Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Sữa Dê Và Sức Khỏe

24/05/200800:00:00(Xem: 7849)

Nuôi dê lấy sữa

Mặc dù số lượng sản xuất còn khiêm tốn so với sữa bò, nhưng sữa dê nhờ tính năng bổ dưỡng của nó nên càng ngày càng được nhiều người chiếu cố đến.

Trên thế giới, 90% dê được nuôi tại những quốc gia đang phát triển.

Á Châu chiếm 61% số dê nuôi với 53% sản lượng sữa trên thế giới.

Bắc Mỹ và Trung Mỹ nuôi 4% dê và chỉ sản xuất được có 4% sữa, trong khi Âu Châu mặc dù chỉ có 3% dê nuôi nhưng có một sản lượng sữa rất khả quan, lối 17%.

Những giống dê sữa tại Canada

Có tất cả sáu giống dê chính, chuyên cho sữa. Đó là những thú thuần chuẩn.

Bốn giống có nguồn gốc từ Thụy Sĩ: Saanen, Toggenburg, Oberhasli và Alpine.

Hai giống còn lại là: Nubian gốc Phi Châu và được cho lai giống với dê sữa gốc Anh Quốc, và

La Mancha được đào tạo tại Hoa Kỳ vào những năm 30 qua sự lai giống giữa dê Tây Ban Nha và dê gốc Thụy Sĩ.

Riêng tỉnh bang Quebec, có một đàn dê sữa lối 14.000 con.

Alpine, Saanen, Nubian và La Mancha là những giống phổ thông nhất.

Sữa dê được sản xuất ra sao"

Tại Bắc Mỹ, kỹ thuật chăn nuôi dê và vắt sữa được làm theo lối khoa học.

www.ontariogoatmilk.org/Equipment.htm

Sau khi được đẻ ra, dê con được giữ cho bú mẹ trong vài ngày đầu để có đủ kháng thể, sau đó được tách ra, và đem giữ chung với những dê con khác trong một chuồng có thể xem như nursing hay một loại nhà trẻ.

Tại đây, dê con tiếp tục bú sữa qua những thùng đặc biệt mà nhiều con có thể bú cùng một lúc. Đặc biệt trong thời gian từ 7 đến 10 ngày đầu, để tăng sức cho dê con, người ta có thể trộn thêm colostrum hay còn được gọi là sữa đầu chứa rất nhiều kháng thể.  Sau đó, dê con lần lần được tập ăn.  Đến tuần thứ 7 thì cho dê con cai sữa.

http://www.omafra.gov.on.ca/english/livestock/goat/news/dgg0604a2.htm

 Về phần dê mẹ thì mỗi ngày được vắt sữa 2 lần và được thực hiện bằng máy. Sữa vắt ra chảy thẳng vào những bồn chứa bằng inox có hệ thống làm cho lạnh.

Mỗi ngày có những xe bồn đặc biệt đến trại chở sữa về nhà máy biến chế để lọc, gạn bớt chất béo,và hấp khử trùng pasteurized trước khi đem bán cho người tiêu thụ.

Dê tuy nhỏ con nhưng khả năng cho sữa rất cao.  Lúc đầu cho 4 lít/ngày, sau đó từ từ giảm dần xuống theo thời gian.

Thời gian cho sữa có thể từ 260 ngày đến 300 ngày/năm, với một năng suất 700 - 800kg sữa trong đó có lối 30kg chất béo.

Đến cuối mùa sữa, người ta vắt cạn hết sữa còn lại trong vú, và sau đó cho dê mẹ nghỉ ngơi vài  ngày rồi cho phối giống để nó mang thai và cho sữa trở lại sau khi đẻ.

Nhiều chất bổ dưỡng hơn sữa bò

Nhìn chung, thì thành phần các chất dinh dưỡng của sữa dê cũng tương tợ như sữa bò nhưng nổi bật hơn hết là các chất khoáng như: calcium, potassium, phosphorus, và magnesium chiếm một tỉ lệ cao hơn sữa bò.

Sữa dê chứa nhiều vitamine A, nhưng rất ít chất bêta carotène vì vậy sữa dê có màu trắng ngần hơn sữa bò.  Đặc biệt là chất béo của sữa dê gồm những hạt (globules) rất bé nhỏ nên rất dễ tiêu hóa.  Sữa dê có chứa đường lactose, nhưng uống sữa dê ít bị phản ứng bất dung nạp lactose (intolérance au lactose) hơn như khi uống sữa bò. 

Khác với sữa bò (45%), sữa dê chứa rất ít (3%) chất alpha S1 là casein protein gây dị ứng. Lipides của sữa dê có nhiều chất acides béo thiết yếu (acides gras essentiels) rất tốt cho não bộ. Sữa dê cũng chứa nhiều vitamine B2 (riboflavine), B5 (acide panthoténique) và B6 (pyridoxine). Sữa dê chứa ít acide folique hơn sữa bò.  Ngoài ra, hai chất chống oxyt hóa sélénium và gluthation peroxydase cũng có trong sữa dê.  Hai chất nầy rất tốt cho hoạt động của các tế bào nói chung.

Dùng sữa dê rất tốt trong trường hợp bị thiếu máu do thiếu chất sắt.

Sữa dê có khả dụng sinh học (bioavailability, biodisponibilité) cao đối với calcium, sắt và phosphorus. Tỉ lệ parathyroid hormon PTH hay hormon của tuyến phó giáp trạng hiện diện trong sữa dê cũng khá cao nhờ vậy rất có ích để giúp ổn định sự quân bình calcium trong cơ thể.

So với sữa bò, các acid béo của sữa dê bao gồm 35% acid béo chuỗi trung (medium chain fatty acids) C6-C14, chẳng hạn như các acid béo Caproic C6, Caprylic C8 và Capric C10.

Những acid béo nầy rất có ích trong các trường hợp như hội chứng kém hấp thụ (malabsorption syndrome), rối loạn tiêu hóa, suy dinh dưỡng ở trẻ em, xơ nang (cystic fibrosis,fibrose kystique), sỏi mật (gallstone, calcul biliaire), và giúp làm tan cholesterol bám trong các thành mạch máu.

  The Composition of Goat Milk
as compared with those of
Cow & Human milks
(Values per 100 ml)
Constituents - Human - Cow - Goat
Protein (g)  - 1.2 - 3.3 - 3.3
Casein (g) - 0.4 - 2.8 - 2.5
Lactalbumin (g) - 0.3 - 0.4 - 0.4
Fat (g) - 3.8 - 3.7 - 4.1
Lactose (g) - 7.0 - 4.8 - 4.7
Caloric Value (Kcal) - 71 - 69 - 76
Mineral matter (g) - 0.21 - 0.72 - 0.77
Calcium (mg) - 33 - 125 - 130
Phosphorus (mg) - 43 - 103 - 159
Magnesium (mg) - 4 - 12 - 16
Potassium (mg) - 55 - 138 - 181
Sodium (mg) - 15 - 58 - 41
Iron (mg) - 0.15 - 0.10 - 0.05
Copper (mg) - 0.04 - 0.03 - 0.04

*

Table 1. Comparison of Milk Fat Compositions in Goat, Cow and Human Milk (weight%)


Principal fatty acids in milk fat - Goat milk fat - Cow milk fat - Human milk fat - Melting point o F
C4:0-Butyric - 3 - 3 - trace - 18
C6:0-Caproic - 2 - 1 - trace - 25
C8:0-Caprylic - 3 - 1 - trace - 16
C10:0-Capric - 10 - 3 - 2 - 31
C12:0- Lauric - 7 - 2 - 6 - 44
C14:0- Myristic - 13 - 10 - 9 - 54
Total Medium Chain Acids (C6-C14) - 35 - 17 -  

Ai nên dùng sữa dê"

Sữa dê bán tại Canada đều đã được hấp khử trùng theo luật định. Thường có bổ sung thêm acide folique và vitamine A - D.

Trẻ em dưới một tuổi không nên bú sữa dê vì dưỡng chất của nó không được mấy quân bình cho nhu cầu các cháu, chẳng hạn như chứa ít chất sắt và acide folique.  Ngoài ra, nếu cháu bị dị ứng với sữa bò thì rất có thể cháu cũng bị dị ứng cả với sữa dê nữa.

Sau đây là khuyến cáo của Cơ quan Joint Food Safety & Standards của Anh Quốc về việc sử dụng sữa dê ở trẻ em dưới một tuổi.

These aren't suitable as drinks for babies under a year old because they don't contain the right balance of nutrients to meet your baby's needs, for example they don't contain enough iron.

Providing they are pasteurised, goats' and sheep's milk can be used once a baby is a year old. When your baby is six months old, you can start using full-fat milks in foods you cook for him or her, and give your baby full-fat milk products, such as yoghurt or fromage frais, unless you have been advised otherwise by your health visitor or GP.

Most babies with cows' milk allergy are also likely to react to goats' milk and sheep's milk.

Goats' milk infant formulas and follow-on formulas based on goats' milk protein have not been approved for use in Europe.

Đối với người lớn, thì tất cả nam phụ lão ấu đều nên uống sữa dê vì nó rất bổ đồng thời cũng rất nên thuốc.  Đặc biệt các bác lớn tuổi cũng như các chị trong thời gian mãn kinh cũng nên dùng sữa dê để bồi dưỡng sứu khỏe và tăng cường khoáng chất.

Các vị nào đang bị bệnh thống phong (goutte, gout) đau nhức khớp xương vì có quá nhiều acide urique trong máu thì nên dùng sữa dê vì nó chứa rất ít chất xanthine oxydase. 

Được biết xanthine oxydase có khuynh hướng làm tăng chất acide urique trong máu và làm cho bệnh goutte trở nên trầm trọng hơn. 

Sữa dê còn được chế biến thành beurre và fromage. 

Ngoài ra, cũng có savon, shampoo, lait de bain moussant ...làm từ sữa dê để giúp cho các bà các cô làm đẹp da hoặc làm cho da được tươi mát hơn, v.v....

Trở ngại duy nhất là mùi sữa dê rất khó chịu nên có một số người không thích lắm.

Tại chợ, sữa dê được bán dưới dạng 2% và dạng 3,25% chất béo.

Kết luận

Ngày nay, các giới dinh dưỡng đều xem sữa dê như là một thực phẩm chức năng (aliment fonctionnel, functional food) hay rõ hơn là một chất dưỡng dược (nutraceutique, nutraceutical) có tính năng phòng trị một số bệnh mạn tính.

Cùng với những tiến bộ khoa học trong lãnh vực sinh học phân tử và di truyền học, các nhà chuyên môn đã tạo ra được những dòng dê chuyển đổi gène (transgénique) rất hữu ích.

Những con vật nầy được ví như những nhà máy dược phẩm sống.

Một số dược liệu đã được trích lấy từ sữa của những dê chuyển đổi gene. Đó là chất alpha antitrypsine dùng để trị bệnh xơ nang và chất antithrombine C rất thiết yếu trong các ca giải phẫu thay ghép tim.

http://www.sciencedaily.com/releases/2008/01/080131082224.htm

 Ngoài ra, các loại protéine đặc biệt như insuline để trị bệnh tiểu đường và một vài protéine khác để trị cancer cũng được trích lấy từ sữa dê chuyển đổi gène.

Về lãnh vực chiến tranh hóa học, sữa dê chuyển đổi gène cũng giúp người ta tìm ra một chất thuốc giải độc hơi ngạt sarin, và hơi vx gây tê liệt thần kinh trung ương. Được biết hơi độc sarin đã từng được xài trong một hành động khủng bố tại Tokyo và hơi vx cũng  đã từng được Saddam Hussein  đem ra sử dụng trong cuộc chiến tranh giữa Iran và Iraq.

 Thuốc giải độc nói trên dược mang tên là Protexia do PharmAthene sản xuất theo yêu cầu của Bộ quốc phòng Hoa kỳ. http://www.atsdr.cdc.gov/MHMI/mmg166.html

Trong tương lai, có thể vaccin trị bệnh sốt rét malaria cũng sẽ được sản xuất từ sữa dê chuyển đổi gène. 

Công ty Nexia / Montreal, đã thành công trong việc sản xuất ra một dòng dê chuyển đổi gène có khả năng tạo ra một loại sữa rất đặc biệt. 
Protein của sữa được trích lấy để tổng hợp ra thành một sợi tơ nhện có độ bền chắc vô song và được đặt tên là Biosteel.

Sợi tơ nhện nầy được sử dụng để chế tạo ra những vật liệu đặc biệt dùng trong lãnh vực xây cất. Biosteel cũng được dùng để sản xuất ra những áo giáp chống đạn cho quân đội. Các phi hành gia không gian cũng sử dụng những trang phục đặc biệt dệt từ Biosteel.

http://www.eurekalert.org/pub_releases/2002-01/nbi-nau011102.php

Với những thành quả như vậy, sữa dê quả thật là một sản phẩm vô cùng quý báu cho nhân loại./.

Tham khảo:

- George  F.W. Why Goat Milk ". Univ Delaware     http://www.goatworld.com/articles/whygoatmilk.shtml

- Laura Davey. Dairy Goat Society of Western Australia Inc. 2005
http://wa.dairygoats.org.au/goats_milk.htm

Montreal, May 24, 2008

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Không có cách nào để bọc đường tin này: Một nửa người Mỹ lớn tuổi sẽ béo phì rất nghiêm trọng trong vòng hơn 12 năm nữa, theo một phúc trình mới tiên đoán.
Ngày 14 tháng 9, 2022, Tổng Giám đốc WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus tuyên bố thế giới chưa bao giờ ở trong tình trạng tốt hơn để chấm dứt đại dịch COVID-19 và kêu gọi các quốc gia tiếp tục nỗ lực chống lại loại virus đã giết chết hơn sáu triệu người. Tuy nhiên, ông nói: “Chúng ta vẫn chưa đến đó”. Đây được xem là nhận xét lạc quan nhất từ cơ quan Liên Hiệp Quốc kể từ khi WHO tuyên bố COVID-19 là tình trạng khẩn cấp quốc tế và gọi virus này là đại dịch vào tháng 3 năm 2020 (VOA).
Virus bệnh đậu khỉ là một poxvirus hình giống như viên gạch. Poxvirus là loại virus hình viên gạch hoặc hình bầu dục với bộ gen DNA sợi đôi lớn (large double stranded DNA genome)...
Nghiên cứu mới nhất cho thấy có bằng chứng rằng trầm cảm không phải là do “mất cân bằng hóa học” trong não – cụ thể là sự mất cân bằng của một chất hóa học gọi là serotonin. Trong suốt ba thập niên, mọi người đã bị “nhồi sọ” rằng trầm cảm là do “mất cân bằng hóa học” trong não – cụ thể là sự mất cân bằng của một chất hóa học gọi là serotonin. Tuy nhiên, nghiên cứu mới nhất của Joanna Moncrieff (Giáo Sư lâm sàng cao cấp, Khoa tâm thần học xã hội và phê bình, UCL) và Mark Horowitz (Nghiên cứu lâm sàng về Tâm thần học, UCL) cho thấy có bằng chứng không hỗ trợ điều đó. Nghiên cứu được đăng trên trang TheConversation.
Giăng biểu ngữ. Cầm bảng. Biểu tình. Hăm dọa… Chiến thắng. Thất vọng. Reo hò. Giận dữ. Cười, Khóc. …như một trận đấu football chuyện nghiệp chung kết hoặc trận túc cầu vô địch quốc tế, nhưng tệ hơn vì hai bên thua và thắng, từ cầu thủ cho đến người ủng hộ sinh lòng oán hận nhau. Chuyện này tạm gọi là “Trận Đấu Bầu,” mà trọng tài là chín thẩm phán Tối Cao Pháp Viện. Nói cho công bằng, cả hai phe: giữ bầu và phá bầu đều có lý do chính đáng, đều có thể thuyết phục đa số nếu cả hai phe đừng ngoan cố chèn ép lẫn nhau, có lẽ vì lòng hiếu thắng hơn là lợi ích, vì lợi ích trực tiếp ở nơi người có bầu hoang, bầu không được thừa nhận, không phải thuộc về đa số người không có kinh hoặc đã tắt kinh. Trong thiên nhiên ngàn năm vẫn vậy, từ chiếc nụ nở thành hoa cho đến khi đơm trái, biết bao nhiêu ong bướm dập dìu, mang phấn nhụy đi reo rắc dòng dõi khắp nơi trên mặt đất.
Chứng nhức đầu “migraine” đang hành hạ hơn 1 tỷ người và là nguyên nhân gây tàn tật đứng hàng thứ hai trên toàn thế giới. Ở Hoa Kỳ, cứ 4 gia đình thì có 1 gia đình mà trong đó có ít nhất một thành viên bị chứng đau nhức đầu, với những cơn đau dồn dập, kinh niên. Mỗi năm, ước tính có khoảng 85.6 triệu ngày nghỉ ốm là do bệnh đau đầu.
Lavender (Oải Hương) là một loài hoa rất phổ biến với các nền văn hóa phương Tây. Với người Việt – đặc biệt là người Việt ở Mỹ- trong vài thập niên qua cũng đã bắt đầu quen thuộc với loài hoa màu tím có hương thơm đặc trưng này. Lavender có tên khoa học là Lavendula, là một loại cây thuộc chi Oải Hương (Lavandula), là loại cây bụi có hoa mùi thơm nồng, xuất xứ từ vùng Địa Trung Hải. Cây hoa Oải Hương đã được biết đến cách đây hàng ngàn năm ở Châu Âu từ thời Hy Lạp cổ đại. Đó là nguồn cung cấp tinh dầu oải hương, được xem như là một thảo dược hữu dụng từ thuở xa xưa. Do mùi hương thơm sạch có tính chất đuổi côn trùng, có tính sát trùng, tinh dầu oải hương được ứng dụng rộng rãi để giúp thư giãn cơ thể, giúp làm lành vết thương, sát khuẩn nhẹ…
Cho đến nay, hầu hết các nỗ lực điều trị bệnh Alzheimer đều tập trung vào việc loại bỏ các dấu hiệu của căn bệnh: các mảng và đám chất độc tích tụ trong não. Những nỗ lực đó đưa đến việc sản xuất ra các loại thuốc có thể làm giảm các mảng và đám, nhưng vẫn chưa có tác dụng gì nhiều để duy trì tư duy và trí nhớ. Các kết quả mới nhất với dịch tủy sống cho thấy các phương pháp điều trị khác có thể có hiệu quả, ngay cả khi chúng không ảnh hưởng đến quá trình cơ bản của căn bệnh.
Ngày 24 tháng 3 là Ngày Lao Phổi Quốc Tế. Lao Phổi là một trong những bệnh truyền nhiễm gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Có đến 13 triệu người tại Hoa Kỳ đang sống chung với nhiễm Lao tiềm ẩn. Nếu không được chữa trị, 5-10% sẽ tiến triển thành bệnh Lao Phổi. Tuy nhiên, nhiều người vẫn tưởng rằng Lao Phổi không còn là một vấn đề đáng quan tâm nữa.
Hôm nay, CDC và FDA tuyên bố là chính phủ cho phép chích mũi vaccine thứ tư cho những người từ 50 tuổi trở lên và cả những người từ 12 tuổi trở lên nhưng cơ thể không thể kháng bệnh như người bình thường. Các cơ quan liên bang đã đi đến quyết định này vì họ sợ rằng con vi khuẩn omicron có thể sẽ mang đến nhiều hiểm họa cho Hoa kỳ, tương tự như những gì đã xẩy ra cho châu Âu. -- Xin đọc bài viết rất thiết yếu cho sức khỏe của tất cả chúng ta, của bác sĩ Nguyễn C. Cường. Việt Báo trân trọng giới thiệu.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.