Một Trăm Ngày Tập Nghề
Vũ Linh
...Chỉ mong sao thời gian thực tập đừng kéo dài lâu quá...
Để đánh dấu 100 ngày chấp chánh của TT Obama, cuối tháng Tư vừa qua, tuần báo TIME phát hành số đặc biệt, dĩ nhiên là với hình của Obama trên trang bìa. Đây là lần thứ 13, ông được đưa lên bìa báo kể từ ngày ông ra tranh cử tổng thống cách đây hai năm. Một kỷ lục. Đưa hình trước mặt nhiều quá rồi, bây giờ tờ báo đổi kiểu, cho thiên hạ xem lưng của Obama.
Bình thường thì mỗi tổng thống Mỹ được lên mặt báo Time trên dưới một chục lần trong suốt nhiệm kỳ bốn hay tám năm. Theo đà này thì TT Obama sẽ lên mặt báo khoảng bốn chục lần nếu ông chỉ làm một nhiệm kỳ, hay xấp xỉ tám chục lần nếu ông làm hai nhiệm kỳ.
Trong số đặc biệt này, ký giả cột trụ của Time, Joe Klein - vốn thường có những bài đả kích ông Bush từ nhiều năm nay - viết về thành quả 100 ngày của TT Obama. Ông mô tả thành quả này như là “stupendous”.
Kẻ viết bài này tuy thông Anh văn hơn mấy anh học sinh tiểu học Mỹ mà chưa có dịp thấy cái từ lạ ấy nên phải đi tra từ điển. Và đây là nguyên văn diễn giải của Oxford American Dictionary:
“stupendous achievements: amazing, astounding, astonishing, extraordinary, remarkable, phenomenal, staggering, breathtaking; fantastic, mind-boggling, awesome”.
Các nịnh thần thời vua chúa Tàu ngày xưa cũng khó qua mặt được sư tổ Joe Klein!
Tiếng Việt của kẻ viết này nghèo nàn hơn tiếng Anh của ông Klein, nên chẳng biết phải dùng chữ nào để có thể diễn giải được một cách hoàn hảo sự thán phục vô tận của ông nhà báo với thành quả của Obama. Thôi thì xin quý độc giả chịu khó lấy từ điển Anh-Việt tra từng chữ một vậy.
Riêng với kẻ viết này thì khi nhìn vào thành tích của TT Obama mình có cảm tưởng như đi kiếm… tầu ngầm!
Cái nhìn chủ quan, đầy thành kiến ấy, có thể tóm lược lại như thế này:
- Kinh tế: tháng qua, số người thất nghiệp tăng thêm 530.000. Từ ngày Obama nhậm chức đã có thêm 1,8 triệu người thất nghiệp. Dĩ nhiên “lỗi của Bush” hết, nhưng rõ ràng những người chờ phép lạ của Đấng Tiên Tri vẫn còn đang chờ.
- Tiền cứu nguy kinh tế chưa có tác dụng gì, ít ra là cho đến sang năm. Trái lại, theo viện nghiên cứu Buckeye Institute của đại học Ohio State University, vụ Obama cứu nguy kinh tế đã làm tiểu bang Ohio mất 91.000 việc làm. Một số tiểu bang như South Carolina, Louisiana, Texas đã từ chối không nhận tiền kích động kinh tế để khỏi bị nạn như Ohio.
- Tài chánh: sau khi Nhà Nước bơm cả trăm tỷ cứu nguy, các ngân hàng vẫn cần thêm 75 tỷ nữa, chẳng ai biết số tiền này sẽ thọ bao lâu, và khi nào lại phải… cứu nguy nữa.
- Xe hơi: sau khi Nhà Nước tung ra cũng cả tỷ cứu nguy thì Chrysler đã khai phá sản, và GM đang chuẩn bị hồ sơ để theo gương. Phải chi Nhà Nước cứ để cho hai hãng này phá sản cách đây mấy tháng thì có phải đỡ hao vài tỷ tiền thuế của dân không"
- Iraq-Afghanistan: một số đơn vị tác chiến đã được rút khỏi Iraq nhưng không để đoàn tụ gia đình mà là qua chiến trường Afghanistan. Các vụ đánh bom cảm tử gia tăng mau lẹ và con số tử vong trong cuối tháng Tư đã lên đến mức kỷ lục cao nhất từ hơn nửa năm qua. Chiến trường A Phú Hãn xôi động trở lại.
- Hồi Giáo: những lời xin lỗi của TT Obama đọc tại Thổ Nhĩ Kỳ vẫn chưa thấy “hồi âm”. Tháng Sáu này, ông sẽ qua Ai Cập xin lỗi nữa. Việc công bố tài liệu mật về các vụ tra tấn tù khủng bố gây hoang mang trong hàng ngũ các viên chức lo chuyện an ninh trong khi không vuốt ve gì được mấy ông Hồi giáo. Đài truyền hình Hồi Giáo Al Jazeera suốt ngày vẫn nhai lại các bài bình luận xỉ vả Mỹ, mà chẳng cám ơn TT Obama được một tiếng. Đã vậy, việc công bố tài liệu nhằm đánh Bush, rốt cuộc lại đánh trúng ngay bà Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi. Bà này lu bu giải thích muốn chết và càng giải thích lại càng chết vì tổ cáo cơ quan CIA là... lường gạt Quốc hội, khiến một cựu đồng viện Dân chủ (xưa là Dân biểu) nay làm Giám đốc CIA là ông Leon Panetta phải có thông tư nội bộ cho nhân viên để quạt ngược lời cáo buộc vô bằng của bà ta.
- Trại tù: các trại tù bí mật của Bush đã bị đóng cửa, tù nhân được gọi tên mỹ mi ều h ơn l à "nghi can kh ủng bố" và chuyển qua các tù bí mật của Obama. Khác nhau chỗ nào" Trại Guantanamo vẫn còn đó mà chưa ai có giải pháp gì. TT Bush muốn đóng cửa năm 2004 mà bốn năm sau chưa làm được vì không biết phải làm gì với 241 tù nhân. Hai ngày sau khi nhậm chức, ông Obama bốc đồng ký lệnh đóng cửa mà không có kế hoạch gì, bây giờ kẹt cứng vì không xứ nào chịu nhận và các tiêu bang Mỹ đều lắc. Các tòa án quân sự đặc biệt bị Obama giải tán, rồi lại được phục hồi lại vì không có cách nào khác. Tóm lại, toàn bộ chính sách của Bush bị xỉ vả và vứt thùng rác, bây giờ lấy ra, lau chùi chút đỉnh, xài lại và được thông ngôn đội lên là "vì ông Obama biết bảo vệ danh dự quân đội!"
- Ngoại giao: những cố gắng bắt tay với các xứ thiếu thân thiện như Cuba, Iran, Venezuela, Bắc Hàn, Nicaragua,… vẫn chưa có kết quả gì cụ thể, ngoài cuốn sách mạt sát "Mỹ đế" của Hugo Chavez tặng.
- Giáo dục, y tế, năng lượng… vẫn chưa ai thấy gì, ngoài vài quyết định lặt vặt.
- Hợp tác lưỡng đảng: ứng viên Obama đả kích Bush bất chấp ý kiến phe Dân Chủ tạo phân hoá nặng trong chính trị Mỹ, và hứa sẽ tái lập hợp tác lưỡng đảng. Kết quả qua mấy lần quốc hội bỏ phiếu, chưa một lần nào ông được một phiếu của dân biểu phe Cộng Hòa, và tại Thượng Viện chỉ được ba nghị sĩ Cộng Hòa ủng hộ. Tệ hơn Bush. Nhưng thời đó dĩ nhiên là lỗi tổng thống Cộng Hòa ngoan cố không chịu hợp tác với chính khách Dân Chủ, còn bây giờ thì là lỗi các chính khách Cộng Hòa ngoan cố không chịu hợp tác với tổng thống Dân Chủ.
Nói cách khác, chẳng có chuyện gì có thể gọi là thành tích vẻ vang được.
May ra, có thể được một chuyện: các cụ già tỵ nạn đã nhận được 250 đô “kích động kinh tế”. Ít hơn 600 đô của Bush, nhưng được đồng nào hay đồng nấy, còn hơn là để các công chức Nhà Nước xài dùm.
Nếu đi vào chi tiết, thì ta còn thấy hàng loạt những chuyện… tiếu lâm, chỉ nói lên tính tài tử của chính quyền mới.
Hãy bắt đầu bằng chính ông tổng thống.
****
Truyền thông tung hô cái tài ăn nói có một không hai của ông, nhưng thật sự ông Obama chỉ có tài đọc thôi. Quý độc giả để ý kỹ thì sẽ thấy ông không bao giờ lên tiếng nếu thiếu hai miếng kính mờ để xéo hai bên phải trái, Mỹ gọi là teleprompter. Tức là hai màn ành trình bày các bài diễn văn soạn trước để Obama chỉ việc đọc. Ngay cả một câu chào hỏi một thượng khách ngoại quốc cũng phải được viết trước và đưa lên kính để Obama diễn xuất.
Trong buổi họp báo chung với thủ tướng Ái Nhĩ Lan, các chuyên viên đưa nhầm bài diễn văn của thủ tướng vào máy cho TT Obama đọc. Trong diễn văn đó, thủ tướng theo đúng xã giao, viết mấy câu cám ơn và ca tụng Obama. TT Obama đọc tỉnh bơ, kể cả câu cám ơn và ca tụng... chính mình, rồi mới sực tỉnh và ngưng lại, quay qua thủ tướng… cười trừ. Rồi không nói gì nữa. Không có bài bản trên teleprompter thì biết nói gì"
Nếu có người nào nghĩ TT Obama là người khiêm tốn, thì chỉ cần nhìn món quà Obama tặng Nữ Hoàng Anh: một cái iPod (máy nghe nhạc bỏ túi) trong đó thu mấy chục tiếng đồng hồ toàn là… diễn văn của Đấng Tiên Tri đọc hồi tranh cử tổng thống!
Nhưng đó là chuyện nhỏ. Chuyện lớn hơn là thành tích tìm cộng sự viên.
Phải mất ba lần ông mới bổ nhiệm được một bộ trưởng Thương Mại, hai lần mới kiếm được bộ trưởng Y Tế. Trong nội các, có ba bộ trưởng đã “quên khai thuế”. Bốn người khác (hai bộ trưởng và hai thứ trưởng) đã phải rút lui cũng vì “quên khai thuế”.
Rồi đến ông Phó Joe Biden.
Một lần nữa, ông này lại xác nhận vai trò phó tổng thống chỉ là nói nhảm để tăng uy tín cho tổng thống. Giống như ông Phó Râu Kẽm của ta hồi xưa, cứ nói năng vung vít chẳng đâu vào đâu.
Tháng Tư qua, khi nước Mỹ xôn xao vì cúm heo, TT Obama lên tiếng trấn an thiên hạ thì ông phó lên truyền hình lại nói huỵch tẹt là ông đã khuyến cáo vợ con nên tránh đi xe điện ngầm hay máy bay, tránh những chỗ đông người để khỏi lây bệnh. Báo hại tòa Bạch Ốc phải giải thích trối chết để dân khỏi hốt hoảng và bắt ông Biden hôm sau phải đích thân lấy xe lửa từ Hoa Thịnh Đốn về lại tiểu bang của mình ở Delaware.
Đi tiếp xuống hàng bộ trưởng, thứ trưởng, những vụ “nói nhầm” hay nói nhảm cũng nhan nhản. Báo Miami Herald liệt kê một vài chuyện. Kẻ viết này mượn tạm lại:
Bà Lisa Jackson, Giám đốc Cơ Quan Bảo Vệ Môi Sinh EPA, tuyên bố về giải pháp cho vụ khủng hoảng xe hơi: “Điều mà xứ này cần là một cơ quan Nhà Nước hoạch định cho các hãng xe, loại xe nào họ phải thiết kế và sản xuất, với đầy đủ tiêu chuẩn như thế nào”. Một ký giả thắc mắc hỏi “Đó có phải là vai trò của chính phủ không" Sao nghe không có vẻ tự do kinh doanh gì hết vậy"” Bà Jackson trả lời “Như vậy mới là tự do kinh doanh”. Ai muốn hiểu sao thì hiểu!
Bà Rosa Brooks, một ký giả cấp tiến, nghĩa là cực tả, của báo Los Angeles Times, được bổ nhiệm làm Thứ Trưởng Quốc Phòng. Mà thử hỏi xem, một nữ ký giả cấp tiến lại làm thứ trưởng quốc phòng"!!!. Quen phép nhà báo nói láo, bà Brooks tuyên bố ngon ơ: “Người có thực quyền trong Al Qaeda không phải là Osama Bin Laden, mà là… George W. Bush”. Bà giải thích: trước khi có Bush, thì Al Qaeda chỉ là một tổ chức vô danh của một vài tên côn đồ quá khích vặt - obscure group of extremist thugs. Nhờ công của Bush, Al Qaeda mới biến thành một đe dọa có tầm vóc quốc tế.
Không biết lúc còn làm ký giả, bà Brooks có đọc báo về các chuyện Al Qaeda làm trước khi Bush dọn vào Tòa Bạch Ốc không" Như đặt bom cao ốc World Trade Center ở Nữu Ước năm 1993, đặt bom hai tòa đại sứ Mỹ tại Kenya và Tanzania, và phá chiến hạm USS Cole tại Yemen, v.v... Chưa kể chuyện làm sao một vài tên côn đồ vặt có thể đánh xập hai cao ốc World Trade Center và Ngũ Giác Đài ngày 9/11.
Còn ông Stephen Chu, bộ trưởng Năng Lượng, thì tuyên bố “giải pháp cho cuộc khủng hoảng năng lượng là tăng giá xăng lên ngang giá xăng của Âu Châu”. Là khoảng tám đô một ga-lông. Ra điều trần trước quốc hội, nhìn thấy vẻ mặt hoảng sợ tái mét của các dân biểu nghị sĩ, ông đành thú nhận là đã nói bậy.
Bộ trưởng Nội An, luật sư Janet Napolitano mới là vô địch.
Trong một tháng nắm quyền, chưa ai thấy bà làm gì mà chỉ nghe bà xin lỗi ba lần vì nói nhảm.
Lần đầu bà tuyên bố “vượt biên giới mà không có giấy tờ gì không là một cái tội”! Sau đó phải cải chính ngay, kẻo dân Mễ ào ào chạy qua Mỹ. Lần thứ nhì, bà nói Canada là xứ đã sơ hở để các tên khủng bố 9/11 xâm nhập vào Mỹ. Sau khi Canada phản đối thì bà xin lỗi đã nói nhầm, vì thật ra trong 19 tên không tặc của 9/11, không tên nào vào Mỹ qua ngã Canada hết. Lần thứ ba, bà phải xin lỗi các cựu quân nhân vì bộ đã công bố một "báo cáo riêng", rằng phải coi chừng các tổ chức khủng bố cực hữu sẽ kết nạp thành viên là các cựu quân nhân!
Chuyện bốc nhất là vụ máy bay của tổng thống -Air Force One- đảo lượn rất thấp trên trời Nữu Ước, có một phản lực chiến đấu bay theo sau lưng. Mục đích để chụp ảnh máy bay của tổng thống trên tượng Nữ Thần Tự Do cho đẹp - do chỉ thị từ văn phòng quân sự của tòa Bạch Ốc, mà không cho dân chúng biết trước. Tốn sơ sơ hơn ba trăm ngàn đô trong thời buổi gạo châu củi quế. Nhưng tệ hơn nữa, cả ngàn dân Nữu Ước, nhớ lại 9/11, tưởng có không tặc đang bị phản lực của không quân rượt đuổi, hốt hoảng chạy tán loạn, nhiều công ốc ra lệnh di tản dân chúng. Sau đó tòa Bạch Ốc phải xin lỗi và một ông đại tá phải về vườn.
****
Nghe mấy chuyện trên, chúng ta phì cười, nhưng cười xong thì lại thấy lo. Không hiểu cái ông Joe Klein này nhìn thấy cái gì đáng gọi là “stupendous”, kẻ viết này chỉ thấy một chính quyền hết sức tài tử, làm việc luộm thuộm, nói năng vung vít như coi dân là con nít. Chỉ được cái tốt là rất mau mắn xin lỗi.
Thôi thì coi như là một trăm ngày đầu, còn đang thực tập. Đã biết là không có kinh nghiệm mà vẫn bầu thì chịu thôi. Chỉ mong sao thời gian thực tập đừng kéo dài lâu quá. Xin lỗi ít thôi, xin lỗi nhiều quá, mất mạng thiên hạ (17-5-09).
Send comment
