Hôm nay,  

Giã Từ Tháng Mười 2010

30/10/201000:00:00(Xem: 5521)

Giã Từ Tháng Mười 2010

Trần Củng Sơn
Tháng mười mỗi năm thế giới lại mong chờ kết quả giải Nobel được công bố với những người được vinh danh về vật lý, hóa học, y học, kinh tế, văn chương và hòa bình.
Giải Nobel văn chương năm 2010 thuộc về nhà văn nước Peru là Mario Vargas Llosa, 74 tuổi được coi là một trong vài tác giả nổi tiếng trên văn đàn thế giới viết bằng ngôn ngữ Tây Ban Nha. Ông cũng tham gia chính trị, từng ra ứng cử ghế tổng thống Peru năm 1990 nhưng thất bại.
Và gây sôi nổi nhất là giải Nobel hòa bình 2010 được trao cho tù nhân lương tâm Lưu Hiểu Ba đang thọ án tù 11 năm tại Trung Quốc. Sinh năm 1955, có bằng cử nhân văn học, bằng thạc sĩ rồi bằng tiến sĩ, giảng dạy Đại học Bình dân Bắc Kinh. Tham gia biểu tình Thiên An Môn 1989 bị tù rồi được thả năm 1999, tham gia viết bản Hiến chương 08 kêu gọi tự do ngôn luận và chấm dứt sự cai trị độc tài của Đảng Cộng sản Trung Quốc, bị kết án tù 11 năm vào tháng 12/2009.
Được tin Lưu Hiểu Ba có tên trong danh sách đề cử, Trung Quốc đã cảnh cáo và gây áp lực lên Ban tổ chức giải nhưng cuối cùng tên của ông đã được xướng lên. Giới tranh đấu cho nhân quyền và tự do của nước đông dân nhất thế giới lấy làm phấn khởi. Nhà cầm quyền Hoa Lục bẽ mặt, nhiều lãnh tụ quốc tế lên tiếng yêu cầu trả tự do cho ông Lưu trong đó có tổng thống Obama.
Đây là người Trung Quốc chính hiệu với quốc tịch và sinh sống trên mảnh đất quê hương của ông ta khi được trao giải Nobel vinh dự ( khác với một số người gốc Trung quốc lấy quốc tịch nước ngoài như Cao Hành Kiện giải Nobel Văn chương 2000 cư ngụ tại Pháp). Chỉ có Bắc Kinh phản đối vì Ủy ban đã trao giải cho một người đang bị họ giam giữ, xét ra Lưu Hiểu Ba xứng đáng với danh hiệu cao quí này. Như vậy ông sẽ không có mặt để nhận giải vì còn ở trong tù.
Tháng mười 2010 với tin tức giải cứu thành công 33 thợ mỏ bị mắc kẹt dưới hầm sâu 700 mét tại nước Chile trong 69 ngày làm cả thế giới xúc động theo dõi. Ngày 5 tháng 8 đường hầm chính dẫn vào mỏ vàng và đồng bị sập khiến họ bị mất liên lạc với bên trên, ngày 22 tháng 8 nhờ một mũi khoan thăm dò trúng ngay chỗ họ trú ẩn và công tác giải cứu bắt đầu với chi phí tốn 20 triệu đô la gồm các phương tiện kỹ thuật tối tân nhất thế giới trong đó có sự hợp tác hỗ trợ của Hoa Kỳ.
Ngày 12 tháng 10 chiếc lồng đặc biệt được đưa xuống và mang lên từng thợ mỏ một lần. Hàng triệu người reo mừng khi thấy họ còn sống và bước lên mặt đất. Sự thành công gồm có yếu tố kỹ thuật tối tân, yếu tố quyết tâm của chính phủ Chile, yếu tố đoàn kết của 33 thợ mỏ (32 người Chile và 1 Bolivia) trong 69 ngày sống dưới hầm tối qua sự lãnh đạo của thợ mỏ tên Luis Urzua. Tử đó cho đến nay các thợ mỏ này trở nên nổi tiếng và họ cam kết sẽ chia đều các khoản tiền thu được từ câu chuyện kể hầm mỏ sập cho giới truyền thông cũng như phim ảnh sẽ thực hiện sau này.
Tháng mười 2010, Hà Nội tổ chức đại lễ mừng Thăng Long Ngàn Năm từ ngày 1 tháng 10 đến ngày 10 tháng 10 với bao lời khen chê của báo chí từ trong nước đến hải ngoại. Câu hỏi là tại sao lại chọn đúng ngày quốc khánh của Trung Cộng để làm lễ khai mạc hi vọng trong tương lai sẽ có lời giải đáp. Tin đồn rằng chi phí tổ chức khoảng 5 tỉ đô la thì nhà nước vẫn chưa chính thức kết toán. Nhận định chung của mọi người rằng dấu ấn văn hóa của Việt Nam suốt một ngàn năm từ lúc Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long vẫn mờ nhạt trong các sinh hoạt của đại lễ.
Tháng mười 2010 tin tức bùn đỏ tràn ra từ các công trình khai thác bô xít ở Hungary hủy hoại làng mạc và đổ ra sông Danube làm các nhà môi trường lo ngại. Tin tức này dấy lên một làn sóng phản đối mạnh mẽ dự án bô xít Tây Nguyên tại Lâm Đồng.
 Trên trang mạng www.boxitvn.blogspot.comcó thêm nhiều bài viết mạnh mẽ yêu cầu dừng ngay dự án để ngăn chận một thảm họa môi trường ảnh hưởng đến nhiều triệu người dân cùng mấy ngàn chữ ký của các nhân sĩ, trí thức, cán bộ cao cấp trong đó có bà Nguyễn Thị Bình, nguyên phó chủ tịch nước.


 Vì dự án bô xít xảy ra trên cao nguyên nên khi bùn đỏ tràn ra đổ xuống các tỉnh miền Trung và theo con sông Đồng Nai cung cấp nước cho dân cư vùng Sài Gòn thì hậu quả thật khủng khiếp. Người ta ví dự án bô xít Tây nguyên như những quả bom bùn đỏ treo lơ lửng trên đầu dân chúng không biết lúc nào nổ. Không ai có thể đưa ra một lời cam kết bảo đảm rằng bùn đỏ sẽ không tràn ra ngoài trong tương lai; 10 năm, 20 năm, 30 năm, 40 năm...
Hạch toán kinh tế cho thấy khai thác bô xít chưa chắc có lời nếu không nói là lỗ. Tài nguyên đời đời còn đó thì lúc nào Việt Nam có khả năng kỹ thuật thì tự khai thác lấy, đâu cần phải gấp rút nhờ công nhân và chuyên gia Trung quốc vào vùng cao nguyên chiến lược để làm.
Chuyện khai thác bô xít Tây nguyên ( Cao nguyên miền Trung) có thêm yếu tố chính trị và an ninh quốc phòng ảnh hưởng đến nguy cơ mất còn của dân tộc Việt Nam. Nhiều tướng lãnh cao cấp trong đó có Võ Nguyên Giáp đã lên tiếng phản đối nhưng chẳng ăn thua gì.
 Thêm chuyện các tỉnh cho người nước ngoài (Đài Loan, Hồng Kông, Trung Quốc) thuê rừng đầu nguồn mấy chục năm toàn là những vị trí hiểm yếu chiến lược của Việt Nam cho thấy một âm mưu lâu dài của người Tàu muốn chế ngự dân tộc Lạc Hồng.
Một câu hát nào đó : “ Núi rừng chắn quân thù, núi rừng che quân mình, núi rừng cho dân làng đời sống xanh tươi...” nghe xót xa.
Ngoài biển Đông  “ tàu lạ” bắt giết ngư dân Việt Nam, ngay trên dãy Trường Sơn kiêu hùng, công nhân Trung Cộng chiếm cứ rừng núi cao nguyên với danh nghĩa khai thác bô xít thì số phận của Việt Nam thật u ám.
Mặc dù tai họa bùn đỏ Hungary cảnh báo cho dân Việt Nam, với những lời phản đối của nhiều người nhưng chẳng ăn thua gì vì các nhân vật chóp bu của Hà Nội đã bị Trung Cộng nắm lấy.
Tháng mười 2010, những ngày cuối tháng có phiên họp khối ASEAN do Việt Nam chủ trì với sự tham dự thêm của một số nước lớn. Chưa bao giờ thủ đô Hà Nội tấp nập đón các nhân vật tầm cỡ như thủ tướng Tàu Ôn Gia Bảo, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton, Tổng thống Nga Medvedex, Thủ tướng Nhật  Naoto Kan, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-Moon...
Hoa Kỳ đã chính thức lên tiếng bảo vệ quyền lợi hàng hải của họ tại Biển Đông trước lời tuyên bố muốn sở hữu của Trung quốc. Chỉ hi vọng sự nối kết của Mỹ với Việt Nam trở lại sẽ chận đứng phần nào sự bành trướng thế lực của nước đàn anh phương Bắc.
Tháng mười 2010, lũ lụt ở một số tỉnh  miền Bắc Trung phần như Hà Tĩnh, Quảng Bình rất lớn mà nguyên do có lỗi của thủy điện theo một bí thư tỉnh ủy đã công nhận.
Trong khi miền Trung lũ lụt tàn phá thì đồng bằng miền Nam lại mong chờ nước lũ từ thượng nguồn sông Cửu Long đổ về. Năm nay mực nước lũ thấp kỷ lục trong vòng 85 năm qua, thấp hơn năm ngoái một mét. Nước lũ sông Cửu Long tràn về mang theo phù sa màu mỡ bù đắp cho hàng trăm ngàn mẫu đất để trồng lúa vụ đông xuân. Nước ít thì cá tôm vắng bóng, nước biển thừa cơ xâm nhập ảnh hưởng trồng trọt.
Tại sao nước lũ Cửu Long ít,  trong đó có nguyên nhân Trung quốc xây các đập thủy điện giữ nước lại. Chưa hết đâu, còn nhiều đập đang xây trên thượng nguồn , khi hoàn tất thì dòng sông Cửu Long sẽ cạn kiệt và hàng triệu nông dân vùng đồng bằng miền Nam Việt Nam sẽ khốn khó. Chưa thấy chính phủ tìm cách giải bài toán hóc búa này.
Người đàn anh Trung quốc ảnh hưởng quá nhiều đến vận mệnh của đất nước Việt Nam. Chỉ cầu mong một điều là các nhà lãnh đạo đất nước hình chữ S có khả năng, ít tham nhũng để không bán đứng quyền lợi tổ quốc cho ngoại bang và dân tộc Tiên Rồng sáng suốt trau dồi dân trí để mà đứng vững trước tình hình tranh chấp của thế giới.
Tháng mười 2010 sắp hết với cuộc vận động bầu cử quốc hội và một số tiểu bang thành phố Hoa Kỳ khá gây cấn. Kết quả sẽ vào đêm thứ ba 2-11-2010. Có vẻ như Đảng Cộng Hòa sẽ chiếm lấy Hạ Viện để cân bằng quyền lực chính trị. Chính phủ Obama đã không vực dậy được nền kinh tế , tỉ lệ thất nghiệp vẫn còn 10%, ngân sách thâm thủng cả ngàn tỉ đô la nên lòng dân lại muốn thay đổi nữa.
Tháng mười 2010 kết thúc vào tối chủ nhật 31 với đêm lễ Halloween truyền thống của xứ Hoa Kỳ. Kinh tế ảm đạm nên không khí lễ hội thiếu tưng bừng như nhiều năm trước thời thịnh vượng.
Giã từ em tháng mười 2010. Trời San Jose đã chớm lạnh với mây trời u ám.  
San Jose- 29-10-2010

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.