Hôm nay,  

San Jose: Sài Gòn Nhỏ Mà Tranh Cãi Lớn

3/1/200800:00:00(View: 14449)

Ảnh trái: Trang nhất báo San Jose Mercury News ngày 23.2.2008 (ảnh Bùi Văn Phú). Ảnh phải: Bản Lên Tiếng ủng hộ quyết định của Hội Đồng Thành Phố San Jose với 350 chữ kí (ảnh Bùi Văn Phú)

(San Jose).- Suốt ba tháng qua ở San Jose, thành phố với gần 100 nghìn người Việt sinh sống và chiếm 10% số cư dân, có một cuộc tranh cãi sôi nổi nhiều phiá, giữa người Việt với người Việt, giữa người Việt với Hội Đồng Thành Phố và giữa những dân cử San Jose và trong vùng. Nhiều dân cử, chuẩn ứng viên đã nhảy vào cuộc để lấy lòng, lấy phiếu cử tri gốc Việt.

Chuyện đặt tên cho một khu thương mại của người Việt tưởng chừng đơn giản là để vinh danh những đóng góp của người Việt ở đây từ hơn 30 năm qua, ai ngờ lại bùng nổ lớn, gây chú ý trên toàn nước Mỹ nên nhật báo New York Times cũng đã có bài tường thuật.

Sau gần ba tháng giữ vững quyết định chọn tên “Saigon Business District”, hôm 11.2 Thị Trưởng Chuck Reed và Nghị Viên Madison Nguyễn đã xoay chiều với đề nghị huỷ bỏ quyết định đó và đưa tên “Little Saigon” ra cho cử tri toàn thành phố chọn YES hay NO, một đề nghị sẽ làm tốn ngân sách thành phố, có thể tạo ra những xung đột giữa người Việt với những sắc dân khác. Trước những phản ứng bất lợi và sau khi nghiên cứu lại, tuần vừa qua Thị Trưởng Reed lại rút lại chuyện trưng cầu dân ý “Little Saigon” và đề nghị không đặt tên nữa cho đến khi có sự đồng thuận giữa các bên. Nhưng một số dân cử như Phó Thị Trưởng Dave Cortese và Nghị Viên Kansen Chu muốn đưa “Little Saigon” ra biểu quyết.

Những người ủng hộ “Little Saigon” biểu tình phản đối Thị Trưởng Chuck Reed và Nghị Viên Madison Nguyễn trước Toà Thị Chính San Jose (ảnh Bùi Văn Phú)

Những thay đổi quan điểm đó là vì áp lực của cử tri gốc Việt và vì Thị Trưởng Reed, Nghị Viên Madison và mấy nghị viên khác sẽ phải đương đầu với luật pháp vì có thể họ đã phạm luật về tính minh bạch và trong sáng khi thị trưởng và nhiều nghị viên đã đồng ý với nhau - có những thoả thuận ngầm - về tên “Saigon Business District” trước ngày chính thức biểu quyết. Luật Brown Act của bang California không cho phép có những vận động giữa các dân cử để đạt đa số trước khi họp chọn.

Việc đặt tên bắt nguồn từ dự án xây dựng trung tâm thương mại Vietnam Town nằm trên đường Story Road do Nghị Viên Madison Nguyễn đề nghị mà nguyên thuỷ chỉ có chữ Vietnam, không có Saigon. Rắc rối bắt đầu xảy ra cho cô Madison khi tin này lại được đưa lên trang mạng của Đảng Cộng Sản Việt Nam. Sau đó, với những đóng góp ý kiến từ cộng đồng cô Madison đã phải khẳng định rằng khi chính thức chọn tên chắc chắn sẽ có Saigon trong đó. Trong phiên họp ngày 20.11.2007 Nghị Viên Madison Nguyễn đề nghị “Saigon Business District” và được Hội Đồng Thành Phố chấp thuận với tỉ số 8 trên 3, bất kể sự ủng hộ “Little Saigon” của hơn 90% trong số 200 ý kiến phát biểu và sự hiện diện của cả nghìn cư dân gốc Việt.

Cuộc tranh đấu cho “Little Saigon” bùng lên từ đó. Dư luận có những nhận xét đây lại là một cuộc chiến tranh quốc-cộng còn đang kéo dài như cuộc tranh đấu cho Cờ Vàng diễn ra trong những năm gần đây.

Điều đó không sai khi mà nhiều người ủng hộ “Little Saigon” vẫn còn bị ám ảnh bởi hình ảnh cán bộ cộng sản sau khi chiếm miền Nam đã hành hạ họ trong những trại cải tạo, đã đuổi gia đình họ đi kinh tế mới, đã chà đạp nhân phẩm, phân biệt lí lịch đối với con cái của họ. Trong khi đó ngày nay có những cán bộ cộng sản và con cháu đang sống ở Hoa Kỳ, mua nhà cửa, bỏ tiền đầu tư thương mại ngay trong lòng những người đã một sống một chết chạy trốn cộng sản bằng mọi cách.

Kể từ khi Hoa Kỳ và Việt Nam thiết lập bang giao và kí kết hiệp ước thương mại song phương, trong một thập niên qua giao thương giữa hai quốc gia đã tăng gấp nhiều lần, với mấy chục tỉ Mỹ-Kim hàng hoá trao đổi mỗi năm. Những năm gần đây người hải ngoại còn về nước đầu tư và người ở quê nhà cũng đem tiền ra nước ngoài kinh doanh. Trong nước bây giờ có Hội Doanh Nhân Việt Kiều thì ở San Jose cũng có Hội Doanh Nhân Người Mỹ gốc Việt (Vietnamese-American Entrepreneur Association, VAEA) làm những công tác tư vấn và khuyến khích đầu tư ở hai bên bờ Thái Bình Dương. VAEA đã đón nhiều đoàn doanh nghiệp trong nước qua tìm kiếm thị trường Mỹ, đón tiếp tổng lãnh sự, bộ trưởng, phó thủ tướng đến tham quan. Liên hoan mừng Xuân Mậu Tý của Tổng Lãnh Sự Quán Việt Nam ở San Francisco với 800 khách dự cùng ban lãnh đạo VAEA như các Luật Sư Vũ Ngọc Trác, Nguyễn Hữu Liêm, ông Phạm Thư Đăng và Chủ Tịch Sang Nhin đã đọc một bài diễn văn chúc mừng năm mới tân Tổng Lãnh Sự Lê Quốc Hùng.

Ngày nay chuyện giao thương giữa Hoa Kỳ và Việt Nam là điều bình thường. Nhưng khi việc buôn bán được đem vào chính trị cộng đồng thì vẫn sôi nổi lên kẻ bênh người chống. Sự việc “Little Saigon” như được đổ thêm dầu vào lửa khi phóng viên Mercury News tường thuật rằng, theo lời Nghị Viên Madison Nguyễn thì những thương gia trong khu vực không thích tên “Little Saigon” vì nó biểu hiện tinh thần chống cộng. Nghị Viên Madison sau đó gửi một văn thư yêu cầu cải chính cô không nói thế, nhưng cho đến hôm nay Mercury News không đăng thư đó mà chỉ có một số báo Việt ngữ.

Trong tiến trình đặt tên khu phố để vinh danh những đóng góp của cộng đồng người Việt, Nghị viên Madison đã phạm một sai lầm quan trọng là cô dựa việc đặt tên vào một trung tâm thương mại chưa được thành hình. Cô đã quên rằng sự đóng góp của người Việt cho Thành Phố San Jose đã có từ hơn 30 năm qua, từ những tiệm ăn, tiệm bánh, tiệm sửa xe, từ những cửa hàng nho nhỏ, những quán cà-phê chứ không phải một vài trung tâm thương mại mới có sau này.

Trong vụ tranh cãi về tên “Saigon Business District” hay “Little Saigon” cả hai phiá đều cho mình là đại diện tiếng nói đa số. Thật sự không ai biết được ai là đa số trong lúc này. Suốt 3 tháng qua, hai ý kiến đã chạm nhau nẩy lửa trên các diễn đàn truyền thông Việt ngữ cũng như Anh ngữ. Các báo đài Việt ngữ đa phần ngả theo phiá này hoặc phiá kia, trừ hai tờ có thông tin tương đối khách quan là VTimes và Việt Tribune. Báo Anh ngữ Mercury News làm đúng chức năng thông tin với nhiều ý kiến, bình luận đa chiều.

Phiá chống đối quyết định của thành phố đã có cả nghìn người tham dự phiên họp ngày 20.11.2007 và ba tuần sau còn tập họp 2 nghìn người để biểu dương và đã tổ chức nhiều lần biểu tình với hàng trăm người, rồi tuyệt thực trước Toà Thị Chính San Jose nên được cho là phe ồn ào. Phiá ủng hộ quyết định của thành phố phổ biến một “Bản Lên Tiếng” với 350 chữ kí chỉ trích những người biểu tình chống đối Thị Trưởng Chuck Reed và Nghị Viên Madison Nguyễn chỉ là thiểu số to miệng, có những hành động thiếu dân chủ và cho rằng chính những người đồng kí tên mới là đại diện cho đa số thầm lặng.

Bây giờ thì việc chọn tên cho khu thương mại của người Việt ở San Jose chỉ còn lại một câu hỏi: Có nên đặt tên khu phố đó là “Little Saigon” hay không" Quyết định này là thẩm quyền Hội Đồng Thành Phố San Jose trong phiên họp tối ngày 4.3 tới đây.

Vậy thì tiếng nói nào là của đa số" Ngày 4.3 sẽ lại là một ngày sôi nổi tại nghị trường Thành Phố San Jose khi “Little Saigon” được mang ra bàn luận. Nếu sau phiên họp vẫn chưa có một cái tên cho khu thương mại của người Việt thì nguyện vọng của đa số thầm lặng là gì" Chỉ còn việc để cử tri Khu Vực 7 quyết định có truất nhiệm Nghị Viên Madison Nguyễn hay không thì sẽ có câu trả lời rõ ràng nhất.

Nếu đa số đồng ý truất nhiệm, điều đó có nghĩa “Little Saigon” là đa số ồn ào. Còn nếu kết quả ngược lại thì đa số đúng là phiá thầm lặng. Khi đó mọi người sẽ chấp nhận kết quả sau cùng, sự yên bình được trả lại cho thành phố và tiến trình dân chủ trong cuộc tranh cãi này coi như hoàn tất. Trừ khi hai phiá có số phiếu khác biệt quá khít khao và phải đưa ra cho quan toà quyết định.

© talawas

(Bài do tác giả gửi tới Việt Báo)

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.