Hôm nay,  

Trôi

13/08/202308:21:00(Xem: 4883)

Chiều

Tôi trôi tuổi ấu thơ, từ quê hương cùng khổ, rau dưa khoai sắn.


Tôi trôi từ chợ quán rường, cái đình làng, ngôi trường tiểu học, áo lấm lem màu mực tím mẹ mới mua, cùng cây viết lá tre, trang giấy tự túc, vàng khè, không trông rõ chữ.


Tôi trôi từ khu đồng cát, xanh màu lúa non, con đường tỉnh lộ gập ghềnh, có hai cây cầu gãy nhịp, đi qua lắc lẻo, chiếc xe đạp kẽo cà kẽo kẹt, mang tôi hai buổi tới trường.


Tôi trôi từ thị xã tam kỳ, đầy tiếng đạn bom gầm rú, chiến tranh, đêm tối mịt mùng, xe nhà binh ồn ào, dân chúng tản mát, trốn đạn bom, như trốn bịnh dịch lan tràn.


Tôi trôi đến sài gòn hoa lệ, với bao mộng ước, trở thành ông nọ ông kia, cho những cơn mộng tưởng ngất trời tuổi trẻ, nhưng đạn bom, chiến tranh, đã xô tôi vào cuộc chiến bắn giết người vô tội vạ, tôi lăn quay như con vụ ngã nháo nhào.


Tôi trôi vào trại tập trung, làm người tù bị cưỡng bức, bị tước đoạt hết quyền sống, quyền con người, làm thân trâu, bò, ngựa thồ, không công, trên các công nông trường lao động, xã hội chủ nghĩa việt nam.


Tôi trôi, bò lê bò càng, mệt nhoài, thân phận con bò kéo xe lên dốc, trên những con đường thành hồ đầy rác rưởi, đầy ổ gà, quay mòng mòng giãy đành đạch, như con gà bị cắt tiết.

Rồi tôi trôi qua đây, xứ này, usa, lạ lẫm, với những con đường, bolsa, westminster, brookhurst, euclicd, harbor, lincoln, mịt mù, trong tôi nỗi xa, lạ hoắc, lạ huơ.


Xa lạ quá! lạ lẫm quá! nhiều khi tôi giật mình đánh thót, sao tôi ở đây? sao tôi đến nơi này? quê tôi đâu? tôi lớn lên từ đồng quê, từ gốc rạ, từ củ khoai, củ sắn, sao tôi lại ăn hamburger, uống coca cola, nói ra là yes, là no, là hello, là ok, hở?


Tôi giật mình nhiều khi như nằm mê giữa buổi chiều mùa đông lạnh giá anaheim.

Em ở đâu? sao không trôi cùng tôi qua bao mùa biển dâu, em lý tín, em tam kỳ, em sài gòn, em quảng ngãi, em nha trang...


Hở (những) em yêu dấu, một thời, một đời, nhau.


*


Núi tạ sông người


Đê đầu lạy ta cố hương

Ta quay lại những đêm trường quê xưa

Chập chờn trong giấc ngủ trưa

Quán Rường ơi! Ta cùng mưa ướt nhèm

Đây gò ông Đốc cùng em

Cởi trâu tắm suối - suối Sầu Đế ơi

Sao ta gan ruột bời bời

Nhìn mây tám hương lòng phơi ráng chiều

Nhớ xưa chân bước liêu xiêu

Nghe câu hát mẹ trong chiều ca dao

Rước em về tắm sông đào

Lòng neo cố xứ lòng chao chát buồn

Đê đầu lạy ta cố hương

Cho ta ngắm lại áo hường của em!

 

– Trần Yên Hòa

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong Stories to tell, Charles Williams viết: “Những hình chụp gia đình có thể xem như tài liệu văn hóa vì chúng ghi lại những sự kiện thành hình cuộc sống của gia đình.” Có nghĩa là một loại tiểu sử không có chữ nhưng có minh chứng về đời sống lúc tấm ảnh được ghi nhận. Nhưng, có lẽ, nhận xét này chỉ đúng trong một số nền văn hóa; ở một số khác, có khi ngược lại, vì ở quê tôi, khi chụp hình gia đình, thường được dàn dựng ở những nơi có hậu trường đẹp đẽ, giàu sang, nhưng không thuộc về mình, chỉ mượn chụp cho oai. Tôi vẫn còn tấm hình đứng bên cạnh chiếc xe thể thao “xì gà” màu xám bạc như phi thuyền của ông khách lạ. Nhiều bạn mới quen lé mắt vì tưởng tôi là chủ nhân chiếc xe đua. Người ta nói, một tấm hình có thể thay thế được cả ngàn chữ. Không biết những tấm hình ngày nay, nói thật hay nói nói dối?
Mùa hè năm nay, thời tiết Edmonton bỗng dưng “super hot” vì một tin tức “nóng, sốt, dẻo”: Đức Giáo Hoàng, Pope Francis ghé thăm Canada những ngày cuối tháng Bảy, và điểm dừng chân đầu tiên là thành phố Edmonton bé nhỏ của tôi. Ngài sẽ làm duy nhất một thánh lễ ngoài trời tại The Commonwealth Stadium, nơi có sức chứa 65 ngàn người, hỏi sao hổng “hot”?
Tôi là út trong một gia đình có năm anh chị em. Năm tôi lên chín, cha qua đời. Năm ấy mẹ vừa bốn mươi sáu tuổi. Tôi quấn quít bên mẹ và người chị thứ ba nhiều nhất, kể cả những năm lên học trường huyện...
Trong lần về nước đầu tiên, năm 1996, tôi ở Hà Nội ba tuần, gặp gỡ khá nhiều người cầm bút ở đó, từ Dương Tường đến Trần Quốc Vượng, từ Hoàng Ngọc Hiến đến Đỗ Lai Thuý, từ Phong Lê đến Văn Tâm, từ Lê Đạt đến Dương Thu Hương, từ Trần Dần đến Hoàng Cầm, từ Nguyễn Huệ Chi đến Bảo Ninh. Nhưng có cảm giác thân nhất là hai người: Nguyễn Huy Thiệp và Phạm Xuân Nguyên...
Một chị bạn mở cuộc thăm dò ý kiến những đôi uyên ương cao niên. Hỏi, trong túp lều tranh có bao nhiêu trái tim vàng xin ông Tơ bà Nguyệt xe thêm kiếp nữa...
Thú thật, tôi cũng là... khách khá thường xuyên nơi Tòa! Với đủ “tội danh”, đậu xe quá giờ, quẹo đường cấm, cầm phone texting trên xe, nhưng có lần nhớ mãi, là trong vòng hai tuần tôi có... ba giấy phạt cùng một địa điểm, chỉ là ngày giờ khác nhau...
Đừng bắt đĩa dầu hao từng dan díu phải xa anh / thiếu nó anh lụn bấc khô tim lấy gì để sáng / trẻ trai nữa đâu mà sóng / mưa xưa cào xước mặt khuya rồi...
Chiến thắng bản thân là chiến thắng hiển hách nhất – Platon.
mặt trời lấm lem sau cuộc rượt đuổi / cơn ác mộng đứt nối chưa kết thúc / những vết máu còn tươi rói loang lỗ chỗ / trên chiếc áo khoác xám tro xếp gấp nhầu nhĩ / vật vờ dưới đám mây bất định treo trên đầu...
"Thật ra, chúng ta đang sống ở Mỹ, nói tiếng Mỹ, sống theo phong tục Mỹ là điều rất đúng. Nhưng bên cạnh đó, chúng ta cũng nên duy trì những phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc mình, ngôn ngữ là cây cầu nối tuyệt vời nhất. Chúng không thể yêu quê hương nếu không nói và hiểu được tiếng Việt."


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.