Hôm nay,  

Lịch Chủng Ngừa Trẻ Em Thay Đổi, Giảm Còn 11 Loại Theo Mẫu Đan Mạch

09/01/202600:00:00(Xem: 145)
 
chích ngừa istock
Khi miễn dịch cộng đồng suy yếu, những bệnh hiện hiếm gặp tại Hoa Kỳ có thể bùng phát trở lại, gây nguy hiểm không chỉ cho trẻ chưa được chích mà cả những nhóm dễ tổn thương phụ thuộc vào sự bảo vệ chung của cộng đồng.  Ảnh: istockphoto.com
 
WASHINGTON — Trung Tâm Kiểm Soát Và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (Centers for Disease Control and Prevention) ngày Thứ Hai công bố một thay đổi hiếm thấy trong lịch chủng ngừa trẻ em: số bệnh được khuyến cáo chích ngừa cho mọi trẻ được giảm xuống còn 11, thay vì khoảng 17–18 như trước. Lịch mới có hiệu lực tức khắc và được nói là điều chỉnh theo mô hình của Đan Mạch.

Theo lịch cập nhật, CDC vẫn khuyến cáo tất cả trẻ em được chủng ngừa các bệnh sởi, quai bị, rubella, bại liệt, ho gà, uốn ván, bạch hầu, Hib (Haemophilus influenzae type B), phế cầu, HPV và thủy đậu. Các vaccine khác, vốn trước đây được khuyến cáo rộng rãi, nay được chuyển sang hai diện: chỉ khuyến cáo cho trẻ thuộc nhóm nguy cơ cao, hoặc để phụ huynh và bác sĩ cùng quyết định tùy trường hợp. Trong nhóm này có vaccine cúm mùa, RSV, rota-virus, viêm gan A, viêm gan B, sốt xuất huyết dengue và một số vaccine viêm màng não mô cầu. Vaccine COVID đã được đưa sang diện “quyết định chung” từ năm ngoái.

CDC nhấn mạnh lịch chủng ngừa chỉ là khuyến cáo, không phải mệnh lệnh. Các mũi từng được khuyến cáo trước đây vẫn tiếp tục được cung cấp và bảo hiểm chi trả theo các chương trình liên bang, gồm Medicaid, Children’s Health Insurance Program và chương trình Vaccines for Children. Tuy vậy, các tiểu bang lâu nay thường dựa vào lịch CDC để đặt điều kiện nhập học nhà trẻ và trường công, nên thay đổi này có thể kéo theo hệ quả ở cấp địa phương.
Các viên chức Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh cho biết quyết định được đưa ra trong bối cảnh niềm tin vào y tế công cộng suy giảm sau đại dịch COVID-19. Theo bản đánh giá khoa học làm nền tảng cho việc sửa lịch, sự hoài nghi không chỉ ảnh hưởng đến vaccine COVID mà còn lan sang các mũi chích lâu đời như sởi, rubella, ho gà và bại liệt, khiến tỷ lệ tuân thủ lịch chủng ngừa giảm sút. Bản đánh giá cũng thừa nhận cần thêm các khảo cứu khoa học tốt hơn, dù không nêu rõ mũi nào bị xem là không nên chích.

Quyết định này diễn ra dưới thời Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. (Robert F. Kennedy Jr.), người từ lâu cho rằng trẻ em Hoa Kỳ chích ngừa quá nhiều. Trước đó, CDC đã rút khuyến cáo chích mũi viêm gan B trong vòng 24 giờ sau sinh cho tất cả trẻ sơ sinh, một bước đi khiến nhiều chuyên gia cảnh báo nguy cơ bệnh quay trở lại.

Phản ứng từ giới y khoa nhanh chóng và gay gắt. Nhiều chuyên gia bệnh truyền nhiễm nói quá trình thay đổi thiếu minh bạch, không trích dẫn rõ dữ liệu hay thảo luận công khai. Một số cảnh báo rằng việc chuyển từ khuyến cáo phổ quát sang “quyết định chung” có thể khiến các bệnh nguy hiểm trông như ít nghiêm trọng hơn, từ đó làm giảm tỷ lệ chích ngừa và gia tăng nguy cơ nhập viện, kể cả với những trẻ trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.

Việc lấy Đan Mạch (Denmark) làm mẫu cũng gây tranh cãi. Các nhà dịch tễ học chỉ ra rằng Đan Mạch có dân số nhỏ, tương đối đồng nhất, hệ thống y tế toàn dân, mức độ tin tưởng cao vào y tế công cộng và khả năng tầm soát thai phụ hiệu quả hơn nhiều so với Hoa Kỳ. Một nghiên cứu quy mô lớn tại Đan Mạch công bố năm ngoái không tìm thấy bằng chứng cho thấy nhôm trong vaccine gây hại cho trẻ em, trái với lập luận của các nhóm chống vaccine; nghiên cứu này hiện vẫn được giới khoa học bảo vệ.

Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng việc “rút khuyến cáo” thường dẫn đến giảm tỷ lệ chích ngừa. Khi miễn dịch cộng đồng suy yếu, những bệnh hiện hiếm gặp tại Hoa Kỳ có thể bùng phát trở lại, gây nguy hiểm không chỉ cho trẻ chưa được chích mà cả những nhóm dễ tổn thương phụ thuộc vào sự bảo vệ chung của cộng đồng.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Thường sau khi chạy hoặc đi bộ lâu, cơ bắp chúng ta cần phải nghỉ ngơi. Não bộ cũng vậy – nó cũng cần nghỉ ngơi, không bị kích thích hay phải hoạt động trí óc. Nhưng bạn cứ thử “không nghĩ gì” xem, hẳn bạn sẽ nhận ra tư tưởng lại xuất hiện nhiều hơn. “Dưới góc độ tâm lý học, khái niệm nghỉ ngơi rất khó định nghĩa, tức là những gì não làm khi ta không làm gì cả”, Peter Fransson, giáo sư sinh lý học hệ thống thần kinh tại Đại học Karolinska, Thụy điển, người nghiên cứu trạng thái nghỉ của bộ não, cho biết.
Năm 2024, “brain rot” (thối não) được Oxford chọn làm Từ Của Năm, phản ánh nỗi lo rằng dùng điện thoại thông minh quá độ sẽ làm suy giảm trí tuệ. Thuật ngữ này, vốn xuất phát từ giới mạng xã hội, đang dần len vào các cuộc bàn luận khoa học, dù các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng nó chưa bao giờ là một khái niệm y học chính thức, theo bài viết của Amber X. Chen, học giả Mass Media Fellow của AAAS, đăng trên trang Smithsonian ngày 12/9/2025
Mùa thu mang theo khí lạnh cũng là lúc các bệnh đường hô hấp gia tăng, đặc biệt nguy hiểm với người lớn tuổi. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) vừa chính thức hạ tuổi khuyến nghị chích ngừa viêm phổi từ 65 xuống 50, sau khi nghiên cứu cho thấy bệnh này có thể gây nguy hiểm ngay cả cho nhóm trung niên, nhất là những ai có bệnh nền.
Tháng 9, hàng chục ngàn sinh viên y khoa trên khắp Hoa Kỳ nộp hồ sơ xin thực tập nội trú bệnh viện (residency). Đây là lúc họ đem những gì đã học ở trường lớp áp dụng vào thực tế trong bệnh viện, phòng khám, cũng là thời điểm lựa chọn chuyên khoa và nơi gắn bó lâu dài, xây dựng sự nghiệp. Các cộng đồng địa phương cũng rất trông chờ vào thế hệ bác sĩ trẻ mới đến, bởi đây sẽ là những người chăm sóc sức khỏe cho họ trong tương lai.
Tại Bạch Ốc hôm đầu tuần, Tổng thống Donald Trump cùng Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr. và Giám đốc FDA Marty Makary đưa ra loạt tuyên bố gây tranh cãi về chứng tự kỷ. Họ khẳng định, không kèm chứng cứ mới, rằng acetaminophen – hoạt chất trong Tylenol – có thể là nguyên nhân gây bệnh, đồng thời ủng hộ thuốc leucovorin dựa trên vitamin B như một hướng điều trị, dù mới được thử nghiệm trên vài chục bệnh nhân. Chính phủ cũng công bố hàng triệu đô la nghiên cứu các “yếu tố môi trường,” trong đó có thuyết chủng ngừa vốn đã bị khoa học bác bỏ.
Khi nhắc đến bệnh tiểu đường, hầu hết mọi người sẽ nghĩ đến hai dạng quen thuộc là type 1 và type 2. Biết rõ mình mắc type nào là rất quan trọng để có hướng điều trị phù hợp. Nhưng còn một dạng tiểu đường nữa ít được biết đến: latent autoimmune diabetes in adults (viết tắt là LADA, xin tạm dịch là bệnh tiểu đường tự miễn dịch ngầm ở người trưởng thành), đôi khi còn được gọi là tiểu đường type 1.5.
Trong suy nghĩ của nhiều người, thừa mỡ (cholesterol cao) thường là do chế độ dinh dưỡng không lành mạnh và lười vận động. Đa số mọi người tin rằng đây là căn bệnh tích tụ dần theo năm tháng và chỉ cần lo lắng khi tuổi đã cao. Thực tế lại không hẳn như vậy. Với một số người, cholesterol cao không phải do lối sống, mà là do di truyền. Bệnh này gọi là cholesterol cao trong máu do di truyền.
Một cuộc thăm dò chung giữa Washington Post và KFF (Kaiser Family Foundation) cho thấy tình trạng ngần ngại vaccine của phụ huynh Mỹ đang gia tăng, với 1 trong 6 người cho biết đã trì hoãn hoặc bỏ qua một số loại vaccine cho con, không kể vaccine cúm hay coronavirus. Kết quả khảo sát 2.716 phụ huynh trong mùa hè năm nay cho thấy nhóm cha mẹ thường từ chối chích ngừa cho con có đặc điểm: hay dạy con tại nhà (home-school), là người da trắng theo tôn giáo nghiêm ngặt, nhận diện Cộng Hòa, hoặc dưới 35 tuổi. Trái lại, phụ huynh Dân Chủ và gốc Á ít khi bỏ qua vaccine (8% và 5%).
Đường Dây Hỗ Trợ Chăm Sóc Sức Khỏe giúp chúng ta vượt qua các trở ngại giữa người hỏi và dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt. Phóng viên Jackie Fortiér của KFF Health News đã nói chuyện với Ari Shapiro của NPR về một gia đình ở Minnesota đang đối mặt với hóa đơn không hề nhỏ cho các xét nghiệm thính giác của bé trai sơ sinh. “Con trai tôi được chẩn đoán mắc CMV bẩm sinh, một loại virus có thể gây mất thính lực. Một một phần của chẩn đoán này là cháu sẽ cần xét nghiệm thính giác định kỳ vài tháng một lần cho đến khi 10 tuổi. Tôi liên lạc với quý vị vì tôi muốn biết tại sao các xét nghiệm thính giác của con trai tôi không được bảo hiểm chi trả và tại sao chúng tôi phải tự trả tiền” – Anna Deutscher, 29 tuổi, từ Minnesota, viết về cậu con trai sơ sinh của cô, Beckham.
Thời gian gần đây, Probiotics thường được ca ngợi như “thuốc tiên” chữa đủ thứ bệnh, từ khó tiêu, tâm thần đến nội tiết. Nghe qua tưởng chỉ cần bổ sung vi khuẩn tốt là ruột khỏe mạnh. Nhưng thực tế không phải ai cũng phù hợp. Suzanne Devkota, Giám đốc Human Microbiome Research Institute (Cedars-Sinai), từng cho rằng Probiotics bán ngoài hiệu thuốc chỉ phí tiền. Song hai nghiên cứu năm 2018 khiến bà phải thay đổi nhận định: dùng Probiotics sau kháng sinh không giúp ích mà còn cản trở phục hồi.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.