Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Nhạc Sĩ Trần Quang Lộc Từ Trần

07/06/202007:35:00(Xem: 1700)
 
 
tqlNhạc sĩ Trần Quang Lộc năm 2010. (Photo: VB)
  

VŨNG TÀU (VB) -- Nhạc sĩ Trần Quang Lộc vừa từ trần tại Bà Rịa - Vũng Tàu, hưởng thọ 72 tuổi. Nhạc sĩ Trần Quang Lộc vừa qua đời lúc 17h30 chiều ngày 7-6-2020 tại nhà riêng ở Bà Rịa - Vũng Tàu, sau một thời gian dài chống chọi với ung thư bàng quang và ung thư phổi.
Tin buồn này do nhiều báo trong nước phổ biến.
 
Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, anh Trần Quách Phước Nam - con trai nhạc sĩ Trần Quang Lộc - cho biết: "Bố chúng tôi đã ra đi nhẹ nhàng, thanh thản ở nhà đúng như mong muốn của ông. Trước đó, bố tôi nằm viện điều trị bệnh. Đến chiều nay, ông được đưa về nhà và ra đi hai tiếng sau đó".

Những ngày cuối đời, căn bệnh ung thư di căn khiến một bên mắt của ông bị hỏng. Phía bệnh viện dự định hội chẩn và hóa trị nhưng vì gia đình không có điều kiện nên không thể tiếp tục.
Cá nhân nhạc sĩ Trần Quang Lộc cũng mong muốn được trở về nhà, ra đi trong vòng tay của gia đình và ngôi nhà thân thuộc.

Theo Wikipedia, nhạc sĩ Trần Quang Lộc sinh năm 1949, tại Gio Linh, Quảng Trị. Năm 20 tuổi, ông theo học âm nhạc tại Trường Quốc gia âm nhạc Huế và bắt đầu sáng tác vào cuối thập niên 1960. Tuyển tập nhạc đầu tiên của ông là "Hát trong dòng sông xưa" được xuất bản năm 1970.

Những bài hát của ông hầu hết đều mang sắc thái tình người, tình quê hương, như Về đây nghe em, Em còn nhớ Huế không, Có phải mùa thu Hà Nội, Chợt nghe em hát... Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông ở lại trong nước và sống ở Vũng Tàu.

Ở trong nước, các sáng tác của ông được biết đến và biểu diễn thành công qua tiếng hát của Hồng Nhung và Thu Phương. Ở hải ngoại, các sáng tác của ông được thâu âm và trình diễn đầu tiên bởi Hương Lan.

Nhật Báo Việt Báo đã tường thuật một số sự kiện âm nhạc khi nhạc sĩ Trần Quang Lộc tới thăm Quận Cam trong năm 2010. Trong đó nổi bật là buổi ca nhạc Về Đây Nghe Em với các ca khúc đại diện cho phong cách nhạc Trần Quang Lộc vào đêm 12-12-2010, tại Saigon Performing Arts Center, thành phố Fountain Valley, ở Quận Cam, California.

Tham dự đêm nhạc Về Đây Nghe Em có nhiều ca nhạc sĩ khác, trong đó nhạc sĩ Trần Quang Lộc đã hát chung với một vài người bạn cũ như Khánh Ly, Tuấn Ngọc, trong khi một số ca sĩ trẻ trình bày chừng 30 ca khúc trong khoảng 600 sáng tác của anh.

Nhà báo và là nhà phê bình nghệ thuật Đoàn Hưng (khi soạn nhạc, nhà báo này ký tên là nhạc sĩ Tâm Nhuận Phúc) trong bài giới thiệu đêm nhạc đã ghi nhận về nhạc sĩ tài danh này như sau.

Nhắc đến Trần Quang Lộc, hầu như những ai nghe ca khúc Việt Nam trước 1975 đều nhớ đến bài Về Đây Nghe Em. Giai điệu tuyệt đẹp, lời hát trong sáng và đầy tình quê Việt Nam đã khiến cho tác phẩm này bất tử đối với giới yêu nhạc:

“Về đây nghe em, về đây nghe em,
Về đây mặc áo the, đi guốc mộc,
Kể chuyện tình bằng lời ca dao,
Kể chuyện tình bằng hạt lúa mới…”

Hoặc cùng tính chất thơ mộng như vậy là bài Có Phải Em Mùa Thu Hà Nội, được nhiều người trong nước xem như một trong những ca khúc về Hà Nội trữ tình nhất, của một tác giả chưa ghé thăm Hà Nội bao giờ:

Tháng Tám mùa thu, lá rơi vàng chưa nhỉ
Từ độ người đi thương nhớ âm thầm
Có phải em mùa thu Hà Nội, tuổi phong sương ta cũng gắng đi tìm…

Một tác giả chỉ cần một vài bài nhạc để đời như vậy, hẳn cũng đủ để mãn nguyện rồi, như Lê Thương với Hòn Vọng Phu, Lê Uyên Phương với Vũng Lầy Của Chúng Ta… Nhưng những ai biết Trần Quang Lộc nhiều hơn, đều đồng ý rằng thế giới âm nhạc của anh đa dạng hơn như vậy rất nhiều…

Trần Quang Lộc là một trong những thành viên của nhóm Du Ca Đà Nẵng. Những bài hát Đêm Hồi Động, Chia Phần, Ta Biết Gì Trên Quê Hương Ta… thể hiện đầy đủ những đau thương của quê hương Việt Nam trong cuộc nội chiến, cũng như nhiều bài du ca khác.

Trần Quang Lộc viết rất nhiều nhạc tình. Một trong những bản tình ca đặc trưng nhất của anh là Còn Tiếng Hát Gởi Người. Một dạng ca khúc hòan chỉnh, tròn trịa. Cũng giống như trong nhiều tác phẩm khác, tác giả đặt thêm điểm nhấn tuyệt hay trong câu hát cao trào:
“…Một vì sao vừa nghe vỡ nát, trong tâm hồn anh mềm như tơ…”

Các nốt thăng giáng do việc chuyển từ điệu thứ hòa âm sang giai điệu đã tạo ra một nỗi buồn chơi vơi, vô vọng, mà chỉ có những ai đã trải qua nỗi đau khi chia tay một cuộc tình mới thấm thía…

Trần Quang Lộc là một trong số ít tác giả đem dân ca vào trong ca khúc của mình thành công một cách tự nhiên. Anh kể rằng anh sinh ra ở Huế, quê anh ở Quảng Trị. Mẹ anh đã ru con mình bằng đủ các lời ru, điệu hò. Do đó, không ngạc nhiên khi bài Áo Hoa thể hiện đầy đủ cái đẹp của tiếng Huế, của dân ca Huế. Nhưng do rong ruổi trên khắp nẻo đường đất nước, Trần Quang Lộc cũng hát điệu Quan Họ trữ tình không kém trong bài Ngả Nón Trông Theo. Và biết bao người đã mủi lòng với câu hát âm hưởng Cải Lương Nam Bộ trong bài hát Tình Cờ:



“…Tình cờ, gặp lại nhau, dường như lâu lắm, rất quen nhau
Gặp lại nhau mắt vương nìềm đau, gặp lại nhau lúc sắp xa nhau…”

Anh kể lại rằng anh làm bài này trong một buổi chiều xuống phà Vàm Cống, tình cờ gặp lại người yêu cũ, nay đã tay bồng tay bế. Gặp nhau mà không nói năng gì. Gặp lại nhau cũng là lúc nhìn người xưa bước xuống bến phà đi khuất. Anh nói trong suốt khỏang 10 phút trên chuyến phà ấy, những nốt nhạc trong bản Tình Cờ đã vang sẵn lên trong đầu của anh rồi…

Còn một dòng ca khúc độc đáo nữa của Trần Quang Lộc mà ít người biết đến hơn, đó là những ca khúc của một Trần Quang Lộc lãng tử. Một Trần Quang Lộc phiêu bạc giang hồ, cơ cầu mưu sinh. Chỉ có những người đã từng chia vui xẻ buồn với anh ở Việt Nam trong khỏang hơn một thập niên sau biến cố 1975 mới được biết nhiều hơn về lọat bài hát này, và có nhận xét rằng “… đó mới chính là Trần Quang Lộc!”.

Trong những năm tháng khốn khó đó, cũng giống như nhiều người dân Việt Nam khác, anh đã phải chật vật với nợ áo cơm. Ở tù, vượt biên, đi lang bạc khắp nơi, kiếm sống bằng đủ phương tiện. Những khó khăn của cuộc đời không giết chết tâm hồn của người nghệ sĩ. Hình như câu hát, tiếng đàn trong thời gian đó là phương tiện để anh vượt khó, tiếp tục sống, buồn vui với đời. Tất cả sự tự do, phóng túng của người nghệ sĩ đã được nghêu ngao thành những dòng nhạc, thí dụ như bài Vỗ Đàn Hát Chơi:
…Chiều về trên đồi cao, vỗ đàn hát chơi, vỗ đàn hát chơi…
…Ta mua cho ta một phận nghèo, thương thay thương thay nợ áo cơm…
…Gõ đàn gõ đàn trong góc núi, Vỡ máu dâng đời những thanh tân…

Hoặc như bài hát Có Phải Xuân Về Không Em. Nếu như bài Ly Rượu Mừng của Phạm Đình Chương thể hiện tòan bích những mùa xuân tràn đầy hạnh phúc, thì bài hát này của Trần Quang Lộc thể hiện được cái tâm xuân hào phóng của người nghệ sĩ trong những cái tết nghèo khó tại quê nhà vào đầu thập niên 80. Vẫn là những ly rượu xuân, nhưng những mùa xuân đó vẫn có cái gì ưu tư, hoài niệm:

…Em ơi mai nở, có tiếng nói cười, mùa xuân đã về rồi sao"
Đi qua phố chợ, mua dăm ly rượu, mừng xuân uống cho say đời…
Lô nhô bóng người, thấp thóang giữa đời, chào nhau chén rượu đầu môi
Quen thân lưu lạc, hát giữa phố người, bài ca ấm êm cho đời…
…Vui xuân năm này, thương xuân năm nào, gặp nhau nói chuyện ngày qua
…Em ơi xuân về, có tiếng nói cười, dường như có huông đổi thay…

Hoặc như trong ca khúc Chỉ Còn Bóng Đổ Dài. Anh kể rằng đã từng phải làm nghề xe đạp thồ để kiếm sống dưới Miền Tây. Trong một buổi chiều nghiêng bóng đổ, đơn độc trên chiếc xe đạp không có khách, anh đã hát bằng nỗi thống khổ sự của chính mình:

…Chỉ còn bóng đổ dài, ngày với ngày lại qua…
Lang thang từng con phố, bóng đổ, ngày lại quan…
…Làm sao em hiểu thấu, trong lòng anh điêu tàn…
…Trong lòng anh mới đổ, một bóng dài lẻ loi…

Bài hát viết ở cung La Thứ, nhưng kết thúc bằng nốt Re thăng, thể hiện trọn vẹn nỗi khắc khoải của tòan bản nhạc. Một thủ pháp kết phá cách quá độc đáo!

Nhạc của Trần Quang Lộc độc đáo, sử dụng khá nhiều thủ pháp âm nhạc, nhưng dễ nghe một cách tự nhiên. Lời nhạc của anh đơn giản, mộc mạc, giống như lời kể, ít dùng dùng sáo ngữ nên dễ cảm nhận. Vì sao người nhạc sĩ này lại có thê tạo được một phong cách riêng như vậy" Ta có thể hiểu được điều này qua bài thơ của thi sĩ Nguyễn Hữu Nhật viết tặng Trần Quang Lộc, và sau đó được anh phổ thành bài hát Đàn Trong Tay Người:

Trong tay người hành khất mù
Tiếng đàn nghe dậy mối thù áo cơm
Tơ lòng đọ với sầu gươm
Đứt ra từng đọan tan thương ruột tằm

Tiếng đàn, lời ca của Trần Quang Lộc là tâm tình thật của người nghệ sĩ. Anh dùng nó để giải bày niềm hạnh phúc, nỗi đau của chính con tim mình. Những rung động, khắc khoải trong cuộc đời bật lên thành tiếng đàn, lời ca. Trước khi những bài hát này dành cho khán giả, nó chính là nỗi lòng của anh. Người nghệ sĩ thực thụ đúng là kiếp tằm nhả tơ, mỗi dòng nhạc là biết bao nỗi niềm. Trần Quang Lộc nói rằng khi làm nhạc, anh không để ý nhiều đến kỹ thuật, hòa âm, tiết điệu… Anh thấy giai điệu tự vang lên trong đầu theo từng cảm xúc của mình.
Phải sống, yêu thương, đau khổ trọn vẹn thì mới có thể làm nhạc chỉ bằng cảm xúc mà vẫn độc đáo đến như vậy. Và những người nghe, nếu đã từng sống trọn vẹn như thế, sẽ nghe nhạc Trần Quang Lộc với một sự đồng cảm sâu xa…

Nhà báo Đoàn Hưng ghi về cảm xúc riêng: "Chiều nhạc Trần Quang Lộc sẽ là một món quà đặc sắc dành cho khán giả trong những ngày cuối năm. Nhưng chắc chắn khán giả chỉ sẽ cảm nhận được một góc nhỏ của âm nhạc Trần Quang Lộc. Nếu mà có dịp, ngồi khề khà với anh qua một vài chén rượu đầu môi, nghe anh vỗ đàn hát chơi để kể lại những nổi trôi của cuộc đời, chúng ta mới nhìn thấy được một Trần Quang Lộc đích thực…"


 
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
WASHINGTON (VB) --- Trong thời đại dịch COVID-19, số lượng bệnh nhân khám tổng quát đã giảm thê thảm vì nhiều người tránh né đám đông. Bác sĩ Mary Nguyen, cùng với chồng cũng là bác sĩ, điều hành một y viện ở 30 dặm cách phía tây San Antonio, Texas, nói rằng bệnh nhân đã giảm 50% trong khi tiền chính phủ cho vay để cứu nguy đợt đầu gần cạn và không biết đợt này sẽ cho tái tục hay không.
WINNIPEG, Canada (VB) -- Một người gốc Việt may mắn bất ngờ: anh và vài người bạn đã có tấm vé số độc đắc Lotto 6/49 trị giá 5 triệu đôla Canada, theo tin của báo Winnipeg Sun hôm 1/8/2020.
The University of the West in the USA is offering Buddhist classes online. Instruction by: Dr. Lancaster / Giảng sư: Tiến sĩ Lancaster, nghiên cứu Phật Giáo 60 năm, và dạy Phật Học 36 năm tại University of California, Berkeley – Gồm 2 phụ giảng: Tiến Sĩ Thích Thiện Tâm và Tiến Sĩ Nguyễn Thúy Loan.
FLORIDA (VB) --- Theo tin từ nhà hoạt động cộng đồng BMH, dựa vào bản tin của facebook.com/VIETVnetwork, Quân lực Hoa Kỳ có thêm một Thiếu tướng Người Mỹ Gốc Việt. Bản tin này cho biết Chuẩn tướng Thủy Quân Lục Chiến William H. Seely III vừa được vinh thăng Thiếu tướng vào ngày 31/7/2020.
TAIPEI, Đài Loan (VB) --- Bản tin trên báo Focus Taiwan hôm Thứ Bảy 1/8/2020 cho biết rằng nhiều di dân và sinh viên gốc Việt đã tổ chức buổi trao tặng thực phẩm miên phí cho người vô gia cư tại Taipei để tạ ơn chính phủ và người dân Đài Loan đã thành công trong việc ngăn chận đại dịch COVID-19.
Tám mươi nhìn thân ngũ uẩn/ ngộ rằng sắc tức là không/ lung linh như hư, như thật/ biết mẹ chờ bên kia sông/ . Nửa khuya thì thầm với gió/ nghe kìa thấp thoáng lời kinh/ hương sen ủ vào giấy mực/ thư thả viết từ trái tim/ . Đỗ Nghê một thời cầm bút/ dòng thơ theo những chuyến phà/ chảy khắp dặm nghìn sông núi/ mới hay biển cũng là ta.
CHARLOTTE, N.C. (VB) --- Bản tin đài FOX/46 hôm 30/7/2020 cho biết thành phố Charlotte sẽ lập một đài tưởng niệm xanh một người gốc Việt. Bạn hữu và gia đình ông Tran V. Tran, cư dân Charlotte, người bị xe đụng chết hồi đầu tháng 7 tại một ngã tư ở Charlotte, đã tụ họp tại địa điểm tai nạn này để tưởng nhớ ông và trồng cây tưởng niệm nơi đó.
SAIGON (VB) --- Tình hình dịch COVID-19 bùng phát tại Việt Nam đang chuyển biến nguy hiểm. Trọng tâm dịch là Đà Nẵng, và người từ Đà Nẵng đang lây sang phần lớn là Sài Gòn, Hà Nội, Đắk Lắk. Một bệnh nhân 70 tuổi bị lây nhiễm dịch, đã chết. Môt khu phố tại Sài Gòn bị cách ly. Sài Gòn kiểm tra, phát hiện 72 người nhập cảnh trái phép trong đó 66 người từ Trung Quốc.
ELK RIVER, MInnesota (VB) --- Diane Nguyen loan báo ra tranh cử vào Thượng Viện tiểu bang Minnesota để đại diện cho Địa hạt 30. Cô đã có trên trên phiếu Đảng Dân Chủ theo lịch trình bầu sơ bộ ngày 11 tháng 8/2020. Diane Nguyen, cư dân thị trấn Elk River, như thế sẽ tranh ghế đương nhiệm của thượng nghị sĩ Mary Kiffmeyer.
WARRINGTON, PA (VB) — Cảnh sát tại thành phố Warrington hôm 29/7/2020 cho biết đang tìm một cô gái vị thành niên bụi đời, đã biến mất khỏi căn nhà của mẹ cô này từ hôm Thứ Hai. Theo ty cảnh sát Warrington Township Police, cô Mikayla Pham, 17 tuổi, lần cuối được nhìn thấy cùng với bạn trai cô là Dylan Stone, cư dân Doylestown.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.