Căn nhà sàn của thời thơ ấu, cha mẹ chị em sum họp đầy đủ...
Tưởng như vậy là yên. Ờ. Phải ráng học chớ. Thấy ba càng ngày càng ròm. Má thì, tối ngày có ở không đâu" Nghĩ lại người đàn bà ở VN hồi trước cực quá hà.
Mỗi buổi sáng thức sớm lo buổi ăn sáng cho gia đình. Chồng đi làm, con thì, đứa nào học buổi sáng thì đi rồi, đứa nào học buổi chiều thì ở nhà giữ em, má xách giỏ đi chợ.
Về, làm đồ ăn xong để đó. Giặt một thau quần áo bự tổ chảng. Phơi quần áo xong là bắt đầu nấu cơm.
Cơm trưa cũng phải đủ ba món xào canh mặn.
Trưa chồng con tụ về ăn cơm. Xong rồi rửa đống chén.
Chồng đi làm, con thì, đứa đi học buổi chiều, thì sửa soạn đi.
Có khi má nằm võng nghỉ được chút xíu.
Xế xế, lại nấu bữa ăn chiều, cũng canh mặn xào.
Sáng hôm sau cũng bổn cũ soạn lại.
Má làm gần như hết công chuyện nhà vì muốn mấy đứa con rảnh rang lo học bài làm bài.
Chị hai tui học trường Trưng Vương. Năm nào chị học buổi chiều thì sáng chị giặt quần áo phụ má. Còn tui" Năm nào cũng xin học buổi chiều vì đâu thích thức sớm. Có lẽ vì thói quen từ hồi nhỏ khoái thức khuya, dậy sớm gì nổi.
Nhưng buổi sáng của tui, nếu giúp má thì giúp vụ đi chợ thôi, quần áo chớ bao giờ đụng tới.
Nhớ hồi còn ở nhà sàn trên sông Thị Nghè, tui thường đi chợ Thị Nghè, cách nhà chừng… xa lắm.
Khi cây cầu Phan Thanh Giản đang xây, đoạn đường đằng trước nhà mình còn đang rải đá đổ đất sửa soạn cho lớp nhựa trên cùng làm thành con đường xa lộ đầu tiên.
Quanh vùng nầy, những đứa con nít phá làng phá xóm như chị em tui, mà tui đứng đầu nghe, có cây đèn pin, tối tối tụ năm tụ ba, rình.
Rình những cặp tình nhân đang “chụp ếch” có cặp có cặp trong bóng tối hay trong lòng mấy ống cống đó, đặng rọi đèn pin ngay vô người ta, phá đám!
Rọi xong một cái, thật ra có thấy gì rõ ràng đâu vì phải chạy chớ.
Tuổi nhỏ ác thiệt. Phá phách cái kiểu khiến ngươì ta muốn kêu lính bắt!
Khi cây cầu xây xong người ta bắt đầu chạy thẳng một mạch từ Sài Gòn ra Thủ Đức hay xa hơn nữa bằng đường xa lộ nầy.
Đang sống ở gần chợ Bến Thành gia đình dọn về gần cây cầu nổi danh nầy vì muốn hưởng không khí mát mẻ của vùng sông nước.
Ngôi nhà ba má mua chỉ là căn nhà lợp lá, vách ván, sàn gổ, cất theo kiểu nhà sàn trên sông.
Ba mướn người nối thêm một căn cho rộng chỗ ở.
Tui chứng kiến từ lúc dựng cây đà đầu tiên cho tới lúc hoàn thành.
Thiệt là ngộ. Dòm hai người đàn ông lực lưỡng dùng cây chày dộng lên cây đà cho lút xuống bùn, sâu dưới đáy sông.
Dựng đà xong là tới lót sàn. Những miếng ván được chọn lọc thiệt ngay thẳng bào láng bóng đóng sát khít khao. Khi tới phần dựng vách, ba có tánh mỹ thuật đã vẽ và tự tay làm một cái cửa sổ hình tròn. Trong lòng hình tròn là những khúc cây nhỏ ghép lại với nhau tạo thành hình hoa lá rất dễ thương, rất đẹp.
Cửa đó nhìn thẳng ra hướng xa lộ.
Căn chánh ngăn hai phòng. Phòng trước là phòng khách có bàn thờ ông bà với cái bàn ăn. Phòng sau để giường ngủ của ba má với em bé mới sanh. Gian mới cất, một góc để chứa đồ đạc nầy nọ, phần còn lại để lùa hết đám con, từ chế hai với tui, ba đứa em gái, thằng em trai, tối giăng mùng ngủ.
Nhà có cái sàn nước hai từng. Từng dưới để khi nước ròng còn xuống mà vói múc nước. Lúc nước lớn ngập từng dưới thì xài từng trên.
Nhiều khi nứơc ngập luôn từng trên, lúc đó chị em tui cứ việc đứng trên sàn bếp mà kéo nước, khoẻ re.
Trước nhà có cái hàng ba, chổ chị em tui tụ họp chơi. Có cái lan can để ngồi. Khoái nhứt là những ngày mưa ngồi đó canh để chọc thiên hạ.
Đường bùn trơn, mấy cô nữ sinh bận áo dài trắng đi học về ưa bị trợt té cái ạch là tui tui cười hả hả hả chọc quê con ngừơi ta.
Trước nhà có cái ao nuôi cá bự lắm của một nhân vật chị em tui đặt tên là Ông Bần.
Ổng giàu lắm. Chủ ruộng, chủ hãng làm đường mía, chủ trại nuôi bò, chủ hầm nuôi cá và nghe đâu chủ luôn vườn dâu nuôi tằm nữa.
Nhưng, giàu như vậy mà ông nổi tiếng quá sức hà tiện. Nhiều khi thấy ổng chèo xuồng ba lá, nhảy xuống cái ùm, xắn từng cục đất bùn đen chất đầy xuồng đi đắp sân mướn cho ngườI ta.
Ngày nầy qua ngày khác, nắng mưa gì cũng thấy ổng diện y bộ đồ bà ba đen. Làn da ông mốc thích, đen thui thùi lùi. Có người lại nói là ông lai Miên.
Hồi đó tụi tui kêu ngạo ông ta là “đồ giàu mà bần tiện”, bây giờ đầu hai thứ tóc mới thấy hối hận.
Ông là mẫu người hà tiện và ham làm việc. Ông cũng là hạng người một khi phải ngưng làm việc là sửa soạn đi tìm ông sáu tấm.*
Nóc nhà lợp lá. Ba tui sơn căn nhà màu xanh da trời. Nổi chưa!.
Màu xanh mát con mắt. Màu xanh dịu nổi bật giữa một làng xóm toàn màu nâu của lá và vách.
Tui thương căn nhà nầy vô cùng. Ở đó có biết bao nhiêu là kỷ niệm.
Tết đó, năm 1962, ba dẩn mấy chị em đi chợ Tết chiều ba mươi, bông họ bán rẻ rề. Mua biết bao nhiêu là bông vạn thọ. Đem về ba trồng trước cửa nhà, trồng lan luôn qua hai bên hàng xóm, nói, cho vui, cho nhà cửa tươi tắn, vui luôn hàng xóm.
Màu bông vạn thọ vàng cam rực rỡ làm ngạc nhiên lối xóm. Mùng một Tết được nghe câu khen “ Trời ơi thầy Ba tánh thảo quá” (ba thứ ba, tại vì làm công chức nên người ta quen miệng kêu là thầy “thầy chú” ý mà)
Tết có đủ thứ mứt, dưa hấu, nước ngọt… nhưng tụi tui chỉ thích xước mía, uống nước dừa tươi, ngốn khoai lang viên ngọc (loại khoai vỏ màu đỏ, trong trắng tinh ruột ửng ửng màu hồng, ngọt thiệt là ngọt)
Những loại đồ ăn vặt nầy người ta chèo xuồng bán.
Mỗi lần kêu xuồng ghé vô là má mua một lần cả chục quày dừa, cả chục mía và cả giỏ cần xé khoai.
Gió sông mát mẻ nên chị em tui khỏe mạnh, đang sức ăn sức lớn. Càng ăn càng lớn. Ăn nhiều chơi cũng nhiều (bởi vậy mới có sức đặng oánh lộn!)
Hồi mới dọn tới tui khoái nhảy ùm xuống sông tập lội, lội chưa được thì tập lặn. Lặn đây có nghĩa là ôm cây đà nín thở tuột lần xuống nước rồi ôm cây đà từ từ trồi lên chớ sức mấy mà dám buông tay. Lội thì từ cây đà nầy lủm chủm nhào qua cây đà kia như con chó lội sông chớ đâu mà dám lội khơi khơi.
Tại lúc nào cũng có chổ tựa, bởi vậy, rốt cuộc rồi cũng khỏi biết lội!
Dòng sông Thị Nghè chảy thiệt lạ. Khi thì đầy nước. Nước ở đâu mà nhiều qúa" Mới vừa thấy đáy sông, còn có một dòng nước nhỏ như giòng suối Lồ Ồ ở Thủ Đức vào mùa khô, như đường mương chảy, vậy mà, vài phút sau đã tràn đầy sông. Má tui kêu là nước lớn. Rồi bỗng chốc, chỉ buổi sáng và buổi chiều là nước rút đâu mất hết, lộ ra hàng hà sa số cột nhà mà người ta kêu là cây đà.
Lúc đó là lúc tụi tui có nhiệm vụ xuống bùn đáy sông mò kiếm những vật trong nhà lọt qua kẻ hở của sàn.
Loại ván lót sàn sao mà lạ" Rõ ràng khi lót tui đứng coi, sát khít rịt với nhau, một thời gian, ván khô rút lại làm lộ ra những cái kẽ là nơi chị em tui hay làm rớt những vật vặt vãnh.
Mặc dầu má tui có nói dưới đáy sông làm gì có, tui sợ con trùn đất tàn canh gió lạnh, sợ cái cảm giác nhột nhạt khi chân lún xuống lớp bùn trơn nhớt nhợt gớm muốn chết nên tui nạnh chị tui làm vụ nầy.
Nói tới chị tui, lúc đó “ nàng” khoảng 16, đang là nữ sinh trường trung học công
lập Trưng Vương, có lần “nàng” điệu hạnh õng ẹo đi qua cầu ván, miếng ván mục, gảy, bả lọt xuống sông một cái Chủm!!! Bả hết hồn hết vía hai cánh tay quơ lia lịa lội lủm bủm dưới nước, quên điệu.
Tụi tui bên bờ bên nầy cười chọc quê hi hí hí…
Nhiều lần gặp rắn nước. Từ bên nầy nó lội qua bên kia chơi. Chỉ thấy cái đầu nó ngóc lên, mính dài thòong chìm dưới nuớc chỉ thấy dạng mặt nước rẻ ra, ghê muốn chết!.
Vì sợ rắn mà về sau tui ít dám xuống sông.
Đầu đường có trại bán cây, ván, lá, là toàn bộ để cất nhà. Từ trại cây tới nhà tui cách cỡ sáu bảy căn.
Hai bên hàng xóm và nhà tui đều có nuôi cả bầy vịt xiêm. Loại vịt nầy rất khôn. Một mẹ và bầy vịt con. Mọi bữa sáng bầy vịt nhà nào ra trước thì chút chít kéo nhau qua đứng trứoc cửa nhà kế bên rồi ríu rít kêu bầy vịt kia ra, rồi ba bầy vịt của ba nhà cùng xàng xê lăng quăng lạch bạch xuống cái ao trước nhà, ao của Ông Bần, lội bì bõm, đùa giỡn rỉa cá rỉa gì gì đó… Ăn chơi đã đời rồi lên phơi nắng.
Chiều xuống, cả ba bầy vịt cùng đi lên rồi tẻ ra bầy của nhà nào về đúng nhà đó, không lộn một con, không sót một trự.
Khôn ơi là khôn.
|
Có khi đông bạn hàng, phải dựng xe vén tà áo ngồi lên miếng ván dài theo lường xuồng, thả bàn tay xuống rẽ nuớc chơi.
Dòng sông mát lạnh, xuồng lắc lư, vui vui.
Học buổi chiều, buổI sáng tui có phận sự đi chợ.
Trời trong sáng. Gió mát mẻ. Đi trên con đường đất nhỏ quanh co ngoằn ngoèo, hình ảnh khó quên. Tui còn nhớ có căn nhà đó, một dàn hoa trổ đầy bông màu vàng tươi trước sân. Đi ngang lúc nào cũng chậm lại ngắm. Có bãi dâu nuôi tằm (hình như của ông Bần) Có đám con gái hái lá dâu, bàn tay thoăn thoắt lẹ làng lướt trên lá. Bãi dâu nằm bên tay trái, bên tay mặt là vách tường của hãng làm đường mía (cũng của ông Bần). Dưới chân tường mọc lên mấy bụi dâm bụt. Loại nầy hình như trổ bông mỗi ngày hay sao đó" Lá cây màu xanh đậm, bông màu đỏ tươi rực rỡ.
Tui thích nhìn lắm. Chỉ nhìn nhìn thôi, đâu có hái.
Chợ Thị Nghè cách nhà xa lắm. Bận đi nhởn nhơ ngắm trời, ngắm đường, ngắm nhà, ngắm cảnh, ngắm người, lẩn quẩn trong chợ gần cả tiếng, bận về xách giỏ nặng kéo dài hơn, gần một tiếng. Gần hết cả buổi sáng.
Cũng may phận sự đi chợ rồi thôi, về nhà má đón cái giỏ bữa nào cũng rầy sao mà đi lâu lắc quá vậy con rồi má làm buổi ăn trưa.
Chị tui giặt quần áo. Mấy đứa nhỏ chỉ biết ăn rồi chơi.
Nhà ngó ngang, xéo xéo trại nuôi gà Thanh Tâm. Trại nầy có cô con gái đẹp lắm. Da trắng tươi, miệng cười hàm răng sáng bóng, đôi mắt to long lanh, mái tóc dài bay theo gió. Chạy xe Velo Solex đi học ngang nhà tui mỗi ngày.
Lúc đó tui chỉ ước gì có chiếc Velo và đẹp như cô gái trại gà!!!
Nhớ lễ Quốc Khánh năm đó còn trào Cố Tổng Thống Ngô Đình Diệm, tối đó mấy chị em ra ngồi lắc lẻo trên mấy cây đà de ra mặt sông, chân thòng xuống nước quậy quậy, coi đốt pháo bông. Pháo nổ bừng sáng trời đen, coi rỏ y như ngồi ghế thượng hạng. Vui thiệt là vui.
Gió thổi nước sông gờn gợn, ghe xuồng chèo ngang bán thức ăn vặt chị em tui kêu xuồng ghé vô ghé vô…
…
Những ngày vui qua mau…
Mùa lạnh nhà hay bị gió luồn. Các em nhỏ hay bị bịnh cảm, nhứt là Kim Hoàng lúc đó mới sanh được tháng, ngẹt mũi liên miên.
Rồi tai nạn xảy tới
Thằng em duy nhứt, Long, vướng chứng sốt tê liệt, chứng bịnh chưa có thuốc chữa. Về sau giới y học chế ra được thuốc ngừa thì đã trễ rồi. Chạy chữa thầy Tây thầy Ta, không hết bịnh, buồn phiền, ba má tui không còn thiết ở nhà nầy nữa.
…
Ngôi Nhà Sàn Màu Xanh của ba tui cất cho rộng, có chỗ cho con cái ở nhưng chúng tôi sống ở đó chỉ được hai năm rồi dọn về cư xá Cộng Hòa ở đường Võ Tánh.
…
Về sau, khi có chiếc xe Yamaha Dame tui với mấy đứa bạn cũng thường lên xa lộ chạy đua. Ngang qua nhà xưa lối cũ, chủ mới đã để cho màu xanh tàn tạ, không sơn phết không sửa sang làm cho tui buồn quá trời buồn.
Căn nhà sàn màu xanh, Ngôi Nhà Sàn Màu Xanh tuy nghèo nhưng xum họp gia đình cha mẹ đầy đủ, chị em gần gũi tuổi thơ vui sướng, còn sống mãi trong lòng tôi.
Gửi ý kiến của bạn
