Ai đã qua một đoạn đời đều hiểu rằng vài ly rượu mừng mùa lễ không còn nhẹ nhàng như thuở hai mươi. Khoa học xác nhận cảm giác ấy: càng lớn tuổi, mỗi lần uống lại để lại dư âm lâu hơn và nặng hơn.
Khi tuổi tác chồng lên, thân thể thường bớt thịt bắp và tăng mỡ. Bắp thịt giữ nhiều nước, mà rượu tan trong nước; ít bắp thịt nghĩa là cơ thể khó “đỡ” rượu hơn. Vì vậy, nồng độ cồn trong máu dễ vọt lên, và cơn mệt sau đó cũng dữ hơn.
Một nghiên cứu công bố năm 2022 trên tập san Alcohol cho thấy: với cùng mức cồn 0,05%, nhóm lớn tuổi (55–65) có ít bắp thịt và ít nước cơ thể hơn nhóm trẻ (21–25). Họ say ngang nhau, nhưng lại thấy… kém vui hơn.
Tuổi tác cũng làm gan nhỏ lại và kém tinh tường trong việc giải rượu. Khi gan xử lý chậm, máu phải ở lâu hơn với những chất độc phát sinh trong lúc rượu bị phân giải. Một trong những chất ấy là acetaldehyde — thủ phạm gây nhức đầu, buồn nôn, tim đập dồn, và cảm giác rất đặc trưng của cơn đau đầu ngày hôm sau: như thể cơ thể vừa bị nhiễm độc.
Song song đó, giấc ngủ ở tuổi trung niên đã vốn chập chờn: đồng hồ sinh học yếu đi, các cơn đau mãn tính, và ở đàn ông là chuyện tiểu đêm do tuyến tiền liệt lớn. Khi cơ họng không còn săn chắc, tiếng ngáy mạnh hơn, hơi thở hụt hơn. Rượu lại làm cơ họng mềm ra, đường thở dễ khép khi ngủ, khiến giấc ngủ càng kém. Mà ngủ tệ thì sáng dậy càng vật vã.
Ngay cả khi không uống, người quen dùng rượu lâu năm vẫn dễ ngủ kém. Rượu làm rối loạn những chất điều hoà giấc ngủ như GABA và melatonin. Một nghiên cứu dài hạn trên 13.851 cặp sinh đôi Phần Lan cho thấy ngay cả uống ở mức được xem là vừa phải cũng dẫn tới giấc ngủ tệ hơn về sau.
Còn nhiều điều khác: rượu làm nặng thêm tình trạng viêm, giảm sự khéo léo của tay chân, ảnh hưởng trí nhớ, và dễ phản ứng với nhiều loại thuốc.
Tuy vậy, vẫn có cách để giảm hậu quả. Uống chậm; xen kẽ mỗi ly rượu bằng nước lã, nước dừa hay nước thể thao để bù chất điện giải. Nhấm nháp chút gì trong suốt buổi tối. Và nếu muốn ngủ yên, đừng uống sát giờ lên giường.
Gửi ý kiến của bạn
