Hôm nay,  

Tình Đầu Cũng Là Tình Cuối

11/17/202511:43:00(View: 725)

TÌNH ĐẦU CŨNG LÀ TÌNH CUỐI

Phó tế NGUYỄN MẠNH SAN
Nguyên Phụ tá Trưởng Phòng Tố tụng – Tòa Án Liên Bang Hoa Kỳ
Oklahoma City, Oklahoma
 

Ca khúc mở đầu “Đường vào tình yêu, có trăm lần vui, có vạn lần sầu…” đã thể hiện phần nào tâm trạng của mối “tình buồn muôn thuở” giữa đôi trai gái trong trại tù – nàng Stacy và chàng Rick – mỗi người bị nhốt trong một xà lim riêng biệt, cùng phạm tội buôn bán ma túy, chờ ngày ra tòa.

Họ đã yêu nhau qua những lời nói âu yếm, tình tứ, nhưng chưa bao giờ nhìn thấy mặt nhau. Tình yêu ấy chỉ đến từ tiếng nói qua… ống thoát nước của cầu tiêu trong nhà tù – một kiểu “điện thoại toilet” vừa buồn cười, vừa có thật 100%.

Trong trại giam này, dù bị cô lập, các tù nhân vẫn sáng tạo ra hệ thống “toilet phone”. Chỉ cần tát cạn nước trong bồn cầu, chui đầu vào đó và nói, âm thanh sẽ truyền xuống các tầng dưới cực kỳ rõ. Dù hơi mất vệ sinh, nhưng đây là “điện thoại miễn phí” giúp họ bớt cô đơn.

Trại giam nơi tôi làm Phó Tế Tuyên Úy Công Giáo có 13 tầng, mỗi tầng khoảng 170 can phạm, mỗi xà lim có bồn cầu và bồn rửa riêng. Họ thường chờ đến 2–3 giờ sáng khi mọi người ngủ, để tránh bị gián đoạn bởi tiếng xả nước từ các tầng khác.


Hoàn cảnh của Stacy

Stacy 30 tuổi, có ba con, đứa nhỏ nhất 7 tuổi. Chị sinh trong gia đình nghèo, mới học lớp 10 đã bị gả cho người đàn ông hơn 40 tuổi, nghiện cờ bạc và rượu. Suốt nhiều năm, chị bị đánh đập nhưng vì con, vì đạo và vì phải giúp đỡ cha mẹ nên không dám ly dị.

Chồng chị mất trong một vụ tai nạn khi say rượu. Ba năm sau, vì túng thiếu, Stacy bắt đầu buôn bán cần sa. Công việc đem lại tiền bạc dồi dào khiến chị trông trẻ đẹp hẳn ra. Nhưng rồi một khách hàng bị bắt đã khai ra chị, và Stacy bị tống giam.


Hoàn cảnh của Rick

Rick 28 tuổi, độc thân, bị bắt vì giấu hơn nửa triệu đô tiền ma túy trong xe. Anh có giọng nói trầm ấm, đẹp trai, hát hay, chơi piano giỏi, nhìn giống diễn viên James Dean.

Tuổi thơ Rick rất bất hạnh: bố mẹ ly dị khi anh mới 2 tuổi. Khi đoàn tụ với cha ruột, chỉ 6 tháng sau, cha anh bị bắt vì tội thuê người giết vợ. Vụ án kéo dài nhiều năm và ông bị kết án tử hình. Ngày Rick bị bắt, cha anh đã ở tù gần 10 năm.


Cuộc gặp gỡ… qua ống thoát nước

Stacy và Rick bị giam ở hai tầng liền nhau (chị tầng 4, anh tầng 5). Họ chưa từng biết nhau và thuộc hai đường dây khác nhau. Một nữ tù kể cho Stacy nghe về cách “tìm bạn trai” qua ống thoát nước. Ở tầng 5, một tù nhân cũng kể cho Rick nghe về cách “tìm bạn gái”.

Đêm hôm đó, đúng 2 giờ sáng, cả hai cùng thực hiện “thủ tục”: tát hết nước trong bồn cầu, chui đầu vào và bắt đầu nói chuyện.

Và họ tìm thấy nhau.

Đêm này qua đêm khác, họ tâm sự, kể chuyện đời, hát cho nhau nghe, yêu nhau bằng cả trái tim dù chưa bao giờ thấy mặt. Mỗi lần tôi – là Tuyên Úy – đến thăm, họ đều nhờ tôi gửi “nụ hôn” của người này đến người kia, như cách trẻ thơ gửi thư tay.

Một lần Stacy hỏi tôi:

“Thầy ơi, anh Rick trông như thế nào? Chúng con yêu nhau tha thiết mà chưa từng gặp mặt…”

Tôi mỉm cười và nói: “Trông giống James Dean.”

Chị quỳ xuống cảm tạ Chúa vì “ban cho con người yêu lý tưởng”.

Rick cũng hỏi về Stacy, và tôi “bốc thơm một chút”: chị đẹp và có giọng nói như thiên thần. Anh chắp tay cúi đầu tạ ơn Chúa.


Ý định làm đám cưới

Khoảng 4 tháng sau, họ xin tôi làm phép cưới ngay trong tù. Cả hai đều đủ điều kiện: Stacy góa chồng, Rick độc thân. Nhưng theo luật đạo, có những ngoại lệ cần được xem xét kỹ vì họ chưa từng gặp nhau ngoài đời.

Tôi bắt đầu liên hệ linh mục chuyên về hôn phối, soạn chương trình hướng dẫn đặc biệt cho họ. Cả hai đều háo hức chờ đến ngày hoàn tất để được chính thức trở thành vợ chồng – dù sau nghi thức cưới, họ vẫn bị tách xa hàng chục năm.


Bi kịch

Một buổi sáng, thư ký văn phòng Tuyên Úy báo tin:

“Đêm qua Rick đã thắt cổ tự tử…”

Tôi bàng hoàng, như bị sét đánh. Tôi đến báo tin cho Stacy. Chị đã biết và khóc đến sưng cả mắt.

Khi gặp tôi, chị bình tĩnh lạ thường, tay cầm chuỗi tràng hạt, ôm thánh giá và nói:

“Con cảm tạ Chúa đã cho con người yêu lý tưởng. Con đã được sống trong hạnh phúc qua tiếng nói, hơi thở, và tình yêu của anh ấy. Từ nay con không còn nghe được nữa, nhưng con sẽ giữ mãi trong tim… đến ngày chết đi gặp lại anh.”

Stacy bị kết án 15 năm. Nếu cải tạo tốt, 7 năm rưỡi sẽ được thả để quản chế.

Ước nguyện của chị khi được tự do:

“…đến mộ Rick, đặt một đóa hoa trắng – cho mối tình đầu, cũng là tình cuối.”


🇺🇸 ENGLISH TRANSLATION (POLISHED & LITERARY)

FIRST LOVE, LAST LOVE

Deacon NGUYỄN MẠNH SAN
Former Deputy Chief of Litigation – U.S. Federal Court


Oklahoma City, Oklahoma

The opening lyrics, “The road to love brings a hundred joys and ten thousand sorrows,” capture perfectly the bittersweet love story between two inmates—Stacy and Rick—each locked alone in a separate cell, awaiting sentencing for drug trafficking.

They fell in love through tender whispers and heartfelt conversations—yet they never once saw each other’s faces. Their entire romance blossomed through… the drainpipe of a prison toilet. A “toilet phone”—a strange, almost comical invention, but entirely real.

In this prison where I served as a Catholic chaplain, inmates discovered that by draining the water from the toilet bowl and speaking into it, the sound would travel clearly to the cells above or below. Crude, unsanitary, but an ingenious lifeline for lonely souls.


Stacy’s story

Stacy, 30 years old, mother of three, grew up poor in a rural town. At sixteen, she was married off to a man in his forties—an alcoholic gambler who abused her for years. She remained in the marriage for the sake of her children, her faith, and the financial help her parents depended on.

He later died in a drunken car crash. After struggling for years, Stacy turned to selling marijuana. The illegal trade brought sudden wealth; she grew youthful and vibrant again. But eventually a customer was arrested and named her as supplier, leading to her imprisonment.


Rick’s story

Rick, 28, single, handsome, with a deep magnetic voice, sang well and played piano like a professional. He resembled James Dean.

His childhood was tragic: his parents divorced when he was two. At eighteen, when he reunited briefly with his biological father, the man was soon arrested for hiring someone to kill his wife. After a long trial, he was sentenced to death. By the time Rick was arrested for trafficking over $500,000 worth of drugs, his father had been in prison nearly a decade.


A love born through the toilet pipe

Stacy was held on the women’s floor (4th), Rick directly above her (5th). They belonged to different drug networks and had never met.

One evening in the recreation area, Stacy learned from another female inmate about the “toilet phone” as a way to find male friends upstairs. That same night, Rick was told the same trick by a fellow inmate.

At 2 a.m., both drained their toilet bowls, leaned into the pipes, and began to speak.

And they found each other.

Night after night, they poured their hearts out, sang to each other, shared their past, and slowly fell deeply in love—without ever seeing each other’s faces. Every time I visited, they asked me to “deliver a kiss” to the other, like children sending love letters.

One day Stacy asked:

“Deacon, what does Rick look like? We love each other with all our hearts, but we’ve never met…”

I told her, “He looks like James Dean.”

She knelt down and thanked God for giving her “the ideal man she always dreamed of.”

Rick later asked about Stacy. I told him she was beautiful with an angelic voice. He bowed and thanked God for sending him “his beloved Stacy.”


A request for marriage

After four months of nightly conversations, they asked me to perform their wedding ceremony inside the prison. Stacy was a widow; Rick had never married. Both were eligible. But their case was unique—they loved each other without ever meeting, and after the ceremony they would be separated again for decades.

I began consulting canon-law experts and prepared a special marriage preparation program. They eagerly agreed and waited with bright, hopeful hearts.


The tragedy

One morning, the chaplain’s secretary came running:

“Rick hanged himself last night…”

The news struck me like lightning. Before viewing his body, I went to inform Stacy—but she already knew. Her eyes were swollen from crying through the night.

When I saw her, she was calm, holding her rosary and a crucifix. She bowed her head and prayed:

“Lord, thank You for giving me my ideal love.
Thank You for the nights I lived in happiness—listening to his warm voice, his breath, his songs, his heart beating for me.
I will never hear him again, but I will carry his love in my soul until the day You call me home.
Please let me meet him again in Heaven.”

Stacy received a 15-year sentence. If she maintains good behavior, she may be released on parole in seven and a half years.

Her dream upon release:

“To visit Rick’s grave and place a single white flower—
for my first love… and my last.”

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
1/11/202604:56:00
J501. Rohanta-Miga Jātaka -- Chuyện người thợ săn từ bỏ nghề săn để tu hạnh Ngũ Giới. Tóm tắt: Trưởng lão Ānanda cố gắng bảo vệ Đức Phật khi Devadatta sai một con voi đến giết ngài. Sau đó, Đức Phật kể một câu chuyện về một con nai vàng bị mắc bẫy và cách anh chị em của nó từ chối bỏ rơi nó. Cuối cùng, Bồ Tát đã dạy Dhamma cho người thợ săn, và người thợ săn lại dạy Dhamma cho nhà vua.
1/5/202617:49:00
FORT HOOD, Pennsylvania - Thiếu tá Prasert Ammartek đã sống một cuộc đời được định hình bởi kỷ luật và sự phục vụ. Thiếu tá đã trải qua 19 năm làm nhà sư Phật giáo trong rừng và 14 năm phục vụ trong Quân đội Hoa Kỳ. Ngày nay, Thầy kết hợp cả hai con đường đó trong vai trò là một tuyên úy và là người cố vấn cho các binh sĩ.
1/4/202618:07:00
J491. Maha-Mora Jātaka -- Chuyện về người thợ săn đạt quả vị Phật Độc Giác. Tóm tắt: Một vị sư bất mãn với cuộc sống tu hành. Đức Phật kể câu chuyện về một con công vàng được bảo vệ bởi đức hạnh của mình trong 7.000 năm, cho đến khi một con công mái khiến nó mất cảnh giác, khơi dậy dục vọng của nó, và nó bị người nuôi chim bắt giữ. Sau khi cảm hóa được người thợ săn, con công và tất cả các loài động vật khác trong vương quốc đều được trả tự do.
12/30/202504:38:00
J481. Takkariya Jātaka -- Lời nói thiếu suy nghĩ sẽ dẫn đến đau khổ. Tóm tắt: Kokālika đổ lỗi cho hai vị đệ tử chính của Đức Phật và vì những lời nói của chính mình, Kokālika rơi xuống địa ngục. Đức Phật kể một câu chuyện về việc một vị thầy tế lễ trong gia đình đã cố gắng hãm hại người khác và cuối cùng lại tự hủy hoại chính mình.
12/23/202518:00:00
J471. Mendaka Jātaka -- Chuyện một con chó và một con dê dựa vào nhau để sống. Tóm tắt: Đức Phật kể một câu chuyện về một con chó bị bắt quả tang ăn trộm thịt và một con dê bị bắt quả tang ăn trộm cỏ. Hai con vật đã lập một thỏa thuận hợp tác với nhau, vì biết rằng sẽ không ai nghi ngờ một con dê ăn trộm thịt hay một con chó ăn trộm cỏ. Chỉ có vị hiền nhân Mahosadha mới có thể làm sáng tỏ bí ẩn về việc chúng đã trở thành bạn bè như thế nào.
12/20/202508:12:00
J461. Dasaratha Jātaka -- Mọi người, dù trẻ hay già, giàu hay nghèo đều sẽ chết; thương khóc chỉ làm suy sụp người sống, và không mang người chết trở lại. Tóm tắt: Một cư sĩ mất cha, nên vô cùng đau khổ. Đức Phật kể một câu chuyện về một vị hoàng tử thời xưa, để tránh xung đột, đã lui về vùng núi chờ đợi cái chết của cha mình. Khi tin tức đến, vị hoàng tử không hề đau buồn, vì hiểu rằng tất cả đều phải chết.
12/19/202500:00:00
Ông từ người Papua New Guinea đón cha xứ mới người Việt Nam trước cổng nhà xứ. Dáng người ông từ khoảng chừng 30, khuôn mặt PNG nâu nâu đậm nét đăm chiêu, ánh mắt ẩn hiện nét hồi tưởng. Khi nhìn thấy cha xứ mới đang kiên nhẫn đứng đợi dưới mái hiên nhà xứ, nụ cười xuất hiện trên môi ông từ để lộ hàm răng trắng đều thường thấy nơi người bản xứ. Nhưng nụ cười ấy vụt tắt khi ông mở cửa, mời cha xứ lên xe. Ông từ nhanh chóng quay về lại trạng thái khô khốc khi chiếc xe cũ lăn bánh nhọc nhằn trên con đường đá sỏi gập ghềnh. Sau vài câu trao đổi xã giao ngắn gọn, ông từ lại chìm vào trạng thái im lặng. Thời gian trôi qua, năm phút rồi mà vẫn không ai nói thêm một lời nào. Cuối cùng cha xứ lên tiếng,
12/16/202518:33:00
J451. Cakka-Vaka Jātaka -- Để có tình yêu và kính trọng, cần từ bỏ ham muốn có hại, tránh làm khổ người khác, và phải sống từ bi và giới hạnh. Tóm tắt: Một vị sư tham lam thường xuyên bị các vị sư khác nhắc đến. Đức Phật đã kể một câu chuyện ngụ ngôn về một con quạ cố gắng thử nhiều loại thức ăn khác nhau để tỏ ra hơn người, nhưng một con ngỗng đã dạy cho nó rằng đức hạnh, chứ không phải thức ăn, mới làm cho người ta trở nên đáng yêu.
12/13/202514:33:00
J441. Catu-Posathika Jātaka -- Hãy giữ 4 phẩm tính: kiên nhẫn khi bị khiêu khích, tự chủ khi đối mặt với cám dỗ, khả năng từ bỏ thú vui và giải thoát khỏi phiền nhiễu thế gian. Tóm tắt: Các nhà sư đang thảo luận về trí tuệ của Đức Phật. Đức Phật kể một câu chuyện về bốn vị thí chủ, sau khi biết về các cõi trời khác nhau, đã được tái sinh vào những cõi đó. Vào một ngày chay tịnh, tất cả họ tụ tập tại một công viên để trì giới và tìm cách xác định xem ai trong số họ là người có đức hạnh nhất. Câu hỏi này cuối cùng đã được giải đáp bởi bậc hiền triết Vidhura.
12/9/202503:52:00
J431. Harita Jātaka -- Tham đắm có thể chế ngự ngay cả những người học rộng và sức định sâu. Tóm tắt: Một nhà sư chuẩn bị hoàn tục sau khi gặp một phụ nữ xinh đẹp. Đức Phật kể câu chuyện về một nhà khổ hạnh bị mê hoặc khi nhìn thấy hoàng hậu khỏa thân, nhưng vị này không thể lừa dối nhà vua về điều đó, và cuối cùng đạo sĩ đã vượt qua được cơn mê của mình như thế nào.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.