Hôm nay,  
“Đây là quan điểm của người viết, không nhất thiết là quan điểm của Việt Báo.”

Hãy Cẩn Thận Với Một Tương Lai Mà Hoa Kỳ ‘Nói Không Ai Nghe, Đe Không Ai Sợ’

12/04/202400:00:00(Xem: 1179)

tuong lai
Nếu cẩn thận suy nghĩ và phân tích, chủ nghĩa biệt lập “Nước Mỹ trên hết” (America First) thật ra không hề giúp bảo vệ Hoa Kỳ tránh xa những căng thẳng và xung đột, mà chỉ càng làm tăng thêm những nguy cơ hạt nhân mà đất nước phải đối mặt. (Nguồn: istock.com. Hình Hoa Kỳ Capitol Building của Perry Spring)

Sức mạnh răn đe hạt nhân là thứ hữu dụng – ít nhất là cho đến nay. Muốn hiểu rõ hơn, chỉ cần nhìn vào cuộc chiến ở Ukraine. Hoa Kỳ và Châu Âu trang bị vũ khí cho các đồng minh nhưng không dám triển khai quân đội đối đầu trực tiếp với Nga. Tương tự, Nga cũng không có gan gây hấn trực tiếp với các quốc gia phương Tây. Nỗi sợ hãi và kiêng dè lẫn nhau khiến các cường quốc hạt nhân không công khai gây chiến trực tiếp; như đã từng ngăn Chiến Tranh Lạnh trở nên nảy lửa, dù đã có rất nhiều xung đột gián tiếp nổ ra. Răn đe hạt nhân cũng giúp hạn chế số lượng quốc gia phát triển và sở hữu vũ khí hạt nhân – hiện nay chỉ có 9 quốc gia trên thế giới có vũ khí hạt nhân, và số quốc gia có có khả năng phát triển các loại vũ khí hủy diệt này còn ít hơn thế.
 
Khi NATO đánh dấu kỷ niệm 75 năm ngày ký kết Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương trong tuần này, thầm cảm ớn sự “răn đe mở rộng” đầy hào phóng, Hoa Kỳ đã cam kết sẽ che chở cho các đồng minh ở Châu Âu và Châu Á dưới ‘ô dù hạt nhân’ của mình. Một phần của cam kết này là để kiềm chế cả các đối thủ lẫn những bằng hữu như Đức, Nhật Bản và Hàn Quốc không ấp ôm mộng tưởng tự phát triển vũ khí hạt nhân.
 
Và trong thời điểm cán cân hạt nhân của thế giới ngày càng bất ổn, việc Donald Trump ngồi lại vào chiếc ghế Tổng thống Hoa Kỳ có thể sẽ khiến tình hình càng thêm hỗn loạn. Trump từng đe dọa rằng nếu các đồng minh NATO không chi tiêu đủ cho quốc phòng, ông sẽ cho phép Nga “làm bất cứ điều gì mà họ muốn.” Lời đe dọa này khiến cho niềm tin giữa các đồng minh bị lung lay. Và khi không còn tin tưởng vào sự che chở của Hoa Kỳ, họ có thể tự tìm các biện pháp riêng để tự bảo vệ mình, dẫn đến nguy cơ xảy ra một cuộc “đại chiến hạt nhân.” Đây là cơn ác mộng mà Hoa Kỳ luôn đau đáu lo sợ và tìm mọi cách ngăn chặn.
 
Là cường quốc hạt nhân đầu tiên trên thế giới, Hoa Kỳ vẫn luôn cố gắng ngăn chặn các quốc gia khác phát triển và sở hữu vũ khí hạt nhân. Dân trong ngành gọi đó là “vấn đề quốc gia thứ n” (nth-country problem), nghĩa là càng có nhiều quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân thì lại càng thêm nhiều quốc gia khác muốn có “cho bằng chị bằng em.” Điều này tạo ra một chuỗi phản ứng khiến nguy cơ xảy ra các cuộc khủng hoảng ngoài tầm kiểm soát tăng cao, đồng thời hạn chế sức mạnh của Hoa Kỳ và cũng làm tăng nguy cơ Hoa Kỳ bị tấn công hạt nhân. Trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh, sự răn đe hạt nhân giữa hai siêu cường quốc đã đủ đáng sợ; và khi ngày càng có nhiều quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, vấn đề có thể trở nên phức tạp khôn lường.
 
Do đó, Hoa Kỳ đã cố gắng ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân thông qua một chiến lược thường không được công khai rõ ràng, nhưng có tác động sâu rộng, được gọi là “chiến lược kiềm chế” (strategy of inhibition). Chiến lược này dựa trên ba trụ cột chính: thúc đẩy các quy tắc và hiệp ước (như Hiệp Ước Không Phổ Biến Vũ Khí Hạt Nhân, Nuclear Non-Proliferation Treaty, năm 1968); kiềm chế thông qua các biện pháp ngoại giao, trừng phạt kinh tế, và đe dọa hành động quân sự; trấn an thông qua các liên minh quân sự và cam kết an ninh.
 
Răn đe mở rộng là phản trực giác, ở chỗ Hoa Kỳ dám mạo hiểm an ninh của chính mình để bảo vệ lợi ích của đồng minh. Cam kết của Hoa Kỳ, về việc sử dụng sức mạnh hạt nhân để ngăn chặn các mối đe dọa từ Điện Kremlin, luôn vấp phải một số ngờ vực. Để củng cố lòng tin, Hoa Kỳ đã thực hiện các biện pháp như triển khai quân đội và vũ khí hạt nhân ở Châu Âu, đồng thời cho một số đồng minh tham gia vào các sứ mệnh hạt nhân.
 
Trong mắt Donald Trump, người đang ngang tài ngang sức với Joe Biden trong các cuộc thăm dò dư luận, các đồng minh là gánh nặng chứ không phải tài sản chiến lược của Hoa Kỳ. Quan điểm xem thường đồng minh này của Trump chưa gây ra tác động gì đáng kể trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, khi mà thế giới còn tương đối bình yên (Trump thậm chí còn tự hào rằng thời kỳ hòa bình đó là nhờ vào công lao lãnh đạo của mình). Giờ đây, Hoa Kỳ đang dấn thân sâu vào các cuộc xung đột ở Ukraine và Gaza, cũng như những căng thẳng đang bủa vây lấy Đài Loan. Một cuộc đua hạt nhân đang dần hiện hữu khi Nga và Trung Quốc đều đang tăng cường xây dựng kho vũ khí hạt nhân của mình.
 
Không ai biết được Trump sẽ làm gì; thậm chí chính bản thân ông có khi cũng chẳng biết sẽ làm gì, dù đã lớn tiếng huênh hoang về việc sẽ kết thúc cuộc chiến Ukraine trong một ngày. Nhưng những tuyên bố của Trump, những thông tin từ các cựu cố vấn của Trump về mong muốn rời khỏi NATO, và cả những đề nghị ‘hoang đường’ của những kẻ đứng sau Trump, đều nhen nhóm cho người ta suy nghĩ rằng ‘Hoa Kỳ sẽ lật lọng’ với các đồng minh của mình. Và việc các DB Cộng Hòa trong Quốc Hội ‘dây dưa mặc cả’ các gói viện trợ cho Ukraine, Israel và Đài Loan hàng tháng trời là một điềm xấu.
 
Các đồng minh của Hoa Kỳ có thể sẽ cầu mong rằng, giống như trong nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, sẽ có những viên chức ‘sáng suốt’ trong chính quyền tìm cách giúp hạn chế thiệt hại. Nhưng một số nhân vật thuộc ‘thế giới Trump’ lại ủng hộ quan điểm rằng những quốc gia thuộc NATO mà không chi tiêu đủ 2% GDP cho quốc phòng thì không đáng được bảo vệ theo cam kết ‘một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ.’ Những người khác đề nghị ý tưởng về một NATO “ngủ yên,” Hoa Kỳ sẽ rút quân khỏi Châu Âu nhưng vẫn bảo đảm ‘ô dù hạt nhân.’ Nhưng những ý tưởng kiểu này thật vô nghĩa! Hoa Kỳ sẽ không thể bảo vệ vùng quân sự phía đông Châu Âu nếu không nắm vững các tuyến tiếp tế qua phía tây. Và liệu Trump có sẵn lòng chấp nhận để các thành phố của Hoa Kỳ trở thành mục tiêu bị tấn công hạt nhân để giúp các đồng minh Châu Âu mà ông vẫn luôn xem nhẹ hay không?
 
Các chính phủ Châu Âu đang bắt đầu nghĩ về những điều từng được cho là không tưởng. Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski cảnh báo rằng nếu Hoa Kỳ không tiếp tục cung cấp vũ khí cho Ukraine, các đồng minh có thể bắt đầu nghĩ đến việc tự phát triển “chương trình vũ khí hạt nhân của riêng mình.” Nhiều chính trị gia từ Đức đến Hàn Quốc cũng đưa ra những cảnh báo tương tự. Một số khác thì đưa ra ý tưởng “Châu Âu hóa” NATO và thay thế vũ khí hạt nhân của Hoa Kỳ bằng vũ khí của Anh và Pháp, mặc dù số lượng vũ khí hạt nhân của họ cộng hết lại còn chưa bằng 1/10 kho vũ khí của Nga, và chiến lược bảo vệ phần còn lại của Châu Âu vẫn còn đang nằm trên giấy. Các đồng minh Châu Âu cũng đang chuẩn bị ‘gánh’ Ukraine nhiều hơn, với hy vọng ‘không phải lụy Trump’ trong tương lai.
 
Nhưng không gì trong số những điều trên có thể thay thế được khả năng răn đe mạnh mẽ của Hoa Kỳ. Và nếu không ai còn e dè trước sức mạnh của Washington, thì đó là lúc thế giới này trở nên nguy hiểm cho chính Hoa Kỳ. Vì sao? Các quốc gia đối địch như Nga và Trung Quốc sẽ hành động bạo hơn; còn các đồng minh lâu năm thì không còn tin tưởng và quay lưng tìm ‘bằng hữu’ khác. Chủ nghĩa biệt lập “Nước Mỹ trên hết” (America First) thật ra không hề giúp bảo vệ Hoa Kỳ tránh xa những căng thẳng và xung đột, mà chỉ càng làm tăng thêm những nguy cơ hạt nhân mà đất nước chúng ta phải đối mặt.

Nguyên Hòa biên dịch
Nguồn: “Beware a world without American power” được đăng trên trang Economist.com.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
19/07/202400:00:00
Niềm tin của công chúng vào hệ thống giáo dục Hoa Kỳ đang ở mức thấp kỷ lục. Theo một cuộc thăm dò gần đây của Gallup, chỉ có 36% người Mỹ tin tưởng vào giáo dục đại học, hay một trong ba người trả lời cuộc thăm dò cho biết họ “có ít hoặc không có niềm tin” vào hệ thống giáo dục Hoa Kỳ 4 năm. Điều này trái ngược hoàn toàn với một cuộc thăm dò năm 2015, khi 57% những người được khảo sát cho biết họ “khá” tin hoặc “rất” tin tưởng vào con đường “thiêng liêng” này.
19/07/202400:00:00
Chính… cụ Bill Clinton, Tổng thống thứ 42 của nước Mỹ, đã khiến tôi thay đổi cách thức kiểm toán tuổi già. Từ lúc chứng kiến vị tổng thống sôi nổi, lanh trí và hoạt khẩu ngày nào chậm chạp, lừ đừ như thể từ trong viện dưỡng lão bước ra thì tôi, thay vì nhìn vào mấy phụ nữ từng quen biết từ ngày còn rất trẻ như một dấu mốc để tính toán sổ đời còn lại, chú ý nhiều hơn đến những cựu chính khách đã qua thuở vàng son. Chuyện bắt đầu rất lâu, một lần giữa đường gặp người bạn học mấy năm cấp II. Lâu không gặp, đang hỏi han nhau những chuyện cũ mới xa gần thì một cô gái đạp xe chạy ngang, bạn tôi gật đầu chào rồi thở dài, bảo mới ngày nào con bé hàng xóm này còn le te nhảy dây trước ngõ vậy mà nay đã thướt tha ra dáng nàng Xuân. Rồi anh ta lơ đãng hai con mắt như nhìn vào một cõi xa xăm nào đó, chép miệng: “Nhìn mấy đứa nhỏ này mới biết mình già”.
12/07/202400:00:00
Luận án tiến sĩ “Nghĩa vụ con người trong pháp luật Quốc tế và Pháp luật Việt Nam” của ông Vương Tấn Việt, tức “nhà sư” Thích Chân Quang, đang được mổ xẻ một cách thẳng thắn và thấu đáo. Để tránh lập lại tôi sẽ đề cập đến mấy điểm bên lề chưa ai nhắc đến nhưng phần nào nói lên thực chất của “môi trường học thuật” và của “giới nghiên cứu”.
11/07/202409:26:00
Dự án 2025 là một sáng kiến ​​được phát triển bởi Heritage Foundation, một viện nghiên cứu bảo thủ, nhằm thực hiện những thay đổi đáng kể đối với cơ cấu và hoạt động của chính phủ liên bang Hoa Kỳ. Đây là một chương trình hành động cho cựu Tổng thống Donald Trump nếu ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024. Dự án được xây dựng xoay quanh một chương trình nghị sự về chính sách bảo thủ và nhằm mục đích đảm bảo rằng những người trung thành với Đảng Cộng Hòa có mặt ở tất cả các cấp trong bộ máy của chính quyền liên bang để thực hiện các chính sách một cách hiệu quả ngay từ những ngày đầu tiên của chính quyền mới. Nếu được ban hành, Dự Án 2025 sẽ mang lại những thay đổi đáng kể trên nhiều khía cạnh khác nhau của đời sống Mỹ, bao gồm các hoạt động của chính phủ, các quy định về môi trường, chính sách xã hội và cơ cấu dịch vụ dân sự.
08/07/202407:41:00
Bài này được viết để khảo sát và mời gọi thực hành Thiền Chỉ Quán. Đây là pháp môn giải thoát do Đức Phật dạy, có hiệu lực cực kỳ nhanh chóng, có thể cảm nhận tăng thượng ngay trong vài ngày, hay thậm chí ngay trong vài phút đồng hồ. Những gì được viết nơi đây sẽ chủ yếu dựa vào Kinh Phật, bởi vì người viết tự thấy sức tu, sức học đều kém, tự thấy không có thẩm quyền riêng nào.
05/07/202400:00:00
Tháng 5/2024, một người đàn ông ở Oklahoma bị bắt với tội danh bắt cóc và giết hại hai phụ nữ. Hung phạm là thành viên thứ năm của một nhóm chống đối chính phủ có tên là “God’s Misfits” (xin được tạm dịch là “Những bầy tôi lạc loài của Chúa”) bị buộc tội trên. Cuộc điều tra vẫn đang diễn ra, nên thông tin về nhóm “God’s Misfits” vẫn còn rất ít ỏi. Các thành viên của nhóm này có thể là một phần của phong trào “công dân tự do, công dân thượng quyền” (sovereign citizen, hay tạm gọi là “công dân có quyền tối cao, công dân tự quyền, hay công dân thượng quyền”); những người theo phong trào này tin rằng họ không phải trung thành với bất kỳ chính phủ nào và cũng chẳng cần bận tâm đến luật pháp.
05/07/202400:00:00
Hà Nội, Sài Gòn, cái máy chém “chỉnh trang đô thị”, những hàng cây gục ngã và những phản ứng giận dữ, những lời lẽ đay nghiến, cho là ngu xuẩn, là thiếu văn hóa, chỉ chạy theo lợi nhuận trước mắt v.v. [1] Cáo buộc này không hẳn là không có lý nhưng sự thể không chỉ đơn thuần là thế bởi, rất có thể, đó còn là hành động của những tính toán chính trị thâm sâu vào cái thời mà, hầu như, trọng tâm của các cuộc cách mạng đều dồn hết về thành thị.
04/07/202405:56:00
Có phải bây giờ đã tới thời mạt pháp? Hay là sắp tới thời mạt pháp? Bài này được viết để trình bày một số suy nghĩ liên hệ. Bài này được viết trong tinh thần biết ơn Phật, biết ơn Pháp, biết ơn Tăng. Tuy nêu lên vấn đề, có phải chúng ta đang ở thời mạt pháp, nhưng người viết không có bất kỳ thẩm quyền nào về sức tu và sức học. Nơi đây sẽ chủ yếu là ghi lại lời dạy từ Kinh Phật và từ các vị Thầy mà người viết có cơ duyên học từ thời còn ở Việt Nam.
03/07/202421:53:00
Nước Mỹ từng có những xung đột dữ dội, từng có những cuộc suy thoái trầm trọng, từng dự phần những cuộc chiến tranh tàn khốc hay cũng gánh chịu thiên tai, đại dịch nặng nề nhưng rồi nước Mỹ vẫn trỗi dậy và phát triển mọi mặt. Cái tinh thần tranh đấu và vực dậy của người Mỹ trước những bất trắc, đe dọa luôn mạnh mẽ. Nước Mỹ luôn quan tâm, giúp đỡ và tranh đấu cho sự tự do, dân chủ cùng sự bình đẳng cho nhiều quốc gia khác trên thế giới, không thể chính nó để bị hủy hoại dễ dàng.
29/06/202419:25:00
Đã tử lâu lắm rồi, người Phật tử đã nghe nói về thời mạt pháp. Nhưng mấy lúc gần đây nhân lỗi lầm của một hai vị sư khi thuyết pháp đã dấy lên một làn sóng nói rằng Phật Giáo tiêu ma rồi, thời mạt là đây chứ còn đâu nữa khiến hàng Phật tử hết sức dao động và lo lắng. Thế nhưng tại sao giữa thời mạt pháp mà: