Hôm nay,  
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”

Hãy Cẩn Thận Với Một Tương Lai Mà Hoa Kỳ ‘Nói Không Ai Nghe, Đe Không Ai Sợ’

12/04/202400:00:00(Xem: 955)

tuong lai
Nếu cẩn thận suy nghĩ và phân tích, chủ nghĩa biệt lập “Nước Mỹ trên hết” (America First) thật ra không hề giúp bảo vệ Hoa Kỳ tránh xa những căng thẳng và xung đột, mà chỉ càng làm tăng thêm những nguy cơ hạt nhân mà đất nước phải đối mặt. (Nguồn: istock.com. Hình Hoa Kỳ Capitol Building của Perry Spring)

Sức mạnh răn đe hạt nhân là thứ hữu dụng – ít nhất là cho đến nay. Muốn hiểu rõ hơn, chỉ cần nhìn vào cuộc chiến ở Ukraine. Hoa Kỳ và Châu Âu trang bị vũ khí cho các đồng minh nhưng không dám triển khai quân đội đối đầu trực tiếp với Nga. Tương tự, Nga cũng không có gan gây hấn trực tiếp với các quốc gia phương Tây. Nỗi sợ hãi và kiêng dè lẫn nhau khiến các cường quốc hạt nhân không công khai gây chiến trực tiếp; như đã từng ngăn Chiến Tranh Lạnh trở nên nảy lửa, dù đã có rất nhiều xung đột gián tiếp nổ ra. Răn đe hạt nhân cũng giúp hạn chế số lượng quốc gia phát triển và sở hữu vũ khí hạt nhân – hiện nay chỉ có 9 quốc gia trên thế giới có vũ khí hạt nhân, và số quốc gia có có khả năng phát triển các loại vũ khí hủy diệt này còn ít hơn thế.
 
Khi NATO đánh dấu kỷ niệm 75 năm ngày ký kết Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương trong tuần này, thầm cảm ớn sự “răn đe mở rộng” đầy hào phóng, Hoa Kỳ đã cam kết sẽ che chở cho các đồng minh ở Châu Âu và Châu Á dưới ‘ô dù hạt nhân’ của mình. Một phần của cam kết này là để kiềm chế cả các đối thủ lẫn những bằng hữu như Đức, Nhật Bản và Hàn Quốc không ấp ôm mộng tưởng tự phát triển vũ khí hạt nhân.
 
Và trong thời điểm cán cân hạt nhân của thế giới ngày càng bất ổn, việc Donald Trump ngồi lại vào chiếc ghế Tổng thống Hoa Kỳ có thể sẽ khiến tình hình càng thêm hỗn loạn. Trump từng đe dọa rằng nếu các đồng minh NATO không chi tiêu đủ cho quốc phòng, ông sẽ cho phép Nga “làm bất cứ điều gì mà họ muốn.” Lời đe dọa này khiến cho niềm tin giữa các đồng minh bị lung lay. Và khi không còn tin tưởng vào sự che chở của Hoa Kỳ, họ có thể tự tìm các biện pháp riêng để tự bảo vệ mình, dẫn đến nguy cơ xảy ra một cuộc “đại chiến hạt nhân.” Đây là cơn ác mộng mà Hoa Kỳ luôn đau đáu lo sợ và tìm mọi cách ngăn chặn.
 
Là cường quốc hạt nhân đầu tiên trên thế giới, Hoa Kỳ vẫn luôn cố gắng ngăn chặn các quốc gia khác phát triển và sở hữu vũ khí hạt nhân. Dân trong ngành gọi đó là “vấn đề quốc gia thứ n” (nth-country problem), nghĩa là càng có nhiều quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân thì lại càng thêm nhiều quốc gia khác muốn có “cho bằng chị bằng em.” Điều này tạo ra một chuỗi phản ứng khiến nguy cơ xảy ra các cuộc khủng hoảng ngoài tầm kiểm soát tăng cao, đồng thời hạn chế sức mạnh của Hoa Kỳ và cũng làm tăng nguy cơ Hoa Kỳ bị tấn công hạt nhân. Trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh, sự răn đe hạt nhân giữa hai siêu cường quốc đã đủ đáng sợ; và khi ngày càng có nhiều quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, vấn đề có thể trở nên phức tạp khôn lường.
 
Do đó, Hoa Kỳ đã cố gắng ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân thông qua một chiến lược thường không được công khai rõ ràng, nhưng có tác động sâu rộng, được gọi là “chiến lược kiềm chế” (strategy of inhibition). Chiến lược này dựa trên ba trụ cột chính: thúc đẩy các quy tắc và hiệp ước (như Hiệp Ước Không Phổ Biến Vũ Khí Hạt Nhân, Nuclear Non-Proliferation Treaty, năm 1968); kiềm chế thông qua các biện pháp ngoại giao, trừng phạt kinh tế, và đe dọa hành động quân sự; trấn an thông qua các liên minh quân sự và cam kết an ninh.
 
Răn đe mở rộng là phản trực giác, ở chỗ Hoa Kỳ dám mạo hiểm an ninh của chính mình để bảo vệ lợi ích của đồng minh. Cam kết của Hoa Kỳ, về việc sử dụng sức mạnh hạt nhân để ngăn chặn các mối đe dọa từ Điện Kremlin, luôn vấp phải một số ngờ vực. Để củng cố lòng tin, Hoa Kỳ đã thực hiện các biện pháp như triển khai quân đội và vũ khí hạt nhân ở Châu Âu, đồng thời cho một số đồng minh tham gia vào các sứ mệnh hạt nhân.
 
Trong mắt Donald Trump, người đang ngang tài ngang sức với Joe Biden trong các cuộc thăm dò dư luận, các đồng minh là gánh nặng chứ không phải tài sản chiến lược của Hoa Kỳ. Quan điểm xem thường đồng minh này của Trump chưa gây ra tác động gì đáng kể trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, khi mà thế giới còn tương đối bình yên (Trump thậm chí còn tự hào rằng thời kỳ hòa bình đó là nhờ vào công lao lãnh đạo của mình). Giờ đây, Hoa Kỳ đang dấn thân sâu vào các cuộc xung đột ở Ukraine và Gaza, cũng như những căng thẳng đang bủa vây lấy Đài Loan. Một cuộc đua hạt nhân đang dần hiện hữu khi Nga và Trung Quốc đều đang tăng cường xây dựng kho vũ khí hạt nhân của mình.
 
Không ai biết được Trump sẽ làm gì; thậm chí chính bản thân ông có khi cũng chẳng biết sẽ làm gì, dù đã lớn tiếng huênh hoang về việc sẽ kết thúc cuộc chiến Ukraine trong một ngày. Nhưng những tuyên bố của Trump, những thông tin từ các cựu cố vấn của Trump về mong muốn rời khỏi NATO, và cả những đề nghị ‘hoang đường’ của những kẻ đứng sau Trump, đều nhen nhóm cho người ta suy nghĩ rằng ‘Hoa Kỳ sẽ lật lọng’ với các đồng minh của mình. Và việc các DB Cộng Hòa trong Quốc Hội ‘dây dưa mặc cả’ các gói viện trợ cho Ukraine, Israel và Đài Loan hàng tháng trời là một điềm xấu.
 
Các đồng minh của Hoa Kỳ có thể sẽ cầu mong rằng, giống như trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, sẽ có những viên chức ‘sáng suốt’ trong chính quyền tìm cách giúp hạn chế thiệt hại. Nhưng một số nhân vật thuộc ‘thế giới Trump’ lại ủng hộ quan điểm rằng những quốc gia thuộc NATO mà không chi tiêu đủ 2% GDP cho quốc phòng thì không đáng được bảo vệ theo cam kết ‘một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ.’ Những người khác đề nghị ý tưởng về một NATO “ngủ yên,” Hoa Kỳ sẽ rút quân khỏi Châu Âu nhưng vẫn bảo đảm ‘ô dù hạt nhân.’ Nhưng những ý tưởng kiểu này thật vô nghĩa! Hoa Kỳ sẽ không thể bảo vệ vùng quân sự phía đông Châu Âu nếu không nắm vững các tuyến tiếp tế qua phía tây. Và liệu Trump có sẵn lòng chấp nhận để các thành phố của Hoa Kỳ trở thành mục tiêu bị tấn công hạt nhân để giúp các đồng minh Châu Âu mà ông vẫn luôn xem nhẹ hay không?
 
Các chính phủ Châu Âu đang bắt đầu nghĩ về những điều từng được cho là không tưởng. Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski cảnh báo rằng nếu Hoa Kỳ không tiếp tục cung cấp vũ khí cho Ukraine, các đồng minh có thể bắt đầu nghĩ đến việc tự phát triển “chương trình vũ khí hạt nhân của riêng mình.” Nhiều chính trị gia từ Đức đến Hàn Quốc cũng đưa ra những cảnh báo tương tự. Một số khác thì đưa ra ý tưởng “Châu Âu hóa” NATO và thay thế vũ khí hạt nhân của Hoa Kỳ bằng vũ khí của Anh và Pháp, mặc dù số lượng vũ khí hạt nhân của họ cộng hết lại còn chưa bằng 1/10 kho vũ khí của Nga, và chiến lược bảo vệ phần còn lại của Châu Âu vẫn còn đang nằm trên giấy. Các đồng minh Châu Âu cũng đang chuẩn bị ‘gánh’ Ukraine nhiều hơn, với hy vọng ‘không phải lụy Trump’ trong tương lai.
 
Nhưng không gì trong số những điều trên có thể thay thế được khả năng răn đe mạnh mẽ của Hoa Kỳ. Và nếu không ai còn e dè trước sức mạnh của Washington, thì đó là lúc thế giới này trở nên nguy hiểm cho chính Hoa Kỳ. Vì sao? Các quốc gia đối địch như Nga và Trung Quốc sẽ hành động bạo hơn; còn các đồng minh lâu năm thì không còn tin tưởng và quay lưng tìm ‘bằng hữu’ khác. Chủ nghĩa biệt lập “Nước Mỹ trên hết” (America First) thật ra không hề giúp bảo vệ Hoa Kỳ tránh xa những căng thẳng và xung đột, mà chỉ càng làm tăng thêm những nguy cơ hạt nhân mà đất nước chúng ta phải đối mặt.

Nguyên Hòa biên dịch
Nguồn: “Beware a world without American power” được đăng trên trang Economist.com.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
12/06/202409:17:00
Nếu đã có dịp được học và hiểu Chánh Pháp, đã từng thường xuyên thực tập các pháp hành, người Phật tử sẽ không vì ngưỡng mộ thầy Minh Tuệ mà thay đổi được con đường tu học của mình
09/06/202419:37:00
Hôm nay với tư cách là người Việt quốc tịch Mỹ, mãi mãi vẫn nhớ mình là ai, xin ghi lại câu chuyện Hoa Kỳ lập quốc nhân ngày lễ Độc Lập. Lịch sử nước Hoa Kỳ ngắn và tưởng đơn giản nhưng thực sự rất phức tạp. Những người Anh tha phương tìm được đất sống đã nổi dậy chống lại cố quốc để trở thành người Mỹ. Văn hóa và ngôn ngữ vẫn từ nước Anh, nhưng di dân đã làm cách mạng chống lại nước mẹ để trở thành Hiệp Chúng Quốc.
07/06/202404:26:00
Thầy Minh Tuệ là một hiện tượng nổi cộm đã gây xôn xao trong xã hội, trong Phật giáo, lan tỏa ra khỏi ranh giới quốc gia, một hiện tượng mà bản chất không xa lạ đối với Phật giáo và những hệ phái khổ hạnh tại Ấn, là hiện tượng cũng không hiếm tại Việt Nam từng có những vị hành cước tam bộ nhất bái, những vị khổ tu trong các am cốc núi rừng.Tóm lại, thầy Minh Tuệ là một hiện tượng đặc biệt, đặc biệt vì có những hành trạng mà ít ai làm được trong “tứ y pháp”, được cộng đồng mạng đề cao.
07/06/202400:00:00
Năm 2010 tôi về Việt Nam trong một hành trình dài từ Hà Nội đến Sài Gòn. Từ bắc đến Nam, từ phi trường đến bến xe, từ hẻm đến đường phố, bất kỳ nơi nào cũng có bầy chim cánh cụt, nhiều màu, đa số màu đen trắng, đứng từng nhóm, miệng há to, kêu lên khao khát: “Hãy cho tôi rác! Hãy cho tôi rác! Hãy cho tôi rác!” Nhìn chung quanh, dọc đường đi, đất nước tôi vẫn còn nhiều rác, nhưng với tiếng kêu thèm muốn, năn nỉ xin rác đồng loạt khắp nơi kia, chắc chắn dân tôi sẽ nghe. Bắt đầu thay đổi một thói quen phải như vậy. Lòng tôi ấm lại. Một niềm vui phập phồng. Ở đâu có sinh vật, ở đó có rác. Rác là bằng chứng có người. Người tiền sử đã biết xả rác. Xả rác là hành vi bẩm sinh. Không xả rác là hành vi tập quán. Từ hành vi bẩm sinh trở thành thói quen cho đến khi có thể thay đổi để trở thành tập quán ngược lại là một hành trình vô cùng khó khăn, vô cùng khốc liệt, không dễ gì làm được.
05/06/202407:57:00
Lúc đó, bước vào giữa ngôi làng của những người gia chủ Bà La Môn, Đức Phật chỉ nói đơn giản là hãy phát nguyện, hãy giữ hạnh nguyện xa lìa lậu hoặc và hãy “chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu!” Đức Phật đã dạy như thế với các gia chủ Bà La Môn, những người chưa từng quy y và chưa biết gì về Chánh pháp.
03/06/202407:56:00
Thực ra, chúng ta không cần tới “một Phật Giáo” nào khác cho thế gian hay cho xuất thế gian, bởi vì Phật Giáo là Phật Giáo, là con đường Bát Chánh Đạo để giải thoát đã được nói rất minh bạch, không mơ hồ. Bởi vì, nếu biến thể Phật Giáo cho phù hợp với một cộng đồng nào đó, đôi khi sức sống sẽ bị nhạt màu, sẽ mất máu, sẽ trở thành một cái gì khác, rất xa lạ với Phật Giáo.
01/06/202416:07:00
Công nghệ cao là thành tựu của loài người nhưng mặt trái của nó cũng không hề nhỏ và cái hậu quả như thế nào con người cũng chưa lường hết được. Các nhà khoa học, các nhà sáng chế phát minh, các nhà hoạch định chính sách, các nhà đạo đức, làm luật, học giả… vẫn cãi cọ bất đồng ý kiến với nhau về vấn đề này. Tất cả tranh luận mà chưa có hồi kết và dĩ nhiên cũng chưa có một tiếng nói chung nào. Duy có một điều là con người không thể thành robot được! Con người là sự kết hợp của thể xác và tâm hồn, nếu con người được cấy chíp vào não để điều khiển tự động hóa, hành xử như người máy thì liệu cái giá trị nhân văn, đạo đức, tư duy, thẩm mỹ… còn là gì?
01/06/202408:42:00
Một trong những lời dạy của Tuệ Trung Thượng Sĩ thường được đời sau nhắc tới là hãy phản quan tự kỷ. Đó là pháp yếu Thiền Tông. Nghĩa là, nhìn lại chính mình. Câu hỏi chúng ta nêu ra nơi đây là, phản quan tự kỷ thế nào?
31/05/202400:00:00
Việc tu đạo và đạo tu trên quê hương ta, từ lâu, vốn dĩ đã bộc lộ khá nhiều khía cạnh không đáng để nể trọng nhưng phản ứng của cái gọi là “Giáo hội Phật giáo Việt Nam” cùng “Ban Tôn Giáo Chính Phủ” với hành giả khất thực xuyên Việt mới là giọt nước tràn ly, khiến tôi nghĩ đến những ẩn dụ tệ hại nhất. Tôi nghĩ đến Xứ Mù, “The Country of Blind”, tối tăm và cố chấp của Herbert George Wells, nơi con người hoàn toàn không biết và, do đó, không hề tin vào sự tồn tại của ánh sáng và sắc màu nhưng, bù lại, rất giỏi việc đánh hơi, rình mò. Tôi nghĩ đến “Sư Bác Chùa Kênh” của Nhất Linh, cái nhà sư đạo hạnh và uyên thâm Phật học nhưng lại đột ngột dứt bỏ đường tu sau khi được của hoạnh tài. Và tôi nghĩ đến Chí Phèo của Nam Cao, cái nhân vật giết người rồi tự sát sau khi nhận ra rằng mình không thể đi lại từ đầu, như một người lương thiện.
25/05/202406:40:00
Một người luật sư trẻ, sanh ra, lớn lên và vẫn đang sống tại Việt Nam, có lần nói với tôi là khi khai trên giấy tờ, anh luôn luôn điền vào là mình không có tôn giáo, mặc dù gia đình anh và chính bản thân anh theo Đạo Phật, tại nhà anh có ban thờ Phật và anh cũng cố gắng giữ năm giới trong cuộc sống hàng ngày.