Hôm nay,  
Việt Báo Online

Đọc Thơ Mùa Yêu Con: Thứ Nhất

30/05/201200:00:00(Xem: 2878)
Đọc Thơ Mùa Yêu Con: Thứ Nhất
Đây là một tập thơ lạ. Một tập thơ rất lạ, đối với người đọc thơ bằng ngôn ngữ Việt. Nhưng cũng trên những trang giấy của thi tập “Mùa Yêu Con: Thứ Nhất,” độc giả thuộc bất kỳ khuynh hướng văn học nào cũng bắt gặp một phần của mình trong đó -- và cũng bất kể độc giả Việt đó đang ở phần đất nào trên địa cầu. Dù vậy, tập thơ hình thành rất đơn giản: đây là những lời của TrangĐài Glassey-Trầnguyễn nói với đứa con còn rất nhỏ của cô, và cũng là một vũ trụ rất mới đang khai mở cho cô.

Đó cũng là lần đầu người ta bắt gặp nhà thơ TrangĐài Glassey-Trầnguyễn nói về một thế giới rất riêng tư, và là một thế giới do cô chờ đợi, cưu mang và khai sinh. Văn học Việt, và văn học thế giới, đã có rất nhiều sáng tác hình thành từ những bà mẹ viết cho con mình. Nhưng tập thơ này là một bất ngờ đối với tôi.

Trước tiên là đề tài. Tôi vẫn nhìn TrangĐài Glassey-Trần Nguyễn như là người viết về những đề tài lớn, nghĩa là những đề tài quan trọng đối với cộng đồng, đối với đất nước. Nhiều năm qua, cô đã cho thấy cách chọn đề tài như thế.

Một phần nữa, tôi lỡ có thành kiến về cô – cùng với những hoạt động và sáng tác của cô -- rằng luôn luôn phải là cái gì ghê gớm lắm.

Cô sinh năm 1975 ở Gò Công, và tới năm 1994 mới sang Hoa Kỳ, nghĩa là lớn dậy cùng với những chuyển biến lớn ở quê nhà. Những chuyển biến lớn tới như một trận bão lốc, thổi tung cả triệu người ra khỏi nước, bứt rễ và dời đổi vận mệnh hàng chục triệu người trong nước. Và rồi tôi đọc những dòng chữ trước giờ của cô như một cánh chim bỏ xứ để bay xa ra nhiều vùng trời hải ngoại, nhưng vẫn nhìn đăm đăm về những cảm xúc một thời gắn bó với đất.

Do vậy, những đề tài của cô trước giờ vẫn là có một tầm vóc ghê gớm, kiểu ngôn ngữ tôi ưa nói với bằng hữu về những gì mình khâm phục.

Trangđài Glassey-Trầnguyễn vẫn có cách chọn đề tài kiểu như thế. Chúng ta dễ dàng thấy như thế khi đọc về sơ lược tiểu sử của cô.

Năm 1998, cô sáng lập Dự án Việt Mỹ, Vietnamese American Project – “Lịch sử Cá Nhân trong dòng Lịch sử Cộng Đồng và dòng Lịch sử Dân Tộc,” (Lịch Sử Truyền Khẩu và Sinh Hoạt Cộng Đồng) tại Đại học CSU Fullerton.
tap_tho_mua-yeu-con-cover_medium
Bìa tập thơ “Mùa Yêu Con: Thứ Nhất.”
Năm 1999, sáng lập Dự án “Little Saigon, Hẻm Báo Chí” – Vietnamese-Language Media Project.

Năm 2004, sáng lập Dự án Việt Bá Linh, Vietnamese Berlin Project – “Tột đỉnh phân chia Nam-Bắc của người Việt trong bối cảnh phân chia Đông-Tây của Đức Quốc.”

Năm 2006, thực hiện Dự án Vietnamese Katrina Project, nghiên cứu về nhu cầu nhà ở của người Mỹ gốc Việt tại Biloxi và New Orleans sau cơn bão Katrina.

Năm 2012, cô đề xướng và tổ chức 3 chương trình về đề tài người Việt và Việt Nam tại Đại hội Quốc tế học tại San Diego (ISA International Studies Association), diễn ra lần đầu tiên trong lịch sử 53 năm của Đại hội. Ba chương trình gồm có 1. bài thuyết trình về người Việt vô quốc gia tại Tonle Sap, Warsaw, và Berlin; 2. phần triển lãm hình ảnh của nhiếp ảnh gia Benjamin Vũ và thuyết trình về đời sống người Việt trên Biển Hồ; và 3. hội luận bàn tròn về digital democracy (dân chủ qua mạng) tại Việt Nam.

Cũng năm 2012, cô thực hiện Dự án song ngữ “Tháng Tư Đen, Tháng Tư Sáng: Từ Đắng Cay Hậu Chiến đến Bình An Tâm Hồn” – Black April, Bright April Project dưới sự bảo trợ của California Endowment Health Journalism Fellowship, do Trường Báo Chí và Thông Tin Annenberg của Đại học USC tổ chức. Với sự cộng tác của Việt Báo, Sacramento Bee, và nhiều tờ báo Việt ngữ trên toàn cầu.

Và cũng năm 2012, TrangĐài Glassey-Trầnguyễn xuất bản tuyển tập thơ “Mùa Yêu Con: Thứ Nhất.”

Hẳn nhiên, diễn tiến biên niên như thế cũng cho thấy rằng, đối với nhà thơ TrangĐài Glassey-Trầnguyễn, đứa con trai của cô cũng có một tầm vóc lớn, một quan tâm lớn, và là một đề tài lớn.

Và thực sự, đứa con là một góc Thiền Đường của cô, nơi đó cô thấy dung nhan của Thượng Đế và là những mênh mông trời đất thơ mộng:

“Jean Valjean,
một trong “Những người cùng khổ” của Victor Hugo,
tin rằng
khi yêu một người
là ta được chiêm ngắm dung nhan của Thượng Đế
mẹ cũng vậy
trong phút đầu gặp con
*
con chào đời
trời đất thở ra tơ
cả vũ trụ ngượng ngùng, thôi hối hả...” (Mùa Yêu Con, trang 50)

Tập thơ “Mùa Yêu Con: Thứ Nhất” có gần 40 bài thơ, ngắn dài khác nhau, dày 100 trang, trong đó có 2 ca khúc phổ thơ -- thực hiện bởi các nhạc sĩ Trần Quang Lộc và Nguyễn Phan Nhật Nam – cùng với 2 bài Thay Lời Ngỏ của Hoàng Mai Đạt, Vũ Đình Trọng, trong khi trang Lời Bạt do Trần Trung Đạọ viết. Bìa Nguyễn Thị Hợp, phụ bản Nguyễn Thị Hợp & Nguyễn Đồng.

Cũng cần nói, trong Phụ Lục có bài tùy bút “những mùa Xuân xuyên niên” – dài 4 trang. Và cũng chính bài này đã được nhà văn Phạm Xuân Đài (Chủ Bút của Diễn Đàn Thế Kỷ) nhận định là: “...chú mới đọc kỹ bài viết "những mùa xuân xuyên niên" của cháu, và bàng hoàng. Bài ấy đúng là một kiệt tác, cháu ạ.” Kiệt tác... Không quá lời tí nào. Thực sự là như thế.

Độc giả cũng sẽ đi từ bất ngờ này cho tới ngạc nhiên khi đọc “Mùa Yêu Con: Thứ Nhất.”

Từ những âm vang bất ngời khi gặp lại cổ văn tiếng Việt, như:

kết mầm cuối hạ
khai dạ xuyên thu
đông ấm duyên cù
đầu xuân khai nhụy. (trang 19)

Ngôn ngữ trên nghe trang trọng như những câu đối Tết, và dĩ nhiên tuổi trẻ trưởng thành ở hải ngoại sẽ không nắm bắt được hết cảm xúc từ những dòng chữ mang cả khung trời Nguyên Đán như thế.

Hay là những dòng thơ lục bát, đơn sơ như ca dao:

... mê con như núi mê non
như sông mê suối, mê mòn Thái Sơn
mê con mẹ ngủ chập chờn
để nghe con thở, mẹ mơn man thèm... (trang 31)

Không chỉ viết trang trọng như một nữ sĩ ngày xuân, không chỉ viết như lời bà mẹ miền quê hát ru con, nhà thơ TrangĐài Glassey-Trầnguyễn cũng sử dụng thể thơ ba chữ, một thể thơ thích nghi với cách tập vần cho trẻ em mà ông bà mình đã làm quen qua Tam Tự Kinh (xin nhắc vài dòng: Nhân chi sơ, tính bản thiện, tính tương cận, tập tương viễn...). Và bây giờ thì:

... sữa là huyết
đ8ắm càn khôn
mẹ về con
đời cuộn chảy. (trang 24)

Nhưng thực sự, TrangĐài Glassey-Trầnguyễn vẫn là một nhà thơ cách tân, và cách sử dụng ngôn ngữ của cô có khi chỉ để đọc bằng mắt, chứ không phải làm thơ để ngâm hay để hát. Như dùng dấu vô cự, tức số 8 nằm ngang. Thí dụ:

và mẹ tranh thủ, tranh thủ tối đa

+ 8 {để mê con, thích con, thương con, hôn con, thơm con, nựng con, mắng yêu con, nhiếc yêu con, tỉ tê với con, mơ về con, giỡn với con, lí lắc với con, u ơ với con, ghiền con, thèm con, ngắm con, mơ mộng cùng con, thọc lét con, nhớ con, hờn con, ôm con, ngọng ngịu với con, vì con} + 8

tất cả vì con... (trang 48)

Viết như thế, thơ không ngâm hay hát nổi, vì dấu cộng và dấu vô cực khi phát âm là làm gián đoạn dòng thơ. Và thế, thơ chỉ để đọc bằng mắt.

Cùng cần ghi nhận rằng, dấu cộng (+) có sẵn trên bàn phím, nhưng dấu vô cực (8) lại phải tìm rất là vất vả (nếu bạn không quen thuộc gõ chữ) trên bảng symbol ở Microsoft Word.

Một điểm riêng của TrangĐài Glassey-Trầnguyễn là cô nhìn qua hình ảnh con mình, và thấy cả một Nước Trời. Như những dòng thơ:

nếu Chúa yêu nhân trần
bằng Thánh Giá
mẹ yêu con
bằng hồn, xác, tâm, thân
Chúa tận hiến trên đồi cao
xứ lạ
mẹ mỗi ngày
tận hiến
với hồng ân. (trang 49)

Thế giới Thiên Đường đó, cũng trải đầy hình ảnh của chồng cô, người sinh trưởng từ Thụy Sĩ. Cô kể về đêm, nằm nghe, giữa đứa con mới sinh (có hơi thở như cối xay lúa) và người chồng mà cô quen gọi là Cưng (có hơi thở như xưởng cưa gỗ thông):

... giữa cối xay lúa và xưởng cưa gỗ thông
cối xay lúa bằng đá
rì rào rì rào rì rào
làm tại Mỹ
nhưng từ lò Việt Nam
với thiết kế Thụy Sĩ
xưởng cưa gỗ công nghệ
ầm ào ầm ào ầm ào
nhập từ Châu Âu
bản quyền của núi Alps
cả hai đều đánh thức tôi... (trang 60)

Làm thế nào nhà thơ có thể viết những dòng tuyệt vời như thế, với những hình ảnh thơ mộng như thế? Nếu không phải cô cũng là những trận gió bay thì thầm giữa những cánh quạt cối xay lúa và rừng thông núi Alps?

Nhà văn Lê Thị Huệ, trong lá Thư Chủ Biên, Gió O, tháng 10, 2011 đã nhận định:

“Và đặc biệt cây bút trẻ Trangđài Glassey-Trầnguyễn đang phiêu lưu vào cõi thơ văn tiếng Việt trên mạng trong thời gian gần đây. Chữ nghĩa cẩn trọng chọn lọc và các trục ý thức như là một trí tuệ phiêu lưu, Trangđài Glassey-Trầnguyễn là một phiêu lưu sáng tạo với văn chương Việt đầy hứa hẹn vì tính chất độc lập và bản lĩnh chọn lựa của cô.”

Xin chúc mừng nhà thơ TrangĐài Glassey-Trầnguyễn với thi tập “Mùa Yêu Con: Thứ Nhất” – khi đã làm được những gì rất khó làm: chụp bắt được những trận gió từ cánh quạt cối xay lúa, và trải vào những dòng chữ tiếng Việt để làm ngợp hương núi thông (chữ từ trang 61) trên những trang giấy một cách trang trọng. Đây là một tập thơ lạ, đúng vậy, rất lạ.

Phan Tấn Hải

GHI CHÚ: Độc giả tìm mua “Mùa Yêu Con: Thứ Nhất,” xin liên lạc:
vietamproj@gmail.com, www.trangdai.net. Ấn phí $10, bưu phí $3. Hay địa chỉ:
7791 Santa Catalina, Stanton CA 90680. Tel: 714 204 8340.

18/12/2018(Xem: 313)
Nhân quyền vẫn là cái gì hiếm hoi tại Trung Quốc, Việt Nam, Bắc Hàn... tìm hoài không thấy. Và một công ty Hoa Kỳ đang điều tra xem có phải tù nhân Hồi giáo tại các trại tập trung ở Hoa Lục đang làm ra các sản phẩm để xuất cảng sang Hoa Kỳ, theo báo The Hill cho biết. Đó là công ty có tên Badger Sportswear, bản doanh ở North Carolina, nhận được tin từ AP rằng các lô hàng từ một nhà máy trong một trại tập trung khổng lồ của TQ nơi sắc dân thiểu số bị cưỡng bách lao động.
18/12/2018(Xem: 129)
BUDAPEST - Ít nhất 15,000 người tràn ngập đường phố của thủ đô Hungary để phản đối luật “nô lệ mới” và chống Thủ Tướng toàn trị Viktor Orban. Dân thường biểu tình tối chủ nhật là 4 ngày liên tiếp để phản đối luật mới cho phép chủ đòi hỏi công nhân làm việc hàng trăm giờ phụ trội hàng năm, là tái lập chế độ nô lệ.
18/12/2018(Xem: 126)
GANDRASHE - 62 loạn quân Hồi Giáo al-Shabaab bị loại khỏi vòng chiến trong tháng này trong hoạt động không tập của Hoa Kỳ phối hợp với lực lượng liên bang Somalia tại thị trấn Gandarshe - thông cáo báo chí từ Bộ chỉ huy của lực lượng Hoa Kỳ tại châu Phi ghi : 34 tên bị diệt hôm Thứ Bảy, 28 tên bị diệt hôm chủ nhật. al-Shabaab là 1 chi nhánh của mạng quốc tế al-Qaeda.
18/12/2018(Xem: 208)
NEW DEHLI - Trong chuyến xuất ngoại đầu tiên, TT Ibrahim Mohamed Solih của đảo quốc Maldives đánh giá Ấn Độ là “Bạn thân nhất”, thay vì kết thân với Trung Cộng.
18/12/2018(Xem: 143)
KUALA LUMPUR - Các chi nhánh và 2 cựu viên chức của tập đoàn tài chính Goldman Sachs bị tố cáo thủ lợi từ quỹ đầu tư 1MDB, theo hồ sơ điều tra thất thoát 2.7 tỉ MK.
18/12/2018(Xem: 126)
PYONGYANG - Bắc Hàn báo động : chính sách trừng phạt của Washington là chướng ngại vật của phi nguyên tử - sau 1 số tiếp cận nhanh chóng tiếp theo đối thoại thượng đỉnh Trump-Kim kết thúc bằng thỏa thuận mơ hồ Singapore Tháng 6-2018, cuộc đàm phán về kho vũ khí nguyên tử của Bắc Hàn không vượt qua bế tắc.
18/12/2018(Xem: 199)
BEIJING - Tại hội thảo “Understanding China”, cựu phó thống đốc ngân hàng quốc gia Zhu Min tỏ ý lạc quan về khả năng đạt thỏa hiệp mậu dịch với Hoa Kỳ kịp trước khi hết thời hạn “hưu chiến 90 ngày” – phó thống đốc thời kỳ 2009-2010 phỏng đoán thương lượng giải quyết các bất đồng phải trải qua ít nhất 6 tháng hay 12 tháng. Hiện là viên chức đứng đầu Viện nghiên cứu tài chính của Tsinghua University, Zhu báo động : bế tắc sẽ gây gián đoạn kinh tế toàn cầu.
18/12/2018(Xem: 207)
LOS ANGELES -- Gần 3/10 dân Mỹ trì hoãn chữa trị y khoa vì chi phí nặng nề, theo một bản khảo sát mới của Gallup mới phổ biến hôm Thứ Hai. Bản khảo sát có tên Sức Khỏe và Chăm Sóc Y Tế (Health and Healthcare) của Gallup cho thấy 29% dân Mỹ trì hoãn chữa trị vì chi phí đắt. Trong đó hơn phân nửa báo cáo có bệnh nghiêm trọng hay khá nghiêm trọng -- một tỷ lệ tương đương 19% toàn bộ người thành niên Hoa Kỳ. Tỷ lệ ngu7::7Ỳ6::d ân Mỹ trì hoãn chữa bệnh phù hợp với các thống kê trong các bản khảo sát gần đây.
18/12/2018(Xem: 216)
WASHINGTON - Thăm dò của NBC/Wall Street Journal ghi : công dân Hoa Kỳ thừa nhận viễn ảnh kinh tế tăng tiến là sự kiện quan trọng nhất năm 2018 – nhưng mặt u ám của xã hội Hoa Kỳ chứng kiến nổ súng tàn sát tiếp tục.
18/12/2018(Xem: 258)
WASHINGTON - Nga khai thác mọi “sàn” của truyền thông xã hội để gây ảnh hưởng với chu kỳ bầu cử 2016 tại Hoa Kỳ - báo Washington Post đưa tin. Một bản thảo phúc trình của Thượng Viện xác nhận các mạng xã hội Facebook, Twitter, YouTube, Tumblr và Istagram đều là mục tiêu xâm nhập, quấy rối của tin tặc thuộc Điện Kremlin.
18/12/2018(Xem: 544)
NEW YORK - Ngôi sao internet 34 tuổi được biết với tên Colin Kroll, đã chết trong phòng ngủ của căn chúng cư của mình tại Manhattan, là nhà sáng lập của ứng dụng di động Vine và trò chơi điện tử HQ Trivia.
18/12/2018(Xem: 137)
NEW YORK CITY - Các “đại danh” kỹ thuật tiếp mở rộng cơ sở ngoài phạm vi Silicon Calley – thông báo ngày Thứ Hai 17-12 của Google là dự chi trên 1 tỉ MK để tăng gấp đôi lực lượng nghiên cứu và sản xuất tại thành phố New York, CNN báo tin : Google sẽ xử dụng 3 tòa nhà tại Nam Manhattan, ven sông Hudson để có diện tích làm việc 1.7 triệu foot-vuông cho hơn 7000 người.
18/12/2018(Xem: 484)
WASHINGTON - TT Trump thích gọi luật sư Cohen là “chuột” và nhiều lần – 1 cộng tác viên của Fox News là cựu phó biện lý liên bang Andrew McCarthy vừa lên tiếng nhắc nhở TT tỉ phú chọn chữ khác.
18/12/2018(Xem: 231)
WASHINGTON - Dân biểu DC Adam Schiff, sắp là chủ tịch ủy ban tình báo Hạ Viện nhiệm kỳ mới, tuyên bố với NBC : muốn có hồ sơ về Trump của Deutsche để lấy bằng chứng về thỏa hiệp với Nga – tuần qua, ông Schiff đã xác nhận với báo New Yorker : sẽ đòi Deutsche Bank cung cấp thông tin về các giao hoán của Trump vì ngân hàng này có liên lạc lâu dài với tỉ phú Trump và với hoạt động rửa tiền trong quá khứ của người Nga.
18/12/2018(Xem: 173)
WASHIONGTON - NBC đưa tin : 2 cựu phụ tá của cố vấn an ninh quốc gia đầu tiên của Trump (là Tướng Michael Flynn) bị truy tố về mưu định gây ảnh hưởng ngầm và trái luật với chính giới để dẫn độ giáo sĩ lưu vong Fethullah Gulen theo yêu cầu của TT Erdogan.
Tin công nghệ
Công nghệ Face ID siêu phức tạp của Apple được triển khai cho iPhone X và toàn bộ iPhone, iPad 2018 được đánh giá là đáng tin cậy và an toàn. Tuy nhiên, có vẻ như Apple vẫn muốn tiếp tục hoàn thiện các giải pháp sinh trắc học của hãng trong tương lai.
Hàng loạt các bong bóng bị đóng băng vào hồ Baikal là gì? Câu trả lời là khí Mê-tan (Methane). Hồ Baikal ở Nga, Di sản Thế giới được UNESCO công nhận là hồ lớn nhất (tính theo thể tích), lâu đời nhất và sâu nhất thế giới, chứa hơn 20% lượng nước ngọt của thế giới.
Khoảng giữa tháng 12/2018, Boeing đã khánh thành nhà máy đầu tiên tại Trung Quốc thuộc dây chuyền lắp ráp và hoàn thiện dòng máy bay phản lực thương mại thân hẹp 737. Đây cũng là động thái nhấn mạnh cam kết của Boeing đối với thị trường máy bay lớn nhất thế giới trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ - Trung ngày một gia tăng.
Vụ tai nạn kinh hoàng của con tàu RMS Titanic hồi năm 1912 đã gợi lên vô số những thuyết âm mưu, bao gồm cả việc con tàu chưa bao giờ bị chìm. Và vào năm 1985, một nhà hải dương học với mơ ước được làm sáng tỏ mọi việc đã có một quyết định táo bạo: làm một cuộc trao đổi với Hải quân Mỹ. Sau đó, vì nhiều lý do chính trị, câu chuyện đã bị đưa vào danh sách tuyệt mật và mãi cho tới tháng 12/2018, mọi việc mới được tiết lộ để chúng ta biết được rằng: chuyến đi tìm Titanic thật ra là một chuyến đi tìm tàm ngầm hạt nhân bị thất lạc.
Khoảng giữa tháng 12/2018, Intel và công ty thể thao điện tử ESL đã mở rộng mối quan hệ đối tác lâu năm bằng cách ký thỏa thuận 3 năm, trị giá 100 triệu USD với mục tiêu thúc đẩy sự hiện diện của Esports trên toàn thế giới.
Khoảng giữa tháng 12/2018, những người hâm mộ PewDiePie đã hack trang web của tờ Wall Street Journal, để thay mặt trang tin đưa ra lời xin lỗi đối với thần tượng YouTube. Đây cũng được xem như nỗ lực của các fan nhằm đáp trả lại một trong những người đối đầu lâu nay của nhà sáng lập kênh YouTube.
Tháng 12/2018, Qualcomm đã giành được một chiến thắng lớn trước Apple, khi tòa án đã ban hành một lệnh cấm sơ bộ đối với những chiếc iPhone vi phạm hai bằng sáng chế về phần mềm. Theo đó, Apple không được phép bán những chiếc iPhone, kể từ iPhone 6S cho đến iPhone X với hệ điều hành iOS 11.
Khoảng giữa tháng 12/2018, phóng viên Thomas Brewster của trang tạp chí Forbes đã đặt mua một mô hình in 3D của chính chiếc đầu của mình để thử đánh lừa hệ thống mở khóa bằng gương mặt trên một loạt các điện thoại, gồm 4 mẫu Android và 1 chiếc iPhone X
Khoảng giữa tháng 12/2018, Ủy ban Tài nguyên Hàng không của tiểu bang California đã bỏ phiếu yêu cầu tất cả các xe buýt không có khí thải vào năm 2040. Quá trình chuyển đổi sẽ bắt đầu một cách nghiêm túc vào năm 2029, khi California yêu cầu tất cả các xe buýt mới bỏ nhiên liệu hóa thạch. Các cơ quan vận chuyển sẽ có quyền sử dụng các khoản trợ cấp để chuẩn bị cho kế hoạch.
Hồi năm 1988, Jean-Louis Gassee tới thăm nhà máy của Apple ở Fremont, California. Cảnh tượng của cái nhà máy, thứ được những vị giám đốc Apple thời điểm đó mô tả là “tự động hóa rất cao”, thực ra không ổn cho lắm.
Ngày 16/12/2018, Sao chổi Wirtanen bay ngang qua Trái Đất. Quả cầu tuyết bùn có kích thước hàng km và quay quanh Mặt Trời mỗi 5.4 năm, phạm vi khi xa thì cỡ Sao Mộc và khi ở gần thì cỡ Trái Đất.
Thiên hà lớn gần nhất với Dải Ngân hà Milky Way của chúng ta là gì? Là Andromeda. Thực tế, Dải Ngân hà của chúng ta được cho là trông rất giống với Andromeda. Cả hai thiên hà cùng thống trị Nhóm Địa phương (The Local Group)
Khoảng giữa tháng 12/2018, Ủy ban Bảo vệ Dữ liệu Ireland (DPC), cơ quan được giao quyền giám sát việc tuân thủ pháp luật của Facebook tại Châu Âu, đã xác nhận sẽ tiến hành điều tra đối với Facebook sau khi nhận được nhiều báo cáo về việc dữ liệu người dùng bị rò rỉ
Tin tặc đã nghĩ ra một cách mới để đánh cắp tiền mật mã: chúng đang chạy một chiến dịch quét khổng lồ để chọn ra công cụ khai thác và ví điện tử Ethereum với một lỗ hổng cụ thể.