Hôm nay,  

Thời Điểm Nghèo Một Miếng Tim

28/09/200900:00:00(Xem: 6595)

Thời Điểm Nghèo Một Miếng Tim

Trần Cao Tường, Lm.
Ai là người đang nắm quyền lực đào tạo và dẫn dụ được đám trẻ theo mình" Mất con và giật lại được con là một cuộc tranh thủ gay go lúc này giữa những lái buôn và bậc làm cha mẹ.
Tờ The Times-Picayune vùng New Orleans có lần đề cập tới quyền lực đào tạo trẻ em bây giờ bằng một hình ảnh gây ấn tượng rất mạnh: một đứa bé đeo kính, mà hai mắt kính là hai màn ảnh Tivi. Nó được các lái buôn đào tạo để nhìn đời bằng hai con mắt ấy, với hình ảnh đã được tính toán hẳn hòi do những người ngồi đàng sau màn ảnh TiVi,  biến cả một thế hệ thành những khách hàng ”không người lái”. Chúng được bơm vào máu những thích thú mới để trở thành những con mồi qua những chương trình hoạt họa rất hấp dẫn và đầy mánh lới với kỹ thuật quảng cáo cao độ ấn sâu vào tiềm thức, bơm thẳng vào máu (subliminal).
Một thời trẻ em thích ăn Domino Pizza là vì bọn Ninja Turtles mỗi lần đi cứu thiên hạ về đều đưa Domino Pizza xuống gầm cống ăn. Hèn chi trẻ rất mê loạt phim này và đòi mua cho được bất cứ đồ chơi hay gầy dép quần áo nào có hình Băng Rùa. Rồi bây giờ là Power Ranger, Hannah Montana, và còn nhiều thứ "sáng kiến" dài dài.
THỜI ĐẠI MẤT HƯỚNG
Người trẻ phải đương đầu với nhiều thứ lựa chọn với đầy sức ép. Đây là trường hợp cụ thể một cô bé Việt choai choai ở vùng New Orleans.
Ở trường thì gọi là Cindie. Về nhà thì lại gọi là Trân. Ở trường thì nói tiếng Mỹ. Về nhà thì nói tiếng Việt, nhưng chỉ khi nào xin tiền cha mẹ. Cha mẹ không muốn nó quên tiếng mẹ đẻ, nhưng nó thì lại nói chuyện, suy nghĩ và ngay cả mơ bằng tiếng Mỹ, là nơi nó sinh ra và lớn lên, hít thở cái không khí mùi đô-la.
Đa số các em choai choai gốc Việt cũng giống Đặng Trân 15 tuổi phải leo dây giữa hai văn hóa quá khác nhau và đôi khi xung khắc nữa. Nó ăn đồ ăn Việt, nhưng thực ra thích pizza hơn. Nó dành chiều thứ bẩy giúp việc nhà theo lệnh cha mẹ, nhưng lại có vẻ ghen tị với bạn bè được đi chơi cuối tuần mút mùa. Nó nhiệt thành trong sinh hoạt cộng đoàn Việt, nhưng cũng khoái lang thang dạo phố mua hàng, mặc dù cha mẹ ít khi cho đi nếu không có người lớn đi kèm.
Đúng là hai thế hệ đã khác biệt lắm rồi. Người lớn thì dù có cố gắng am hợp hoàn cảnh mới, vẫn luôn giữ phong tục Việt Nam. Còn bọn trẻ thì sinh ra và được giáo dục theo kiểu Mỹ, thì việc dung hạp không đơn giản tí nào.
Xã hội này cổ võ từ lớp 9 đã phải có bồ. Không có bồ thì mang mặc cảm là không giống ai. Sức ép là vậy. Trẻ được tự do phát biểu ý nghĩ, đang khi cha mẹ cho như vậy là lếu láo, và bắt phải kỷ luật lễ phép. Như vậy đám trẻ bây giờ phải phấn đấu không những để lựa chọn đồ ăn, tiếng nói, mà còn giữa những lối nhìn cuộc sống quá khác biệt. Biết theo đường nào bây giờ" Hay là bỏ quách đi cho gọn!
THỜI ĐIỂM TÌM CÂU TRẢ LỜI TỐN 24 TRIỆU TIỀN MỸ
Tờ báo của Hội Y Học Mỹ (the Journal of the American Medical Association) mới công bố một kết quả nghiên cứu rất công phu tốn phí tới 24 triệu tiền Mỹ do nhiều cơ quan chung sức. Đợt đầu nghiên cứu với 90 ngàn học sinh từ lớp 7 đến hết lớp 12, thuộc 134 trường điển hình của toàn thể nước Mỹ. Rồi từ những học sinh trên, họ lại chọn ra 12 ngàn em để trực tiếp gặp gỡ từng em vào năm sau.


Bản nghiên cứu tốn phí nhằm trả lời một câu hỏi: tại sao có những trẻ em thành đạt mà lại có những đứa hư hỏng tàn tệ" Và kết quả được báo The Times-Picayune của vùng New Orleans đăng lại, cho biết rõ tình trạng một số thiếu niên có ý định tự tử, hút thuốc hay cần sa ma túy, rượu chè, bê bối tình dục,  "ít hoặc nhiều là do cha mẹ có để thời giờ hiện diện với con cái nhiều hay ít; sự kiện này không phân biệt nhà giầu hay nhà nghèo, da màu hay da trắng, học cao hay học thấp".  Sự thành công và thất bại nơi lớp trẻ chính là do sự liên hệ mật thiết giữa cha mẹ và con cái,  và do yếu tố thứ hai rất quan trọng, đó là lòng đạo của gia đình.
TIN VUI GỬI NGƯỜI MUỐN BUÔNG XUÔI
Trong hoàn cảnh u tối về gia đình, một số người tỏ ra thất vọng buông xuôi hay chỉ biết đổ tội kêu trách. Thì đây quả là một điều thật mừng. Cả hai cuộc nghiên cứu tốn phí trên đây cũng chỉ đưa đến một kết luận hết sức giản đơn: quyền đánh mất con hay giật lại được con đang nằm ngay trong tay mỗi người. Mà không phải mất công tìm những phương pháp nào xa vời phức tạp như vẫn tưởng. Chỉ cần dành thời giờ đủ cho gia đình, bắt đầu ngay hôm nay, bằng những gì nhỏ bé cụ thể nói lên được tình thương và sự săn sóc, nêu gương và hướng dẫn đạo lý cho con cái. Đây là yếu tố then chốt quyết định mức hạnh phúc của gia đình. Đây chính là Tin Vui của Chúa Giêsu:
"Ai nhân danh Thầy mà cho các con một ly nước vì lẽ các con thuộc về Đức Kitô, Thầy bảo thật các con: kẻ đó sẽ không mất thưởng đâu."
Đúng thế. Ai tin theo đạo Chúa cũng được trao ban quyền nhân danh Chúa mà xua trừ ác quỉ bóng tối ra khỏi gia đình. Đó là vai trò ngôn sứ. Quyền làm phép lạ này nằm ngay trong những việc nhỏ bé xây dựng tình thương. Bắt đầu trao cho nhau chỉ một ly nước. Những gì xem ra nhỏ bé tầm thường nhất trong gia đình, thì lại là những điều lớn lao nhất tạo dựng lại được tổ ấm yêu thương.
Mẹ Têrêsa đã suốt đời xả thân săn sóc những người nghèo sống bên cống rãnh ở xứ Ấn Độ với khẩu hiệu:  “Hãy làm những chuyện nhỏ bé với một trái tim rộng lớn.” Điều quan trọng là đang bắt đầu làm một việc gì, một việc tốt đẹp cho Chúa (Do something good for God).
Và  Mẹ lại quả quyết rằng người nghèo không nhất thiết ở mãi bên Calcutta: "Người nghèo nhất trong những người nghèo đang ở ngay trong gia đình mình."
Con cái nghèo vì không còn được cha mẹ dành giờ săn sóc yêu thương. Người trong nhà nghèo vì không được lắng nghe thông cảm những ưu tư khắc khoải và những xung khắc căng thẳng trong nếp sống mới. Ai cũng bận quá. Bận làm giầu mà lại để nhà mình mỗi ngày một nghèo thêm thì thật phi lí. Nhà thì rộng thêm ra nhiều, nhưng lại lạnh lẽo trống trải nghèo nàn một cách tội nghiệp!
Vâng, con cảm nhận Tin Vui của Chúa. Con muốn làm giầu cho gia đình con thực sự bằng việc dành đủ thời giờ cho nhau. Phép lạ thực sự xảy ra khi con bắt đầu ngay hôm nay trong gia đình, bước theo lối bước thật đơn giản như Mẹ Têrêsa: Từng việc một. Việc này rồi tới việc kia. Hãy mỉm cười với nhau, cho nhau một miếng tim, trao cho nhau một ly nước trong sự rung cảm của tâm hồn. Nói một lời dễ thương với con cái, với chồng, với vợ, với từng người trong nhà.
Mời vào Tin Vui Thời Điểm trên Mạng Lưới Dũng Lạc www.dunglac.org
Trần Cao Tường, Lm.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.