Hôm nay,  

Tản Mạn Với ChatGPT / Ai Bên Tách Trà Cuối Tuần

10/12/202417:05:00(Xem: 10161)

 

TẢN MẠN VỚI ChatGPT / AI

BÊN TÁCH TRÀ CUỐI TUẦN

 

ChatGPT can make mistakes. Check important Info. 

ChatGPT có thể mắc lỗi. Kiểm tra thông tin quan trọng.

 

blank

 

NGÔ THẾ VINH

 

A Certain Smile _ Thay cho một

Thiệp Chúc Mừng Sinh Nhật Quan Nghè Nguyễn Duy Chính

 

 

KHÔNG HỌC Y KHOA NỮA: TS NGUYỄN DUY CHÍNH, Little Saigon, California  21.11.2024: Là một nhà sử học Việt Nam nghiêm túc, các trang viết của Anh ND Chính bao giờ cũng là một nỗ lực đi từ nguồn tài liệu gốc từ kho sử liệu Trung Hoa, do Anh rất giỏi chữ Hán – mà Anh tự học, nên Anh có thể đáp ứng được yêu cầu nghiêm khắc này. Và rồi nhân đọc một bài viết trên mạng, nói tới vai trò quan trọng bất ngờ của AI/ ChatGPT trong Y khoa, Anh ND Chính đã viết cho tôi và các Bạn – dĩ nhiên, ai cũng biết đó là một câu nói đùa, với một tiêu đề diễu cợt:

 

Thất nghiệp đến nơi rồi… Hãy học AI chứ đừng học Y khoa nữa.

Bác sĩ và ChatGPT cùng chẩn đoán bệnh, kết quả khiến nhóm nghiên cứu bất ngờ

 

 

VẪN CÒN THIẾU BÁC SĨ ĐỒNG QUÊ VÀ KHU VỰC NGHÈO KHÓ:

Biết là một câu nói đùa, nhưng tôi vẫn nghiêm chỉnh trả lời Anh ND Chính. Quan Nghè Nguyễn Duy Chính ơi, ngày ấy còn khá xa, do các cơ sở y tế hiện nay vẫn còn thiếu BS, đặc biệt vùng quê, khu vực không được phục vụ chăm sóc đúng mức (underserved areas). Cũng nhân đấy, lần đầu tiên tôi bắt đầu có vài thử nghiệm với AI / ChatGPT không phải là mới, vì ra mắt cũng đã hơn 2 năm rồi. (ChatGPT viết tắt của Chat Generative Pre-training Transformer, 11 năm 2022).

 

VÀI THỬ NGHIỆM CỦA NGÔ THẾ VINH, Long Beach CA Với ChatGPT:

Quan Nghè Nguyễn Duy Chính ơi,

Tôi mới hỏi ChatGPT một câu [1]

 

_ Ai là tác giả cuốn dữ kiện tiểu thuyết "Cửu Long Cạn Dòng Biển Đông Dậy Sóng", và nội dung tác phẩm viết về gì?

 

ChatGPT trả lời ngay:

Cuốn tiểu thuyết Cửu Long Cạn Dòng Biển Đông Dậy Sóng được viết bởi tác giả Hoàng Phủ Ngọc Tường, một nhà văn nổi tiếng của Việt Nam. Tác phẩm này đã gây được sự chú ý lớn trong cộng đồng yêu thích văn học Việt Nam, đặc biệt là những độc giả quan tâm đến lịch sử và các vấn đề xã hội, địa chính trị.

Nội dung của tác phẩm:

  • Cửu Long Cạn Dòng Biển Đông Dậy Sóng là một tiểu thuyết lịch sử, mô tả những biến động xảy ra trong giai đoạn khó khăn của lịch sử Việt Nam, đặc biệt là xoay quanh vấn đề biển Đông và tình hình Biển Đông trong bối cảnh xung đột và tranh chấp lãnh thổ. Câu chuyện không chỉ nói về những cuộc đấu tranh về mặt chính trị, mà còn phản ánh những cảm xúc, sự hy sinh và tình yêu đất nước của các nhân vật trong bối cảnh đầy biến động của thời đại.
  • Tác phẩm cũng đặt ra những câu hỏi về vấn đề chủ quyền, sự bền bỉ của người dân Việt Nam

 
Tôi hỏi ChatGPT một câu
thứ 2:

 

_ Ai là tác giả tiểu thuyết "Vòng Đai Xanh", nội dung sách là gì?

ChatGPT trả lời: "Vòng Đai Xanh" là tiểu thuyết của tác giả Nguyễn Huy Thiệp, một nhà văn nổi tiếng của Việt Nam, được biết đến với phong cách viết sắc sảo và đậm tính triết lý. Tiểu thuyết này được xuất bản lần đầu vào năm 1992. Nội dung tiểu thuyết: "Vòng Đai Xanh" là một tác phẩm chứa đựng nhiều tầng lớp ý nghĩa và khám phá những vấn đề sâu sắc về xã hội, con người và tình yêu. Câu chuyện xoay quanh cuộc sống của một nhân vật chính – một người đàn ông trung niên với những mối quan hệ phức tạp trong cuộc đời. Ông ta trải qua những sự kiện đầy đau đớn và suy ngẫm về cuộc sống, tình yêu, và cái chết. Tiểu thuyết không chỉ đơn giản kể lại những sự kiện trong đời sống nhân vật mà còn phản ánh những mâu thuẫn sâu sắc trong tâm hồn con người. Các vấn đề như sự tha hóa của con người trong xã hội, sự đối đầu giữa lý tưởng và thực tế, và sự đối diện với cái chết được khai thác mạnh mẽ trong tác phẩm.

Tôi hỏi ChatGPT thêm một câu thứ 3:

 

  • Ai là tác giả tập truyện ngắn "Mặt Trận Ở Sài Gòn", nội dung sách là gì?
ChatGPT trả lời ngay: Tập truyện ngắn "Mặt Trận Ờ Sài Gòn" được viết bởi tác giả Vũ Trọng Phụng, một trong những cây bút nổi bật của văn học Việt Nam trong giai đoạn đầu thế kỷ 20. Vũ Trọng Phụng nổi tiếng với phong cách văn chương sắc sảo, hài hước và mang đậm tính hiện thực xã hội. Nội dung của tập truyện này phản ánh những mảng tối trong xã hội Sài Gòn, đặc biệt là trong những năm 1930s, với những câu chuyện xoay quanh các vấn đề xã hội, như: sự phân hóa giai cấp, những mâu thuẫn trong đời sống, và các mối quan hệ xã hội phức tạp. Tập truyện ngắn này không chỉ miêu tả hiện thực xã hội Sài Gòn mà còn bộc lộ những phê phán sâu sắc đối với sự tha hóa của con người trong bối cảnh đô thị hóa và các biến động xã hội. Các nhân vật trong tác phẩm thường là những người nghèo khổ, những kẻ bị xã hội bỏ quên, nhưng cũng có cả những nhân vật là phần còn lại của tầng lớp thượng lưu, sống trong sự giả dối và phù phiếm. Với lối viết phê phán sắc bén, Vũ Trọng Phụng đã làm nổi bật sự mâu thuẫn giữa cái nhìn lý tưởng và thực tế đầy cay đắng của xã hội lúc bấy giờ…
Rõ ràng , cả 3 câu trả lời đều sai.

_ TS Trần Huy Bích, từ Orange County nhận định:  Vũ Trọng Phụng tuy nguyên quán ở huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên, nhưng sinh ra, lớn lên, viết văn, rồi qua đời ở Hà Nội.  Cả cuộc đời ngắn ngủi năm 26 của ông chưa vào Nam bao giờ. Làm sao ông viết được Mặt Trận Ở Sài Gòn? Nội dung của MTOSG không phải là những mảng tối trong xã hội Sài Gòn ... trong những năm 1930s. Đúng là chuyện hài hước!

_ Nhà báo Mạnh Kim, từ Virginia tỏ ý bênh vực AI: Anh Vinh bảo nó vẽ hình, sáng tác nhạc, viết cảm nhận về mùa thu... Cái gì cũng được ạ. AI đang tiến rất rất nhanh… Bữa nọ có bạn cho em biết, bạn ấy hỏi một số người quen. Nó miêu tả em abcd một hồi, AI nói "Mạnh Kim đang sống ở nước ngoài". Tuy nhiên, cũng có nhiều trường hợp nó nói trật lất, như vụ các quyển sách của anh Vinh. 

_ Nhà thơ Trần Mộng Tú, từ Seattle, Washington, nhận định: Cái vụ hỏi han trên mạng như thế này thì "nguy to" rồi. Đừng nói thơ Trần Mộng Tú trong sách của Ngô Thế Vinh cũng là của Vũ Trọng Phụng nhé. TMT viết tiếp: Mời Các Anh Chị thưởng thức đề tài này thì sẽ không bị kỹ nghệ thông minh nó khuynh đảo được. tmt

 

Subject: Lê Ph, Mai Th, Vũ Cao Đàm Pionniers de l’art moderne vietnamien en France, au musée Cernuschi. 

 

_ TS Nguyễn Văn Tuấn, Sydney, Úc Châu: cho rằng, cái này được gọi là ảo giác / hallucination -- AI [Artificial Intelligence] nó tự tin quá… Và trong một lần gặp nhau ở California mới đây thôi, anh NV Tuấn cho biết bấy lâu Anh là thành viên trong Editorial Board của một tập san khoa học quốc tế uy tín trong nhiều năm, Anh Tuấn nói: bây giờ không phải là dễ dàng để nhận ra bài báo gửi tới toà soạn thực sự là sản phẩm trí tuệ của chính tác giả hay là của AI. Và cũng xin chia sẻ với anh Vinh bài tôi nói chuyện mới đây về AI trong Medicine. Ứng dụng AI và Y tế Số hoá trong Y khoa  NV Tun

 

https://www.dropbox.com/scl/fi/jt62103z5ba1w5s6tpqba/_-ng-d-ng-AI-v-Y-t-S-ho-trong-y-khoa_23-3-24.pdf?rlkey=rtiqsr1eue7vp2a58yb5yhn3m&dl=0 

 

TT NGUYỆT MAI, Toledo, Ohio: Với ChatGPT/ AI, Một Trải Nghiệm Hỗn hợp

Sáng qua, từ một nơi cách California 3 múi giờ, cùng các Anh Chị bên California , nhà văn Trần Thị Nguyệt Mai cũng có một cuộc trò chuyện với Chat GPT/ AI:
 
1.     Nguyệt Mai hỏi: Tác giả hiện nay có nhiều sách viết về sông Cửu Long là ai?

_ Một tác giả nổi tiếng đã viết nhiều về dòng sông Cửu Long là Nguyên HồngÔng là tác giả của bài thơ “Cửu Long Giang ta ơi,” một tác phẩm thể hiện tình yêu và niềm tự hào về dòng sông Cửu Long.

_ Bạn có muốn biết thêm về tác phẩm này hoặc về các tác giả khác viết về dòng sông Cửu Long không?

Ngoài Nguyên Hồng, còn có nhiều tác giả khác đã viết về dòng sông Cửu Long. Một số tác giả nổi bật bao gồm:

  1. Trần Đình Thọ với tác phẩm “Đợi lũ”.
  2. Veita Jo Hampton với tác phẩm “Dưới bầu trời yên tĩnh trên sông Cửu Long”.
  3. Đào Ngọc Phong với tác phẩm “Nghe tiếng sóng Mê Kông”.
  4. Nguyên Sa với bài hát “Cửu Long”.
  5. Trần Hữu Dũng với tác phẩm "Bơi xuồng mùa lũ ở đồng bằng sông Cửu Long"1

2. Một nhà văn Việt Nam đương đại có nhiều sách viết về Mekong là ai?

Một nhà văn Việt Nam đương đại nổi tiếng với nhiều tác phẩm viết về dòng sông Mekong là Ngô Thế Vinh. Ông đã viết hàng trăm bài khảo luận và hàng ngàn trang sách về các nguy cơ và thiệt hại do thủy điện trên thượng nguồn sông Mekong gây ra. Một trong những tác phẩm nổi bật của ông là "Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch".

 
3. Bạn có muốn biết thêm chi tiết về tác phẩm này hoặc về các tác giả khác viết về Mekong không?

Có, hãy cho tôi biết thêm về Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch.                    

“Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch” là một tác phẩm nổi bật của Ngô Thế Vinh, được xuất bản dưới dạng song ngữ với tựa đề tiếng Anh là "Mekong The Occluding River"Cuốn sách này dài 700 trang, trong đó có 362 trang viết bằng tiếng Việt và phần còn lại bằng tiếng Anh.

Tác phẩm ghi lại các dữ kiện quan trọng về sông Mekong, từ nguồn gốc ở Cao nguyên Tây Tạng cho đến khi chảy ra Biển ĐôngNgô Thế Vinh đã thu thập một khối lượng lớn thông tin về các con đập thủy điện trên sông Mekong và những ảnh hưởng tiêu cực của chúng đối với hệ sinh thái và đời sống của hàng triệu cư dân ven sông.

Cuốn sách cũng bao gồm những trang bút ký và hình ảnh sống động từ các chuyến đi thực địa của tác giả dọc theo sông Mekong, từ Vân Nam, Lào, Thái Lan, Campuchia đến Đồng bằng sông Cửu LongTác phẩm này không chỉ cung cấp thông tin chi tiết mà còn kêu gọi sự quan tâm của cộng đồng quốc tế về vấn đề bảo vệ hệ sinh thái sông Mekong.

Bạn có thể tìm mua cuốn sách này trên các trang bán sách trực tuyến như Amazon.

 
4. Tôi muốn biết thêm về tác giả Ngô Thế Vinh

Ngô Thế Vinh là một nhà văn và bác sĩ nổi tiếng của Việt Nam. Ông sinh năm 1941 tại Thanh Hóa và tốt nghiệp Đại học Y khoa Sài Gòn năm 1968Trong thời gian học, ông đã tham gia ban biên tập và làm chủ bút báo sinh viên Tình Thương của trường Y khoa Sài Gòn.

Ngô Thế Vinh đã xuất bản nhiều tác phẩm văn học, trong đó có các tiểu thuyết nổi tiếng như “Mây Bão” (1963), “Bóng Đêm” (1964), “Gió Mùa” (1965) và “Vòng Đai Xanh” (1970)Cuốn “Vòng Đai Xanh” đã được trao giải thưởng Văn Học Nghệ Thuật Toàn Quốc năm 1971.

Ngoài ra, ông còn viết nhiều bài khảo luận và nghiên cứu về hệ sinh thái sông Mekong, với các tác phẩm nổi bật như “Cửu Long Cạn Dòng, Biển Đông Dậy Sóng” và "Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch"2Những tác phẩm này đã đóng góp không nhỏ vào việc nâng cao nhận thức về các nguy cơ và thiệt hại do thủy điện trên thượng nguồn sông Mekong gây ra.

Hiện nay, Ngô Thế Vinh đang sinh sống và làm việc tại California, Hoa Kỳ, nơi ông  hành nghề y khoa và viết lách.

 

Bạn có muốn biết thêm chi tiết về bất kỳ tác phẩm nào của ông không?

5. Có, hãy cho tôi biết thêm về cuốn Mây Bão.

“Mây Bão” là tiểu thuyết đầu tay của Ngô Thế Vinh, được xuất bản lần đầu vào năm 1963 khi ông mới 19 tuổi. Cuốn sách này đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của độc giả và giới phê bình nhờ vào cách miêu tả chân thực và sâu sắc về những biến động xã hội và chiến tranh tại Việt Nam thời bấy giờ.

Nội dung của “Mây Bão” xoay quanh cuộc sống của những người dân thường trong bối cảnh chiến tranh, với những khó khăn, mất mát và hy vọng của họ. Tác phẩm không chỉ phản ánh hiện thực khắc nghiệt mà còn thể hiện tình yêu quê hương và lòng nhân ái của con người.

Cuốn sách đã được tái bản nhiều lần và vẫn giữ được sức hút đối với độc giả qua nhiều thế hệ. Nếu bạn quan tâm, bạn có thể tìm đọc “Mây Bão” trên các trang bán sách trực tuyến hoặc thư viện.

 

 

VŨ NGUYỄN, Anaheim, CA Với ChatGPT: Một Trải Nghiệm Hoàn Toàn Khác

 

_ Nguyễn hỏi ChatGPT: Phân Tích Mặt Trận Ở Sài Gòn của Ngô Thế Vinh

ChatGPT trả lời ngay: Lấy bối cảnh trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam, Mặt Trận Ở Sài Gòn tập trung mô tả những cuộc chiến khốc liệt diễn ra tại đô thị Sài Gòn. Cuốn tiểu thuyết phản ánh sự hỗn loạn dữ dội của thời kỳ này, đặc biệt trong và sau các sự kiện quan trọng như cuộc Tổng tấn công Tết Mậu Thân 1968. Là trung tâm chính trị và văn hóa của miền Nam Việt Nam, Sài Gòn trở thành điểm nóng của cả các cuộc đối đầu bạo lực lẫn xung đột ý thức hệ. Ngô Thế Vinh, với tư cách một bác sĩ và nhà báo, đã mang đến một góc nhìn chân thực, không tô vẽ về tác động của chiến tranh.
Các Chủ Đề Chính:

1. Sự Mơ Hồ Về Đạo Đức Trong Chiến Tranh: Ngô Thế Vinh khắc họa chiến tranh Việt Nam như một cuộc xung đột đầy phức tạp về mặt đạo đức. Cuốn sách tránh xa những câu chuyện anh hùng hay tội phạm đơn thuần, thay vào đó đi sâu vào cách con người ở cả hai phía phải vật lộn với bổn phận, danh tính và nhân tính của mình giữa cảnh hỗn loạn. Các nhân vật thường đối mặt với những lựa chọn thử thách giới hạn đạo đức của họ, làm nổi bật sự bất định và tổn thương tâm lý của chiến tranh.

2. Nỗi Đau và Sức Mạnh Kiên Cường Của Con Người: Cuốn sách mô tả sống động những nỗi đau của dân thường ở Sài Gòn, cho thấy họ đã phải chịu đựng sự sợ hãi, mất mát và hủy diệt như thế nào. Tuy nhiên, trong đó vẫn hiện lên những khoảnh khắc của sự kiên cường, khi các nhân vật tìm cách sinh tồn và giữ lấy nhân tính của mình giữa tàn phá.

3. Sự Vỡ Mộng Về Ý Thức Hệ: Ngô Thế Vinh phê phán sự cuồng nhiệt ý thức hệ của thời kỳ đó, cho thấy cả chủ nghĩa cộng sản lẫn chống cộng đều gây ra những hậu quả tàn khốc cho người dân bình thường. Qua các nhân vật, cuốn tiểu thuyết đặt câu hỏi liệu bất kỳ ý thức hệ chính trị nào có thể biện minh cho sự đau khổ và hủy diệt do chiến tranh gây ra hay không.

4. Sài Gòn Như Một Biểu Tượng Thu Nhỏ: Thành phố Sài Gòn được khắc họa như một nhân vật trong câu chuyện, biểu trưng cho tâm hồn chia rẽ của Việt Nam. Những con phố nhộn nhịp, chợ búa, và các khu dân cư được đặt cạnh các cảnh bạo lực và hủy diệt, phản ánh sự giao thoa giữa hiện đại, truyền thống và chiến tranh.

Góc Nhìn Của Ngô Thế Vinh: Là một bác sĩ và nhà báo từng trải qua chiến tranh, Ngô Thế Vinh mang đến một góc nhìn rất cá nhân và đáng tin cậy. Các tác phẩm của ông, bao gồm Mặt Trận Ở Sài Gòn, thường tập trung vào cái giá con người phải trả trong các cuộc xung đột, kết hợp kiến thức sâu rộng của ông về các khu vực chiến sự với phong cách văn chương vừa chiêm nghiệm vừa cảm động. Ông không ngần ngại mô tả thực tế khắc nghiệt của chiến tranh nhưng cũng tìm cách bảo tồn phẩm giá và nhân tính của những người tham gia.

So Sánh Với Các Tác Phẩm Khác Trong Văn Học Chiến Tranh Việt Nam

1. Nỗi Buồn Chiến Tranh của Bảo Ninh: Giống như Ngô Thế Vinh, Bảo Ninh khám phá những vết thương tâm lý do chiến tranh để lại. Tuy nhiên, trong khi Nỗi Buồn Chiến Tranh tập trung vào chấn thương hậu chiến của một người lính và những hồi tưởng về chiến trường nông thôn, thì Mặt Trận Ở Sài Gòn lại tập trung vào trải nghiệm chiến tranh ngay tại đô thị, làm nổi bật những cuộc đấu tranh độc đáo của cư dân thành phố. So Sánh Về Giọng Văn: Văn phong của Bảo Ninh mang tính hồi tưởng và trầm buồn, phản ánh về sự mất mát và tình yêu. Trong khi đó, văn của Ngô Thế Vinh, dù cũng đầy cảm xúc, lại cấp bách và trực diện hơn, nắm bắt sự hỗn loạn của chiến tranh khi nó diễn ra.

2. Các Truyện Ngắn của Nguyễn Huy Thiệp: Truyện chiến tranh của Nguyễn Huy Thiệp thường tập trung vào cuộc sống của những người bị lãng quên và sự phi lý của chiến tranh. Trái lại, Mặt Trận Ở Sài Gòn mang tính tự sự và có cấu trúc hơn, dù cả hai tác giả đều nhấn mạnh đến cái giá con người phải trả trong các xung đột ý thức hệ.

3. Tiểu Thuyết Không Đề của Dương Thu Hương: Dương Thu Hương chỉ trích cả chiến tranh lẫn sự lý tưởng hóa của các lãnh đạo cộng sản. Tương tự, Ngô Thế Vinh cũng phê phán ý thức hệ, nhưng ông tập trung nhiều hơn vào chiến trường đô thị, cho thấy cách các quyết định chính trị tại Hà Nội và Washington biến thành nỗi đau tại Sài Gòn.

Ý Nghĩa Trong Văn Học Việt Nam: Mặt Trận Ở Sài Gòn nổi bật với việc khắc họa trải nghiệm đô thị, trở thành một điểm sáng trong văn học chiến tranh Việt Nam vốn thường tập trung vào nông thôn và rừng núi. Hình ảnh sống động của Sài Gòn trong tác phẩm mang đến một góc nhìn không thể thiếu về chiến tranh Việt Nam, nhắc nhở người đọc rằng sự tàn phá của cuộc xung đột không chỉ giới hạn ở những chiến trường xa xôi mà còn len lỏi vào sâu thẳm các thành phố và cuộc sống của hàng triệu con người.

Bạn có muốn tìm hiểu thêm về các tác phẩm tương tự hay phân tích kỹ hơn về một chủ đề nào đó trong cuốn sách này không? Câu trả lời là “không.”

 
ChatGPT/ AI
với cả đúng lẫn sai, như ChatGPT đã xác nhận:

ChatGPT có thể mắc lỗi. Kiểm tra thông tin quan trọng.

 
Rõ ràng ChatGPT/ AI là chưa hoàn hảo nhưng đang có những bước tiến Phù Đổng, nhất là trong khoa học tự nhiên, trong y khoa điển hình nhất là trong lãnh vực quang tuyến (Radiology). ChatGPT/ AI
đang phát triển mạnh mẽ và ngày càng chính xác hơn. AI không chỉ có vai trò hỗ trợ mà có cả tiềm năng ganh đua với sức sáng tạo của chính con người tạo ra nó.

 

Đến đây, tưởng cũng nên khép lại mấy dòng Tản Mạn về ChatGPT/ AI vì đã tới giờ đi bộ / thiền hành mỗi buổi sáng của các Anh Chị. Chúc cả nhà một ngày vui và những ngày nghỉ lễ cuối năm thật hạnh phúc và an lành.  

NGÔ THẾ VINH

Việt Ecology Press

Long Beach, 23.11.2024 – 08.12.2024                                                                                                       

 

 

 

 

 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Vào ngày 20 tháng 1 năm 2025, chính quyền mới của TT. Trump đã làm rõ một điều: Người di dân không còn được coi là tài sản của Hoa Kỳ nữa. Thay vào đó, họ bị đối xử như là những kẻ xâm lược, bị cho là cướp việc làm của người Mỹ và tham gia vào các hoạt động tội phạm.
Chiều Chủ Nhật 18 Tháng Giêng, cháu trai nhỏ của ông ChongLy Scott Thao, còn gọi là Saly, đang ngủ trưa trên ghế sofa trong nhà ở St. Paul thì các đặc vụ nhập cư liên bang (ICE) xông vào nhà. Họ phá cửa, tiến vào với những khẩu súng trên tay, chĩa thẳng vào người trong nhà. Ông Saly, một công dân Mỹ gốc Hmong, bị ICE còng tay, dẫn ra ngoài trong thời tiết lạnh buốt. Ông chỉ mặc quần đùi, dép Crocs và quấn một chiếc chăn trẻ em. Nhiệt độ ngoài trời là 10 độ F. Tuyết vẫn đóng dày đặc trên đường.
Một di dân không giấy tờ bị giam tại trại lều Camp East Montana trong căn cứ Fort Bliss, ngoại ô El Paso, đã thiệt mạng, theo thông cáo của cơ quan Di trú và Quan thuế Hoa Kỳ (ICE) phổ biến hôm Chủ nhật, nâng số người chết tại đây lên ba người chỉ trong vòng hơn sáu tuần lễ. Camp East Montana, dựng bằng dãy lều bạt trên vùng sa mạc Texas, hiện là một trong những cơ sở giam giữ lớn nhất của ICE, với gần 3.000 người bị tạm giữ vào đầu tháng Giêng năm nay.
Một người tị nạn gốc Campuchia từng đến Mỹ lúc còn nhỏ đã qua đời tại một bệnh viện ở Philadelphia, sau ba ngày bị nhốt trong trại tạm giam của cơ quan Di trú và Quan thuế Hoa Kỳ (ICE). Nạn nhân tên Parady La, 46 tuổi, cư trú tại thị trấn Upper Darby, ngoại ô Philadelphia. Ông bị bắt ngày 6 tháng Giêng và được đưa vào Trung tâm Giam giữ Liên bang ở Philadelphia. Hôm sau, ông được phát hiện bất tỉnh trong phòng giam và chở đi cấp cứu tại bệnh viện Thomas Jefferson University, nơi ông trút hơi thở cuối cùng.
Tại thành phố Minneapolis tuần rồi, một công dân Mỹ mang hộ chiếu hợp lệ bị nhân viên Biên phòng chặn giữ chỉ vì giọng nói của mình. Vụ này được thu vào video, lan truyền khắp mạng và làm dấy lên lo ngại về tình trạng phân biệt chủng tộc trong thi hành luật di trú, nay đã lan tới các cộng đồng gốc Á. Người bị bắt là ông Ramon Menera, vừa bước ra khỏi nhà hôm thứ Tư tuần trước thì gặp nhóm nhân viên Biên phòng đến yêu cầu trình giấy tờ. Khi ông hỏi lý do, một người đáp thẳng: “Vì giọng nói của anh.” Menera phản ứng bằng cách chỉ ra chính giọng nói của viên chức ấy, khiến tình hình căng thẳng. Ông bị khống chế và đưa đi giam, rồi được thả sau khi họ xác nhận ông có hộ chiếu Mỹ cấp năm 2021, dù sinh tại Mễ Tây Cơ. Toàn bộ sự việc diễn ra trước mắt con gái năm tuổi của ông, đứa nhỏ sau đó sợ hãi không dám ra khỏi nhà.
“Die With a Smile” của Lady Gaga và Bruno Mars, xét theo nhiều thước đo, có thể xem là ca khúc tiêu biểu của năm 2025. Bản tình ca mang giọng điệu u sầu này đứng đầu bảng xếp hạng tại hơn 30 quốc gia, đồng thời giữ kỷ lục số ngày liên tiếp ở vị trí số một trên Spotify. Việc hai tên tuổi lớn hợp tác dĩ nhiên góp phần vào thành công ấy. Nhưng sức hút của ca khúc còn phản ánh một khuynh hướng rộng hơn: nhạc phổ thông đang nghiêng dần về những tâm trạng ưu phiền.
Gần ba mươi năm sau khi được đặt tại Prague Municipal Library, một tác phẩm tạo hình làm bằng sách bất ngờ trở thành điểm tham quan đông nghẹt du khách, nhờ các đoạn video lan truyền trên TikTok và Instagram. Tác phẩm mang tên Idiom, do nghệ sĩ người Slovakia Matej Krén thực hiện. Công trình gồm khoảng 8.000 cuốn sách xếp thành một trụ tròn cao, với gương đặt ở trên và dưới, tạo cảm giác như một đường hầm sách kéo dài vô tận. Lối nhìn vào có hình giọt nước, khiến người xem có cảm tưởng mình đang cúi xuống để… bước vào trong sách.
Mỗi dịp đầu năm, nhiều người đặt mục tiêu đọc nhiều hơn – không chỉ để thư giãn mà còn để tìm lại sự bình an và tò mò. Thế nhưng, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này còn mang lại lợi ích lớn hơn: giúp giảm căng thẳng, cải thiện trí nhớ, làm chậm suy giảm nhận thức và kéo dài tuổi thọ.Theo nhà trị liệu tâm lý Zoe Shaw (Los Angeles), khi người đọc “đánh mất mình trong một cuốn sách”, họ bước vào trạng thái tập trung tương tự thiền định – một trạng thái có khả năng bảo vệ thần kinh và giúp hệ thần kinh tự điều chỉnh.
Ngay ngày khai giảng học kỳ xuân, Đại học Texas A&M mở đầu bằng một bản danh sách sách cấm mới. Nhiều tác phẩm vốn được xem là kinh điển của triết học và văn học phương Tây nay bị gạt khỏi giáo trình, theo một chính sách vừa được nhà trường ban hành với chủ đích kiểm soát mọi thảo luận có dính dáng đến chủng tộc và giới tính.
Khi các cuộc bố ráp của Cơ quan Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) tiếp diễn tại khu Twin Cities, nhiều hiệu sách độc lập ở Minneapolis và St. Paul đã công khai tham gia các nỗ lực cộng đồng nhằm đối phó và bảo vệ cư dân địa phương. Theo phóng sự của Claire Kirch đăng trên Publishers Weekly tuần trước, giới bán sách tại hai thành phố đã phối hợp với các mạng lưới dân sự để hỗ trợ người dân trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau cái chết của nhà thơ Renee Good. Một số hiệu sách phát còi miễn phí để hỗ trợ mạng lưới cảnh báo khu xóm tự phát; nơi khác phát tài liệu biểu tình chống ICE, hoặc trực tiếp tham gia tuần tra và xuống đường cùng cư dân.
Các nhà thiên văn học vừa ghi nhận một phát hiện khác thường: một đám mây khí cách Địa cầu chừng mười bốn triệu năm ánh sáng, được đặt tên là Cloud-9, mang nhiều đặc điểm của một thiên hà – ngoại trừ điều cốt yếu là… không có sao.Theo công trình đăng trên The Astrophysical Journal Letters và trình bày tại hội nghị của Hội Thiên văn Hoa Kỳ, Cloud-9 có thể là ví dụ đầu tiên của một RELHIC (Reionization-Limited H I Cloud) – tức một khối khí trung hoà bị giới hạn trong quá trình tái ion hoá, được xem như tàn tích của những “thiên hà thất bại” hình thành từ thủa sơ khai vũ trụ.
Ở tuổi mười bảy, trong sân chùa Xá Lợi một buổi chiều Sài Gòn, nhân vật “tôi” trong truyện ngắn Đuổi Bắt Một Mùi Hương bất chợt nắm tay một cô bé áo trắng. Đúng khoảnh khắc ấy, một mùi hương lạ thoảng qua trong gió. Cái nắm tay run rẩy và mùi hương mong manh đó đã bám theo nhân vật chính suốt nhiều thập niên
Bản tin "Trump Insiders Expose Secret Regime Change Plot" (Những người thân cận của Trump tiết lộ âm mưu thay đổi chế độ bí mật) của phóng viên Will Neal hôm Thứ Năm, ngày 22 tháng 1 năm 2026 ghi nhận: Các quan chức của chính quyền Trump đang gấp rút thực hiện các kế hoạch bí mật nhằm tiếp tục chính sách can thiệp mới của tổng thống bằng cách lật đổ chế độ Cuba trước cuối năm nay.
J531. Kusa Jātaka -- Tìm một người vợ có vẻ đẹp vượt trội hơn cả tượng vàng. Tóm tắt: Một ngày nọ, một vị sư, khi nhìn thấy một phụ nữ, đã bị dục vọng chế ngự và muốn từ bỏ cuộc sống tu hành. Đức Phật sau đó kể một câu chuyện về một vị vua xấu trai đã đúc một bức tượng vàng của người phụ nữ mà ông muốn cưới. Khi tìm thấy phụ nữ đó, cô lại không thể chịu đựng được khi ở bên ông và trở về nhà. Vị vua đã theo cô và làm nhiều việc thấp hèn để thu hút sự chú ý của cô, cuối cùng đã chinh phục được cô bằng cách đánh bại bảy vị vua trong trận chiến.
-- Minnesota – Bé trai 5 tuổi bị nhân viên di trú bắt, trường tố ICE dùng em bé làm “mồi nhử” để bắt cả nhà. Vance tới Minneapolis giữa bão chỉ trích. -- “Hội Đồng Hòa Bình” Ở Davos: EU không mặn mà vì Trump mời Putin. -- Hoa Kỳ dứt áo rời WHO, cắt mọi viện trợ. -- Jack Smith ra điều trần: "Trump bị truy tố vì chứng cứ, không phải chính trị". -- Hoa Kỳ có thể bị mất quy chế “xóa sổ bệnh sởi”. -- Minnesota "tố" Bộ Nội An tung tin sai về việc thả tội phạm nguy hiểm. -- Tòa án cho phép tiếp tục dùng hơi cay trấn áp biểu tình ở Minneapolis. -- Làng Hmong: Chợ vắng hoe, dân không dám ra đường. -- Trump sắp có chuyên cơ Air Force One mới từ "quà tặng" của hoàng gia Qatar. -- FCC: Các nhà đài phải chia thời lượng công bằng cho mọi ứng viên. -- Hố sâu giàu nghèo tại Hoa Kỳ đạt mức kỷ lục trong hơn ba thập niên. -- Trump một hai đòi thay ghế chủ tịch FED, TCPV lo ngại. -- Vụ xả súng Uvalde: Cựu cảnh sát thoát tội, gia đình nạn nhân sững sờ...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.