Hôm nay,  

Những cuộc điện thoại

10/29/202308:10:00(View: 3051)
Truyện

phone


Hồ sơ vụ Cô Mai Thi Nguyen.
Ngày…tháng…năm 2023.


Tiệm giặt ủi “Simply Launderette & Dry Cleaning”, phòng ngoài, chỗ tiếp khách. Không có khách. Người phụ nữ tên Mai Thi Nguyen đang ngồi sau cái bàn trên đặt cái máy tính tiền, nằm cạnh cái quầy. Mai Thi Nguyen, từ giờ chúng ta sẽ gọi là Mai, chủ động lấy điện thoại ra gọi. 
    Cuộc điện thoại bắt đầu lúc:…giờ…phút.
    Mai:
    – Má hả. Sức khỏe của ba dạo này sao rồi má?
    – ….
    – Má chịu khó cứ cách nửa tiếng, một tiếng lại lật trở người cho ba để khỏi bị ghẻ lở vì nằm một chỗ, xoa bóp chân tay cho máu chạy đều. Ba ăn uống ra sao?
    – ….
    – Thằng Hiếu học hành sao má, sắp tới thi tốt nghiệp xong nó có định học lên đại học không?
    – ….
    – Má nói nó cứ lo học cho tốt đi, con sẽ ráng gửi tiền về…Biết học đại học thì tốn kém, nhưng nhà không có ruộng đất, không đi học, thì nó làm gì?
    – ….
    – Con tính ngày thì đâu như sang tháng tới con sinh. Mà…má đừng nói chuyện đó nữa, nhức đầu lắm. Bé Thảo ngủ dậy chưa má?
    – ….
    – (Gương mặt Mai rạng rỡ hẳn lên, giọng Mai cuống quýt) Bé Thảo hả con. Mẹ Mai đây. Con khỏe không, mỗi bữa con ăn mấy chén cơm, con đi học có vui không?
    – ….
    – Mẹ phải đi làm, chưa về được. 
    – ….
    – Mẹ cũng nhớ con lắm. (Giọng Mai nghẹn lại) Con ở nhà với ông bà ngoan, nghe lời ông bà, nghe lời các cô cậu nghe con.
    – ….
    Một người khách vừa bước vào tiệm. Một phụ nữ trung niên người Nam Á, có thể là
Pakistan, có thể là Ấn độ. 
    Mai hấp tấp nói:
    – Thôi mẹ phải dừng đây. Khi khác mẹ lại gọi về. Con đưa điện thoại lại cho bà ngoại đi. Má à, con dừng đây. 
    – ….
    – Được rồi, để con tính. Vậy nghe.
    Mai tắt máy, quay sang người khách. Bằng một thứ tiếng Anh trôi chảy nhưng thường sai ngữ pháp và còn nặng accent Việt, Mai nói với người khách:
    – Tôi có thể giúp gì bà đây?
    Bà khách đặt một bọc quần áo lớn lên quầy. Tiếng Anh của bà ta cũng nặng accent Nam Á: 
    – Tôi muốn giặt là đống quần áo này. Khi nào tôi có thể lấy đồ được? 
    Mai kiểm tra trong máy tính:
    – Thứ Sáu tới. Như vậy có được không, thưa bà?
    Bà khách:
    – 4 ngày nữa sao?
    Mai nhỏ nhẹ: 
    – Dạ, tôi xin lỗi. Chúng tôi có nhiều đồ quá. 
    Bà khách thở dài:
    – OK.
    Mai nhận hàng, ghi hóa đơn.
 
***
 
Ngày…tháng…năm 2023.
Lúc:…giờ…phút.
 
Tiệm giặt ủi. Phòng ủi đồ bên trong. Người phụ nữ tên Mai đang ủi và treo đồ lên móc cho khách hàng, gần đó là một mớ đồ chưa ủi. Bất chợt Mai ôm bụng, ngồi gập xuống, nhăn nhó. Một lúc sau Mai vừa đứng lên lại thì một cơn đau khác kéo tới, Mai lại ôm bụng rên rỉ, rồi vớ lấy điện thoại gọi.
    – Chị Hà ơi em Mai nè, không biết sao em đau bụng quá…
    – …
    – Em tính ngày thì còn hai ba tuần nữa mới tới ngày mà em cũng hổng biết tại sao nữa…Vẻ mặt Mai lo lắng: Giờ mình tính sao chị? 
    – ….
    – Dạ chị tới mau mau nghe, em đau bụng quá. 
    Mai tắt điện thoại, cúi người lấy cái túi xách nhỏ để ở một góc kệ treo quần áo rồi chợt ngồi thụp xuống, ôm bụng bầu, mồ hội vã ra. 
    Có tiếng xe hơi dừng lại ngoài cửa. Rồi một người phụ nữ khoảng trên dưới 40, vóc dáng đầy đặn, vội vã đi vào, dìu người phụ nữ tên Mai ra xe. Người phụ nữ quay lại tắt đèn, đóng cửa tiệm. Nhìn cung cách đường hoàng đi vào, rành rẽ lấy chìa đóng cửa, có lẽ là chủ tiệm.
    Tiếng xe vọt đi. 
 
***
 
Từ ngày…tháng…đến ngày…tháng…năm 2023.
Không có hình ảnh gì. 
Tiệm cầm đồ đóng cửa. 
Ngày…tháng…năm 2023.
Lúc:…giờ…phút. 
 
Cửa tiệm mở. Người phụ nữ tên Mai xuất hiện, bụng bầu không còn, có lẽ là đã sinh con. Mai bước vào, dọn dẹp mọi thứ, chuẩn bị cho một ngày làm việc. 
    Mai hút bụi, lau bàn ghế, lau sàn nhà.
    Lúc:…giờ, điện thoại cầm tay của Mai rung lên trong túi. Mai mở ra nhìn. 
    Ghi chú: Zoom in vào màn hình, nhưng không thể nhìn thấy tên người gọi tới trên điện thoại. Mai tắt máy, tiếp tục làm việc. 
    Lúc:…tức sau 3 phút, điện thoại lại rung. Mai lại tắt máy. 
    Sau 5 phút, điện thoại lại rung rất kiên nhẫn. Cuối cùng người phụ nữ tên Mai dừng tay, bấm máy nghe:
    – (Giọng lạnh lùng) Có chuyện gì mà anh gọi tôi vậy?
    – ….
    – Con trai hay con gái thì có liên quan gì đến anh không?
    – ….
    – Tại sao anh lại muốn gặp đứa nhỏ? Anh đâu có muốn có nó?
    – ….
    – (Cao giọng lên) Tôi hiểu. Tôi không trách gì anh hết. Tôi cũng đã nói rồi, tôi giữ đứa nhỏ là vì tôi muốn tìm người có quốc tịch Anh đứng tên làm cha nó để nó có quốc tịch, tôi có lý do của tôi để giữ con, anh có lý do của anh để không muốn giữ, vậy bây giờ anh còn gọi tôi để làm gì?
    – ….
    – Anh đừng làm phiền tôi nữa, một người khác sẽ đứng tên làm cha nó mà anh lại đến thăm rồi có ai nghi ngờ lại phiền hà cho tôi.
    – …
    – Tôi phải làm việc đây. Chủ không trả tiền cho tôi để ngồi không nói chuyện điện thoại.
    Người phụ nữ tên Mai cúp máy, quay trở lại công việc.
 
    Ngày…tháng…năm 2023.
    Lúc:…giờ.

Người khách, một phụ nữ da trắng khoảng ngoài 60, có vẻ khó tính, mở túi quần áo ra, đưa mắt nhìn cái áo khoác thật kỹ rồi tỏ ra bực bội. Bà khách ngẩng mặt lên gọi với vào trong:
    Bà khách:
    – Excuse me, excuse me.
    Mai từ trong vội vã bước ra. 
    – Yes?
    Bà khách chìa cái áo khoác vẫn còn một chỗ bị ố lên, tức giận:
    – Tại sao chỗ ố này vẫn còn vậy?
    Mai cuống quýt:
    – Dạ có lẽ tại vì chỗ ố này bị nặng quá, để tôi cho giặt hấp lại.
    – Nhưng tôi đã nói là tôi cần cái áo này ngày mai.
    – Tôi bỏ giặt hấp ngay, mai bà có thể tới lấy.
    – 10 giờ sáng mai là tôi phải đi Manchester rồi.
    Mai năn nỉ:
    – Mai tôi sẽ mở cửa sớm, trước 10 giờ, bà có thể ghé qua lấy được không?
    Bà khách khó chịu:
    – Làm ăn gì mà bê bối quá. Làm mất công người ta đi tới đi lui.
    Bà khách bỏ đi ra cửa, ngoái lại nói:
    – Cô bỏ giặt ngay đi, mai tôi ghé qua lúc 10 giở kém 15. Thật là bực mình hết sức.
    Mai vội vàng cảm ơn và đem cái áo đi giặt. Vừa xong thì điện thoại cầm tay của Mai rung lên. 
    Mai (giọng hơi gắt): 
    – Má hả, có chuyện gì, đừng gọi con vào giờ làm việc mà.
    – ….
    Mai (vẻ mặt hốt hoảng):
    – Bé Thảo bị làm sao?
    – …
    – Được, con sẽ xoay. Chiều nay đi làm về con đi gửi tiền ngay. Má đưa cháu vào bệnh viện ngay là đúng. Đau ruột thừa là phải mổ gấp. Má đang ở đâu, có ai trông cháu trong bệnh viện không?
    – ….
    – Má nói với vợ chồng ông Tính là con sẽ gửi tiền về trả lại liền, còn thằng Hiếu cứ nói với bệnh viện là tiền sẽ có đủ. 
    – ….
    – Có gì má cho con hay liền nghe.
    Máy đã tắt. Mai ngồi thừ người ra.
    Không có cú điện thoại nào khác.
 
***
 
Ngày…tháng…năm 2023.
Lúc: …giờ…phút.
 
Mai mở cửa sớm. 
    10g kém 15, bà khách hôm qua đi vào, lấy cái áo, săm soi tới lui thật kỹ rồi mang áo đi. 
    Mai chuẩn bị lau bàn lau ghế, bắt đầu một ngày làm việc thì điện thoại cầm tay lại rung lên. Mai nhìn chằm chằm vào màn hình mất mấy giây.
    Như lần trước, không thể nhìn thấy tên người gọi. 
    Khuôn mặt có vẻ lo lắng, Mai bắt máy:
    – Hallo?
    – ....
    Mai ấp úng:
    – Tôi biết là giấy khai sinh đã xong thì phải chuyển nốt số tiền còn lại cho anh, nhưng anh cho tôi khất vài bữa được không? Con nhỏ nhà tôi ở Việt Nam bị đau ruột thừa bất ngờ phải mổ, tôi mới chuyển thêm tiền về nên bị hụt, tôi sẽ xoay rồi gửi cho anh vào cuối tháng...
    – ....
    – Anh cho tôi tới cuối tháng...
    – ....
    – Thôi được, tôi sẽ cố xoay trong 3 ngày. Cảm ơn anh...
    Có vẻ như điện thoại cúp  ngang. Mai dừng lại, nhìn điện thoại, đứng bần thần. Rồi chủ động gọi cho người khác. Không có ai bắt máy. Điện thoại chỉ có voicemail. Giọng nói của một người đàn ông:
    Đây là số điện thoại của Thuận. Lúc này tôi không bắt máy được; Làm ơn nhắn lại, tôi sẽ gọi lại.
    Mai nhắn lại: 
    – Anh Thuận, tôi không định làm phiền anh chút nào. Nhưng tôi còn thiếu tiền người đứng tên làm cha đứa nhỏ. Thiếu tất cả £3000 nữa. Họ đòi 3 ngày nữa phải có. Anh cho tôi mượn bao nhiêu hay bấy nhiêu, tôi chắt bóp hàng tháng trả lại cho anh.
 
***
 
Ngày...tháng...năm 2023.
Lúc:...giờ...phút.
 
Một người khách đàn ông vào lấy đồ rồi đi. Mai hý hoáy ghi vào sổ. 
    Điện thoại rung. Mai nhìn, khuôn mặt có vẻ nghi ngại, băn khoăn rồi không bắt máy. Điện thoại lại rung. Mai lại nhìn, nghĩ ngợi rồi bắt máy nghe. Giọng Mai thận trọng: 
    – Hallo?
    – ....
    Mai:
    – Ủa anh Hùng hả. không thấy số máy của anh hiện lên thành ra tôi...
    – ....
    Mai ấp úng:
    – Tôi có mà chưa đủ...
    – ....
    – Tôi gom cả phần tôi, phần người bạn cho mượn, chỉ được có £1700. Còn bao nhiêu, anh cho tôi vài bữa...
    – ....
    – Gặp anh ở đâu?
    – ....
    – Dạ tôi nhớ rồi, công viên X đường...lúc 6 giờ. 
    – ....
    – Tôi biết rồi. Tôi không nói cho ai biết hết. Tôi cũng phải sợ nếu có ai biết tôi làm giấy tờ giả thì tôi cũng dính với pháp luật, có thể bị đuổi về Việt Nam chớ, anh yên tâm. 
    – ....
    – Không có ai biết hết. Ngày hôm nay đi gặp anh cũng vậy. 
    Máy cúp. Mai nhìn lên đồng hồ. 4g15. Cô vội vàng quay lại với công việc.
    Hình ảnh cuối cùng:  vào lúc 5:30 chiều ngày...tháng...năm 2023, người phụ nữ tên Mai kiểm tra lại mọi thứ, tắt đèn, khóa cửa tiệm đi về. 
 
***
 
Đồn cảnh sát tại trung tâm thành phố Leeds. 
    Thanh tra thám tử Walker, người Anh, khoảng trên dưới 40, cao và gầy, có khuôn mặt dài, xương xương, mái tóc và đôi mắt màu nhạt, đang ngồi bên bàn làm việc, chăm chú nhìn vào những bức ảnh đang bày ra trên mặt bàn. Đó là những bức ảnh chụp các cỡ cảnh khác nhau của một cái xác phụ nữ nằm cạnh bờ sông, có vẻ như vừa được vớt ở dưới nước lên, ướt át, trương phình, khuôn mặt bị đập nát không còn nhận diện được, và hai bàn tay với mười đầu ngón tay cũng bị đập nát. Nhưng mái tóc đen và vóc dáng nhỏ nhắn cho thấy đó là một phụ nữ Á Đông. Một vài vật chứng để trong bao nilon, trong đó có tấm business card của một tiệm giặt ủi.
    Thanh tra thám tử Walker đưa tay xoa cằm, ngẫm nghĩ với vẻ suy tư. 
    Có tiếng gõ cửa. Thanh tra thám tử Walker không ngẩng lên, nói cụt ngủn:
    – Vào đi.
    Trung sĩ Armitage còn trẻ, khoảng chưa tới 30, tóc vàng cắt gọn ghẽ, gương mặt bầu bầu với những nốt tàn nhang trên mũi, trên gò má khiến anh ta có vẻ gì đó trẻ thơ, bước vào. Anh ta đặt lên bàn trước mặt thanh tra thám tử Walker những trang giấy A4 chi chít chữ: 
    – Thưa, đây là toàn bộ những cuộc điện thoại mà người phụ nữ tên Mai Thi Nguyen gọi đi hoặc nhận được trong 3 tháng gần đây, đã được dịch từ tiếng Việt sang tiếng Anh.
    Thanh tra thám tử Walker cầm lấy, nhìn lướt rất nhanh qua những trang giấy:
    – CCTV của tiệm giặt ủi chỉ lưu lại được 3 tháng thôi sao?
    Trung sĩ Armitage đáp rất nhanh:
    – Dạ chỉ có bao nhiêu đó. 
    Cũng may mà CCTV của họ có âm thanh, như người chủ tiệm nói, họ chỉ mới lắp đặt phần âm thanh kể từ sau khi bị mấy cái vụ cãi cọ rồi bị khách hàng lăng mạ     – anh ta nói thêm. 
    Ánh mắt của thanh tra thám tử Walker dừng lại ở trang cuối cùng, chăm chú đọc rồi lẩm bẩm:
    – Cú điện thoại cuối cùng là vào lúc 4:15 chiều ngày...? Công viên X...? Tốt. Walker ngẩng đầu lên, nói với trung sĩ Armitage:     – Cho gọi mọi người vào đây. Có lẽ chúng ta có việc làm quanh khu vực công viên này rồi đây.
 
***
 
Tiệm giặt ủi “Simply Launderette & Dry Cleaning”. Một người thợ, có vẻ là người Philippines hoặc Thái đang đứng sau quầy, nhìn vào tờ hóa đơn mà người khách, một phụ nữ trung niên người Nam Á đưa rồi ngẩng lên nói:  
    – Dạ thưa quần áo của bà xong rồi. Xin bà vui lòng đợi cho giây lát.
    Bà khách gật đầu. Cô thợ giặt ủi đi vào trong, chỉ sau vài phút đã nhanh nhẹn quay ra, đưa túi quần áo đã giặt ủi xong cho người phụ nữ. Bà khách chợt hỏi:
    – Cô người Việt hay người Hoa gì đó làm ở đây trước kia nghỉ rồi sao?
    Người thợ mỉm cười:
    – Dạ tôi cũng không biết thưa bà.
    Bà khách cảm ơn rồi ra về. 
    Dăm phút sau, người phụ nữ Nam Á đang ngồi chờ ở trạm xe bus. Có vài người cũng đang chờ xe. Người phụ nữ rút tờ báo trong túi xách mua trên đường tới tiệm giặt ủi ra và đọc. 
    Lật qua lật lại tờ báo người phụ nữ chợt dừng lại ở một cái tin:
    VỤ MỘT PHỤ NỮ VIỆT BỊ GIẾT. CẢNH SÁT ĐÃ BẮT ĐƯỢC MỘT NGHI PHẠM, ĐANG TRUY LÙNG NGHI PHẠM THỨ HAI.
    Liên quan đến vụ việc một phụ nữ người Việt, không giấy tờ, làm việc cho tiệm giặt ủi “Simply Launderette & Dry Cleaning”, ở đường..., thành phố Leeds bị giết hại dã man vào ngày... Cảnh sát đã bắt được một nghi phạm, một người đàn ông người Anh gốc Việt, tên Hung A Ly, 37 tuổi.
    Bước đầu Hung A Ly khai anh ta là cha của đứa con trai của nạn nhân, hiện tại đã được 4 tháng tuổi, và anh ta giết nạn nhân vì cô ngoại tình. Anh ta khai cả hai cãi vã và do không kìm được cơn tức giận nên đã bóp cổ nạn nhân, sau đó vì hoảng sợ nên đã tìm cách xóa nhân dạng của nạn nhân và quẳng thi thể xuống sông... Cái xác được phát hiện vào ngày...bởi hai người đi câu cá. 
    Nhưng trước những thông tin, bằng chứng mà cảnh sát có, Hung A Ly đã phải thú nhận vì đang cần tiền trả nợ mà nạn nhân lại thiếu tiền mình, nên đã tra khảo nạn nhân để có được số thẻ ngân hàng. Sau đó anh ta phát hiện tài khoản của nạn nhân không có tiền nên tức giận giết nạn nhân.
    Cảnh sát cũng đang truy lùng nghi phạm thứ hai giúp sức Hung A Ly gây án, hiện đã bỏ trốn, một người Anh gốc Đông Âu, có tên trong hồ sơ đường dây tội phạm 'nhận cha giả' cho các phụ nữ nước ngoài có mang trong đó có các phụ nữ người Việt. 
    Nghi phạm Hung A Ly hiện đang bị giam giữ tại...và không được phép bảo lãnh tại ngoại. 
    Bà khách hơi sững người một chút. Đúng lúc đó chiếc xe bus trờ tới. Bà khách vội đứng dậy, bước lên xe bus.
    Trong lúc vội vã, tờ báo rớt xuống đất. 
    Tờ báo nằm yên bên lề đường chẳng ai để ý cho tới khi một bà cụ người Anh ăn mặc chỉnh chu, chống gậy đi tới. Bà cụ cúi nhặt tờ báo, nhìn quanh rồi cẩn thận đi tới tận chỗ cái thùng rác gần đó, vứt tờ báo vào rồi quay đi.

 

– Song Chi

(10.2023)

 

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Tôi bị bắt tại huyện Tân Hiệp chiều ngày hai mươi, giáp Tết. Lý do, mang theo hàng không giấy phép. Thế là tiêu tan hết vốn lẫn lời mà tôi chắt chiu, dành dụm gần cả năm nay. Nhớ đến mẹ và gia đình trong những ngày Tết sắp tới, tôi vừa buồn vừa tức đến bật khóc. Xui rủi, biết trách ai. Tiễn, anh phụ lơ, đã cẩn thận cất dấu hàng cho tôi, vã lại anh cũng quá quen biết với đám công an trạm kiểm soát. Không ngờ chuyến nầy bọn công an tỉnh xuống giải thể đám địa phương, nên tôi bị “hốt ổ” chung cả đám. Đây không phải là lần đầu bị bắt, nhưng lại là lần đầu tiên tôi đi chuyến vốn lớn như vầy. Năm ký bột ngọt, năm ký bột giặt, hơn chục ống thuốc cầm máu và trụ sinh hàng ngoại. Bột ngọt, bột giặt không nói gì, nhưng hai thứ sau hiếm như vàng mà giới “chạy hàng” chúng tôi gọi là “vàng nước”. Nên thay vì đưa về khu tạm giam huyện chờ lập biên bản, hồ sơ xét xử tôi nghe bọn công an thì thầm, bàn tán giải thẳng về khám lớn tỉnh Rạch Giá.
Quỳnh Lâm báo tin sẽ đến Đức trong tuần lễ đầu tháng 10. Nisha vội vàng thu xếp “sự vụ lệnh“ để công du sang Đức. Nisha lo đi chợ sắm sửa đầy mấy tủ lạnh, tủ đá, để mấy cha con sống còn trong thời gian nữ tướng đi xa. Chúng tôi hồi hộp quá, ngày nào cũng thư từ, nhắn nhủ, dặn dò đủ điều tẳn mà, tẳn mẳn. Điện thư qua, về hoa cả mắt. Thư nào chúng tôi cũng nhắc nhở nhau giữ gìn sức khoẻ, vì đứa nào cũng “lão” rồi. Khi gặp nhau, tụi tôi nhất thiết phải đầy đủ tinh thần minh mẫn trong thân thể tráng kiện. Có hôm, đến trưa, chưa nghe tăm tiếng, tôi sốt ruột, xuất khẩu làm thơ... bút tre:
Sống ở đây an toàn và bình an gần như một trăm phần trăm trong hiện tại và tương lai, nhưng không thể bình thản hóa quá khứ. Cuộc chiến khốc liệt giữa thiên thần và ma quỉ luôn ám ảnh ông. Có những điều gì thao thức, âm thầm nghi hoặc, nhoi nhúc sâu thẳm trong ông. Lòng tin vào ông Gót có phần nào lung lay. Đông cảm thấy có lỗi khi nghi ngờ bố, người đã giúp đỡ, bảo vệ ông và Vá. Nhưng nghi ngờ là một thứ gì không thể điều khiển, không thể đổi đi, không thể nhốt lại. Nó vẫn đến, mỗi lần đến nó vạch rõ hơn, nhưng vẫn mù sương như đèn xe quét qua rồi trả lại sương mù.
Trâm gật đầu nhè nhẹ. Đoan nghĩ thật nhanh đến một cảnh diễn ra mỗi đầu tháng trong sân trường. Nơi đó, các sinh viên xúm xít cân gạo và các loại “nhu yếu phẩm”, mang phần của mình về nhà. Rồi thì trong khu phố, cảnh những người dân xếp hàng “mua gạo theo sổ” cũng diễn ra mỗi ngày. Nói “gạo” là nói chung thôi, thật ra trong đó phần “độn” chiếm đa số. Phần “độn” có thể là bo bo, có thể là bột mì, cũng có thể là khoai lang hay khoai mì xắt lát phơi khô. Nồi cơm nấu từ gạo và một thứ khác được gọi là nồi “cơm độn.” Mỗi ngày hai bữa cơm độn. Bo bo thì quá cứng vì vỏ ngoài chưa tróc, nấu trước cho mềm rồi cho gạo vào nấu tiếp, trở thành một “bản song ca” chói tai. Khoai lang hay khoai mì xắt lát phơi khô thường bị sượng, ghế vào cơm rất khó ăn. Chỉ có bột mì tương đối dễ ăn hơn, vì người nấu có thể chế biến thành bánh mì, nui hay mì sợi
Mùa đông, tuyết đóng dầy trên mái nhà. Ấy là lúc bà ngoại cũng lo là lũ chim - những con chim của ngoại - sẽ chết cóng. Nhưng bà không biết làm gì để cứu chúng nó. Ngoại đi tới đi lui từ phòng khách qua nhà bếp. Thở dài. Rên rỉ. Rồi lẩm bẩm, “Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng.” Bà ngoại tội nghiệp những con chim chết lạnh. Sinh nhật ngoại, chúng tôi chung tiền mua quà. Một con sáo trong chiếc lồng tuyệt đẹp. Bà ngoại cưng nó hơn cưng chị em tôi. Cho nó ăn, ngắm nghía bộ lông đầy màu sắc của nó. Chăm chú lắng nghe tiếng hót véo von lúc chớm nắng bình minh và buổi hoàng hôn nắng nhạt. Rồi một buổi sáng nọ tiếng chim thôi líu lo. Bà ngoại chạy ra phòng khách. Hấp tấp tuột cả đôi guốc mộc. Con chim sáo nằm cứng sát vách lồng. Hai chân duỗi thẳng. Cổ ngoặt sang một bên. Con chim của ngoại đã chết. Bà ngoại buồn thiu cả tuần lễ. Bố mẹ tôi bàn tính mua con chim khác. Bà gạt ngang.
Tôi là người viết báo nghiệp dư. Từ khi khởi viết vào năm 1959, tay cầm viết luôn là nghề tay trái. Tôi sống bằng nghề tay phải khác. Cho tới nay, nghề chính của tôi là…hưu trí, viết vẫn là nghề tay trái. Tôi phân biệt viết báo và làm báo. Làm báo là lăn lộn nơi tòa soạn toàn thời gian hoặc bán thời gian để góp công góp sức hoàn thành một tờ báo. Họ có thể là chủ nhiệm, chủ bút, tổng thư ký, thư ký tòa soạn hay chỉ là ký giả, phóng viên. Nhưng tôi nghĩ người quan trọng nhất trong tòa soạn một tờ báo là ông “thầy cò”. Thầy cò ở đây không có súng ống hay cò bóp chi mà là biến thể của danh từ tiếng Pháp corrector, người sửa morasse. Morasse là bản vỗ một bài báo cần sửa trước khi in.
Sáu tuần. Nàng đã đi ra khỏi mụ mị từ trong mối tình hiện tại của mình. Cô bạn gái hỏi "Tỉnh chưa?". Tỉnh rồi, nhưng tỉnh không có nghĩa không yêu anh ấy nữa, chỉ là không còn mụ mị mê muội nữa thôi...
Trong bóng tối dày đặc, dọ dẫm từng bước một, hai tay vừa rờ vào hai bên vách hang động, vừa quơ qua quơ lại trước mặt, dù cố mở mắt lớn, chỉ thấy lờ mờ, nhiều ảo ảnh hơn là cảnh thật. Cảm giác bực bội vì đã trợt té làm văng mất ba lô, mất tất cả các dụng cụ, thực phẩm và nước uống cần thiết. Bối rối hơn nữa, đã rớt chiếc đèn bin cầm tay, mất luôn chiếc đèn bin lớn mang bên lưng và máy liên lạc vệ tinh có dự phòng sóng AM. Giờ đây, chỉ còn ít vật dụng tùy thân cất trong mấy túi quần, túi áo khoát và hoàn toàn mất phương hướng. Chỉ nhớ lời chỉ dẫn, hang động sẽ phải đi lên rồi mới trở xuống. Trang nghĩ, mình có thể thoát ra từ lối biển. Là một tay bơi có hạng, nàng không sợ.
Cô người Nha Trang, lớn lên và đi học ở đó. Cô sinh trưởng trong một gia đình gia giáo, mẹ cô đi dậy học, ông thân cô cũng là hiệu trưởng một trường trung học lớn ở Phú Yên. Năm 22 tuổi, cô học năm cuối đại học văn khoa Huế thì gặp gỡ chú Hiếu trong một dịp hội thảo sinh viên do các biến động thời cuộc miền Trung bắt đầu nhen nhúm. Chú Hiếu lúc đó đang theo cao học luật. Họ thành đôi bạn tâm giao tuổi trẻ, sau thành đôi uyên ương. Ba năm sau khi Trang vừa 25 tuổi, Hiếu đã nhậm chức chánh án tòa thượng thẩm.
Nhà trẻ kế bên bệnh xá. Trong góc một trại giam. Nhà trẻ có sáu đứa con nít. Bệnh xá có mấy bệnh nhân già. Coi bệnh xá là một tù nam nguyên là y tá ngoài đời. Coi nhà trẻ là một tù nữ án chung thân. Coi cả hai nơi ấy là một công an mà mọi người vẫn gọi là bác sĩ! Sáu đứa con nít đều là con hoang. Mẹ chúng nó là nữ tù bên khu B, đừng hỏi cha chúng đâu vì chúng sẽ không biết trả lời thế nào. Cũng đừng bao giờ hỏi mẹ chúng nó về chuyện ấy vì rằng đó là chuyện riêng và cũng là những chuyện rất khó trả lời. Thảng hoặc có ai đó được nghe kể thì lại là những chuyện rất tình tiết ly kỳ lâm ly bi đát… chuyện nào cũng lạ, chuyện nào cũng hay
Thăm nuôi năm thứ mười: trại Z30D Hàm Tân, dưới chân núi Mây Tào, Bình Tuy. Cuối năm 1985, mấy trăm người tù chính trị, trong đó có cánh nhà văn nhà báo, được chuyển từ trại Gia Trung về đây. Hồi mới chuyển về, lần thăm nuôi đầu, còn ở bên K1, đường sá dễ đi hơn. Cảnh trí quanh trại tù nặng phần trình diễn, thiết trí kiểu cung đình, có nhà lục giác, bát giác, hồ sen, giả sơn... Để có được cảnh trí này, hàng ngàn người tù đã phải ngâm mình dưới nước, chôn cây, đẽo đá suốt ngày đêm không nghỉ. Đổi vào K2, tấm màn hoa hòe được lật sang mặt trái: những dãy nhà tranh dột nát, xiêu vẹo. Chuyến xe chở người đi thăm nuôi rẽ vào một con đường ngoằn nghoèo, lầy lội, dừng lại ở một trạm kiểm soát phía ngoài, làm thủ tục giấy tờ. Xong, còn phải tự mang xách đồ đạc, theo đường mòn vào sâu giữa rừng, khoảng trên hai cây số.
Ông Hải đứng trước của nhà khá lâu. Phân vân không biết nên mở cửa vào hay tiếp tục đi. Tâm trạng nhục nhã đã ngui ngoai từ lúc nghe tiếng chim lạ hót, giờ đây, tràn ngập trở lại. Ông không biết phải làm gì, đối phó ra sao với bà vợ béo phì và nóng nảy không kiểm soát được những hành động thô bạo.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.