Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
EagleBrand-Vietbao-1230x152-12042022-viet

Tưởng Niệm Diễm Châu: Nhà Thơ, Người Dịch Thơ

12/01/200700:00:00(Xem: 3204)

Tưởng Niệm Diễm Châu: Nhà Thơ, Người Dịch Thơ

Người từng được 1 giải thưởng dịch thơ qúôc tế và là người trong hơn 4 thập niên đã dịch ra Việt Ngữ nhiều công trình của hơn 100 nhà thơ lớn trên thế giới, nhà thơ Diễm Châu, đã từ trần.

Web Thơ Tân Hình Thức (http://thotanhinhthuc.org/) đã tổ chức lễ tưởng niệm nhà thơ trên mạng một cách trang trọng tuần này, và đã đăng tiểu sử nhà thơ, một số tác phẩm tiêu biểu, và các bài thơ tưởng niệm từ các thi sĩ  trong và ngoaì nứơc như Phan Tấn Hải, Nguyễn Tuyết Trinh, Lưu Hy Lạc, Nguyễn Hữu Viện, Khế Iêm, Lý Đợi, Việt Hà, Phạm Chung...

Nhà thơ Diễm Châu tên thật là Phạm Văn Rao, sinh năm 1937 tại Hải Phòng, tốt nghiệp Đại học Sư Phạm Sàigòn (ban Anh văn) trước khi sang tu nghiệp tại Hoa kỳ về truyền thông. Định cư tại Strasbourg,  Pháp năm 1983.

Xuất hiện lần đầu tiên với một bài thơ dài trên tạp chí Góp Gió, số duy nhất. Khi còn ở Miền Nam Việt Nam, làm tổng thư ký tạp chí Trình Bày (do Thế Nguyên làm chủ bút), nhật báo Làm Dân (giai đoạn đầu), biên tập viên các tạp chí Văn Mới, Hành Trình, Đất Nước, Nghiên Cứu Văn Học (trước 1975), Đứng Dậy, tuần báo Công Giáo và Dân Tộc, nhật báo Tin Sáng (sau 1975). Đã in Hạnh Hoa trong tập Mộng Ban Đầu (chung với nhà thơ Đỗ Quý Bái), Sáng Muôn Thu, nxb Hoa Đông Phương, và đăng báo một số thơ, bài nhận định xã hội, văn nghệ. Đã dịch và in ở Sàigòn (trước 1975) một số tác phẩm của Ferreirs de castro, Fritz Hochwalder, Akutagawa Ryunosuke, Kenzaburo Oe, Vladimir Du dintsev, Abram Tertz, Edward Albee, Friedrich Durrenmatt, Slawomir Mrozek, Jorge Amado, Peter Abrahams… Còn một số bản dịch chưa in (ở Sàigòn") của Samuel Beckett, Friedrich Durrenmatt, Max Fisch, Mishima Yukio (kịch), Bartusek (thơ), Ernesto Cardenal (thi phẩm 0 giờ). Isaac Bashevis Singer (bài báo và biên khảo)… Các tác giả đã dịch và in sau khi rời Việt Nam: Yehuda Amichai, Jorge-Luis Borges, Ernesto Cardenal, Blaise Cendrars, Vladimir Holan, Roberto Juarroz, Fernando Pessoa, Jacques Prévert, Jaroslav Seifert… Trong suốt hơn hai thập niên vừa qua, nhà thơ Diễm Châu đã âm thầm làm một kỳ công: dịch hơn 100 nhà thơ lớn trên thế giới.

Giải thưởng Quốc tế Lucian Blaga về Dịch thuật năm 2000

Giải thưởng Quốc tế Lucian Blaga về Dịch thuật năm 2000 đã được trao tặng Diễm Châu tại Paris ngày 20-V vừa qua, "xét vì những gì ông đã làm cho thơ Ru-ma-ni".

Hằng năm, cứ vào ngày này, tại Cluj-Napoca và nhiều nơi khác trên thế giới, người Ru-ma-ni thường tổ chức một đại hội quốc tế về thi ca mang tên nhà thơ lớn Lucian Blaga (1885-1961). Đại hội thường khởi  sự với một cuộc hội thảo kéo dài gần trọn ngày về thơ Lucian Blaga và kết thúc với lễ trao tặng các giải thưởng và một cuộc trình diễn âm nhạc, như đã diễn ra ở Paris từ nhiều năm qua.

Lễ trao tặng giải thưởng tại Paris năm nay diễn ra ở Salle d'Or của tòa đại sứ Ru-ma-ni với sự tham dự của chính ông đại sứ Ru-ma-ni, còn là một nhà thơ, và khoảng gần hai trăm khách mời. Mở đầu, người điều khiển buổi lễ, nhà thơ Horia Bădescu đã nói về ý nghĩa của ngày đại hội và buổi lễ. Kế đó, nhà thơ Pháp Gérard Bayo lên giới thiệu Diễm Châu với mọi người. Ông đã nói tới con số gần một trăm tác giả thế giới Diễm Châu đã dịch và đặc biệt tiết lộ cách làm việc tỉ mỉ của Diễm Châu, hợp tác chặt chẽ với các tác giả còn sống...

Sau khi được trao tặng giải thưởng - một tấm bằng với chữ ký của Chủ tịch Hội Văn hóa Lucian Blaga ở Cluj là ông Petru Poant và một bức tranh của của họa sĩ Vasile Gheorghita - Diễm Châu đã ngỏ lời trước khách mời. Ông nói tới Việt Nam và Ru-ma-ni, hai dân tộc đã chịu nhiều đau khổ và cùng tha thiết yêu thơ. Ông cũng nói tới hai người con của Bucovine - Paul Celan và Dan Pagis - những người đã đưa ông tới với thơ Ru-ma-ni. Ông đặc biệt nhấn mạnh về yếu tính thơ nơi Lucian Blaga, mà ông coi như một "người thày về tinh thần trên bước đường biệt xứ của mình"... Sau hết, Diễm Châu đã ngỏ lời  cảm tạ Lucian Blaga và các nhà thơ Ru-ma-ni, "những người đã khổ đau nhiều và đã chia sẻ những nỗi khổ đau với dân tộc họ".

Sau cuộc độc tấu dương cầm (hết sức sôi nổi) của một nữ nghệ sĩ, ngày hội đã chấm dứt với một tiệc rượu kéo dài, trong đó nhiều người tham dự đã tới chúc mừng Diễm Châu và bày tỏ những xúc động của họ trước những điều ông đã phát biểu.

Diễm Châu đã dịch của Ru-ma-ni, ngoài Paul Celan và Dan Pagis, các tác giả như Lucian Blaga, Ion Caraion, Nina Cassian, Marin Sorescu, Nichita Stanescu, Ana Blandiana, Horia Badescu và nhiều người khác... Đa số các dịch phẩm này đã in trong tủ sách thơ của nxb Trình bầy hoặc đăng trên các tạp chí văn nghệ ở hải.ngoại.

Trong bài “Nỗi Đau,” nhà thơ Diễm Châu ghi về tình yêu như sau:

như một kẻ gây mê bằng châm cứu trước khi giải phẩu    

tôi tìm về em         

nỗi đau làm quên mọi nỗi đau...

Để tưởng niệm Diễm Châu, nhà thơ Lưu Hy Lạc với bài “Nói Gì Nói Nghĩa Tử, Nghĩa Tận” đã viết rất Thiền như sau, trích:

nói theo nhà phật thì

mọi vật đều vô tướng,

ngủ, rồi không dậy nữa

như anh diễm châu, tôi...

Và nhà thơ Phan Tấn Hải trong bài “Dòng Chữ Bay Lên” đã ca ngợi Diễm Châu với dòng:

những hồn thơ ơi khi anh nằm

xuống, và chữ từng dòng theo nhau

lặng lẽ bay lên thật xa, thật

xa những hồn tôi ơi...

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
(Tin VOA) - Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) vào ngày 13/9 ra thông cáo lên án Việt Nam tiếp tục lạm dụng hệ thống tư pháp để áp đặt những án tù nặng nề với mục tiêu loại trừ mọi tiếng nói chỉ trích của giới ký giả. Trường hợp nhà báo tự do mới nhất bị kết án là ông Lê Anh Hùng với bản án năm năm tù. RSF bày tỏ nỗi kinh sợ về bản án đưa ra trong một phiên tòa thầm lặng xét xử ông Lê Anh Hùng hồi ngày 30 tháng 8 vừa qua. Ông này bị kết án với cáo buộc ‘lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước’ theo Điều 331 Bộ Luật Hình sự Việt Nam
Từ đầu tuần đến nay, cuộc tấn công thần tốc của Ukraine ở phía đông bắc đã khiến quân Nga phải rút lui trong hỗn loạn và mở rộng chiến trường thêm hàng trăm dặm, lấy lại một phần lãnh thổ khu vực đông bắc Kharkiv, quân đội Ukraine giờ đây đã có được vị thế để thực hiện tấn công vào Donbas, lãnh phổ phía đông gồm các vùng công nghiệp mà tổng thống Nga Putin coi là trọng tâm trong cuộc chiến của mình.
Tuần qua, Nước Mỹ chính thức đưa giới tính thứ ba vào thẻ thông hành. Công dân Hoa Kỳ giờ đây có thể chọn đánh dấu giới tính trên sổ thông hành là M (nam), F (nữ) hay X (giới tính khác).
Sau hành động phản đối quả cảm của cô trên truyền hình Nga, nữ phóng viên (nhà báo) Marina Ovsyannikova đã kêu gọi đồng hương của cô hãy đứng lên chống lại cuộc xâm lược Ukraine. Ovsyannikova cho biết trong một cuộc phỏng vấn với "kênh truyền hình Mỹ ABC" hôm Chủ nhật: “Đây là những thời điểm rất đen tối và rất khó khăn và bất kỳ ai có lập trường công dân và muốn lập trường đó được lắng nghe cần phải nói lên tiếng nói của họ”.
Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam cử hành Ngày Quốc tế Nhân Quyền Lần Thứ 73 và Lễ Trao Giải Nhân Quyền Việt Nam lần thứ 20.
Sau hơn 30 năm Liên bang Xô Viết sụp đổ, nhân dân Nga và khối các nước Đông Âu đã được hưởng những chế độ dân chủ, tự do. Ngược lại, bằng chính sách cai trị độc tài và độc đảng, Đảng CSVN đã dùng bạo lực và súng đạn của Quân đội và Công an để bao vây dân chủ và đàn áp tự do ở Việt Nam. Trích dẫn chính những phát biểu của giới lãnh đạo Việt Nam, tác giả Phạm Trần đưa ra những nhận định rất bi quan về tương lai đất nước, mà hiểm họa lớn nhất có lẽ là càng ngày càng nằm gọn trong tay Trung quốc. Việt Báo trân trọng giới thiệu.
Tác giả Bảo Giang ghi nhận: “Giai đoạn trước di cư. Nơi nào có dăm ba cái Cờ Đỏ phất phơ là y như có sự chết rình rập." Tại sao vậy? Để có câu trả lời, mời bạn đọc vào đọc bài viết dưới đây của nhà văn Tưởng Năng Tiến.
Người cộng sản là những “kịch sĩ” rất “tài”, nhưng những “tài năng kịch nghệ” đó lại vô phúc nhận những “vai kịch” vụng về từ những “đạo diễn chính trị” yếu kém. – Nguyễn Ngọc Già (RFA).. Mời bạn đọc vào đọc bài viết dưới đây của phó thường dân/ nhà văn Tưởng Năng Tiến để nhìn thấy thêm chân diện của người cộng sản.
Hoan hỷ chào nhau cầu xưa quá bước Dặm đường im kẽ tóc với chân tơ Tan hợp cười òa. Kia vòm mây trắng Và bắt đầu. Và chấm hết. Sau xưa… . 4.2021 (Gửi hương linh bạn hiền Nguyễn Lương Vỵ, lễ 49 ngày)
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.