Hôm nay,  
Việt Báo Online

Lòng nhớ thương Mẹ trong một đoạn văn Nôm xưa

17/09/201907:49:00(Xem: 733)
Lòng nhớ thương Mẹ trong một đoạn văn Nôm xưa

Lòng nhớ thương Mẹ trong một đoạn văn Nôm xưa
 

Nguyễn Văn Sâm

 

Trên fb của nhóm Hán Nôm Kinh Kỳ có người đưa mấy trang sách xưa  thắc mắc không biết là tác phẩm gì, nói chuyện gì. Bèn đọc, thấy hay hay do nội dung liên quan đến tình cảm của một người con khi mẹ mất.  Thấy đáng phiên âm nên đưa lên cho người đọc biết thêm người xưa mô tả thế nào về trường hợp mẫu tử chia lìa.


blank

Vì chưa có toàn tác phẩm nên không chắc chắn lắm đây là những trang rút ra từ tác phẩm nào trong số những truyện Nôm vô danh của Việt Nam. Tuy nhiên  có nhân vật Đào Trinh trong truyện, tôi nghĩ đây là truyện thơ Đào Trinh-Xuân Hương, một truyện thơ  ở Miền Bắc, không được phổ biến nhiều trong học giới và cũng chẳng thấy bản quốc ngữ nào xuất phát từ đây. Bản Nôm viết tay bằng thứ chữ chân phương, đẹp, chính xác, dễ đọc, nghĩ là bản văn chép  được chép  vào thời Thành Thái, Bảo Đại từ  nguyên bản nào đó có trước. 
 

Bài văn tế không hay, văn chương và nội dung hàm chứa thua xa bài Văn tế của Tào Tháo tế các tướng của mình chết trận (trong tuồng hát bội Nôm Tam Quốc ra đời ở triều đình Huế cuối thế kỷ 19) và cũng kém bài văn tế Kim Trọng tế Thúy Kiều (đầu thế kỷ 20).
 

Xin  trích dịch:

Cả kêu ba tiếng vang rân,

Đất trời nỡ khiến mẫu thân xa lìa.

Dương gian âm phủ phân chia,

Con còn dương thế mẹ về âm cung.

Đôi hàng lệ nhỏ ròng ròng,

Đã không thấy dạng lại không thấy hình.

Sứ trời & tiếng thiên đình,

Tây Thiên cõi Phật Đào Trinh rước về.

Tay linh một ngón bỏ rơi,

Để cho con trẻ liệu đời hóa thân.

Tiên đồng giá vũ đằng vân,

Ngón tay cốt mẹ bỏ chưng trong màn.

Long Sanh xem thấy tỏ tường (tàng),

Chàng bèn nắm lấy khóc than một hồi.

Trời ơi, Trời hỡi là Trời,

Nỡ xui con trẻ chịu đời mồ côi,

Khôn cùng kể nỗi khúc nôi.

Sầu tuông lệ nhỏ thương ôi ròng ròng.

Nhìn xem vắng vẻ loan phòng,

Ngón tay cắt lấy cẩn phong phụng thờ.

Đặt bày dĩa muối mâm trà,

Đặt làm văn tế một tờ chịu tang.

 
blank

Văn tế rằng:

Hỡi ôi,

Trời một phương, đất một phương,

 Những ước bách niên tồn mẫu tử, thời tri nhất đán biệt Sâm Thương,

Nhũng ước tan rồi lại hợp, nào hay đâu mẫu tử phân ly,

Trời nỡ khiến mẹ con ly biệt, chưa chút đền ơn cúc dục.

Tưởng mẹ con trong nhà hội hiệp, mẹ sao đành tách biệt âm quang,

Nhớ thôi lệ ứa hai hàng, bởi số hệ về đâu đà không biết.

Lòng con cảm trách cao xanh, cảm nỗi u minh phân hai ngã, dạ con thơ sao dễ ngồi yên, phải tạm dụng  hiến ba tuần rượu

Hai hàng lệ chứa chan không ráo. Buồn phận con cô quả có một mình, đầu lạy mẹ có linh thời hưởng.

Ô hô! Ai tai!

Phục duy thượng hưởng.

Nay văn.

Tế rồi lệ nhỏ dòng châu,

Ngùi ngùi thảm thiết đoạn sầu nào yên.

Thuở xưa trước hỏi sau han,

Bây giờ quạnh quẻ màn loan vắng nằm,

Nào khi sớm viếng tối thăm,

Bây giờ trướng phụng biết tăm dạng nào.

Khôn cùng kể nỗi sự tình,

Ba năm ở chốn non xanh một mình.

Chế tang tuần tự đã đành.

Chàng bèn tính việc học hành dưỡng thân.

Trong nhà thốn thiếu khó khăn,

Cửa nhà rách nát ra thân cơ hàn…

 

Nguyễn Văn Sâm (Samnguyen20002002@yahoo.com)

Phiên âm từ  mấy trang của người trên facebooker Nguyễn Hưng, như một bài viết về con-mẹ nhân lễ Vu Lan Kỷ Hợi 2019.

 
blank

 

       

20/10/2019(Xem: 139)
Thứ bày 19/10/2019 tại Thư Viện Tully thành phố San Jose bắc California, Nhóm Phật tử do Huynh trưởng Tâm Thường Định Bạch Xuân Phẻ đến từ Sacramento, cùng một số Huynh trưởng, Đoàn sinh GĐPT trong vùng Bắc Cali tổ chức một Hội chợ sách
20/10/2019(Xem: 355)
Người xuất gia từ bỏ đời sống thế tục là để cất bước hướng về một “phương trời siêu tuyệt” (1). Phương trời ấy, lý tưởng ấy, là giải thoát, giác ngộ; là mục tiêu tối hậu cuối con đường đầy khổ nhọc, gian truân.
19/10/2019(Xem: 701)
Tác phẩm viết bằng song ngữ Anh-Việt, ấn hành lần đầu là năm 2017, lần tái bản này năm 2019 với nhiều bổ sung. Bìa là tranh vẽ Thầy Tuệ Sỹ của họa sĩ Đỗ Trung Quân.
19/10/2019(Xem: 351)
Công an xã Đông Thành huyện Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long liền gởi giấy mời đồng đạo Nguyễn Ngọc Tân đến làm việc với công an địa phương vào ngày Thứ Hai 21-10-2019
19/10/2019(Xem: 1833)
Gần hai thập niên CSVN chuyển hệ tư duy, đổi sang kinh tế thị trường theo định hướng xã hôi chủ nghĩa. CS mở cửa cho đầu tư ngoại quốc vào nhưng khoá chặt cửa chánh trị vẫn độc tài đảng trị toàn diện. Đến thời TT Trump là một tổng thống công khai chống CS, chống Chủ Nghĩa Xã hội.
19/10/2019(Xem: 180)
ROME - Tổ Chức Lương Nông Quốc Tế (FAO) cho hay: bản tin ngắn của thông tấn Trung Đông là al- Jazeera loan báo về số người đói tăng khắp thế giới, và ở mức báo động tại các nước xếp hạng đang phát triển, gồm 1 số vùng thuộc châu Phi.
19/10/2019(Xem: 167)
PARIS - Với nỗ lực ngoại giao che chắn của Trung Cộng, Pakistan cảm thấy tin tưởng sẽ không tiếp tục có tên trong “sổ đen tài trợ khủng bố” của 1 cơ chế liên chính phủ.
19/10/2019(Xem: 176)
LONDON - Nhà lãnh đạo hành pháp của Vương Quốc UK đang chạy đua với thời gian, để thuyết phục Hạ Viện thông qua đề án Brexit của ông được EU công nhận công bằng và cân đối.
19/10/2019(Xem: 229)
IDLID - Dân quân SDF của phe Kurd tại Syria đồng ý đáp ứng hưu chiến, sau cuộc vận động chính quyền lâng bang Thổ Nhĩ Kỳ bởi nỗ lực của PTT Hoa Kỳ Mike Pence và ngoại trưởng Pompeo.
19/10/2019(Xem: 121)
KABUL - Hồ sơ của phái bộ LHQ (hay UNAMA) ghi: 4,313 thương vong của thường dân do bom đạn gây ra tại Afghanistan từ Tháng 7 đến Tháng 9, là chưa từng thấy.
19/10/2019(Xem: 451)
BEIJING - Các phát biểu chê trách phong trào xuống đường tại Hong Kong vào ngày 18/10, đã biến Thủ Tướng của đảo Sư Tử trở thành hiệp sĩ của truyền thông Hoa Lục sống dưới chế độ toàn trị, theo tường thuật của báo Anh ngữ phát hành tại Hong Kong.
19/10/2019(Xem: 403)
HONG KONG - Hung thủ gây án mạng dẫn tới đề luật dẫn độ gây bất ổn trong mấy tháng qua tại đặc khu Hong Kong đang định nộp mình.
19/10/2019(Xem: 330)
ANKARA - Khả năng theo đuổi chiến địch biên giới đánh đuổi dân quân SDF của phe Kurd tại Syria lệ thuộc điều xẩy ra với nội tệ là tiền lira xa bãi chiến trường, là thị trường hối đoái.
19/10/2019(Xem: 344)
VIRGINIA, Alabama - Chỉ còn 2 tháng đến ngày nhập học năm đầu của trường cao đẳng, Connor Bruce Croll dọa nổ bom.
19/10/2019(Xem: 520)
MIAMI - Vào ngày 18/10, trung tâm báo bão quốc gia (NHC-Miami) đưa tin: 1 hệ thống bão nhiệt đới đang chuyển thành bão có cấp độ và tên gọi là Nestor đang trực chỉ vùng ven Vịnh Mexico giữa Louisiana và Florida.