Tiễn Đưa Thảo Trường Trần Duy Hinh
Nhà văn Thảo Trường Trần Duy Hinh đã qua đời ngày Thứ Năm 26 Tháng Tám 2010 nhằm ngày 17 tháng Bẩy năm Canh Dần.
Ông là tác giả hàng đầu của văn học miền Nam thời Nam Bắc phân tranh và sau 17 năm tù cộng sản, từ khi định cư tại Hoa Kỳ năm 1993 cho tới nay, ông vẫn là nhà văn có sức viết mạnh mẽ nhất của văn học Việt Nam tại hải ngoại. Ông cũng là thành viên Ban Giám Khảo Viết Về Nước Mỹ trong ba năm đầu tiên, 2000 - 2003.
Dù biết mình bị ung thư gan từ lâu và đang trong danh sách chờ thay gan, Thảo Trường vẫn bình thản làm việc viết văn tại nhà riêng tại Huntington Beach. Ngày Thứ Năm, có người chị ruột từ xa về thăm. "Chị ở đây, không đi đâu cả. Hoè và em, hai anh em sẽ lo mọi chuyện". 2:30pm, aÊn trưa, còn nói đùa vui vẻ. Sau đó nhà văn vào phòng nghỉ và ra đi lúc 3:05pm. Khi các bạn thân từ Việt Báo tới nhà thăm ông vào lúc 5 giờ chiều, nhà văn nằm an nhiên như người đang ngủ trưa.
* Hai ngày Tang lễ
Từ nhiều ngày trước, nhà văn đã dặïn dò con cháu về hậu sự. Sẽ không có cáo phó đăng báo. Sau đây là chương trình tang lễ của Giuse Trần Duy Hinh do gia đình loan báo:
- Thứ Tư, ngày 1- 9 -2010
tại Peek Family Funeral Home, phòng số #3
- 10:00AM, Lễ phát tang
- 10:30AM - 8:00PM Thăm Viếng và Cầu Nguyện
- Thứ Năm. ngày 2 -9- 2010
tại St Bonaventure Catholic Church
16400 Springdale Street
Huntington Beach
CA 714-846-3359
- 10AM: Lễ An Táng
Good Sheperd Cemetery
8301 Talbert Huntington Beach Ca 714-847-8546
- 11:00AM -11:30AM,
Di Quan
(Good Sheperd Cemetery)
- 11:30AM-12:00PM,
Hạ Huyệt (Cemetery Burial)
* Tiểu Sử Nhà Văn
Thảo Trường là bút hiệu viết văn. Viết báo với nhiều tên khác.
Tên khai sinh: Trần Duy Hinh, sinh 25.12.1938 (nhưng âm lịch ghi là tuổi Bính Tý, 1936) tại làng Quang Sán, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định
Cựu SVSQ Trừ Bị Thủ Đức Khóa 6. Trong cuộc nội chiến Nam Bắc tương tàn giữa Quốc Gia và Cộng Sản, là thiếu tá QLVNCH bên chiến tuyến Quốc Gia.
Năm 1975 làm tù binh 16 năm 4 tháng 4 ngày
Năm 1993 sang Mỹ đoàn tụ với gia đình, cư ngụ tại vùng đầm lầy Bolsa Chica, thành phố Huntington Beach.
Tác phẩm:
Đã xuất bản trước 1975 ở trong nước: 14.
Viết và in ở hải ngoại: 8.
Bản thảo chưa xuất bản được: 5 tiểu thuyết.
Trên đây là tiểu sử ngắn gọn do tác giả tự viết. Có thể ghi chú thêm: trong số các tiểu thuyết chưa xuất bản của Thảo Trường có bộ tiểu thuyết trường thiên "Bà Phi", hơn 2000 trang sách, đã đăng hàng ngày trên nhật báo Tiền Tuyến tại Saigon trước 1975. Bản thảo hiện đã được tác giả sưu tập tạm đủ và đang sửa chữa. Tiếp theo, là tự sự ngắn gọn của tác giả về nghề văn, trích từ tác phẩm Thảo Trường, "Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết", do Người Việt xuất bản.
* Nhà văn tự sự về “Miểng”
- Hồi ở Việt Nam tôi đã viết một truyện dài (Bà Phi) khoảng hơn 2000 trang, biến cố năm 1975 bản thảo bị thất tán, nay đã sưu tập lại được gần đủ nhưng vẫn chưa xuất bản.
- Mười bảy năm (1975-1992) làm tù binh trong các trại giam của cộng sản, tôi luôn luôn nghiền ngẫm trong lòng một quyển trường thiên tiểu thuyết dự định sẽ viết khi ra khỏi nơi chốn đó.
- Nhưng 12 năm qua tôi chỉ viết ra toàn những truyện ngắn, nếu gộp lại cũng khoảng 1000 trang in.
- Truyện nào tôi cũng muốn nó thật ngắn và chứa được cả cuộc chiến trong đó, mỗi khi xong một cái tôi lại cảm thấy là chưa đủ, phải làm cái khác, cứ thế, từ cái này sang cái kia.
- Bây giờ nhìn lại tôi có cảm giác "trường thiên tiểu thuyết" của tôi đã nổ tung ra, giống như tôi đã đánh vỡ pho tượng khổ nạn cưng chiều bấy lâu của tôi thành nhiều mảnh vụn. Những chất liệu dự tính dùng trong truyện dài đã đem ra sử dụng vào các truyện ngắn gần hết. Đời tôi đã gặp nhiều thất bại, đây có lẽ là một thất bại lớn.
- Tôi lại nghĩ nếu như thử gom những miểng vỡ trong các tập truyện in ở hải ngoại những năm qua, chắp nối, sắp xếp, hàn gắn chúng lại với nhau, thêm bớt vài dấu chấm phết, đặt tên nhân vật chưa có tên, tùy theo cách thức của mỗi người đọc, may ra, biết đâu nó sẽ hóa thành những tiểu thuyết theo ý từng người."
Trên đây là nguyên văn Thảo Trường, trích "Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết, trang 497. do Người Việt xuất bản. Buổi ra mắt tác phẩm quan trọng này, Việt Báo đã loan tin như sau:
Trưa Chủ Nhật, 1-9-2008, gần 100 bạn đọc và thân hữu đã tham dự buổi ra mắt sách "Thảo Trường, Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết" do Người Việt xuất bản.
Với các sáng tác đầu tiên xuất hiện trên tạp chí Sáng Tạo tại Saigon từ 1956, Thảo Trường, tên thật Trần Duy Hinh, là nhà văn hàng đầu của miền Nam Việt Nam. Sau 17 năm quân ngũ, chiều 30 tháng Tư 1975, ông bị cộng quân bắt khi đang trên đường về miền Tây tính chuyện lập chiến khu chống Cộng và đã trải qua các nhà tù cộng sản khắp nam bắc Việt Nam dòng dã 17 năm.
Sách "Những Miểng Vụn của Tiểu Thuyết", hơn 550 trang, bìa cứng, là tuyển tập hơn nửa thế kỷ chữ nghĩa Thảo Trường, viết về cuộc chiến tranh Nam Bắc, những "miểng vụn" kỳ dị nhất trong nhà tù Cộng Sản, và tâm tình lưu vong của hơn một thế hệ người Việt tại Hoa Kỳ.
Cả bốn diễn giả tại buổi ra mắt đều dành cho nhà văn Thảo Trường những lời trân trọng nhất.
Trần Dạ Từ nói "Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết" là một tác phẩm cổ điển, hiểu theo nghĩa "bất tử", đồng thời, đây cũng là thứ chữ nghĩa tối tân, mạnh mẽ nhất của thời đại chúng ta."
Nhà văn Đặng Thơ Thơ nói khi đọc Thảo Trường, cô không ngừng bị chấn động về những bi kịch lịch sử thể hiện sâu sắc trong tác phẩm.
Nhà báo Huy Phương nói Thảo Trường, tác phẩm và tác giả, đã là một phần của lịch sử mà thế hệ chúng tôi tự hào."
Nhà thơ, nhà báo Đỗ Quí Toàn nói "tác phẩm Thảo Trưởng luôn "hừng hực" sức sống, đầy tính nhân bản.
Tác giả Thảo Trường trong lời phát biểu ngắn gọn, cám ơn cảm tình của bạn đọc, thân hữu và nhấn mạnh tới tính trung thực mà ông luôn tự nhắc khi cầm bút.
* Người tù 17 năm
Trong biến cố Saigon sụp đổ ngày 30 Tháng Tư 1975, Thảo Trường Trần Duy Hinh là một trong 12 tù binh cựu sĩ quan ngành an ninh trong quân lực VNCH bị cộng sản cầm tù lâu nhất sau cuộc chiến tại trại tù Z30 Hàm Tân, Long Khánh.
"Trại còn mười hai tù binh, mười sáu công an, hơn bốn trăm con bò. Công an giữ tù. Tù giữ bò. Cứ thế mà thống trị nhau." Đó là mấy dòng mở đầu truyện "Con Bò" trong sách "Những Miểng Vụn Của Tiểu Thuyết." Thảo Trường viết tiếp:
"Trong tù, công an vẫn gọi tù là anh xưng tôi, dù người tù ấy bẩy tám chục tuổi còn công an mới mười chín, hai mươi! Kể ra về vai vế thì phải là ông cháu. Phúc đức dày thì phải là cụ cháu. Nhưng thời này phúc đức rất mỏng! Anh tôi suốt thành... quen miệng và quen tai. Con cháu cũng không thấy mình là sách mé hỗn láo vô phép mất dạy. Cha ông cũng không thấy phiền muộn vì bị xúc phạm. Chẳng qua là cái chính sách đàn áp nó xiềng xích đầu óc người ta lại thành quen rồi. Bọn khủng bố còn tập cho tù nhân chịu đựng cái sức ép lún xuống một độ sâu hơn nữa, chúng lên lớp rằng chính sách cải tạo là một chính sách giáo dục, trại giam là trường học, tù nhân là học trò, còn chúng tự nhận là... thầy! Chúng nói hoài nói mãi suốt mấy chục năm, nói từ Bắc vô Nam, nói từ Nam ra Bắc, ai nói khác đi chúng bắt bẻ, buộc tội ngay. Miết rồi quen, vợ con họ hàng ở nhà có ai hỏi cũng quen miệng trả lời 'nhà tôi đi... học, bố cháu đi học, chú ấy, bác ấy đi học...'"
* "Tôi đọc Thảo Trường..."
Từ rất lâu, mỗi năm báo xuân Việt Báo được vinh dự in một truyện ngắn Thảo Trường. Ông cũng là một trong những giám khảo của giải thưởng Việt Báo Viết Về Nước Mỹ trong ba năm đầu tiên, 2000 - 2002. Một tác giả trẻ là Anne Khánh Vân, giải Chung Kết 2007, có viết về ông trong bài "Nhìn Lại, Nhìn Lại, Nhìn Lại Nữa" nhân 35 năm sau biến cố 30 tháng Tư 1975.
Một tác giả nổi tiếng khác, nhà văn Đặng Thơ Thơ trong nhóm chủ biên tạp chí văn chương Da Màu trên mạng internet, đã phổ biến bài phát biểu của cô về tác phẩm Thảo Trường. Sau đây là vài trích đoạn ngắn:
"Tôi đọc Thảo Trường như đọc một bản cáo trạng viết từ địa ngục.
Một bản cáo trạng mỉa mai, chua xót, nhưng nhân bản. Một cái nhìn thấu đáo về chủ nghĩa cộng sản và tính chất "súc vật" của nó, như Thảo Trường nhận xét. Trong bản cáo trạng đó, thủ phạm đã phủi tay, gần như trắng án. Để đi tìm lại bóng dáng của những địa ngục đó, chỉ có cách thu lục những dấu tích còn tồn tại trong ký ức của những người còn sống sót. Trong lời khai của những nhân chứng.
"Tôi đọc Thảo Trường như đọc lời khai của người chứng đầu tiên và cuối cùng.
Lời khai không thứ tự đầu đuôi, không mạch lạc hoàn chỉnh, không trọn vẹn 100% một câu chuyện. Có khi nó là 1%, có khi nó là 1000% câu chuyện.
...Trong mỗi miểng vụn của tiểu thuyết này, chúng ta nhìn thấy phản chiếu của trăm ngàn miểng vụn khác. Mỗi miểng vụn chứa đựng cái toàn thể đã bị vỡ vụn, là lịch sử VN, là thân phận người di dân lưu lạc phát tán trên thế giới. Đây là một cuốn tiểu thuyết trong một hình thức mới, có lẽ ngoài ý muốn tác giả, nhưng lại đạt một hiệu quả không ngờ.. Từ Người Đàn Bà Mang Thai trên Kinh Đồng Tháp viết năm 1964 đến Khẩu Hiệu, Những Đứa trẻ Đầu Thai giữa Hàng Rào, qua Mây Trôi, Đá Mục, Miểng, Ông Bồ, Từ Dưới Đỉnh Đồi Nhìn Lên Chân Núi, viết trong những năm gần đây... Tất cả những mảnh vỡ, những số phận, những cái chết, những vết thương, những nỗi đau, những sự mất mát... đều ám chỉ một điều lớn lao hơn đã xảy ra cho cả một dân tộc. Có thể trong trường hợp này, hình thức những miểng vụn là cách tốt nhất để kể một câu chuyện - cặn kẽ, chi tiết, phóng lớn, với từng lát cắt của da thịt của sự sống được phân tích giảo nghiệm kỹ càng. Với tất cả những phức tạp, chồng chéo, uẩn khúc của lịch sử; không cách nào soi rọi, mổ xẻ một hiện tượng tốt hơn bằng cách đập vỡ nó ra, để nhìn xuyên suốt nó, nhìn tận mặt khuất kín của nó, nhìn những thứ ẩn sâu dưới lớp sơn bên ngoài..." (Đặng Thơ Thơ, Tôi đọc Thảo Trường, ngưng trích)
Thảo Trường Trần Duy Hinh đã ra đi. Tưởng nhớ nhà văn, trân trọng mời tìm đọc ông. Xin nhắc lại: "Những Mảnh Vụn Của Tiểu Thuyết, tác phẩm Thảo Trường, Người Việt xuất bản, hơn 550 trang, giá bán 25 mỹ kim. Xin hỏi các nhà sách.
Tên khai sinh của tôi là Nguyễn minh Thái con của Bà Nguyễn kim Chi.
Cám ơn quí báo