuật nên Wagner từ chối không lộ diện trước sự vỗ tay của khán thính giả. Thêm vào đó, vì thua lỗ, nợ đến 148.000 Đức Mã nên ngưng sinh hoạt sau đó và mãi đến năm 1882 mới hoạt động trở lại. Vì ông bị chết bất thình lình vài tháng sau nên vợ ông ta, bà Cosima tiếp tục sự nghiệp của chồng để lại. Là một xí nghiệp gia đình, bị èo ụt về kinh tế và khi tổ chức trình diễn thì không có nhiều người đi xem như mong đợi nên sinh hoạt không thường xuyên, năm làm, năm nghỉ. Năm 1908, vì lý do sức khoẻ và theo lời khuyên khẩn cấp của bác sĩ, bà Cosima trao quyền điều hành lại cho con trai là  Siegfried Wagner. S. Wagner đã tân trang lại chương trình nhưng phải ngưng trình diễn khi đệ nhất thế chiến bùng nổ năm 1914 và sinh hoạt trở lại từ 22-07-1924. Năm 1930, S. Wagner bị chết vì chứng nhồi máu cơ tim trong cuộc diễn tập thử và trong chúc thư làm năm 1929 người ta tìm thấy một điều ấn định rõ ràng là tại Bayreuth chỉ được trình diễn những tác phẩm của Richard Wagner!


Đại Hội Wagner đã gặp rất nhiều khó khăn trong thời gian Đức quốc Xã. Hitler mặc dầu tham dự liên hoan lần cuối vào năm 1940 nhưng sau đó, theo sự ghi nhận và kể lại của Hans Mayer thì chính Adolf Hitler đã tham gia vào chương trình triệt hạ "nhà hát Wagner" thấp xuống hơn con số không mà người ta đã gọi vào năm 1945 là:" Wagner an der Kulturboerse unter Null handelt". Kể từ thời điểm này, theo lệnh của Hitler chỉ được trình diễn những "Nhạc Kịch chiến tranh" và tổ chức Nazis có tên "Sức mạnh và Khoái cảm" (Kraft und Freude), do Bodo Lafferenz lãnh đạo, đảm nhận việc bán vé. Năm 1943, Lafferenz kết hôn với Verena Wagner, trở thành con rể của Winfred Wagner. Và kể từ 1941 trở đi, cuộc trình diễn Wagner hầu như bị chiến tranh ảnh hưởng nặng nề. Năm 1994 chỉ còn có Meistersinger của Nuernberg nằm trong chương trình. Buổi trình diễn cuối cùng là ngày 09-08-1944!
Đến năm 1951, sự cải tiến Lễ Hội Nhạc Kịch Bayreuth được thực hiện, dưới sự điều hành của người cháu là Wieland và Wolfgang Wagner.
Hai người này khá thành công, tổ chức hàng năm và trong chương trình, ngoài những tác phẩm nồng cốt của Richard Wagner ra còn có thêm phần trình diễn của Der Fliegende Hollaender, Tannhaueser, Lohengrin, Der Ring des Nibelungen, Tristan & Isolde, Die Meistersinger von Nuernberg và Parsifal. Thỉnh thoảng cũng trình bày tác phẩm của Beethovens 9. Sinnfonie mà chính Richard Wagner đã đánh nhịp trong lần trình diễn ngày 22-05-1972 tại nhà hát ca kịch Marktgraf.
Năm 1976, nhân dịp kỷ niệm sinh nhật thứ 100 của R. Wagner, Patric Chéreau mới thay đổi thêm kiểu cách cũng như đưa vào chương trình những lối trình diễn mới lạ hơn. Nói chung, nhìn trên phương diện âm nhạc thì sự trình diễn nhạc kịch Bayreuth, đặc biệt ban hợp xướng (Chor) và dàn nhạc (Orchester), có tính cách khác thường trên thế giới.
Hàng năm, qua 30 buổi trình diễn mà vé bán hết trước đó khá lâu qui tụ khoản 58 ngàn khán thính giả, trong khi số người hỏi, muốn mua vé lên đến gần 500 ngàn (ghi chú thêm của người viết: Vì "Bayreuther Festspiel" là một lễ hội đặc biệt nên vợ chồng nữ thủ tướng Đức trong thời gian qua cũng từ Bá Linh về tham dự buổi trình diễn này!).
Giá vé xem hát trong năm 2008 là 14 đến 225 Euro, tùy theo hàng ghế và chỗ ngồi. Hội Richard Wagner còn cấp học bỗng mỗi năm; ưu tiên cho sinh viên viếng thăm miễn phí những đêm trình diễn nhưng thiếu tài chánh, không ngoài mục đích qua đó tiếp tục duy trì được lý tưởng của R. Wagner.
Đại biểu cho cho nhà hát ca kịch Bayreuth kể từ 1973 là Richard-Wagner Stiftung-Bayreuth.
        Sau khi Wolfgang Wagner, 87 tuổi, người duy nhất điều hành Lễ Hội Nhạc Kịch Bayreuth liên tiếp 57 năm, có hợp đồng vĩnh viễn từ chức vào tháng 08-2008 thì cổ phần chuyển giao cho liên bang, tiểu bang Bayern và cơ quan đỡ đầu khoa học & nghệ thuật "Gesellschaft der Freunde von Bayreuth". Kế vị ông ta là hai người con gái, Eva Wganer-Pasquier (63 tuổi) và Katherina Wagner (30 tuổi), bình quyền, bắt đầu từ 01-09-2008 nhưng với hợp đồng giới hạn là 7 năm. Qua đó, theo phát ngôn nhân của lễ hội thì hai người chắt gái (Urenkelin) của Richard Wagner có đủ thời gian để thực hiện những thay đổi hầu có thể tạo thêm sinh khí mới cho lễ hội, đặc biệt nhân dịp kỷ niệm sinh nhật thứ 200 của nhạc sĩ sáng tác Richard Wagner vào năm 2013. Lúc đó, một bối cảnh mới của nhạc kich Ôpêra "Der Ring des Nibelungen" gồm 4 phần sẽ ra mắt khán thính giả. Đạo diễn và nhạc trưởng đánh nhịp chưa được rõ là ai. Kế đến, năm 2015, nhạc kịch "Tristan und Isolde" cũng sẽ được Katherina Wagner cho trình diễn tại nhà hát Bayreuth với bối cảnh mới lạ hơn so với trước đây, trước khi hợp đồng hết giá trị!
Lê Ngọc Châu dịch và tóm lược (Xuân Kỷ Sửu, 2009)
- (Tham khảo: In-Tờ -Net)
- Literatur und Quellenangabe:
http://de.wikipedia.org/wiki/Bayern

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.