Câu Chuyện Thầy Lang: Da Khô Mùa Ðông

18/01/200800:00:00(Xem: 4856)
Thực ra thì da có thể trở nên khô vào bất cứ mùa nào, nhưng mùa Ðông có một số  “thiên thời, dịa lợi” khiến cho da dễ nhăn khô hơn.
Da khô không gây ảnh hưởng xấu cho sức khỏe, nhưng hơi khó chịu vì khô làm ta cảm thấy ngứa ngáy, gãi muốn chẩy máu mới dã cơn ngứa.
Và da khô nom nó cũng kém thẩm mỹ, dặc biệt là nếu xuất hiện trên khuôn mặt mày ngài da phấn, hoặc trên dôi bàn tay vốn mịn màng, mát dịu khi tay cầm tay.
Nguyên nhân
Mùa Ðông có nhiều yếu tố “thuận lợi” cho da khô xuất hiện:
-Thời tiết mùa dông thường là lạnh và không khí lại khô. Tất cả dều làm bay lớp ẩm trên da. Thế là da trở thành khô như tờ giấy bản phơi nắng.
Nói vậy không có nghĩa là vào mùa Hè, da không khô. Nếu cơ thể tiếp xúc quá lâu với tia tử ngoại, với hơi nóng của ánh nắng mặt trời thì da cũng bốc hết hơi ẩm và khô.
-Mùa lạnh là phải tìm cách sưởi cho ấm thân mình. Mà nếu dể máy diều hòa không khí quá cao hoặc lò sưởi than hồng, củi khô nóng rát thì không khí trong phòng cũng ngột ngạt khô khan, thu hút hết dộ ẩm của da.
-Lạnh là dâu có tắm nước lạnh dược. Phải tắm với nước nóng. Nhiều người ngâm cả nửa giờ trong bồn hoặc dưới vòi nước nóng, dể cho “khí huyết lưu thông”. Tắm xong lại lấy khăn lông chà khắp thân mình, cũng dể cho dỏ da, thắm thịt. Thế là bao nhiêu lớp nhờn giữ ẩm cho da tan biến theo nước nóng trôi ra cống rãnh, khiến cho da khô. Nhất là nếu lại dùng xà bông có dộ tẩy rửa quá cao hoặc shampoo quá mạnh, dể tắm dể gội cho sạch da, sạch tóc.
Các nhà chuyên môn có nhận xét là với tuổi cao, da thường hay khô vì các cụ lười uống nước và cũng vì cảm thấy không khát. Và nam giới dường như tuyến nhờn trên da hoạt dộng mạnh hơn, nên da tương dối ẩm hơn da nữ giới.
Da khô còn thấy trong một số bệnh như:
-Bệnh suy tuyến giáp (thyroid gland), trong dó không có dủ hormon của tuyến này dể kích thích hạch mồ hôi và hạch nhờn hoạt dộng, khiến cho mặt không còn trơn, trán không còn bóng, da khô.
-Bệnh nhân bị chứng vẩy nến (Psoriasis) cũng có làn da rất khô và ngứa.
-Da khô thấy trong bệnh tiểu dường không kiểm soát.
-Mất nước trong cơ thể vì tiêu chẩy, ói mửa, dổ mồ hôi nhiều khi làm việc ngoài nắng hoặc vận dộng cơ thể quá mạnh mà không uống nước cũng làm cho da khô.
Da khô xảy ra khi dùng một vài dược phẩm như thuốc trị mụn trứng cá Accutane, thuốc lợi tiểu, vài loại kháng sinh hoặc khi uống nhiều rượu, cà phê.
Dinh dưỡng kém, thiếu sinh tố A và các sinh tố nhóm B làm da khô
Dấu hiệu
Da thường hay khô ở vùng bụng, hai bên cạnh sườn, tay, chân.
Khô quá, da sẽ nhăn nheo, co lại, mặt da gồ ghề với những mảnh da mỏng nhỏ tróc ra. Ðôi khi da quá khô dến nỗi nứt nẻ, chẩy máu, dặc biệt là ở bàn tay, bàn chân.
Khô da thường di dôi với cảm giác ngứa vì da luôn luôn bị kích thích. Mà ngứa là phải gãi cho dã. Nhưng sự gãi không giải quyết dược vấn dề và còn có thể làm da trầy rách, mở dường cho vi khuẩn xâm nhập, gây ra viêm nhiễm da.
Nếu không phòng tránh, chữa trị, da khô có thể dưa tới viêm da, viêm nang lông. Da có thể bị nhiễm trùng lở loét trầm trọng.
Chăm sóc-Ðiều trị
Thường thường da khô không gây nguy hại cho sức khỏe và mỗi người có thể tự chăm sóc với các hiểu biết và phương thức sẵn có.
Tuy nhiên, khi da khô mà không giảm bớt với chăm sóc cá nhân, khi khô và ngứa ảnh hưởng tới giấc ngủ hoặc khi da bị viêm nhiễm…ddều cần phải dược bác sĩ khám và diều trị. Bác sĩ sẽ tìm nguyên nhân gây ra khô da và chữa tận gốc các nguyên nhân dó.
Chúng ta có thể áp dụng một số phương thức như sau dể tránh cho da khỏi khô, nhất là vào mùa Ðông tháng giá.
1-Theo ý kiến nhiều người, về mùa Ðông, ta ít dổ mồ hôi lại mặc quần áo che kin thân mình, cơ thể tương dối sạch sẽ  nên cũng không cần tắm  mỗi ngày mà có thể mỗi hai ngày. Nhưng mỗi ngày cần lau rửa những vùng kín không thoáng khí.
2-Khi tắm không nên kéo dài quá 15 phút và tắm với nước vừa dủ ấm dể khỏi bị lạnh, thoa xà bông ở các vùng bí hơi như nách, hạ bộ, hậu môn, bàn tay bàn chân. Tắm nước quá nóng quá lâu lấy di các chất nhờn bảo vệ da và làm da mau hư và khô.
3-Sau khi tắm, lau nhẹ những giọt nước trên mình với tấm khăn mềm, thoa vỗ nhẹ dể giữ dộ ẩm càng nhiều càng tốt rồi bôi kem ẩm lên da.

Ðừng chà sát mạnh dến dỏ người như nhiều người làm, gọi là cho máu lưu thông, nóng mình. Chà mạnh làm mất chất nhờn trên da và gây tổn thương cho tế bào da.
Khi da còn hơi ướt, bôi kem mềm da phủ lên trên dể giữ một chút ẩm.
4-Da mặt: Không nên dùng xà bông hoặc mỹ phẩm lau mặt quá mạnh dể tránh mất dộ ẩm và chất dinh dưỡng trên da.
Thoa kem buổi sáng và buổi tối nhất là chung quanh mắt và trán nơi có nhiều vết nhăn. Da khô làm dường nhăn trên mặt nổi rõ hơn vào mùa Ðông. Trước khi di ngủ nhớ lau hết phấn son trên mặt.
5-Dùng xà bông, shampoo nhẹ ít chất tẩy rửa (detergent) dể tránh kích thích da.
6-Bôi kem mềm ẩm da nhiều lần trong ngày.
7-Ðừng hút thuốc lá vì nicotine làm mạch máu co hẹp, giảm lưu thông máu tới các tế bào, chất dinh dưỡng và oxy ít di
8-Tránh ánh nắng gay gắt. Bôi kem chống tia tử ngoại khi ra ngoài trời nắng gắt.
9-Khi chạy máy sưởi trong nhà, không khí rất khô làm da bị khô và ngứa. Nhiệt dộ trong nhà nên giữ mức vừa phải, dừng quá nóng.
Muốn cho không khí trong phòng bớt khô, có thể dùng một máy phun bụi nước. Nhưng nhớ giữ máy sạch sẽ, dừng dể vi khuẩn, nấm dộc sinh sôi nẩy nở trong dó và gây ra nhiễm bệnh cho mọi người trong nhà.
10-Mặc quần áo nhẹ, nhiều lớp dể tránh quá nóng, dổ mổ hôi. Lựa loại vải thiên nhiên như tơ lụa, bông gòn dể da dễ thở
11-Mang bao tay, dội mũ khi ra ngoài lạnh dể da khỏi bốc hơi nước.
12-Dinh dưỡng dầy dủ, cân bằng.
Ăn nhiều loại rau có mầu vàng dậm như cà rốt, dưa canteloup, cam…có nhiều betacaroten, cần thiết cho da. Giảm thiểu các loại hành, tỏi…có nhiều sulfur kích thích da.
Bớt tiêu thụ thực phẩm chiên rán, nước ngọt, nước trái cây nhái hiệu, cà phê den.
13-Ngoài ra, muốn da tốt ta nên ngủ dầy dủ và vận dộng cơ thể mỗi ngày. Ngủ dể giúp các tế bào có thì giờ tái tạo, tu bổ hư hao. Vận dộng giúp máu huyết lưu thông dể nuôi dưỡng da.
Về kem tăng ẩm da, nhiều người thích loại có chất Alpha hydroxy acid lấy ra từ rượu vang dỏ, sữa chua và trái cây. Chất này kích thích tế bào da tăng sinh mạnh, làm da mịn.
Da mỗi người có dộ acid/kie^`m khác nhau, nên cần nhờ chuyên viên thẩm mỹ thử và hướng dẫn loại kem ẩm thích hợp.
Các tinh dầu thực vật rất tốt dể giữ da ẩm. Dầu Avocado dặc rất thích hợp cho da khô thiếu nước; dầu cà rốt: tốt cho da bị ngứa, rát; dầu castor tốt cho da bị khô nứt.
Nếu da có ngứa, xin dừng gãi mà lấy một chiếc khăn mềm ngâm nước dá lạnh phủ lên, là cảm thấy dễ chịu ngay.
Cũng có thể ra tiệm thuốc tây mua các lotion có chất camphor, menthol, calamine hoặc diphedrinamin (benadryl), thoa trên da ngứa.
Nếu cần, bác sĩ có thể cho thuốc bôi có chất cortisone, rât tốt dể trị ngứa da.
Da nhăn
Một vấn dề khác về da cũng dược nhiều người lưu tâm là da nhăn khô vào mùa Ðông hoặc khi tới tuổi về già.
Thay dổi cấu trúc da là một hiện tượng bình thường của sự lão hóa. Sau tuổi 25, chất collagen và elastin chống dỡ cho lớp da bắt dầu thoái hóa; tế bào mỡ giảm dần; tuyến nhờn kém hoạt dộng; tế bào da tăng sinh chậm chạp, tế bào mới ít, tế bào già nhiều, kém nuôi dưỡng. Tất cả dưa dến da khô, sệ xuống, nhăn nheo.
Ngoài ra dưới tác dụng của ánh nắng, tia tử ngoại, da cũng mau hư hao. Sự hư hao này dược coi như vĩnh viễn khó mà trở lại tình trạng tốt dẹp như thuở thanh thiếu niên, nhi dồng dược.
Da dặc biệt nhăn ở trên mặt là mối ưu tư lớn của nhiều người.
Trên thị trường có bán nhiều mỹ phẩm chứa vài chất dinh dưỡng như sinh tố E, kem trái dừa, vài chất dạm amino acid, chất chiết từ nhau thai mà các nhà sản xuất nói có thề xóa bỏ sự hóa già này của da. Theo các nhà nghiên cứu thì các sản phẩm này chỉ làm da ẩm mềm tạm thời mà thôi, chứ không làm da bớt nhăn nheo.
Riêng kem có sinh tố A Tretinoin dường như có thể tạo ra chất collagen dưới da, tăng thêm sự lưu thông máu. Nhờ dó da bớt nhăn nheo và bớt khô một phần nào.
Ngoài ra, dể giảm thiểu da nhăn, nên dinh dưỡng dầy dủ, bảo vệ mặt với nắng gắt và không khí lạnh; bớt cau có nhăn nhó; sống thư giãn ít căng thẳng.
Nếu da vẫn cứ ngoan cố nhăn nheo, thì di mỹ viện, bơm căng da mặt, da cổ, chích Botox là da thẳng tuốt mịn màng ngay ấy mà.
Bác sĩ Nguyễn Ý-Ðức
Texas-Hoa Kỳ

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm Quý Mão đã đến! Để đảm bảo trái cây họ cam quýt mà quý vị tặng người thân trong dịp Tết Nguyên đán này là hiện thân của phúc lộc, may mắn và thịnh vượng, Chương Trình Phòng Chống Sâu Bệnh & Dịch Bệnh Gây Hại Giống Cây Cam Quýt (CPDPP) đề xuất các biện pháp thực hành tốt nhất sau đây để bảo vệ giống cây cam quýt quý hóa của California trong nhiều năm tới.
Blue Shield of California Promise Health Plan (Chương Trình Bảo Hiểm Y Tế Hứa Hẹn của Blue Shield of California) đang giới thiệu Wellvolution, là chương trình bảo hiểm y tế và sức khỏe tâm thần kỹ thuật số theo lối sống có thể được lập riêng để giải quyết các nhu cầu và ưu tiên sức khỏe cá nhân.
Sau 13 năm, cuối cùng thì Bác sĩ David Sinclair và các đồng nghiệp đã tìm được câu trả lời cho câu hỏi: Điều gì thúc đẩy quá trình lão hóa? Trong một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Cell vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, Sinclair, giáo sư di truyền học và đồng giám đốc của Paul F. Glenn Center for Biology of Aging Research tại Trường Y Harvard (Harvard Medical School), đã phác họa ra một chiếc đồng hồ lão hóa, khi ta vặn chiều kim là có thể đẩy nhanh hoặc đảo ngược quá trình lão hóa của các tế bào.
Gần đây, một số bạn bè gởi cho tôi qua e-mail một bài viết bằng tiếng Việt không rõ xuất xứ cảnh báo về một loại biến chủng của virus COVID mới rất nguy hiểm, rất lây lan mà lại không có triệu chứng thông thường báo trước, không phát hiện được bằng các test hiện có và không có thuốc chữa. Những “tin tức” này có vẻ không có cơ sở thực tế và có thể gây hoảng hốt không cần thiết. Hôm nay tôi xin phỏng dịch và chú thích thêm cho dễ hiểu một bài báo của CNN (1) trả lời một số câu hỏi về biến thể phụ mới nhất đang lan tràn ở Mỹ và đã có mặt tại Việt Nam.
Chúng ta đã cảm thấy hân hoan khi đón chào năm mới Quý Mão 2023 sắp đến. Mọi người chắc hẳn sẽ cùng bên nhau ăn uống. Hút thuốc và uống rượu là những điều thường được làm khi đoàn tụ với người thân và bằng hữu để đón Tết. Thế nhưng việc hút thuốc cùng nhau hay mời nhau điếu thuốc có thật sự cần thiết để đón mừng năm mới không? Tiến sĩ Shu-Hong Zhu, Giáo sư Y Học Gia Đình và Sức Khoẻ Cộng Đồng tại Đại học California, San Diego (UCSD) cho biết: “Khói thuốc lá có hơn 7.000 loại hóa chất và khoảng 70 chất trong số đó được biết là gây ung thư. Hít phải khói thuốc lá do người khác hút có thể tác hại như là tự hút và cũng có thể gây hại cho thú cưng. Cách tốt nhất để ăn mừng là tránh những nơi hút thuốc, không mời mọc thuốc lá và bỏ hút thuốc."
Người dân California gần đây đã phản đối ngành công nghiệp thuốc lá và bầu chấm dứt việc bán hầu hết các sản phẩm thuốc lá có hương vị, bao gồm thuốc lá bạc hà và thuốc lá điện tử. Các cử tri đã ủng hộ Dự luật Thượng viện (SB) 793 bằng cách bỏ phiếu “Có” cho Dự luật (Prop) 31, điều này ngăn cản những tiệm lẻ bán các sản phẩm này và khiến Big Tobacco (Nhóm Thuốc Lá Lớn) khó săn mồi và kiếm lợi từ trẻ em và nhắm vô nhiều cộng đồng khác.
Năm mèo, theo thông lệ chúng ta hãy bàn về con mèo trong y khoa. Một phần ba gia đình ở Mỹ có nuôi mèo. Trước hết là hai bệnh có thể tránh được mà mèo có thể truyền qua người, bệnh “mèo quào” do vi khuẩn và bệnh do ký sinh mà qua phân mèo có thể truyền qua người, nhất là người có thai và gây những triệu chứng nguy hiểm ở trẻ sơ sinh; và sau cùng là một bệnh di truyền làm đứa trẻ sơ sinh có tiếng khóc giống tiếng mèo kêu với nhiều dị tật quan trọng.
Hầu hết phụ nữ trải qua thời kỳ mãn kinh đều đã quá quen thuộc với các cơn bốc hỏa mặt (hay những cơn nóng bừng khó chịu – hot flashes). Những cơn nóng bừng khó chịu đột ngột kéo đến và nhiệt độ tăng nhanh, thường kèm theo đổ mồ hôi, tim đập nhanh, chóng mặt, mệt mỏi và/hoặc lo lắng. Chúng khiến cho các bà, các mẹ bị mệt mỏi, suy nhược hơn nhiều chứ không ‘chớp nhoáng’ như tên gọi của chúng (flashes).
Tôi là bác sĩ Niall Campbell, một bác sĩ tâm lý có hơn 40 năm kinh nghiệm. Tôi từng làm việc với tư cách là cố vấn cho Sở Y Tế Quốc Gia Anh (National Health Service) cho đến năm 2002. Sau đó, tôi là trưởng ban cố vấn về chứng nghiện ngập và là bác sĩ tâm thần tại The Priory Roehampton, một bệnh viện tâm thần tư nhân ở phía tây nam London trong hai thập niên qua. Bệnh nhân của tôi phần lớn là những người trên 18 tuổi và thường thuộc nhóm khá giả; khoảng một nửa trong số họ có mua bảo hiểm y tế tư nhân, một số khác thì tự thanh toán bằng tiền túi. Về vấn đề nghiện ngập, khoảng 85% công việc tôi làm có liên quan đến rượu, bia. Nhiều bệnh nhân bị trầm cảm của tôi thường có vấn đề về bia rượu, ban đầu họ không tiết lộ, nhưng dần dà sẽ lộ ra.
Đêm dài ngày ngắn và nhiệt độ lạnh giá trong mùa đông có thể khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi, uể oải, không muốn hoạt động chỉ muốn ngủ vùi. Nhưng tại sao mùa màng lại ảnh hưởng đến mức năng lượng của chúng ta? Guy Meadows, một nhà nghiên cứu về giấc ngủ và đồng sáng lập của The Sleep School cho biết: "Mùa đông đến kéo theo một số thách thức tiềm ẩn cho giấc ngủ, bao gồm việc giảm tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, nhiệt độ mát hơn, thay đổi đồng hồ và khả năng miễn dịch giảm", theo một trang mạng trực tuyến cung cấp các thông tin hỗ trợ dựa trên cơ sở khoa học về giấc ngủ. "Tất cả những [yếu tố] này làm rối loạn giấc ngủ, khiến bạn khó thức dậy hơn vào buổi sáng."
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.