Hôm nay,  

Ách Tắc Toàn Cầu

08/10/200800:00:00(Xem: 10368)

 

Nguyễn XuânNghĩa

Cầu mãi rồi cũng được suy trầm!Khi thị trường chứng khoán hoảng loạn như chúng ta thấy hôm Thứ Ba tại New York, mọi suy tính đều sẽ trật vuột!Thị trường mở cửa với hy vọng le lói và tăng được chừng 1% rồi cứ thế mà tuột. Lý do là Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hoa Kỳ tuyên bố rằng kinh tế có thể bị suy trầm và tai họa có thể kéo dài, nhưng ông hàm ý trấn an rằng Ngân hàng Trung ương sẽ giảm lãi suất. Trong  nỗi lo sợ chung, lời trấn an đó lại càng gây hốt hoảng! Vì vậy, ta hãy tạm quên thị trường chứng khoán như quên một cái hàn thử biểu bị cháy - mà nhìn qua hướng khác.Tin vui cho những người ưa báo động rằng Hoa Kỳ đang bị khủng hoảng: quả thật là kinh tế Mỹ nay đã bị suy trầm! Nếu không khéo chống đỡ thì còn bị suy thoái. 

<"xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

Suy trầm là khi tốc độ tăng trưởng sản xuất từ 2% trong năm qua có thể chỉ còn chừng 1,50% cho cả năm nay chẳng hạn. 

Suy thoái là khi không còn tăng trưởng sản xuất nữa, dù thật thấp như 0,50% hay 1%, mà sản xuất còn suy sụp hơn và lan rộng hơn.Từ đầu năm 2002 đến nay, kinh tế Mỹ vẫn có tăng trưởng và sau sau năm như vậy, chu kỳ kinh doanh sẽ có lúc tự điều chỉnh, sản xuất đình đọng và suy trầm mất chừng một năm. 

Điều ấy, mọi người đều chờ đợi từ đầu năm. 

Điều không ai chờ đợi và đoán trước được, là thị trường gia cư bị bể đã dẫn tới khủng hoảng tín dụng thứ cấp, từ tín dụng thứ cấp dẫn tới thị trường tín dụng nói chung, và kéo theo sự sụp đổ hàng loạt cơ sở tài chánh bất cẩn hay bất lương. 

Khủng hoảng tài chánh bùng nổ từ giữa tháng Chín đã gieo họa cho nền kinh tế vào thời điểm ngặt nghèo là đang chờ đợi một vụ điều chỉnh, nghĩa là đẩy kinh tế đến nạn suy trầm. 

Sau này, người ta mới biết là nặng tới đâu và kéo dài đến bao giờ. 

Trong khi chờ đợi, mọi người đều đoán là sẽ bị nặng và lâu. 

Sản lượng của Mỹ trong năm tới có khi không tăng, dù chỉ bằng hạt bụi sau dấu phẩy, mà sẽ giảm. 

Nghĩa là kế hoạch cấp cứu tài chánh với 700 tỷ Mỹ kim đã ban hành quá trễ để ngăn được suy trầm. 

Người ta chỉ còn mong là kế hoạch sẽ giảm được hậu quả tai hại và giúp cho kinh tế sớm phục hồi.Điều đáng ghi nhớ lần này là suy trầm tại Hoa Kỳ xuất hiện khi hai khối kinh tế đầu máy kia của thế giới là Nhật Bản và nhiều xứ Âu châu đều đang bị suy trầm, trước Hoa Kỳ. 

Khi mà toàn khối kinh tế của các nước kỹ nghệ hóa tiên tiến nhất đều bị suy trầm như vậy, kinh tế toàn cầu bị ảnh hưởng nặng, nhất là nền kinh tế của các nước đang phát triển. 

Tổng sản lượng toàn cầu có thể đã tăng 5% vào năm ngoái thì năm nay chưa đạt được 4% và qua năm tới sẽ chỉ còn chừng 2,5 đến 2,7%. 

Theo định nghĩa của Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF, suy trầm toàn cầu xảy ra khi tốc độ tăng trưởng chỉ còn là 2,5%! Nói cho dễ hiểu, thế giới đang ở mé bờ suy sụp và có thể sẽ bị suy trầm vào năm tới, sau khi Mỹ bắt đầu tuột dốc vào tháng này.Một trong nhiều nguyên nhân khiến khủng hoảng tài chánh đã gây họa cho sản xuất kinh tế là nạn ách tắc tín dụng (credit crunch). 

Gói nợ tín dụng thứ cấp bị ung thối khiến tài sản của các ngân hàng như bị nhiễm độc, sổ sách phải điều chỉnh lại trước sự nghi ngờ của mọi người nhất khách nợ, làm nhiều cơ sở bị vỡ nợ, thậm chí khánh tận, phá sản. 

Phản ứng kế tiếp là các ngần hàng phải ghim tiền lại, hết dám cho vay. 

Ách tắc tín dụng khiến doanh nghiệp và cả chúng ta có muốn vay tiền ngân hàng thì cũng không vay được, hoặc vay rất khó, với lãi suất rất cao. 

Ngăn ngừa suy trầm sản xuất vì vậy có nghĩa là phải khai thông ách tắc về tín dụng, cho tiền bạc lưu thông được dễ dàng hơn. 



Trong hiện tại, chỉ những loại khách đáng tin nhất mới được vay tiền, các khách hàng khác có khi chết cạn, bị phá sản. 

Muốn khai thông thì phải làm sao cho mọi người đều có thể vay tiền được dễ dàng. 

Thí dụ như nếu chính quyền nhảy vào "làm chủ" các cơ sở tài chánh, hoặc bơm thêm tiền vào trị trường bằng cách mua lại những gói nợ đáng nghi ngờ - mua là trả tiền ra để lấy hàng về - như theo kế hoạch cấp cứu vừa được ban hành hôm Thứ Sáu. 

Chuyện giải cứu vì vậy là chính quyền phải nhảy vào thị trường, với rất nhiều tiền.Nhưng, không chỉ có Hoa Kỳ mới bị tai ách đó. 

Trên thế giới, ta đều biết rằng các chính quyền đều phải trực tiếp hay gián tiếp can thiệp vào thị trường. 

Nếu so sánh thì, trên nguyên tắc, chính quyền không là một cơ sở kinh tế có thể bị phá sản vì mất niềm tin của thị trường và lại còn có khả năng hứng chịu những tai ách kinh tế thay cho tư nhân để giảm bớt hậu quả của suy trầm kinh tế. 

Trong thực tế, các nền kinh tế đã phát triển đều ở tại các quốc gia có cơ chế nhà nước vững mạnh và cơ chế ấy giúp nhà nước can thiệp được vào nhiều lãnh vực kinh tế, ở nhiều nơi. 

Các nước đang phát triển thì không được như vậy, chính quyền có bộ máy hành chánh công quyền trải mỏng, rất rộng mà rất nông, khi hữu sự thì không vươn tới những nơi cần tiền. 

Nhưng, như một xe cứu hoả có khả năng đi tới từng đám cháy, bộ máy công quyền này còn cần có... 

nước. 

Nghĩa là có tiền. 

Các quốc gia đang bị bội chi ngân sách - vì chi nhiều hơn thu - thì khó tăng chi để kích cầu, chưa nói gì tới chuyện tung tiền ra cấp cứu các cơ sở bị nguy ngập. 

Khi gặp nạn ách tắc tín dụng thì chính quyền phải vay tiền, mà càng vay thì càng khiến lãi suất trái phiếu gia tăng khiến lãi suất cao lại càng khiến thị trường bị tốn kém hơn, suy trầm kéo dài hơn.Ngoài nạn bội chi ngân sách cao hay thấp, ta còn có vấn đề nối tiếp là gánh nặng công trái: Chính quyền phải vay tiền thị trường bằng cách phát hành công khố phiếu (là "giấy nợ của quốc gia"), và phải lấy tiền trong ngân sách trả nợ cho khoản vay mượn này. 

Cho nên, trong hoàn cảnh bị ách tắc tín dụng, cái gánh công trái có sẵn ấy cũng thu hẹp khả năng khai thông... 

ách tắc tín dụng!Nếu hiểu vấn đề như vậy, ta có thể thấy rằng Hoa Kỳ vẫn còn khả năng thoát hiểm - và có khả năng cao hơn nhiều xứ khác. 

Tổng số tín dụng loại thứ cấp có thể ở khoảng 550 tỷ Mỹ kim, và không phải toàn là nợ thối, đã hay sẽ mất. 

Cho là có bị mất hết thì khoản tiền ấy chỉ bằng 3,9% của tổng sản lượng Hoa Kỳ sản xuất ra một năm (chừng 14 ngàn tỷ Mỹ kim). 

Tổng số ngân khoản dự trù cho kế hoạch cấp cứu là 700 tỷ mà có mất hết trong một vài năm tới thì cũng chỉ bằng 5% tổng sản lượng đó. 

Điều đáng sợ nhất cho Hoa Kỳ là nước Mỹ đang ở trong tháng cuối của bầu cử mà phản ứng mị dân là điều dễ xảy ra. 

Vì vậy, tâm lý bi quan hốt hoảng có thể kéo dài và chính quyền tân nhậm sẽ vì sự lo sợ ấy mà tăng chi quá đáng rồi đành phải tăng thuế thì ta gặp lại kinh nghiệm xấu của vụ tổng khủng hoảng 1929-1933: kéo dài hậu quả tai hại của nạn suy thoái sản xuất.Ngoài Hoa Kỳ ra, nhiều quốc gia cũng đang gặp cảnh bội chi ngân sách cao, công trái quá nặng hoặc lệ thuộc quá nhiều vào đầu tư từ nước ngoài, vào nguồn tư bản của ngoại quốc trên nguyên tắc đang bị cạn kiệt. 

Các quốc gia đó mới khó đối phó hơn và dễ bị khủng hoảng hơn nếu không có một chính quyền mạnh. 

Thế giới có chừng 15 quốc gia đang gặp hoàn cảnh ngặt nghèo đó, kể cả... 

Pháp và Ý.Tổng kết lại, Hoa Kỳ sẽ không bị sụp đổ, nhưng sự sợ hãi có thể gây ra thảm họa còn cao hơn.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Không ai biết chắc khi nào một đế chế sẽ sụp đổ. Chẳng ai có thể xác định chính xác thời điểm Đế chế La Mã, Bồ Đào Nha, Ottoman hay Anh kết thúc. Trong bài thơ "Waiting for the Barbarians", nhà thơ Hy lạp Constantine P. Cavafy nhiều lần khẳng định rằng những kẻ man rợ sẽ đến hôm nay. Người ta chờ đợi, như thể đây là chuyện thường nhật như việc một công ty sẽ phá sản, hay một buổi lễ ra trường vậy. Nhưng một đế chế thì sao? Liệu vào thời của mình, nhà thơ Hy Lạp Cavafy có thuộc về một đế chế nào đáng để gọi là đế chế không?
Tôi hoàn toàn (và tuyệt đối) không có năng khiếu hay tham vọng gì ráo trong lãnh vực thơ văn/thi phú. Suốt đời chỉ ước mong sao có sách báo để đọc, để thưởng thức những lời hay ý đẹp của giới văn nhân thi sỹ, là vui thích lắm rồi. Sở thích, cùng niềm vui, tuy giản dị thế thôi nhưng đôi lúc tôi vẫn bị lôi thôi vì những câu cú (vô cùng) tối nghĩa:
Tệ nạn “dưới đẩy lên, trên đùn xuống” và “vô trách nhiệm” không mới trong cán bộ, đảng viên CSVN, nhưng số người “sáng vác ô đi tối vác về” vẫn khơi khơi trong hệ thống cầm quyền mới là điều lạ. Tổng Bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng từng nói:“Ai không làm thì đứng sang một bên cho người khác làm”, nhưng không ai muốn về vườn vì chứng bệnh nan y “tham quyền cố vị” đã có trong máu thịt Đảng...
Đảng CSVN đang bối rối về câu hỏi: Tại sao phải kiên định Chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Cộng sản Hồ Chí Minh để xây dựng đất nước? Lý do đơn giản, vì đảng sợ “dân chủ”, nhát “tự do” và lo phải đối phó với tình trạng “tự diễn biến, tự chuyển hóa” trong nội bộ đảng, đe dọa sự sống còn của chế độ...
BBC ái ngại loan tin: “Hôm 8/6, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đã phát một video (‘Thông tin xuyên tạc ẩn tu của ông Thích Minh Tuệ’) có độ dài 3 phút 40 giây … Sau khi phóng sự được đăng tải trên các trang báo, cũng như các trang mạng xã hội, có không ít người nghi ngờ về độ chân thực của video”.
Hội nghị thượng đỉnh về hoà bình cho Ukraine tại Bürgenstock, Thụy Sĩ vào ngày 15 và 16 tháng 6 năm 2024 được coi là một thành công khiêm nhường cho Ukraine. 80 nước đã lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ cho chính nghĩa đấu tranh của Ukraine, nhưng tiếp tục phát huy thành quả này sẽ là không chắc chắn.
Cảnh người Mỹ tranh cãi và dọa dẫm kiện tụng liên quan đến “Thập giới” lại làm tôi nghĩ đến “Thập cửu giới” – tức “Mười chín điều đảng viên không được làm” trên đất Việt. Trên phương diện sử học thì “Thập giới”, hay “Mười điều răn”, chính là bộ luật hình sự đầu tiên của nhân loại. Theo Cựu ước thì bộ luật này được Thượng Đế ban cho Nhà tiên tri Moses trên đỉnh núi Sinai để thiết lập trật tự cho cộng đồng Do Thái. Cũng trên phương diện sử học thì Cựu ước chính là một “đại tự sự” – một “câu chuyện lớn” tương tự câu chuyện về Bốn ngàn năm văn hiến hay con Rồng cháu Tiên của chúng ta v.v.. – với ý hướng tạo một bản sắc chung để kết hợp các bộ lạc Do Thái lại với nhau.
Tôi quen Đinh Quang Anh Thái đã lâu, lâu tới cỡ không còn biết là mình đã gặp gỡ y vào cái thuở xa xưa nào nữa. Dù không mấy khi có dịp “giao lưu” (hay “tương tác”) nhưng tôi vẫn nghe thằng chả ra rả hàng ngày, về đủ thứ chuyện trên trời/biển – ròng rã suốt từ thế kỷ này, qua đến thế kỷ kia – và hoàn toàn chưa thấy có dấu hiệu gì là gã sẽ (hay sắp) tắt đài trong tương lai gần cả. Nghề của chàng mà. Tắt tiếng là (dám) treo niêu luôn, chớ đâu phải chuyện chơi. Chỉ có điều hơi bất ngờ là đương sự không chỉ nói nhiều mà viết cũng nhiều không kém. Hết xuất bản Ký 1, Ký 2, rồi tới Ký 3. Nay mai (không chừng) sẽ có Ký 4 và Ký 5 luôn nữa.
Đảng CSVN tiếp tục cãi chầy cãi cối về các quyền tự do tôn giáo, tự do tư tưởng, tự do báo chí, tự do lập hội và tự do biểu tình. Tất cả những quyền này đã được quy định trong Hiến pháp 2013, nhưng khi thi hành thì lại nại cớ “theo pháp luật quy định” với những điều kiện khe khắt để can thiệp thô bạo...
Việc tòa án New York sẽ công bố mức án của Donald Trump vào ngày 11 tháng 7 năm 2024 và kết quả của cuộc bầu cử tổng thống vào ngày 5 tháng 11 năm 2024 là hai diễn biến nội chính trọng đại của nước Mỹ, nhưng cũng sẽ là thách thức mới dành cho các nước khắp thế giới. Nhiều nước đang quan tâm, theo dõi và chuẩn bị tìm cách đối phó, trong đó có cả châu Âu.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.