ngày 19 tháng 12 năm 2025, Việt Nam làm lễ khởi công sân vận động Trống Đồng Đông Sơn ở Hà Nội, với sức chứa 135,000 chỗ ngồi, do tập đoàn Vingroup đứng ra xây dựng. Ảnh Youtube.
-- TRUMP: Mỹ sẽ vào lãnh thổ Mexico tiêu diệt trùm ma túy.
-- Venezuela nhượng bộ: Thả tù chính trị, Trump nói hủy oanh kích đợt II.
-- Hoa kỳ chặn tàu dầu thứ năm – nắm toàn quyền phân phối dầu Venezuela.
-- Iran: Dân Xuống Đường Biểu Tình rầm rộ dù nhà nước cắt Internet.
-- Thượng Viện muốn giữ tay Trump ở Venezuela.
-- Trump: sẽ gặp Machado và sẽ “vinh dự” nhận Giải Hòa Bình từ bà.
-- Nga dùng hỏa tiễn siêu thanh mới, Kyiv thiệt hại nặng.
-- Hạ Viện thông qua gia hạn trợ cấp y tế, dẫu khó thành luật.
-- Hạ Viện phê chuẩn gói chi tiêu, tránh đóng cửa chính phủ vào cuối tháng.
-- Năm tiểu bang kiện Trump vì cắt trợ cấp cho dân nghèo.
-- Các hãng dầu lớn tranh quyền xuất cảng ở Venezuela.
-- Giáo hoàng lên án “cơn sốt chiến tranh,” kêu gọi tôn trọng ý dân Venezuela.
-- Tổng thống Đức: Mỹ làm rạn nứt trật tự thế giới.
-- Portland: cảnh sát biên phòng nổ súng vào xe di dân, hai người bị thương.
-- Luật chích ngừa học đường: mỗi tiểu bang một kiểu.
-- Việc làm tăng chậm, công nhân vẫn khó thở.
-- Avelo ngưng chở di dân, đóng căn cứ Arizona.
-- NASA cho phi hành đoàn về sớm vì sức khỏe.
-- Kinh tế Việt Nam phát triển nhanh nhưng không vững.
TRUMP: Mỹ sẽ vào lãnh thổ Mexico tiêu diệt trùm ma túy
WASHINGTON DC – Tổng thống Donald Trump hôm Thứ Năm tuyên bố Hoa Kỳ sẽ mở các cuộc hành quân đường bộ trực tiếp vào lãnh thổ Mexico nhằm tiêu diệt các tổ chức ma túy, sau nhiều tháng không kích các tuyến buôn lậu ngoài Thái Bình Dương và Caribe.
Trong cuộc phỏng vấn Sean Hannity trên Fox News, Trump nói thẳng: “Chúng ta sẽ bắt đầu đánh lên bộ với các cartel. Chúng đang điều hành Mexico.” Ông không nêu thời điểm hay quy mô, nhưng cho thấy quyết tâm cao.
Tuyên bố này được đưa ra chỉ ít ngày sau chiến dịch biệt kích Delta Force bắt giữ Nicolás Maduro tại Caracas, đánh dấu việc chiến dịch quân sự của Trump mở rộng từ Nam Mỹ sang Mexico – đồng minh thương mại lớn nhất của Hoa Kỳ, đồng thời là nguồn chính của fentanyl gây chết hơn 100.000 người Mỹ mỗi năm.
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum phản đối gay gắt, cảnh báo mọi hành động quân sự sẽ bị xem là xâm lược và đề nghị sửa Hiến pháp để tăng cường bảo vệ chủ quyền.
Hai cartel lớn nhất – Sinaloa và Jalisco New Generation – hiện kiểm soát nhiều khu vực tại Mexico, với hơn 30.000 vụ giết người trong năm qua. Tháng 2-2025, Trump xếp sáu băng đảng Mexico vào danh sách “tổ chức khủng bố ngoại quốc”, gây căng thẳng ngoại giao nghiêm trọng.
Từ tháng 9-2025, các cuộc không kích ngoài khơi đã tiêu diệt hơn 100 nghi phạm. Tháng 12-2025, Trump gọi fentanyl là “vũ khí hủy diệt hàng loạt”. Hiện chưa rõ ông sẽ xin Quốc Hội phê chuẩn hay hành động theo tiền lệ hành pháp.
Nếu xảy ra, đây sẽ là bước can thiệp quân sự táo bạo nhất của Hoa Kỳ vào lãnh thổ một đồng minh kể từ thế kỷ 19.
Venezuela nhượng bộ: Thả tù chính trị, Trump nói hủy oanh kích đợt II.
Thứ Sáu, Tổng thống Donald Trump nói hủy bỏ đợt tấn công quân sự thứ nhì dự kiến vào Venezuela, vì Caracas đã có những cử chỉ cụ thể “hợp tác tốt” với Hoa Kỳ nhằm hạ nhiệt căng thẳng khu vực.
Trên mạng Truth Social, ông viết chính quyền lâm thời Venezuela bắt đầu phóng thích “một số lớn” tù nhân chính trị — một dấu hiệu tìm kiếm hòa bình mà ông gọi là “quan trọng và khôn ngoan.” Dù vậy, hải quân Mỹ vẫn giữ thế hiện diện ngoài khơi Caracas để bảo đảm an ninh hàng hải.
Hôm Thứ Năm tại thủ đô Venezuela, chính quyền lâm thời mở cửa một số nhà giam, thả các nhà đối lập, hoạt động viên và ký giả — cả nội địa lẫn ngoại quốc — chỉ chưa đầy tuần sau vụ Nicolás Maduro cùng phu nhân bị đặc nhiệm Mỹ bắt giữ đưa về xét xử tội liên quan buôn lậu ma túy. Phía Caracas gọi đây là bước đi “tìm kiếm hòa bình” trong giai đoạn đầy nhạy cảm.
Trong số được tự do có Biagio Pilieri và Enrique Márquez — hai lãnh tụ đối lập từng tranh cử năm 2024 — cùng năm công dân Tây Ban Nha, trong đó có một luật sư nhân quyền mang song tịch. Trước các nhà giam, thân nhân tụ tập chờ đợi; khi người nhà bước ra, tiếng khóc xen lẫn tiếng hô “Tự do!” vang vọng.
Ông Trump xác nhận việc thả người diễn ra theo yêu cầu Washington, đồng thời hé lộ hai bên đang phối hợp tái thiết hạ tầng dầu khí Venezuela. Song các tổ chức nhân quyền như Foro Penal vẫn tỏ thái độ dè dặt: cuối năm 2025, Venezuela còn tới 863 tù chính trị; việc phóng thích thường chỉ mang tính tạm thời mỗi khi áp lực quốc tế gia tăng, rồi các vụ bắt bớ lại âm thầm tái diễn.
Hoa kỳ chặn tàu dầu thứ năm – nắm toàn quyền phân phối dầu Venezuela
CARIBÊ – Rạng sáng nay, lực lượng Thủy quân Lục chiến và Hải quân Hoa Kỳ đổ bộ chặn đứng chiếc tàu chở dầu Olina ngoài khơi Caribe, đánh dấu con tàu thứ năm bị tịch thu trong chiến dịch kiểm soát toàn diện nguồn dầu mỏ Venezuela.
Cuộc hành quân trước bình minh diễn ra giữa lúc đội hình Mỹ dày đặc ngoài khơi nhiều tháng qua. Bộ Tư lệnh Nam Mỹ tuyên bố thẳng: "Không còn nơi trú ẩn an toàn cho bọn tội phạm" khi xác nhận vụ bắt giữ.
Chiếc Olina nằm trong danh sách cấm vận, thuộc chiến dịch lớn của Tổng thống Donald Trump nhằm nắm toàn quyền phân phối dầu Venezuela trên toàn cầu, sau vụ đặc nhiệm Mỹ lật đổ Tổng thống Nicolás Maduro trong cuộc đột kích đêm Caracas gây chấn động thế giới.
Tại Tòa Bạch Ốc hôm nay, ông Trump tiếp các ông trùm dầu lửa, nhắm ký hợp đồng 100 tỷ đô la đầu tư nhằm phục hồi khả năng khai thác toàn bộ trữ lượng dầu khổng lồ của Venezuela – nước sở hữu mỏ dầu lớn nhất Tây bán cầu. Washington muốn biến quốc gia Nam Mỹ thành "cỗ máy dầu lửa" cho Hoa Kỳ, dùng nguồn thu tái thiết đất nước dưới sự giám sát trực tiếp.
Chính quyền lâm thời Venezuela xác nhận các tàu này chở dầu thô quốc gia, nay thuộc quyền quản lý Washington. "Mọi nguồn thu dầu mỏ sẽ dùng tái thiết đất nước, không rơi vào tay bọn buôn lậu quốc tế," họ nhấn mạnh.
Phản ứng quốc tế theo sau vụ chặn tàu thứ năm: Nga cáo buộc Mỹ "cướp bóc tài nguyên," Iran đe trả đũa phong tỏa Hormuz, Trung Quốc triệu đại sứ Mỹ đòi thả tàu. Tại New York, giá dầu WTI vọt 4% lên 82 đô la/thùng, phản ánh kỳ vọng nguồn cung Venezuela sớm trở lại dưới kiểm soát Washington.
-- Iran: Dân Xuống Đường Biểu Tình rầm rộ dù nhà nước cắt Internet.
Từ đêm Thứ Năm rạng sáng Thứ Sáu, làn sóng biểu tình lan rộng khắp Iran, kể cả thủ đô Tehran, hưởng ứng lời kêu gọi của cựu Thái tử Reza Pahlavi hiện sống lưu vong. Dân chúng tràn xuống đường hô vang “Đả đảo độc tài!” “Đả đảo Cộng hòa Hồi giáo!” bất chấp mối đe dọa đàn áp ngày càng khốc liệt.
Những hình ảnh hiếm hoi lọt lưới trước khi Internet và liên lạc quốc tế bị cắt đứt hoàn toàn cho thấy đám đông tụ tập quanh các đống lửa, vừa hô khẩu hiệu chống chế độ Hồi giáo vừa đốt xe buýt, ga tàu điện ngầm, thậm chí xe cứu hỏa. Đường phố ngổn ngang rác rưởi, mảnh kính vỡ và đá gạch vương vãi.
Đến sáng Thứ Sáu, truyền hình nhà nước Tehran lần đầu lên tiếng, cáo buộc “các phần tử khủng bố do Mỹ và Israel giật dây” đã phóng hỏa phương tiện công cộng; đồng thời thừa nhận “có thương vong” nhưng không tiết lộ con số cụ thể.
Phẫn nộ bắt đầu từ kinh tế sụp đổ: phải tới 1,4 triệu Rial mới đổi được 1 đô la Mỹ. Các tổ chức nhân quyền quốc tế ghi nhận ít nhất 42 người thiệt mạng và hơn 2.270 bị bắt qua những vụ đụng độ đẫm máu. Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, 86 tuổi, xuất hiện trên truyền hình tuyên bố đám đông biểu tình “tự phá hoại đường phố đất nước để làm vừa lòng tổng thống một nước khác” — ám chỉ ông Trump — và cảnh cáo sẽ đàn áp không khoan nhượng.
Ông Trump nhận định Khamenei đang tìm đường thoát thân vì tình thế quá cùng quẫn; đồng thời khẳng định Hoa Kỳ không thể khoanh tay đứng nhìn: “Nếu chúng dám nổ súng sát hại người biểu tình ôn hòa, chúng sẽ phải đối diện địa ngục với cái giá vô cùng đắt đỏ.”
Thượng Viện muốn chặn tay Trump ở Venezuela
Hôm Thứ Năm tại Washington, Thượng Viện Hoa Kỳ bỏ phiếu 52-47 mở đường cho nghị quyết buộc Tổng thống Trump phải xin phép Quốc Hội trước khi tiếp tục hành động quân sự tại Venezuela. Đây là lời cảnh cáo hiếm hoi từ lưỡng đảng gửi tới Tòa Bạch Ốc, chỉ vài ngày sau vụ đặc nhiệm Mỹ bất ngờ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro cùng phu nhân tại Caracas.
Ngoài toàn khối Dân chủ, có thêm năm thượng nghị sĩ Cộng hòa đứng về phía ủng hộ. Đây mới chỉ là bước đầu cho phép đem nghị quyết ra tranh luận tuần tới; văn kiện chưa được thông qua cuối cùng, Hạ Viện có thể bác bỏ, và ông Trump vẫn nắm quyền phủ quyết. Dù vậy, nhiều thượng nghị sĩ nhấn mạnh việc này cần thiết vì lo ngại Hoa Kỳ sa lầy vào Venezuela — nhất là sau khi ông Trump tuyên bố Mỹ có thể “điều hành” quốc gia Nam Mỹ này nhiều năm, thậm chí coi đó làm tiền lệ cho những nơi như Greenland.
Phe ủng hộ nhắc lại nguyên tắc Hiến pháp: chỉ Quốc Hội mới có quyền tuyên chiến. Theo luật 1973, tổng thống phải báo cáo trong 48 giờ sau khi triển khai quân đội và chấm dứt giao tranh trong 60-90 ngày nếu thiếu sự chuẩn thuận của lập pháp.
Ngay sau cuộc biểu quyết, ông Trump công kích dữ dội năm thượng nghị sĩ Cộng hòa chống ông — Josh Hawley, Todd Young, Lisa Murkowski, Susan Collins và Rand Paul — gọi nghị quyết là hành động “suy yếu an ninh quốc gia” và hứa sẽ phủ quyết nếu văn kiện tới tay mình.
Trump: “Rất vinh dự” nếu chung giải Nobel với Machado
Hôm Thứ Năm, trong cuộc phỏng vấn với Fox News, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ xem đó là “một vinh dự lớn lao” nếu được chia sẻ Giải Nobel Hòa bình với bà María Corina Machado — lãnh tụ đối lập Venezuela vừa đoạt giải năm 2025 và công khai bày tỏ ý định “chia sẻ” danh hiệu này với ông.
Bà Machado dự kiến sang Washington tuần tới, và ông Trump cho biết mong được tiếp đón tiếp bà trực tiếp. Trước đó, khi nhận giải tại Na Uy, bà đã ca ngợi vai trò của ông Trump trong việc giúp Venezuela thoát khỏi ách độc tài, đồng thời tuyên bố muốn dành vinh dự này cho ông.
Trên thực tế, giải Nobel không có quy định cho phép chuyển giao hay chia sẻ phần thưởng; mọi lời “chia sẻ” chỉ mang ý nghĩa tinh thần. Khi được hỏi về ý định của bà Machado, ông Trump đáp rằng ông đã nghe và coi đây là một sự vinh dự lớn. Nhân dịp này, ông nhắc lại sự bất mãn lâu nay với Ủy ban Nobel, cho rằng mình đã “ngăn chặn tám cuộc chiến” mà vẫn bị bỏ qua, đồng thời chỉ trích tiến trình trao giải.
Phía Ủy ban Nobel Na Uy lên tiếng rằng việc trao giải chỉ dựa trên di chúc Alfred Nobel, không chịu ảnh hưởng chính trị; mọi hình thức “chia sẻ” chỉ mang tính biểu tượng.
Nga dùng hỏa tiễn siêu thanh mới đánh Ukraine, Kyiv thiệt hại nặng
Hôm Thứ Sáu, Nga thông báo đã triển khai hỏa tiễn siêu thanh Oreshnik mới cùng drone và phi đạn tầm xa tấn công Ukraine suốt đêm. Kyiv báo cáo ít nhất bốn người thiệt mạng, hơn 22 bị thương; nhiều khu dân cư và hạ tầng thiết yếu trúng đích.
Moscow nói đây là trả đũa vụ Ukraine dùng drone tấn công nơi ở ông Putin tháng trước — cáo buộc mà cả Kyiv lẫn Washington đều bác bỏ. Nga không tiết lộ vị trí cụ thể Oreshnik đánh trúng, nhưng báo chí Moscow cho rằng mục tiêu là kho khí đốt ngầm lớn tại Lviv, miền Tây Ukraine.
Không quân Ukraine xác nhận Nga phóng tổng cộng 242 drone và 36 hỏa tiễn; phòng không bắn hạ phần lớn nhưng nhiều quả vẫn lọt lưới. Thị trưởng Lviv cho hay một hỏa tiễn đạn đạo tốc độ 13.000 km/giờ đã phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu. Oreshnik — loại hỏa tiễn Nga thử nghiệm từ cuối 2024 — được ông Putin quảng cáo là gần như không thể đánh chặn và có thể mang đầu đạn hạt nhân.
Ngoại trưởng Ukraine cảnh báo việc Nga dùng loại vũ khí này gần biên giới Liên Âu và NATO là mối đe dọa lớn cho an ninh châu lục. Cuộc tấn công diễn ra vài giờ sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskyy báo động Nga chuẩn bị đợt tấn công lớn, lợi dụng thời tiết giá lạnh làm khó khăn thêm cho phòng thủ.
Hạ Viện thông qua gia hạn trợ cấp y tế dẫu khó thành luật
Hôm Thứ Năm, Hạ Viện Hoa Kỳ biểu quyết 230-196 thông qua dự luật khôi phục trợ cấp bảo hiểm y tế Obamacare đã hết hạn từ năm ngoái — toàn bộ Dân chủ và 17 nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ.
Dự luật đề xướng gia hạn trợ cấp trong ba năm, giúp hàng triệu người thu nhập thấp mua bảo hiểm giá rẻ hơn. Tuy nhiên ai cũng biết cơ hội thành luật gần như bằng con số không, vì Thượng Viện do Cộng hòa kiểm soát đã bác bỏ và đa số thượng nghị sĩ đảng này vẫn gay gắt chống Obamacare.
Khối Dân chủ vẫn ép biểu quyết để làm rõ lập trường từng nghị sĩ trước cử tri năm bầu cử. Thủ lãnh Hakeem Jeffries (New York) nhấn mạnh chi phí y tế leo thang đang đè nặng đời sống dân chúng; Quốc Hội không thể làm ngơ.
Một số Cộng hòa bỏ phiếu thuận nói họ không ủng hộ gia hạn ba năm mà muốn gây áp lực để Thượng Viện tìm giải pháp ngắn hơn kèm siết gian lận. Nghị sĩ Mike Lawler (New York) giải thích vậy. Nội bộ Cộng hòa vẫn chia rẽ sâu sắc quanh phá thai và ngân sách liên bang.
Trong lúc Quốc Hội giằng co, hàng triệu người hưởng trợ cấp Obamacare đối mặt phí bảo hiểm vọt cao nếu thiếu giải pháp kịp thời.
Hạ Viện thông qua ngân sách chi tiêu, tránh đóng cửa chính phủ cuối tháng.
Hạ Viện Hoa Kỳ biểu quyết áp đảo 397-28 thông qua gói ngân sách tạm thời 180 tỷ đô la, giúp chính phủ liên bang duy trì hoạt động tới cuối tháng Giêng, tránh nguy cơ tê liệt.
Con số này cấp ngân khoản cho Bộ Tư pháp, Bộ Thương mại… đồng thời bác đề nghị Tổng thống Trump cắt giảm mạnh nhiều chương trình liên bang. Trong 28 phiếu chống có 22 Cộng hòa và 6 Dân chủ.
Chủ tịch Ủy ban Chuẩn chi Hạ Viện Tom Cole khẳng định tinh thần lưỡng đảng đã giúp đạt đồng thuận — “con đường đúng đắn.” Quốc hội giữ nguyên ngân sách Quỹ Khoa học Quốc gia thay vì cắt 57% như đề xuất; nhiều cơ quan khác chỉ giảm nhẹ hoặc đóng băng.
Dự luật chuyển đến Thượng Viện; Tòa Bạch Ốc cho biết ông Trump sẽ ký nếu được thông qua. Quốc hội vẫn phải giải quyết sáu dự luật chi tiêu khác — trong đó ngân sách Bộ Nội an và Y tế Nhân sinh được coi là khó nhất.
Giới quan sát nhận định sự việc này tránh lặp lại cảnh đóng cửa chính phủ mùa thu năm ngoái, đồng thời cho thấy lập pháp đang trở lại tiến trình ngân sách thường lệ thay vì các biện pháp tạm bợ gây tranh cãi.
Năm tiểu bang kiện chính quyền Trump vì cắt tiền trợ giúp dân nghèo
Hôm Thứ Năm, năm tiểu bang California, Colorado, Minnesota, Illinois và New York nộp đơn kiện chính quyền Trump tại Tòa Liên bang Nam New York, sau khi Washington đóng băng hàng tỷ đô la trợ cấp chống nghèo đã được Quốc hội phê chuẩn trước đó.
Nguyên đơn yêu cầu tòa buộc liên bang giải tỏa lệnh đóng băng và chuyển tiền ngay lập tức, cho rằng hành động này trái Hiến pháp và gây thiệt hại trực tiếp cho gia đình khó khăn. Bộ Y tế Nhân sinh đã ngưng ba chương trình lớn: Quỹ Trợ cấp Trẻ em, Trợ giúp Tạm thời Gia đình Khốn khó, và Khối Dịch vụ Xã hội.
Bộ trưởng Tư pháp New York Letitia James dẫn đầu vụ kiện, cáo buộc Trump “đẩy người nghèo ra đường.” Phía liên bang phản bác: Bộ trưởng Robert F. Kennedy Jr. nói tiền bị cắt không vì các tiểu bang Dân chủ mà do thiếu kế hoạch ngăn gian lận cụ thể. “Không kế hoạch thì không tiền; có kế hoạch sẽ trả lại.”
California cho biết gần nửa trong 10 tỷ đô la bị giữ là của tiểu bang. Giới chức tiểu bang lo ngại yêu cầu giao nộp hồ sơ khổng lồ — kể cả tên tuổi, số an sinh xã hội người nhận — trong thời hạn quá ngắn.
Các hãng dầu lớn tranh quyền xuất cảng dầu ở Venezuela
Theo Reuters, Chevron, Vitol và Trafigura đang ráo riết vận động Washington để giành hợp đồng xuất cảng dầu thô Venezuela sau khi ông Trump tuyên bố Mỹ nắm toàn quyền kiểm soát nguồn thu dầu mỏ quốc gia Nam Mỹ này “vô thời hạn.”
Venezuela hiện tồn kho 50 triệu thùng dầu tích lũy qua thời kỳ cấm vận. Washington muốn trực tiếp quản lý bán dầu và dòng tiền để “ổn định Venezuela” và tái cấu trúc ngành dầu khí.
Chevron — hãng duy nhất còn hoạt động tại Venezuela — có lợi thế, nhưng nay phải cạnh tranh với Vitol và Trafigura cũng được bật đèn xanh. PDVSA, công ty dầu quốc doanh, muốn lôi kéo đối tác cũ mới để trả nợ, tăng sản lượng, bán dầu giá tốt hơn.
Giới phân tích hoài nghi: cơ sở hạ tầng dầu khí Venezuela xuống cấp trầm trọng, chính trị bất ổn khiến đầu tư dài hạn đầy rủi ro.
Giáo hoàng lên án “cơn sốt chiến tranh,” kêu gọi tôn trọng ý dân Venezuela
Tại Vatican hôm Thứ Sáu, Đức Giáo hoàng Leo — trong bài diễn văn ngoại giao thường niên đầu tiên — phê phán mạnh mẽ khuynh hướng thế giới ngày càng chuộng chiến tranh thay đối thoại. Giọng điệu cứng rắn hiếm thấy kể từ khi ngài được bầu tháng Năm năm ngoái.
Ngài nói các tổ chức quốc tế quá yếu trước xung đột lan rộng; ngoại giao thương lượng bị vũ lực thay thế. Chiến tranh đang “thịnh hành trở lại,” tinh thần hiếu chiến lan tràn toàn cầu.
Nhắc Venezuela sau vụ ông Maduro bị bắt, Đức Giáo hoàng kêu gọi tôn trọng ý nguyện dân chúng, bảo vệ nhân quyền trong giai đoạn tới. Bài diễn văn 40 phút còn lên án phá thai, trợ tử, mang thai hộ; cảnh báo tự do ngôn luận bị thu hẹp ở Tây phương và kỳ thị Kitô hữu âm thầm tại Âu-Mỹ.
Tổng thống Đức: Hoa Kỳ làm rạn nứt trật tự thế giới
Tại hội nghị Berlin hôm Thứ Năm, Tổng thống Frank-Walter Steinmeier chỉ trích gay gắt chính sách đối ngoại của ông Trump, cảnh báo nếu không chặn kịp, trật tự thế giới sẽ sụp đổ thành “ổ cướp” hành xử theo luật rừng: mạnh được yếu thua.
Ông nói dân chủ toàn cầu bị tấn công nghiêm trọng hơn bao giờ hết, ám chỉ vụ lật đổ Maduro như dấu hiệu Washington rời xa giá trị tự mình xây dựng sau Thế chiến II. Nga sáp nhập Crimea rồi gây chiến Ukraine là bước ngoặt; nhưng hành động của Mỹ còn nguy hiểm hơn vì từ chính nước bảo trợ trật tự quốc tế.
Thăm dò ARD: 76% người Đức không còn coi Mỹ là đồng minh đáng tin; chỉ 15% tin tưởng — mức thấp kỷ lục. Gần ba phần tư vẫn tin Pháp và Anh; đa số lo an ninh Âu châu và nghi ngờ NATO có thể dựa vào Mỹ.
Portland, Oregon: hải quan biên phòng nổ súng vào xe di dân, hai người bị thương
Chiều Thứ Năm tại khu Hazelwood đông Portland, nhân viên Hải quan Biên phòng (CBP) nổ súng vào SUV nghi chở di dân lậu Venezuela liên quan băng đảng Tren de Aragua. Hai người — một nam một nữ — trúng đạn, được đưa viện cấp cứu; tình trạng chưa rõ.
Theo Bộ Nội an, CBP chặn xe truy tìm đối tượng cư trú bất hợp pháp. Sau khi xưng danh, tài xế lao xe về phía họ khiến nhân viên “lo sợ tính mạng” nổ súng tự vệ; xe bỏ chạy. Sáu phút sau, cách đó ba dặm, cảnh sát Portland phát hiện hai nạn nhân — xác nhận liên quan vụ nổ súng ban đầu.
FBI điều tra, cảnh sát địa phương hỗ trợ hạn chế. Thống đốc Tina Kotek và thị trưởng Keith Wilson lên án bạo lực, đòi minh bạch; yêu cầu ICE ngưng hoạt động Portland tới khi có kết quả. Portland đã nhiều tháng biểu tình chống siết di trú của Trump.
Luật chích ngừa học đường có nguy cơ mỗi tiểu bang một kiểu
Thay đổi mới của Bộ Y tế dưới Bộ trưởng Robert F. Kennedy Jr. gây lo ngại về quy định chích ngừa học đường, khi danh sách thuốc chủng từ 17 mũi giảm còn 11.
Các tiểu bang thường dựa hướng dẫn CDC; nay vaccine bị chính trị hóa, nhiều nơi có thể tự quyết. Chuyên gia sợ một số bang nới lỏng hoặc bỏ quy định bắt buộc.
Sởi, ho gà, uốn ván vẫn giữ; COVID-19, rotavirus chuyển “tự quyết bác sĩ-gia đình.” HPV giảm một mũi. Florida tính bỏ toàn bộ quy định; California, Washington lập liên minh giữ tiêu chuẩn cũ.
Tỷ lệ chích ngừa trẻ em dưới mức an toàn; bệnh truyền nhiễm không phân ranh giới bang — mỗi nơi một kiểu sẽ gây hậu quả lan rộng.
Việc làm tăng chậm, công nhân vẫn chưa dễ thở
Bộ Lao động Mỹ hôm Thứ Sáu báo cáo Tháng Chạp chỉ tạo 50.000 việc làm mới — thấp hơn dự đoán, cho thấy đà tuyển dụng 2025 yếu giữa kinh tế bất định.
Thất nghiệp 4,4%, giảm nhẹ từ tháng trước; nhưng phúc trình cũ điều chỉnh xấu đi: Tháng Mười thực tế mất 173.000 việc, Tháng Mười Một chỉ thêm 56.000. Ăn uống, y tế, dịch vụ xã hội còn tuyển; bán lẻ tiếp tục sa thải.
Cả năm 2025 trung bình 50.000 việc/tháng — thấp hơn 2024 nhiều lần. Doanh nghiệp sa thải 1,2 triệu nhân viên — cao nhất từ 2020. Quỹ Dự trữ Liên bang hạ lãi suất ba lần cuối năm kích thích kinh tế. Chuyên gia dự đoán 2026 việc làm vẫn ì ạch, thất nghiệp có thể tăng.
Avelo ngưng chở di dân trục xuất, đóng căn cứ Arizona
Hãng Avelo Airlines hôm Thứ Năm loan báo chấm dứt hợp đồng bay chở di dân bị trục xuất cho Bộ Nội an, đóng căn cứ Mesa Gateway gần Phoenix từ 27-1 vì “không sinh lời lâu dài, chi phí phức tạp.”
Hợp đồng qua nhà thầu trung gian, doanh thu không ổn định. Mesa gặp biểu tình cộng đồng nhiều tháng. Tổ chức nhân quyền hoan nghênh; Bộ Nội an nói trục xuất tiếp tục với hãng khác, nhấn mạnh ưu tiên di dân lậu và tiền án.
NASA cho phi hành đoàn trạm không gian về sớm vì sức khỏe
NASA hôm Thứ Năm thông báo bốn phi hành gia Crew-11 trên Trạm Không gian Quốc tế sẽ về Trái Đất sớm hơn dự kiến sau khi một thành viên gặp vấn đề y tế ngày 7-1 — nay đã ổn định.
Phi hành đoàn gồm hai người Mỹ, một Nhật, một Nga; lên trạm từ tháng Tám, dự định ở tới tháng Hai. NASA nhấn mạnh không khẩn cấp, không do tai nạn hay điều kiện trạm. Tàu Crew Dragon đáp Thái Bình Dương nam California; đội y tế túc trực.
Đây là lần đầu lịch sử không gian Mỹ rút ngắn sứ mệnh vì lý do y tế cá nhân.
Kinh tế Việt Nam phát triển nhanh nhưng không vững
Theo The Economist, ngày 19 tháng 12 năm 2025, Việt Nam làm lễ khởi công sân vận động Trống Đồng Đông Sơn ở Hà Nội, với sức chứa 135,000 chỗ ngồi, do tập đoàn Vingroup đứng ra xây dựng. Công trình này được quảng cáo là có sức chứa lớn thứ nhì thế giới, nằm trong dự án thể thao–giải trí trị giá khoảng 35 tỉ MK, dự trù đến năm 2035 mới xong. Nhiều người gọi là “thời kỳ vươn lên của đất nước.”
Trống Đồng Đông Sơn chỉ là một trong hàng trăm dự án lớn được bật đèn xanh trong thời gian gần đây, từ các tuyến xa lộ chạy dọc sông Hồng phía Bắc, đường cao tốc nối Việt Nam với Cam Bốt, cho tới phi trường quốc tế mới gần Sài Gòn vừa đón chuyến bay đầu tiên.
Năm 2025, ngân sách chi tiêu cho hạ tầng của Việt Nam đã tăng 27%, lên khoảng 845 ngàn tỉ đồng, tương đương 32 tỉ MK, chiếm khoảng 7% tổng GDP quốc gia. Qua năm 2026, mức chi này còn dự trù tăng thêm hơn 30%. Nhờ xuất cảng tăng mạnh, kinh tế Việt Nam năm rồi đạt mức tăng khoảng 8%; chứng khoán cũng đi lên, một phần do Việt Nam sắp được xếp vào nhóm thị trường mới nổi.
Tuy vậy, phần lớn mức tăng này lại tập trung vào một số ít tập đoàn lớn, đặc biệt là nhóm ba công ty lớn của họ nhà "Vin" gồm Vingroup, Vinhomes và Vincom Retail. Nếu không có ba công ty này, thị trường chứng khoán coi như chẳng tăng được bao nhiêu.
Khi hạ tầng và mức tăng trưởng dựa quá nhiều vào vài doanh nghiệp quen mặt, chỉ cần họ gặp trục trặc—như việc Vingroup rút khỏi dự án đường sắt 67 tỉ MK vì không được nhà nước cho vay ưu đãi—thì nền kinh tế chung cũng dễ chao đảo.
Send comment
