Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Bong Bóng Tầu Cơ Nguy Bể...

20/08/200900:00:00(Xem: 9747)

Bong Bóng Tầu Cơ Nguy Bể...

Nguyễn Xuân Nghĩa & Việt Long, RFA

...nhờ quan hệ chính trị mà được tài trợ tín dụng dễ dàng để đi đầu cơ...

Thứ Hai 17 vừa qua, thị trường cổ phiếu Trung Quốc bỗng tuột giá nặng. Chỉ số Chứng khoán Thượng Hải mất gần 6% nội trong ngày và tính từ đỉnh cao của năm nay vào ngày mùng bốn thì sụt giá 17% sau khi tăng vọt 80% kể từ cuối năm ngoái. Biến cố bất ngờ ấy khiến giới đầu tư nhìn lại hiện tình kinh tế Trung Quốc và nói đến hiện tượng bong bóng đầu cơ sẽ bể giữa triển vọng phục hồi. Diễn đàn Kinh tế tìm hiểu chuyện này qua phần trao đổi cùng nhà tư vấn kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa do Việt Long thực hiện sau đây.
Việt Long: Xin kính chào ông Nguyễn Xuân Nghĩa. Thưa ông, sau khi cổ phiếu Trung Quốc tăng giá tới gần 80% kể từ cuối năm ngoái thì từ hai tuần nay đã lại mất giá đột ngột. Riêng hôm Thứ Hai 17 vừa qua Chỉ số Chứng khoán của Thị trường Thượng Hải đã mất 5,7% nội trong ngày. Biến cố ấy xảy ra khi có nhiều tin tức về triển vọng phục hồi kinh tế Trung Quốc với đà tăng trưởng lên tới 9%, tức là cao hơn chỉ tiêu 8% của lãnh đạo xứ này. Vì vậy, người ta nói đến hiện tượng bong bóng đầu cơ có thể báo hiệu nhiều biến động tai hại sau này. Chương trình chuyên đề của chúng ta sẽ đề cập tới nguy cơ bể bóng và cũng liên hệ đến trường hợp Việt Nam. Câu hỏi đầu tiên là liệu nạn bong bóng đầu cơ có đang xảy ra tại Trung Quốc hay không"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa ông, bong bóng là chuyện có thật và có nguy cơ xảy ra tại nhiều quốc gia đang cố gắng kích cầu để kéo nền kinh tế ra khỏi nạn suy thoái. Trung Quốc là trường hợp nổi bật và đáng ngại nhất nhưng không là trường hợp duy nhất. Ta đang chứng kiến một quy luật phổ biến là khi ban hành biện pháp giải quyết một vấn đề trước mắt người ta có thể tạo ra nhiều vấn đề khác còn nguy ngập hơn. Đó là hiện tượng gọi là "hậu quả bất lường".
Việt Long: Ông muốn nói là vì yêu cầu kích thích kinh tế đang bị suy thoái mà người ta có thể gây phản ứng ngược là dồn tiền vào những nơi không có lợi cho sản xuất và thổi lên bong bóng đầu cơ"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Thưa đúng như vậy. Chúng ta sẽ đi lại từ nguyên ủy để hiểu ra chuyện hậu quả bất lường đó.
- Khi kinh tế bị suy trầm và sản xuất đình trệ, người ta có một số biện pháp ứng phó khác nhau. Biện pháp có mức công hiệu tương đối nhanh nhất là hạ lãi suất để giảm bớt phí tổn vay mượn hầu doanh nghiệp và dân chúng dễ dàng sản xuất và tiêu xài hơn. Kế tiếp, người ta có biện pháp thuế khoá hay ngân sách là giảm thuế hoặc tăng chi để khuyến khích đầu tư và kích thích tiêu thụ hầu đẩy mạnh sản xuất. Nhưng, các biện pháp cổ điển ấy thành hay bại là còn tùy cơ cấu kinh tế vĩ mô. Khi hạ lãi suất thấp hơn tỷ lệ lạm phát, tức là cho vay với lãi suất âm, thì biện pháp tiền tệ không công hiệu mà chỉ khuyến khích vay mượn để đầu cơ nhờ tiền quá rẻ. Khi nền tảng tính thuế của quốc gia chưa phát triển vì bộ máy công quyền quá thô sơ, việc hạ thuế cũng không có tác dụng. Khi gia tăng công chi vào các dự án không có giá trị thiết thực cho sản xuất thì người ta chỉ dễ gây ra lạm phát và tham nhũng. Trung Quốc đang gặp ngần ấy trường hợp khó xử đó.
Việt Long: Kinh tế xứ này cải cách đã được ba chục năm rồi mà vì sao vẫn bị như vậy"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Vì một lý do kinh tế chính trị học đặc thù của Trung Quốc.
- Lãnh đạo xứ này chú trọng nhất đến ổn định xã hội để tránh động loạn nên thường xuyên cấp phát tín dụng rất rẻ và rất nhiều để người người, nhà nhà đều có thể lập ra cơ sở sản xuất và thu dụng lao động mà khỏi cần tính đến ích lợi kinh tế hay doanh lợi tài chính của việc sản xuất. Trong hoàn cảnh ấy, kích thích kinh tế là biện pháp trường trực, chứ không chỉ áp dụng một cách hãn hữu nếu sản xuất bị đình trệ như tại nhiều xứ khác.
- Khi kinh tế toàn cầu bị suy trầm rồi suy thoái vì hiệu ứng khủng hoảng tài chính lây lan từ Mỹ vào năm ngoái thì lãnh đạo Trung Quốc đã tung ra kế hoạch kích cầu trị giá tương đương với gần 600 tỷ Mỹ kim, đa số là tín dụng ngân hàng hơn là công chi ngân sách. Qua năm nay, cả ngàn tỷ đô la được ngân hàng bơm vào thị trường tín dụng. Nhưng, nền móng của hệ thống ngân hàng còn non yếu nên họ cho vay mà không thẩm định được lợi ích kinh tế hay rủi ro kinh doanh. Tức là cho vay mà khỏi cần biết khách nợ có thể trả nợ sau này không. Tự thân thì số hồ sơ cho vay và lượng tiền tín dụng cấp phát đủ coi là thành tích.
- Người dân và nói chung là giới làm ăn tại Trung Quốc rất hiểu việc ấy nên ráo riết đi vay mà dùng tiền vào việc khác để kiếm lời cho nhanh. Loại việc đó là đầu cơ trên thị trường cổ phiếu và bất động sản. Giá cả vì vậy tăng vọt và tạo ra ảo tưởng khởi sắc. Gặp hoàn cảnh thuận lợi đó, một số gian thương bèn dàn dựng cơ hội đầu tư để thu tiền mà thực chất chỉ là một sự lừa bịp theo "thủ thuật Ponzi" - tên của một tay đại bịp ngày xưa - là lấy tiền của người trước đưa cho người sau như hình thức chia lời hầu kéo thêm nhiều người vào nạp mạng. Và chuyện đầu cơ này tất nhiên chẳng có kích lợi gì cho sản xuất.
Việt Long: Phải chăng vì vậy mà tuần qua một số truyền thông quốc tế đã báo động về một nguy cơ úp hụi và phá sản dây chuyền tại Trung Quốc"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Chuyện ấy có thể bùng nổ vì Trung Quốc bắt đầu nhìn ra mối nguy của trái bóng tín dụng nên đã hạn chế cấp phát tín dụng. Khi nguồn tiền bị cạn thì chuyện chia lời ảo đó phải chấm dứt và nhiều người sẽ vỡ nợ rồi phá sản.


Việt Long: Làm thế nào mà ta có thể biết được là một hiện tượng như vậy đang xảy ra" Nếu Trung Quốc, hay những người muốn bênh vực Bắc Kinh cho rằng đấy chỉ là suy đoán với ác ý chẳng hạn, thì ông trả lời sao"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Chính bán nguyệt san Tài Kinh của Trung Quốc trong số đầu tháng Tám vừa rồi đã báo động về mô hình Ponzi đó. Còn Ngân hàng Trung ương của Bắc Kinh ước lượng là 20% của khối tín dụng cấp phát năm nay đã chảy vào thị trường chứng khoán. Nhiều nguồn tin khác thì cho rằng phân nửa lượng tín dụng ấy - là gần 500 tỷ đô la - đã chạy vào thị trường cổ phiếu và địa ốc. Chủ tịch ngân hàng lớn hạng thứ hai của Trung Quốc là Ngân hàng Xây dựng vừa phát biểu rằng giá bất động sản tăng quá nhanh và ngân hàng phải cắt 70% số tín dụng cấp phát kể từ Tháng Bảy vừa qua. Đó là về lượng.
- Về phẩm thì trong khi các doanh nghiệp yết giá trên thị trường Thượng Hải có mức lời sút giảm đến một phần ba thì Chỉ số Chứng khoán Thượng Hải lại tăng đến 80% và tỷ số giá/lời, là giá cổ phiếu so với tiền lời, đã tăng vọt gấp ba, bình quân là hơn 30 lần. Trên thị trường địa ốc thì giá phòng ốc tại Trung Quốc nay thuộc loại đắt nhất thế giới dù các cao ốc thương mại vẫn còn ế ẩm và thiếu người thuê. Đây là những chỉ dấu khó sai lầm về nạn đầu cơ làm giá với kết quả tất yếu là giá sẽ sụt làm nhiều người vỡ nợ. Chuyện này đã xảy ra tại Hoa Kỳ, và có xảy ra trước đó tại Nhật Bản, nay cũng đang manh nha xày ra tại Việt Nam.
Việt Long: Chẳng lẽ lãnh đạo kinh tế tại Trung Quốc hay Việt Nam lại không nhìn thấy vấn đề ấy hay sao"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Câu hỏi này rất lý thú ở hai khía cạnh.
- Thứ nhất là ở bên trong, lãnh đạo Bắc Kinh hay Hà Nội dù có thấy cũng khó chống đỡ được vì vai trò quá lớn của các doanh nghiệp nhà nước và đảng viên cán bộ cao cấp trong các đảng bộ địa phương. Họ là thành phần trục lợi nhờ cơ chế hiện hành và thực tế là nhờ quan hệ chính trị mà được tài trợ tín dụng dễ dàng nhất để đi đầu cơ.
- Thứ hai là đối với bên ngoài, lãnh đạo Bắc Kinh vẫn chọn chiến lược đẩy mạnh xuất khẩu làm đầu máy tăng trưởng nên định giá đồng bạc của họ quá thấp so với Mỹ kim. Hậu quả thực tế là chính sách tiền tệ của họ chỉ là một bộ phận của chính sách tiền tệ Hoa Kỳ, với lãi suất ngày nay đang ở số không.
Việt Long: Xin hỏi lại ông về khía cạnh thứ hai này: vì sao chính sách tiền tệ của họ lại lệ thuộc vào chính sách tiền tệ của Mỹ"
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Khi kinh tế Hoa Kỳ bị suy trầm từ cuối năm kia rồi gặp vụ khủng hoảng tài chính bùng nổ vào Tháng Chín năm ngoái, Ngân hàng Trung ương Mỹ liên tục hạ lãi suất và hạ tới số không, rồi còn in tiền và bơm bạc vào nền kinh tế để cứu nguy tài chính và kích thích sản xuất. Hậu quả là tiền tại Mỹ trở thành quá rẻ hầu đáp ứng yêu cầu kích thích sản xuất tại Mỹ.
- Trong khi ấy, ở bên kia Thái bình dương, Trung Quốc và cả Việt Nam đều cố duy trì tỷ giá ngoại hối của đồng bạc của họ rất rẻ so với tiền Mỹ để bán hàng cho rẻ và cho dễ hầu sớm ra khỏi nạn suy thoái. Hậu quả là đồng bạc vốn đã quá rẻ vì lượng tín dụng bơm ra rất nhiều lại còn rẻ hơn nữa khi tính theo tiền Mỹ. Hiện tượng tiền rẻ và nhiều đó mới càng thổi lên bong bóng đầu cơ. Lồng bên dưới là một nghịch lý bất ngờ, đó là quyết định tiền tệ của Mỹ - cụ thể là lãi suất cao hay thấp - lại trực tiếp chi phối chính sách tiền tệ của các nước kia qua ngả ngoại hối.
- Vấn đề trở thành nguy ngập là nếu Hoa Kỳ ra khỏi suy trầm và ngại lạm phát thì Ngân hàng Trung ương Mỹ sẽ phải nâng lãi suất - là điều có thể xảy ra trong năm tới, vào khoảng giữa năm. Khi đó, Mỹ kim sẽ càng lên giá so với đồng Nhân dân tệ, tình trạng tiền nhiều và rẻ sẽ chấm dứt, bong bóng Trung Quốc bể tan tành, cổ phiếu và bất động sản mất giá và nhiều người mất nghiệp. Chuyện ấy mà xảy ra thì xứ này sẽ loạn to, vào năm tới.
Việt Long: Câu hỏi cuối, thưa ông, tình hình có thể nguy ngập đến như vậy không và Việt Nam có thể học được gì từ câu chuyện đó vì tuần qua một tổ hợp đầu tư Van Eck Global tại New York vừa quyết định mở ra cơ hội đầu tư cho các thân chủ. Đó là đầu tư vào các doanh nghiệp đang làm ăn tại Việt Nam.
Nguyễn Xuân Nghĩa: - Nói chung, mọi quyết định kích thích kinh tế đều có thể thổi lên bong bóng đầu cơ nếu không kích thích đúng đối tượng là hệ thống sản xuất nhằm nâng cao số cung. Trung Quốc kích cầu không đúng đối tượng nên chuyện bơm tiền chỉ là chuyện ảo và khi cạn nguồn tín dụng này thì sản xuất lại co cụm trong khi bong bóng sẽ bể. Thứ hai, và như diễn đàn này đã trình bày nhiều lần, họ cần mở rộng thị trường nội địa hơn là chỉ nhắm vào xuất khẩu bằng cách duy trì đồng bạc quá rẻ so với tiền Mỹ. Muốn như vậy thì nên nâng tỷ giá đồng bạc một cách tiệm tiến để nâng lợi tức nội địa và xì bớt sức ép của trái bóng đầu cơ.
- Riêng về câu hỏi thứ nhì là dự tính của tổ hợp đầu tư Mỹ khi họ muốn thu tiền của khách và đầu tư vào các doanh nghiệp có tối thiểu 50% mức lời thu được trên thị trường Việt Nam thì đây là một sự lạc quan đã từng thấy trước đó, như khi tổ hợp Templeton tính đầu tư vào Việt Nam mà lại chuyển qua đầu tư gián tiếp rồi sau cùng phải bỏ cuộc mãi rồi mới trở lại. Tôi e rằng chính tâm lý lạc quan thiếu cơ sở này càng dễ thổi lên bong bóng chứng khoán, với hậu quả bẽ bàng cho Việt Nam.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Bài này sẽ phân tích về một số ý chỉ trong hai hội đầu trong Cư Trần Lạc Đạo Phú của Vua Trần Nhân Tông (1258-1308), người sáng lập dòng Thiền Trúc Lâm. Bài phú này có 10 phần, chữ xưa gọi là 10 hội, chỉ ra đường lối của Thiền Trúc Lâm.
Một người nghĩ rằng, người kia làm chuyện lầm lỗi, vì muốn chống đối, người này làm chuyện có lỗi để gây tiếng vang, phản đối lại sự lầm lỗi của người kia. Vậy thì ai có lỗi? Và lỗi nào nặng hơn? Có lẽ, bạn đọc nghĩ rằng, tôi đang muốn nói về chuyện luật tử hình. Lý luận này: một kẻ cố ý giết người, hoặc giết nhiều người, cần phải đền tội bằng cái chết. Mắt đền mắt. Răng đền răng. Đúng và hữu lý. Nhưng lý luận kia: Trong xã hội văn minh, trừng phạt là thứ yếu, giáo dục, cải thiện người xấu trở thành tốt mới là mục tiêu nhân bản. Người phạm tội, có quyền được hưởng, ít nhất, một cơ hội để hối lỗi, để trở thành người tốt hơn. Cả hai lý luận đều đúng. Có lý luận thứ ba: Giết người là có tội, dù là lý do gì, ngoại trừ phải tự vệ trong tình trạng khẩn cấp. Như vậy, khi tòa án kết tội tử hình, chính tòa án (luật pháp, thẩm phán, và công tố viên) đã phạm tội giết người.
Dư âm cuộc cách mạng Mùa Xuân Ả Rập năm 2010 ở Trung Đông, Bắc Phi châu và sự tan rã của Thế giới Cộng sản ở Nga năm 1992, đang là mối lo hàng đầu của đảng CSVN, sau hơn 35 năm đổi mới. Dưới lăng kính bảo vệ an ninh quốc gia, nhà nước Cộng sản Việt Nam (CSVN) coi mọi phản ứng của dân trong cuộc sống, kể cả các hoạt động đòi dân chủ, tự do và nhân quyền v.v… đều là “diễn biến hòa bình” nhằm phát triển “cách mạng mầu” để lật đổ đảng CSVN...
Cuộc chiến hiện nay tại Ukraine, chẳng cần nói nhiều, đã là một bài học rất lớn cho Hoa Kỳ, và có lẽ nó sẽ được dùng làm chuẩn mực cho những xung đột trong tương lai giữa Hoa Kỳ và các thế lực thù địch trên thế giới...
Vậy bằng cách nào mà cuốn tạp chí BK, số cuối cùng (phát hành vào ngày 20 tháng 4 năm 1975) đã không bị ném vào mồi lửa, không trở thành giấy gói xôi, không bị thu hồi, tịch thu, tiêu hủy” và vẫn có thể xuất hiện “nguyên con” trên trang web của Tạp Chí Thế Kỷ 21 vào ngày 2 tháng 4 năm 2017? Đây là câu hỏi mà qúi vị lãnh đạo của chính phủ hiện hành ... cần “suy ngẫm” để có thể ban hành những nghị quyết, hay nghị định đỡ ngớ ngẩn (và lạc hậu) hơn chút xíu...
✱ Reuters: Nga đang hy vọng rằng đảng Cộng hòa kiểm soát Quốc hội - Chính quyền Biden sẽ gặp khó khăn trong việc thúc đẩy Quốc hội thông qua các chương trình viện trợ cho Kyiv. ✱ Military: Các nhà vận động hành lang làm việc cho các nhà thầu quốc phòng, đã từng làm việc cho chính phủ liên bang trước đây - cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper đã từng làm việc văn phòng quan hệ chính phủ của Raytheon. ✱ Al Jazeera: Nhiều dự luật trong quá khứ, đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trong nhiều thập kỷ mà không bị thất bại. ✱ Bilderbergmeetings Co. UK: Chính quyền Biden đã coi Nga và Trung Quốc là đối tác trong thách thức đối với “trật tự thế giới”- Sự cạnh tranh toàn diện với Trung Quốc đang trở thành một nguyên tắc trong các chính sách kinh tế, đối ngoại và an ninh của Hoa Kỳ...
Nhiều người nghĩ ngay đến con số 18 tỷ kiều hối USD chuyển về Việt Nam năm 2021. Đó thật ra không phải là điều nên mất thời gian bàn tính vì đó là một thực thể không thay đổi được. Những người gởi có những lý do riêng không ai lay chuyển được và người Việt trong nước đều muốn nhận những đồng tiền gởi về. Nhưng còn những món tiền khổng lồ khác từ những chương trình viện trợ đủ mọi kiểu cho dân VN từ những chính phủ Âu-Mỹ mà người dân không hay biết, những nguồn tài trợ đã từ lâu bị thất thoát, hoặc cả biến mất mà không ai đặt câu hỏi. Đây là một địa hạt cần soi giọi.
* Cựu Tổng Thống Trump tuyên bố tái tranh cử để tránh bị truy tố nhưng vô hiệu quả. * Trump sẽ bị truy tố trước hoặc sau mùa lễ 2022. * Việc đề cử ông Jack Smith làm cố vấn đặc biệt để giám sát cuộc điều tra hình sự cựu Tổng Thống Trump chỉ làm chậm trễ một vài tuần là cùng. Trường hợp này khác với việc đề cử Robert Muller. * Trump sẽ bị truy tố về vụ lưu trữ bất hợp pháp tài liệu mật quốc gia và vụ bạo loạn 6/1. * Truy tố ăn cắp tài liệu mật dễ dàng như truy tố buôn bán ma túy. Trường hợp bạo loạn 6/1 phức tạp hơn. * Phiên tòa sẽ kéo dài 12 – 24 tháng và kết thúc trước nhiệm kỳ của Tổng Thống Biden chấm dứt. * Việc truy tố Trump của cố vấn đặc biệt không ảnh hưởng đến việc tái tranh cử của cựu tổng thống ngoại trừ Tu Chánh Án 14 được mang ra xét xử.
✱ The Guardian, Uk: Donald Trump tuyên bố ứng cử chắc chắn sẽ không làm cho việc truy tố ông ta trở nên bất khả thi - chẳng qua chỉ là một nỗ lực nhằm đánh lừa mọi người, và nó không làm thay đổi mức độ tội ác của ông ta đã phạm - nhiều khả năng khiến Trump trở thành cựu tổng thống Mỹ đầu tiên phải vào tù. ✱ NY Post: Cựu Bộ Trưởng Tư pháp Bill Barr cho rằng chính phủ liên bang có đủ bằng chứng để buộc tội cựu Tổng thống Donald Trump - ông ta đã thất bại với tư cách tổng thống trước đây, thời không nên tìm kiếm một nhiệm kỳ khác ✱ Yahoo News/Ms Evans: Donald Trump không thể cứu nước Mỹ - Ông ta thậm chí không thể tự cứu được mình - Ông ấy đã lợi dụng chúng tôi để giành được Tòa Bạch Ốc. ✱ Brookings Edu: Cựu tổng thống phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi của ông ta đã phạm ở Georgia. Chúng tôi kết luận rằng Trump có nguy cơ cao sẽ bị truy tố hình sự ở Fulton County.
Họ sống thêm được bao lâu nữa thì chỉ có Trời mới biết. Và chắc ngay cả đến Trời cũng không thể trả lời câu hỏi (thượng dẫn) của nhà văn Thận Nhiên: Sao sau bao nhiêu xương máu đổ xuống nơi này mà người dân Q.B vẫn phải lặn hụp mò ốc (dưới ao) cứ như thể là họ vẫn còn đang sống trong cảnh tối tăm, giữa Đêm Trường Trung Cổ vậy?
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.