- Trump Và Mamdani Gặp Nhau Trong Bầu Không Khí Hòa Nhã
- Sau Rạn Nứt Với Trump, DB Marjorie Taylor Greene Tuyên Bố Sẽ Từ Nhiệm
- TCPV Tạm Ngưng Phán Quyết Tòa Liên Bang Cấm Sử Dụng Bản Đồ Vẽ Lại của Địa Hạt Texas
- Bắc Carolina: Nổ Súng Tại Lễ Thắp Sáng Cây Giáng Sinh, 4 Người Bị Thương
- Bộ Giáo Dục Bị Tố Buộc Viên Chức Ký Thỏa Thuận Giữ Bí Mật Về Kế Hoạch Giải Thể Cơ Quan
- New Orleans: Mục Tiêu Tiếp Theo Trong Chiến Dịch Truy Quét Di Dân Của Chính Quyền Trump
- Washington Có Trường Hợp Đầu Tiên Tử Vong Do Bị Nhiễm Cúm Gia Cầm H5N5
- Thẩm Phán Liên Bang Chặn Đứng Kế Hoạch Cắt Viện Trợ Hàng Trăm Triệu MK Của Trump
- Chàng Trai 24 Tuổi Ghi Lại Những Câu Chuyện Bị Lãng Quên Trong “Địa Ngục Diệt Chủng”
- Việt Nam: Xuất Hiện Vết Nứt Gãy Dài Hơn 100m Trên Đèo Khánh Lê (Nối Đà Lạt - Nha Trang)
- Nghiên Cứu Quy Mô Lớn Bác Bỏ Cáo Buộc Fluoride Làm Giảm IQ Trẻ Em
- Nigeria: Hàng Trăm Học Sinh Trường Công Giáo Bị Bắt Cóc
- Việt Nam: Khởi Tố, Bắt Giam Nguyên Phó Cục Trưởng Cục An Toàn Thực Phẩm Vì Nhận Hối Lộ
- Thụy Sĩ: Chế Tạo Thành Công Robot Tí Hon Đưa Thuốc Đến Đúng Chỗ Cần Trị Trong Cơ Thể
***
Trump Và Mamdani Gặp Nhau Trong Bầu Không Khí Hòa Nhã
Tổng thống Donald Trump và thị trưởng đắc cử New York Zohran Mamdani đã có cuộc gặp kéo dài 45 phút tại Phòng Bầu dục vào chiều thứ Sáu (21/11), lần đầu tiên hai nhân vật vốn ở hai chiến tuyến chính trị đối nghịch ngồi lại với nhau kể từ sau cuộc bầu cử. Cuộc gặp vốn được nhiều người chờ đợi như một trận cuồng phong của những lời qua tiếng lại, cuối cùng lại diễn ra trong không khí hòa nhã đến bất ngờ.
Trump dành nhiều lời khen Mamdani, nói ông “rất lý trí” và cam kết sẽ “giúp ông ấy, không làm hại ông ấy.” Tổng thống còn đưa Mamdani đi tham quan Cánh Tây, bao gồm Phòng Nội Các và hành lang nơi trưng bày “Presidential Walk of Fame,” trước khi hai người chụp hình trước chân dung Tổng thống Franklin D. Roosevelt.
Về phần mình, Mamdani (từng gọi Trump là “kẻ độc tài” và thề sẽ đối đầu với Tổng thống) mô tả cuộc gặp là “có hiệu quả,” đồng thời bày tỏ mong muốn hợp tác để cải thiện đời sống người dân New York. Cả hai tránh trả lời các câu hỏi xoáy vào những bất đồng trước đây, từ chính sách di trú cho đến tranh cãi liên quan Israel.
Đối với Trump, sự hòa giải công khai giúp ông đứng cạnh một chính trị gia trẻ đang thu hút sự chú ý nhờ tập trung vào vấn đề chi phí sinh hoạt, một chủ đề đã giúp Đảng Dân Chủ thắng cử trong tháng này. Tòa Bạch Ốc xem đây là cơ hội để chứng minh GOP cũng đang cố gắng giải quyết gánh nặng vật giá.
Đối với Mamdani, chuyến thăm mang tính quyết định vì người dân New York đang lo Trump có thể khai triển lực lượng liên bang vào thành phố sau ngày 1 tháng 1. Cuộc gặp dường như đã tạm xoa dịu những lo ngại đó.
Một số DB Dân Chủ tỏ ra dè dặt nhưng hy vọng Mamdani đã giúp tránh các biện pháp trừng phạt nhắm vào thành phố. Ngược lại, một số đồng minh Cộng Hòa của Trump thất vọng vì ông không đối đầu mạnh hơn, đặc biệt sau những chỉ trích của Mamdani về Israel.
Đáng chú ý, Trump đã công khai bảo vệ Mamdani trước các câu hỏi hóc búa của giới truyền thông và thẳng thắn bác bỏ nhận định của đồng minh thân cận là DB Elise Stefanik khi bà gọi tân thị trưởng là “jihadist” (kẻ thánh chiến). Trump khẳng định: “Tôi đã gặp một người đàn ông rất lý trí; ông ấy thực sự muốn New York vĩ đại trở lại.”
Cuộc tiếp xúc ngày thứ Sáu được giới quan sát nhận định là bước tạm thời làm giảm tình hình căng thẳng giữa chính phủ liên bang và tân chính quyền thành phố New York, vốn được chờ mong sẽ đối đầu gay gắt trong những tháng tới.
Việc hòa giải có bền vững hay không, thời gian sẽ trả lời. Song cuộc hội kiến tại Tòa Bạch Ốc đã gởi đi một tín hiệu khả quan cho cư dân thành phố, những người đang mong mỏi một tương lai yên ổn hơn.
Sau Rạn Nứt Với Trump, DB Marjorie Taylor Greene Tuyên Bố Sẽ Từ Nhiệm
Nữ DB Cộng Hòa Marjorie Taylor Greene (Georgia) hôm thứ Sáu (21/11) tuyên bố sẽ rời Quốc Hội vào đầu năm 2026, với ngày làm việc cuối cùng là 5 tháng 1. Quyết định gây chú ý này được đưa ra sau nhiều tuần căng thẳng và bất đồng sâu sắc giữa bà với Tổng thống Donald Trump và giới lãnh đạo Đảng Cộng Hòa.
Trong thông cáo đăng trên mạng xã hội X, Greene phàn nàn rằng Hạ Viện đã bị “gạt ra ngoài lề,” cho rằng các dự luật về di trú và nhiều vấn đề khác mà bà đề nghị “nằm phủ bụi một xó,” trong khi lãnh đạo đảng từ chối giải quyết chi phí y tế leo thang. Bà mô tả Quốc Hội là “không hiệu quả” và “thiếu quyết tâm.”
Mâu thuẫn giữa Greene và Trump bùng nổ khi Tổng thống bất ngờ rút lại sự ủng hộ và công khai gọi Greene là “kẻ phản bội” (traitor) sau khi bà chỉ trích cách giải quyết vấn đề của Đảng Cộng hòa. Căng thẳng đặc biệt gia tăng liên quan đến nỗ lực của bà trong việc công bố hồ sơ Epstein (điều Tổng thống từng phản đối trước khi quay sang ủng hộ và ký luật công bố trong tuần này).
Greene viết rằng việc bà đứng lên bảo vệ “phụ nữ bị cưỡng hiếp và buôn bán tình dục từ năm 14 tuổi” không thể là lý do để bị Tổng thống đe dọa. Bà khẳng định giá trị bản thân “không được định nghĩa bởi một người đàn ông mà bởi Chúa,” và bà không muốn kéo gia đình lún sâu vào một cuộc đấu đá chính trị đầy thù hận từ chính vị Tổng thống mà bà từng hết lòng bảo vệ.
Uy tín chính trị của Greene sụt giảm rất mạnh trong sáu tuần qua, khi bà liên tục đối đầu lãnh đạo đảng và chỉ trích chính quyền Trump vì tập trung quá nhiều vào đối ngoại thay vì cải thiện đời sống người dân. Bà còn hợp tác với một nhóm DB Cộng Hòa và Dân Chủ để buộc Hạ Viện biểu quyết dự luật công bố hồ sơ Epstein (khiến nhiều đồng minh của Trump tức giận).
Chủ tịch GOP Georgia Josh McKoon gọi Greene là “chiến binh không biết mệt,” nhưng thừa nhận ông bất ngờ trước quyết định từ nhiệm. Việc Greene rời đi có thể khiến Đảng Cộng Hòa gặp khó khăn hơn trong việc duy trì thế đa số vốn đã rất sít sao tại Hạ Viện, và một cuộc bầu cử đặc biệt dự kiến sẽ được tổ chức theo luật Georgia.
Trong một bài đăng trên Truth Social, Trump chửi mắng Greene “trôi quá xa về phía cánh tả” và chỉ biết “phàn nàn.” Ông cho rằng bà giận dữ vì ông ngăn bà tranh cử Thượng Viện Georgia năm 2026.
Greene đáp lại rằng sự rạn nứt giữa bà với Trump là do bà trung thành với chương trình “Nước Mỹ Trên Hết.” Bà cảnh báo nếu bà bị loại bỏ để nhường chỗ cho “Neocons, Big Pharma, Big Tech và giới tài phiệt,” thì “nhiều người dân bình thường khác rồi đây cũng sẽ bị thay thế.”
Tối Cao Pháp Viện Tạm Ngưng Phán Quyết Liên Bang Về Bản Đồ Địa Hạt Texas
Tối Cao Pháp Viện hôm thứ Sáu (22/11) đã tạm thời dừng lại một phán quyết của tòa án liên bang, vốn kết luận rằng bản đồ địa hạt Quốc Hội năm 2026 do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy vẽ lại tại Texas có dấu hiệu phân biệt đối xử dựa trên sắc tộc. Lệnh do Thẩm phán Samuel Alito ký sẽ có hiệu lực trong vài ngày, trong lúc TCPV xem xét liệu bản đồ này có được sử dụng trong kỳ bầu cử giữa kỳ sắp tới hay không.
Quyết định của TCPV được ban hành chỉ một giờ sau khi chính quyền Texas khẩn cấp đề nghị TCPV can thiệp, nhằm tránh gây hoang mang cho cử tri trước kỳ bầu cử sơ bộ dự kiến tổ chức vào tháng Ba. Nhóm thẩm phán bảo thủ tại TCPV vẫn thường dùng lý do “quá sát ngày bầu cử” để ngăn các phán quyết của tòa cấp dưới trong các vụ kiện về phân chia địa hạt, như từng xảy ra tại Alabama và Louisiana.
Bản đồ mới được Texas thông qua vào mùa hè, theo yêu cầu của Tổng thống Trump, với mục tiêu củng cố thế đa số sít sao của Đảng Cộng Hòa tại Hạ Viện trong năm 2026. Kế hoạch này được thiết kế để mang lại thêm năm ghế cho Đảng Cộng Hòa. Tuy nhiên, hôm thứ Ba (18/11), một hội đồng thẩm phán liên bang tại El Paso đã ra phán quyết với tỷ số 2–1 cho rằng các nhóm dân quyền đại diện cử tri da đen và gốc Mỹ Latin rất có thể sẽ thắng kiện. Nếu phán quyết đó được giữ nguyên, tiểu bang Texas có thể buộc phải sử dụng lại bản đồ năm 2021 dựa trên dữ liệu dân số 2020.
Vụ kiện tại Texas là khởi đầu cho một cuộc chiến pháp lý toàn quốc về phân chia lại khu vực bầu cử (redistricting). Sau Texas, Missouri và North Carolina cũng chuẩn thuận các bản đồ mới giúp Đảng Cộng Hòa có thêm ghế, trong khi cử tri California thông qua một dự luật nhằm mang lại thêm năm ghế cho Đảng Dân Chủ. TCPV hiện cũng đang xem xét một vụ kiện khác từ Louisiana, có thể thu hẹp hơn nữa việc vẽ bản đồ địa hạt dựa trên sắc tộc theo Điều II của Luật Bầu Cử.
Bắc Carolina: Nổ Súng Tại Lễ Thắp Sáng Cây Giáng Sinh, 4 Người Bị Thương
Tối thứ Sáu (21/11), một lễ hội thường niên tại thành phố Concord, tiểu bang North Carolina, đã biến thành cảnh tượng hỗn loạn; tiếng súng bất ngờ vang lên ngay trong buổi thắp sáng cây Giáng sinh (Christmas tree), khiến bốn người bị thương. Theo thông cáo của thành phố, ba nạn nhân đang trong tình trạng nguy kịch và một nạn nhân đã ổn định.
Các viên chức cho biết nguyên nhân vụ nổ súng vẫn chưa được xác định. Sở Cảnh Sát Concord đang thu thập các đoạn video do người tham dự ghi lại và kêu gọi công chúng cung cấp mọi hình ảnh có liên quan. Hiện chưa có thông tin về can phạm hay động cơ.
Lễ thắp sáng cây Giáng Sinh năm nay là lần thứ 28 được Concord tổ chức, thu hút đông đảo các gia đình với các hoạt động như gặp gỡ Ông già Noel, xe tải nhỏ bán thức ăn, trình chiếu phim “The Grinch” và bắn pháo hoa. Những hình ảnh và clip lan truyền trên mạng xã hội cho thấy đám đông hoảng loạn bỏ chạy và hàng chục xe cấp cứu đổ về khu vực lễ hội.
Vụ nổ súng đặt ra nhiều lo ngại về an ninh tại các sự kiện cộng đồng trong mùa lễ hội. DB Mark Harris của North Carolina đăng trên mạng xã hội X rằng ông “cầu nguyện cho an toàn của lực lượng công lực, nhân viên cấp cứu và tất cả những người có mặt tại hiện trường.”
Giới chức Concord cho biết lực lượng cảnh sát điều tra đang gắng hết sức làm việc để xác định diễn biến chính xác của sự việc và truy tìm can phạm. Cộng đồng địa phương, vốn đang chuẩn bị bước vào không khí đón mùa lễ cuối năm, đang bị bao trùm bởi sự lo âu và mong chờ câu trả lời từ cơ quan hữu trách.
Bộ Giáo Dục Bị Tố Buộc Viên Chức Ký Thỏa Thuận Giữ Bí Mật Về Kế Hoạch Giải Thể Cơ Quan
Chính quyền Trump đang đẩy mạnh kế hoạch giải thể Bộ Giáo Dục và bị cáo buộc yêu cầu nhiều viên chức cấp cao ký thỏa thuận giữ bí mật (NDA) để bảo vệ các cuộc thảo luận nội bộ, theo bốn nguồn tin am hiểu sự việc. Đây là cách làm bất thường đối với một cơ quan không thuộc lĩnh vực an ninh quốc gia, làm dấy lên lo ngại về mức độ minh bạch của tiến trình cải tổ.
Trong tuần này, Bộ Trưởng Giáo Dục Linda McMahon công bố kế hoạch chuyển phần lớn nhân sự và chương trình của liên bang sang sáu cơ quan khác, bao gồm Bộ Lao Động và Bộ Y Tế và Nhân Sự Vụ (HHS). Tuy nhiên, thời điểm, lộ trình và chi tiết thực thi vẫn chưa được công bố cho công chúng, các tổ chức giáo dục và Quốc Hội, cơ quan giám sát và cấp ngân sách cho Bộ Giáo Dục.
Theo Reuters, các NDA áp dụng cho giám đốc và viên chức cấp cao nhằm ngăn họ tiết lộ thông tin ra bên ngoài. Vẫn chưa rõ NDA được áp dụng rộng đến mức nào hay đã từng được sử dụng tương tự trước đây hay chưa. Một viên chức cấp cao của Bộ Giáo Dục nói việc dùng NDA là “phù hợp thông lệ để bảo đảm quá trình thảo luận nội bộ giữa các cơ quan diễn ra suôn sẻ.”
Tại buổi họp báo ở Tòa Bạch Ốc, McMahon tuyên bố mục tiêu cuối cùng không phải là cắt bỏ sự hỗ trợ của liên bang, mà là “chấm dứt việc liên bang can thiệp quá sâu,” và trao quyền lại cho các tiểu bang. Tuy nhiên, kế hoạch này vấp phải sự phản đối dữ dội từ Đảng Dân chủ. TNS Patty Murray chỉ trích gay gắt rằng chính quyền “không minh bạch, không phối hợp, chỉ âm thầm tự làm,” và gọi đây là hành vi “phá hoại” chứ không phải cải tổ, khi mà Quốc Hội hoàn toàn bị gạt ra khỏi quá trình ra quyết định.
Một số nhân viên Bộ Giáo Dục đã bắt đầu làm việc tại Bộ Lao Động. Nhiều nhóm khác dự kiến chuyển hẳn sang Bộ Lao Động và các cơ quan liên bang khác từ tháng 1 năm 2026. Hiện tại, Bộ chưa có lịch trình cố định cho các đợt điều chuyển tiếp theo.
Trong tuần này, các viên chức Bộ Giáo Dục và Bộ Y Tế và Nhân Sự đã họp để bàn phương án tiếp nhận các chương trình hỗ trợ giáo dục đặc biệt, một phần quan trọng của tiến trình cải tổ quy mô lớn.
New Orleans: Mục Tiêu Tiếp Theo Trong Chiến Dịch Truy Quét Di Dân Của Chính Quyền Trump
Theo Reuters, chính quyền Tổng thống Trump đang chuẩn bị chuyển trọng tâm chiến dịch truy quét di dân sang thành phố New Orleans, biến nơi đây thành mục tiêu tiếp theo trong nỗ lực trục xuất quy mô lớn diễn ra từ mùa hè.
Một viên chức di trú đương nhiệm và hai cựu viên chức cho biết lực lượng Tuần Tra Biên Giới (Border Patrol) có thể bắt đầu hiện diện tại New Orleans ngay trong thứ Bảy. Hoạt động dự kiến kéo dài đến tháng 1 năm 2026, dù sẽ tạm giảm bớt đôi chút trong dịp Lễ Tạ Ơn và Giáng Sinh.
New Orleans, với khoảng 384,000 cư dân và do một thị trưởng Dân Chủ lãnh đạo, trở thành thành phố tiếp theo sau Los Angeles, Chicago và Washington, D.C. từng chứng kiến các đợt truy quét mạnh tay, gây ra làn sóng chỉ trích mạnh mẽ vì bắt giữ cả những người không có tiền án hình sự.
Đợt khai triển tại New Orleans diễn ra ngay sau chiến dịch tại Charlotte, North Carolina, dưới sự chỉ huy của Gregory Bovino. Mặc dù giới chức địa phương nói chiến dịch Charlotte đã kết thúc, Bộ Nội An khẳng định vẫn tiếp tục. Reuters trước đó cũng cho biết Bovino dự định đưa chiến dịch đến New Orleans.
Phát ngôn viên Bộ Nội An từ chối bình luận về bước đi tiếp theo tại Charlotte hoặc New Orleans. Trong khi đó, Giám đốc Sở Cảnh Sát New Orleans Anne Kirkpatrick tuyên bố bà hoan nghênh sự hiện diện của lực lượng Tuần Tra Biên Giới, nhưng sở cảnh sát sẽ không tham gia vào việc bắt giữ di dân.
Văn phòng Thị trưởng LaToya Cantrell hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận. Chiến dịch truy quét di dân diện rộng tiếp tục là nguồn căng thẳng giữa chính quyền liên bang và các thành phố do Đảng Dân Chủ lãnh đạo, trong bối cảnh nhiều chỉ trích cho rằng các biện pháp mạnh tay có thể gây sợ hãi trong cộng đồng di dân nhập cư hợp pháp lẫn không giấy tờ.
Washington Có Trường Hợp Đầu Tiên Tử Vong Do Bị Nhiễm Cúm Gia Cầm H5N5
Giới chức y tế tiểu bang Washington vừa xác nhận ca tử vong đầu tiên tại Hoa Kỳ do nhiễm chủng cúm gia cầm H5N5, một biến thể hiếm gặp và chưa từng được ghi nhận trên người trước đây. Nạn nhân là một người đàn ông cao niên mắc nhiều bệnh lý nền, cư trú tại quận Grays Harbor, cách Seattle khoảng 78 dặm về phía Tây Nam.
Theo Sở Y Tế Washington, người cao niên này có nuôi một đàn gia cầm ở sân sau, vốn đã tiếp xúc với chim hoang dã. Đây là ca cúm gia cầm đầu tiên tại Hoa Kỳ từ tháng 2 năm 2025. Các viên chức nhấn mạnh mức độ nguy hại đối với cộng đồng vẫn thấp và chưa có ca bệnh nào khác liên quan.
Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bệnh (CDC) cho biết hiện không có bằng chứng cho thấy vi khuẩn có thể lây từ người sang người. Những người từng tiếp xúc gần với nạn nhân đang được giám sát chặt chẽ và đến nay chưa ai có kết quả dương tính.
H5N5 khác biệt với chủng H5N1, loại vi khuẩn đã gây ra 70 ca nhiễm tại Hoa Kỳ trong năm 2024 và 2025, chủ yếu ở công nhân làm việc tại các trang trại bò sữa và gia cầm. Điểm khác biệt giữa H5N5 và H5N1 nằm ở loại protein giúp vi khuẩn thoát khỏi tế bào nhiễm bệnh để lây lan sang các tế bào khác. Dù vậy, giới chuyên môn không xem H5N5 là mối đe dọa lớn hơn H5N1.
Cúm gia cầm đã lan rộng trong các loài chim tại Hoa Kỳ từ tháng 1 năm 2022 và được phát hiện lần đầu trên bò sữa vào tháng 3 năm 2024. Vi khuẩn cũng có thể lây sang các loài động vật khác như heo, bò và mèo. Những người làm việc trong môi trường trang trại được khuyến cáo đặc biệt cẩn trọng vì cơ nguy lây nhiễm cao khi tiếp xúc gần với động vật bệnh.
Thẩm Phán Liên Bang Chặn Đứng Kế Hoạch Cắt Viện Trợ Hàng Trăm Triệu MK Của Trump
Hôm thứ Sáu (21/11), hai thẩm phán liên bang đã ban hành các phán quyết riêng biệt, tạm thời ngăn chính quyền Tổng thống Trump áp đặt các điều kiện mới nhằm cắt giảm hàng trăm triệu MK ngân sách từ Bộ Nội An (DHS) cấp cho nhiều thành phố lớn, bao gồm San Francisco, Los Angeles, New York và Boston.
Tại San Jose, Thẩm phán William Orrick ra lệnh bảo vệ hơn 350 triệu MK dành cho hơn hai chục thành phố và quận ở California, Washington và Arizona. Cùng ngày, tại Chicago, Thẩm phán Manish Shah cũng đưa ra quyết định tương tự đối với hơn 100 triệu MK của New York, Boston và các địa phương khác.
Cả hai thẩm phán cho rằng chính quyền Trump rất có thể đã vi phạm luật khi ban hành sắc lệnh buộc các thành phố phải chấm dứt các chương trình DEI và tuân theo các sắc lệnh khác của Tổng thống nếu muốn tiếp tục nhận ngân sách DHS. Riêng phán quyết của Orrick còn chặn điều kiện yêu cầu địa phương phải hỗ trợ thi hành luật di trú liên bang và ngưng cấp phúc lợi cho di dân lậu.
Theo Public Rights Project, tổ chức đại diện các nguyên đơn, những phán quyết này giúp bảo vệ các cộng đồng cần nguồn lực để chuẩn bị và phục hồi sau thiên tai. Các thành phố trong vụ kiện ngày 30 tháng 9, bao gồm San Francisco, Los Angeles và San Diego, cáo buộc Tòa Bạch Ốc biến ngân sách DHS và FEMA thành công cụ chính trị.
Các nguyên đơn đại diện khoảng 30 triệu dân, với hơn 350 triệu MK ngân sách bị đe dọa, nguồn tài trợ được dùng để thuê nhân viên cấp cứu, huấn luyện cứu nạn và chuẩn bị cho các sự kiện lớn như Super Bowl LX và World Cup 2026.
Một vụ kiện riêng của New York, Boston, Chicago và năm địa phương khác cũng được nộp ngày 20 tháng 10, tập trung vào điều kiện tài trợ liên quan đến DEI. Đơn kiện tiết lộ chính phủ liên bang từng đe dọa truy tố hình sự hoặc đòi lại tiền từ những nơi nhận tài trợ nhưng không tuân thủ sắc lệnh mới.
Gaza: Chàng Trai 24 Tuổi Ghi Lại Những Câu Chuyện Bị Lãng Quên Trong “Địa Ngục Diệt Chủng”
Giữa cảnh bom đạn dày đặc và nỗi thống khổ dai dẳng tại Gaza, một thanh niên 24 tuổi đã chọn cách chống chọi bằng việc viết lách. Wasim Said, liên tục phải di tản do chiến sự và thiếu thốn từ điện, nước đến nơi trú ẩn, đang hoàn thiện cuốn sách ”Witness to the Hellfire of Genocide” (xin tạm dịch: Nhân Chứng Của Lửa Địa Ngục Diệt Chủng), ghi lại những câu chuyện, ký ức và mất mát mà cậu quyết tâm không để bị lãng quên.
Trong cuộc phỏng vấn với Al Jazeera, Said cho biết cậu thường ngồi viết trong một chiếc lều trống trơn, không có điện, không có Internet và phải chịu đựng cái nóng thiêu đốt mùa hè lẫn giá lạnh khắc nghiệt mùa đông. “Các khu tị nạn và những chiếc lều đã trở thành một phần cuộc sống của chúng tôi,” Said nói. “Có chịu nổi hay không thì chúng tôi cũng phải tìm cách quen với nó.”
Mỗi chương sách của Said được đặt tên theo một người, một địa điểm hoặc một ký ức mà cậu sợ rằng sẽ biến mất nếu không được ghi lại. Một chương đặc biệt mang tên “Những Câu Chuyện Chưa Kể” viết về những người đã chết, bị chôn vùi mà không ai hay biết, cùng những giây phút cuối cùng đầy sợ hãi của họ. Said nhấn mạnh: “Tôi không cần sự thương hại… Tôi cần một độc giả có lương tâm chưa thối rữa. Tôi cần một độc giả sẽ không chỉ gấp sách lại, thở dài… rồi đi nhâm nhi cà phê.”
Gần 70,000 người Palestine đã thiệt mạng kể từ tháng 10 năm 2023 do các cuộc không kích, pháo kích, đói khát và bệnh tật. Khi mà cái chết trở thành điều “không thể tránh,” Said coi viết lách là một hình thức kháng cự, một cách để khẳng định rằng sự tồn tại của người dân Gaza sẽ không bị xóa nhòa.
“Giữa chết chóc và tuyệt vọng, tôi vẫn tin rằng viết lách có ý nghĩa,” Said nói. “Đây là tất cả những gì tôi có thể viết. Phần còn lại đang được viết bằng máu.” Cậu khẳng định sẽ tiếp tục viết miễn là còn sống, để hoàn thành cuốn sách, như một chứng tích của một thế hệ đang trải qua thảm kịch chưa từng có.
Việt Nam: Xuất Hiện Vết Nứt Gãy Dài Hơn 100m Trên Đèo Khánh Lê (Nối Đà Lạt - Nha Trang)
Chiều thứ Bảy (22/11), Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa cho biết mặt đường trên đèo Khánh Lê (quốc lộ 27C, tuyến nối Nha Trang – Đà Lạt) tiếp tục xuất hiện nhiều điểm sạt lở nghiêm trọng sau nhiều ngày mưa lớn. Một số đoạn bị đứt gãy hoàn toàn, trong đó có vết nứt kéo dài hơn 100 mét.
Vị trí hư hỏng lớn nhất nằm tại km36, thuộc thôn Bố Lang, xã Nam Khánh Vĩnh, cách khu vực sạt lở nghiêm trọng trước đó khoảng 8 km. Đèo đã bị phong tỏa để sửa chữa; chỉ xe chuyên dụng và phương tiện cứu nạn được phép di chuyển qua khu vực.
Trước khi xảy ra đợt hư hỏng lần này, đèo Khánh Lê đã có nhiều điểm sạt lở cũ chưa được giải quyết xong. Mưa lớn kéo dài khiến trên đường xuất hiện thêm 7 điểm sạt lở mới, có nơi mặt đường nứt rộng gần một nửa bề ngang. Tổng cộng, toàn bộ đèo đang có 10 chỗ sạt lở nặng. Tuy nhiên, mưa lớn liên tục hạn chế tầm nhìn và khiến máy móc cứu nạn chưa thể tiếp cận đầy đủ các vị trí đứt gãy.
Chỉ mới vài ngày trước, vào tối Chủ Nhật (16/11), một vụ sạt lở đá tại khu vực này khiến xe khách chở 32 người bị vùi lấp, làm 6 người tử vong và 19 người bị thương.
Nghiên Cứu Quy Mô Lớn Bác Bỏ Cáo Buộc Fluoride Làm Giảm IQ Trẻ Em
Một nghiên cứu kéo dài nhiều thập niên, công bố trên tạp chí Science Advances, kết luận rằng việc tiếp xúc với fluoride trong nước uống ở mức khuyến nghị không làm suy giảm trí tuệ trẻ em. Phát hiện này bác bỏ quan điểm của Bộ Trưởng Y Tế Robert F. Kennedy Jr. (lâu nay luôn cho rằng fluoride có thể gây hại cho sự phát triển não bộ).
Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu của 26,820 người dân Hoa Kỳ từ năm 1980 đến 2021. Các khoa học gia ước tính mức độ tiếp xúc fluoride của mỗi người từ khi còn là thai nhi đến hết lớp 12, rồi so sánh với thành tích học tập ở trung học và khả năng ghi nhớ ở độ tuổi 60.
Kết quả cho thấy trẻ em lớn lên với nguồn nước có fluoride theo mức khuyến nghị đạt điểm cao hơn một chút so với nhóm không tiếp xúc đủ fluoride. Khi trưởng thành, hai nhóm không có khác biệt đáng kể về trí nhớ, khả năng tập trung hay các kỹ năng trí tri khác.
Dù nghiên cứu không đưa ra nguyên nhân cụ thể, các chuyên gia suy đoán rằng sức khỏe răng miệng tốt hơn giúp trẻ ít phải nghỉ học, nhờ vậy kết quả học tập cải thiện. Nhóm tác giả nghiên cứu thừa nhận điểm kiểm tra chuẩn hóa không tương đương bài kiểm tra IQ, nhưng họ đang chuẩn bị công bố thêm dữ liệu từ một bộ mẫu có IQ theo dõi từ thập niên 1950.
Fluoride bắt đầu được bổ sung vào nước uống tại Hoa Kỳ từ năm 1945 nhằm ngăn ngừa sâu răng, căn bệnh mãn tính phổ biến nhất ở trẻ em. Hiện hơn 62% dân số Mỹ sử dụng nước có chứa fluoride khoảng 0.7 mg/lít.
Dù vậy, một số tiểu bang như Utah và Florida đã ban hành lệnh cấm fluoride trong nước máy công cộng vì lo ngại nguy hại tiềm ẩn. Nhà dịch tễ học David Savitz nhấn mạnh mọi đánh giá chính sách phải cân nhắc cả lợi ích lẫn nguy hại; tuy nhiên, “bằng chứng về lợi ích vẫn vượt trội so với lo ngại.”
Ông nói thêm: “Chúng ta chỉ sử dụng fluoride vì thật sự có lợi. Nếu không mang lại lợi ích, chúng ta đã không dùng.”
Nigeria: Hàng Trăm Học Sinh Trường Công Giáo Bị Bắt Cóc
Theo CBS News, hàng trăm học sinh và giáo viên tại một trường nội trú Công giáo ở bang Niger, miền tây bắc Nigeria, đã bị các tay súng bắt cóc rạng sáng thứ Sáu (21/11). Đây là vụ bắt cóc thứ hai chỉ trong vài ngày, nối tiếp vụ 25 nữ sinh bị bắt tại bang Kebbi lân cận hôm thứ Hai (17/11).
Vụ tấn công nhắm vào Trường St. Mary. Truyền thông địa phương ban đầu loan tin 52 học sinh bị bắt, nhưng Hội Kitô giáo Nigeria (CAN) xác nhận con số thực tế lên tới 303 học sinh và 12 giáo viên sau khi đã kiểm tra và điểm danh kỹ lưỡng. Theo cảnh sát, đây là trường trung học dành cho học sinh trong độ tuổi từ 12 đến 17.
Chính quyền bang Niger cho biết đã nhận cảnh báo về cơ nguy tấn công nhưng nhà trường vẫn mở cửa trở lại mà không xin phép, khiến học sinh và nhân viên lâm vào “nguy hiểm vốn có thể tránh được.”
Vụ bắt cóc diễn ra chỉ vài ngày sau vụ tấn công tương tự tại Maga, bang Kebbi, nơi 25 nữ sinh bị bắt đi, trong đó một em may mắn trốn thoát. Tổng thống Nigeria Bola Tinubu đã hoãn chuyến công du dự hội nghị G20 cuối tuần để tập trung chỉ đạo giải cứu.
Nigeria đang chịu áp lực gia tăng từ Washington sau khi Tổng thống Donald Trump cáo buộc chính phủ Abuja để mặc tình trạng bạo lực nhắm vào cộng đồng Kitô hữu. Trong một bài đăng gần đây, Trump đe dọa ngừng mọi viện trợ và thậm chí cân nhắc “can thiệp quân sự” để tiêu diệt “những kẻ khủng bố Hồi giáo.” Chính phủ Nigeria bác bỏ cáo buộc, khẳng định đất nước đề cao “sự bao dung và đa dạng tôn giáo.”
Từ tháng 10 năm 2025, Nigeria bị đưa vào danh sách “Quốc Gia Đáng Quan Ngại Đặc Biệt” về tự do tôn giáo. Reuters cho biết Tòa Bạch Ốc đang cân nhắc các biện pháp trừng phạt và tăng cường hợp tác chống khủng bố.
Hiện chưa có nhóm nào nhận trách nhiệm về hai vụ bắt cóc tại Niger và Kebbi. Các chuyên gia phân tích cho rằng các băng nhóm vũ trang (nhiều thành viên vốn từng là công nhân chăn nuôi gia súc) thường tấn công trường học, làng mạc và người đi đường để đòi tiền chuộc. Theo thống kê, ít nhất 1,500 học sinh đã bị bắt cóc trong khu vực hơn một thập niên qua, kể từ vụ Boko Haram bắt 276 nữ sinh Chibok.
Việt Nam: Khởi Tố, Bắt Giam Nguyên Phó Cục Trưởng Cục An Toàn Thực Phẩm Vì Nhận Hối Lộ
Hôm thứ Sáu (21/11), Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Bộ Công An cho biết đơn vị đang điều tra vụ án “Đưa hối lộ và Nhận hối lộ” xảy ra tại Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm thuộc Bộ Y Tế, cùng nhiều công ty liên quan ở Hà Nội và nhiều tỉnh, thành khác trên toàn quốc.
Trong quá trình mở rộng điều tra, dựa trên các tài liệu và chứng cứ thu thập được, ngày 21/11/2025, 14 người bị khởi tố. Trong số này, 8 người bị khởi tố về tội “Nhận hối lộ,” gồm các trường hợp bị bắt tạm giam và các trường hợp bị cấm rời khỏi nơi cư trú.
Ba người bị khởi tố và bắt tạm giam gồm:
- Đỗ Hữu Tuấn (nguyên Phó giám đốc Cơ quan An Toàn Thực Phẩm);
- Lê Mạnh Hùng (Trưởng phòng Quản Trị Sản Phẩm Thực Phẩm);
- Vũ Huy Long (Chuyên viên Phòng Quản Trị Sản Phẩm Thực Phẩm).
Năm người bị khởi tố và cấm đi khỏi nơi cư trú gồm:
- Nguyễn Thị Thu Quỳnh (Chuyên viên Phòng Giám Sát Ngộ Độc Thực Phẩm và Thông Tin Truyền Thông);
- Nguyễn Thị Yến (Phó Chánh Văn phòng Cơ quan An Toàn Thực Phẩm);
- Phạm Hoàng Giang (Chuyên viên Phòng Quản Trị Sản Phẩm Thực Phẩm);
- Trần Thị Hồng Nhung (Chuyên viên Phòng Quản Trị Sản Phẩm Thực Phẩm);
- Trần Thị Tuyết (Chuyên viên Phòng Quản trị tiêu chuẩn và kiểm nghiệm).
Trong cùng ngày, Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tối Cao đã chuẩn thuận toàn bộ các quyết định tố tụng nêu trên.
Thụy Sĩ: Chế Tạo Thành Công Robot Tí Hon Đưa Thuốc Đến Đúng Chỗ Cần Trị Trong Cơ Thể
Theo Washington Post, một nhóm khoa học gia Thụy Sĩ đã phát triển thành công loại robot siêu nhỏ có kích thước bằng hạt cát, có thể di chuyển trong mạch máu và vận chuyển thuốc đến đúng vị trí cần điều trị trong cơ thể. Công nghệ mới mở ra kỳ vọng giảm đáng kể các hiệu ứng phụ nghiêm trọng, yếu tố khiến nhiều loại thuốc thất bại trong thử nghiệm lâm sàng.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science bởi nhóm tại ETH Zurich. Robot, thực chất là một viên nang siêu nhỏ, được điều khiển bằng hệ thống nam châm mạnh đặt xung quanh cơ thể bệnh nhân. Cơ chế này cho phép điều khiển viên thuốc chạy trong mạch máu, thậm chí có thể chạy ngược dòng nếu cần. Các bác sĩ điều khiển viên nang bằng thiết bị tương tự tay cầm PlayStation.
Thử nghiệm trên heo (loài có hệ thống mạch máu khá giống với con người) cho kết quả khả quan; đồng thời các mô hình mạch máu bằng silicone dùng trong huấn luyện y khoa cũng cho thấy robot di chuyển chính xác và ổn định.
Viên nang được chế tạo từ các vật liệu an toàn, gồm kim loại tantalum (dùng làm chất tương phản X-quang), các hạt iron oxide nanoparticles có từ tính, và gelatin làm khung liên kết.
Giáo sư Bradley J. Nelson, tác giả nghiên cứu, cho biết đây mới chỉ là “bước khởi đầu” nhưng tiềm năng ứng dụng trong y khoa là “rất lớn.” Ông dự đoán công nghệ có thể bước vào thử nghiệm lâm sàng trong ba đến năm năm tới.
Giới khoa học đánh giá cao tiến bộ này. Giáo sư Howie Choset (Đại học Carnegie Mellon) nhận định đây là một trong những nghiên cứu “hứa hẹn nhất” trong lĩnh vực điều trị cần độ chính xác cao. Giáo sư Marc Miskin thuộc Đại học Pennsylvania cho biết: “Đây là công nghệ hiếm hoi hội tụ ba lĩnh vực khó nhất: robot học, y sinh học và công nghệ nano. Và họ đã làm được.”
Các chuyên gia kỳ vọng công nghệ sẽ thay đổi cách phát triển thuốc, giảm hiệu ứng phụ và nâng cao hiệu quả điều trị những bệnh nan y trong tương lai.


