Hôm nay,  

Vài Chuyện Đẹp Xấu Năm 2008

27/12/200800:00:00(Xem: 7697)

Vài chuyện đẹp xấu năm 2008
Hình thời Obama vận động. (ảnh của Bùi Văn Phú)


Bùi Văn Phú


Cái đẹp nhất của Hoa Kỳ trong năm qua là cử tri Mỹ đã chọn một người lãnh đạo có huyết thống da đen: tân Tổng Thống Barack Hussein Obama.
Nhưng nếu có ai cho rằng ông Obama là người da trắng thì cũng không sai vì trong cơ thể của ông có một nửa gen trắng, là phần của người mẹ, một thiếu nữ từ tiểu bang Kansas đã bất chấp rào cản của mầu da mà kết hôn với một người da đen từ xứ Kenya để ông Obama có một nửa gen mầu đen chính gốc Châu Phi. Sự hoà trộn đó làm nên diện mạo điển trai của Barack Obama. Bên trong, con người tri thức của ông Obama cũng không thua kém ai. Ông là một luật sư, tốt nghiệp đại học danh tiếng Harvard, thích làm việc giúp đỡ cộng đồng, nhảy vào chính trường qua quốc hội bang Illinois, rồi được bầu chọn vào Quốc Hội Mỹ làm thượng nghị sĩ mới đôi ba năm.
Sự việc Barack Obama trở thành tổng thống là biến cố quan trọng nhất không chỉ của năm 2008 mà là từ ngày Hoa Kỳ lập quốc hơn 230 năm qua. Chiến thắng của ông Obama đến vào thời điểm gần 150 năm sau khi chế độ nô lệ được bãi bỏ - kể ra khá muộn màng - nhưng là dấu chỉ cho thấy đa số dân Mỹ ngày nay đã có tầm nhìn thông thoáng và bình đẳng về mầu da. Đây cũng là đỉnh điểm của phong trào đấu tranh cho dân quyền đã được phát động trong thế kỉ trước với thành quả là những đạo luật bình quyền được ban hành vào giữa thập niên 1960.
Cuộc vận động tranh cử tổng thống của Thượng Nghị Sĩ Barack Obama tạo ngạc nhiên cho nhiều người. Khi Thượng Nghị Sĩ Hillary Clinton tuyên bố ra tranh cử, bóng dáng của Barack Obama còn lu mờ, khiến bà tưởng như cầm chắc sự tiến cử của đảng. Ai ngờ ông Obama đã được đa số cử tri dân chủ ủng hộ trong các kì bầu sơ bộ và đạt được đa số phiếu đại biểu để được đảng đề cử.
Với phương cách vận động mới nhắm vào giới trẻ, qua những thông tin về chính sách, vận động tài chánh qua điện thoại cầm tay, qua e-mail của nhiều triệu người thì hình ảnh một Obama trẻ trung, hiện đại đã chiếm được cảm tình và sự ủng hộ của thế hệ 8X, so với ứng viên John McCain của Đảng Cộng Hoà, đã cao tuổi lại thiếu tính hiện đại.
Với chiến thắng của Barack Obama, nước Mỹ, nhất là về đối ngoại, sẽ được thế giới nhìn qua hình ảnh của tân tổng thống, một người đã được dân Pháp, Đức, Anh chào đón nhiệt tình từ lúc ông còn đang vận động tranh cử.
Một người da đen đánh bại người da trắng để giành chức lãnh đạo Hoa Kỳ là một hình ảnh đẹp của nước Mỹ. Trong khi đó cộng đồng người Việt năm nay cũng có dấu ấn đẹp khi Luật Sư Joseph Cao, 41 tuổi, một chính trị gia còn non trẻ, đã đánh bại một dân biểu đương nhiệm người da đen giữ chức này đã 18 năm, để làm đại diện dân cử ở Điạ Hạt 2, bang Louisiana.
Barack Obama là tổng thống da đen đầu tiên của Hoa Kỳ. Joseph Cao là dân biểu gốc Việt đầu tiên trong Quốc Hội Mỹ. Cả hai đều đã làm nên lịch sử. Đó là những nét đẹp của một thể chế tự do dân chủ đích thực.
Từ cái đẹp của chính trị sang vẻ đẹp của thể thao là lễ khai mạc Olympics XXIX tại thủ đô Bắc Kinh vào ngày 08.08.08. Đây là cao điểm của giao thoa giữa nghệ thuật và kĩ thuật thời thế kỉ 21. Đạo diễn Trương Nghệ Mưu đã dàn dựng nên một sân khấu vĩ đại phản ánh chiều dài của văn hoá và lịch sử Trung Quốc. Trong một bài viết trước về Olympics 2008 tôi đã có những nhận xét như sau.
Với tôi văn hoá cổ của người Hoa không mấy hấp dẫn, nhưng đạo diễn Trương Nghệ Mưu, qua nhiều bộ phim tuyệt vời chiếu ở Hoa Kỳ vào những năm đầu thập niên 1990, đã cho tôi nhiều cảm hứng để tìm hiểu lịch sử cận đại Trung Quốc qua những câu chuyện được đưa lên màn ảnh, với tài diễn xuất của Củng Lợi: “Red Sorghum”, “Ju Dou”, “Raise the Red Lantern”, “To Live”.
Đặc biệt phim “Story of Qiu Ju” là câu chuyện về một phụ nữ dân oan đã không quản ngại khó khăn, quyết đi khiếu kiện từ làng xã, lên đến huyện, tỉnh để đòi cho được công lí. Những câu chuyện như thế ngày nay cũng đang xảy ra ở nhiều nơi trên đất nước Việt Nam.


Sàn sân vận động quốc gia ở Bắc Kinh, tụ điểm chính của Olympics 2008, gọi là Tổ Chim vì hình dạng của nó, đã được đạo diễn họ Trương biến thành cuộn sử xanh dài như 5.000 năm của đất nước với 1 tỉ 300 triệu dân này. Những con số 8 may mắn đã được người Hoa khai thác tối đa. Khai mạc vào lúc 8 giờ 8 phút tối ngày 8.8.2008 và với con số 2.008 diễn viên, mỗi khoảnh khắc lịch sử Trung Quốc hiện lên: phát minh về giấy, về thuốc pháo, la bàn. Từ thời Khổng Tử làm thầy đến những phi hành gia bay lên không gian. Từ những bức tranh thủy mạc êm đềm, tiếng trống cổ của nghìn năm xưa, đến bầu trời ầm vang pháo hoa nổ sáng rực sắc mầu. Những trò chơi kĩ thuật được sử dụng ở mức độ hiện đại nhất, nhịp nhàng và đồng bộ, xoay quanh tinh thần “Hài hoà” và triết lí  “Tứ hải giai huynh đệ” của Đức Khổng Tử là dấu nhấn, là quyết tâm và là câu trả lời của Trung Quốc với thế giới.
Đó là những thành tựu ngoạn mục của đạo diễn họ Trương, một người đã tạo thời cuộc và được tuần báo Time nhắc đến trong số đặc biệt cuối năm. Năm nay “Man of the Year” mà báo này chọn là tân Tổng Thống Barack Obama.
Trong năm qua, cũng có hai phụ nữ Hoa Kỳ được nhắc đến nhiều là Thống Đốc Sarah Palin và Thượng Nghị Sĩ Hillary Clinton. Bà Palin bị báo chí quay và bình phẩm khá tiêu cực kể từ khi được chọn làm ứng viên phó tổng thống của Đảng Cộng Hoà. Trong thời gian vận động tranh cử tổng thống, trên mạng tràn ngập thông tin tốt xấu về cả hai liên danh và từng ứng viên tranh cử. Hư thực thì cử tri phải tìm hiểu và sàng lọc. Hoa Kỳ thực sự là xứ sở đứng đầu của tự do thông tin.
Trong khi đó tại Thế Vận Hội Bắc Kinh nhà nước Trung Quốc tìm mọi cách để kiểm soát chặt chẽ không cho dân hay bất cứ ai biểu tình, phát biểu, không cho phổ biến hình ảnh Bắc Kinh bị phản đối khi Đuốc Thế Vận được rước qua nhiều thành phố từ Châu Âu sang Châu Mỹ.
Trước khi Đuốc Thế Vận được đốt lên trong lễ khai mạc, khi vận động viên Li Ning cầm đuốc chạy trên không, đi qua nhiều thủ đô trên thế giới bằng hình ảnh hiện lên, tượng trưng cho cuộc rước Đuốc Thế Vận dài hơn 18.000 dặm đường qua các thành phố lớn. Nhưng Trung Quốc đã che dấu đi tất cả những cảnh biểu tình phản đối Đuốc Thế Vận Bắc Kinh ở Paris, London, San Francisco. Cũng như chính quyền của đất nước này chưa bao giờ thừa nhận có biến cố Thiên An Môn 1989 giết chết hàng nghìn sinh viên tranh đấu cho dân chủ.
Nhìn về nước Việt, đẹp xinh vẫn là những bờ biển xanh, những khu đô thị mới với nhiều nhà cao tầng hiện đại đang vươn lên ở Hà Nội, Đà Nẵng, Nha Trang, Sài Gòn.
Bên cạnh đó là cảnh rao bán những người con gái Việt cho khách nước ngoài. Xấu nữa là nền “kinh tế thị truờng định hướng xã hội chủ nghiã” nhưng không thoát khỏi số phận chung của kinh tế tư bản toàn cầu đang tuột giốc. Năm qua, chỉ số Dow Jones của Mỹ từ 13.000 điểm rớt xuống còn dưới 9.000. Trong khi Việt Nam dù chưa điều hành kinh tế theo con đường tư bản, nhưng chỉ số VN-Index cũng rớt từ khoảng 1.000 điểm xuống chỉ còn 300.
Sản xuất trong nước đình trệ. Công nhân nhiều ngành nghề vì thiếu việc nên nghỉ gần cả năm. Còn người Việt hải ngoại về nước đầu tư, làm ăn chỉ ngồi đó chờ thời cho tư bản vùng lên, chứ không dám tin lời nhà nước rỉ rả từ hơn 30 năm qua là chúng đang dãy chết. Bọn tư bản mà chết thì không chừng cũng kéo đi theo cả một đất nước xã hội chủ nghiã.
Qua mạng thông tin toàn cầu, những ngày cuối năm đang có một câu chuyện vui và rất thật được nhiều người truyền nhau đọc, rất đúng với hiện tình Việt Nam. Câu chuyện có tựa “Nhỏ To”, nhưng tôi muốn xin phép đặt tên lại là “Đẹp Xấu”.
Việt Nam! Một đất nước nhỏ. Trong đất nước rất nhỏ đó có một cái thủ đô rất to. Trong cái thủ đô rất to này có những con đường rất nhỏ. Bên những con đường rất nhỏ lại có những ngôi biệt thự rất to. Trong những ngôi biệt thự rất to có những cô vợ nhỏ. Những cô vợ nhỏ dành cho các ông quan to.
Những ông quan to đeo những cái cặp rất nhỏ. Trong những cái cặp rất nhỏ thường có những dự án rất to. Những dự án rất to nhưng hiệu quả lại rất nhỏ. Hiệu quả rất nhỏ nhưng thất thoát thì rất to. Những thất thoát đó thường được coi là những lỗi rất nhỏ…
Năm mới, thân kính chúc bạn đọc an bình, dồi dào sức khoẻ và nhiều may mắn.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.