Tạm Ngưng Bô-Xít"
Trần Khải
Dư luận các nhà khoa học và quần chúng đang tăng áp lực vào các dự án khai thác mỏ bô-xít Tây Nguyên, và chính phủ bắt đầu hứa là sẽ xem xét lại. Có thật là sẽ xem xét lại hay không, hay chỉ là hứa để cho qua chuyện" Bởi vì, một khi ông Thủ Tướng CSVN Nguyễn Tấn Dũng đã gọi đây là "chủ trương lớn," thì làm sao thực tâm xem xét lại"
Nhưng nếu xem xét lại, thì yếu tố nào là ưu tiên cần phải cân nhắc" Lợi ích kinh tế" Phát triển công nghệ" Môi trường thiệt hại" Mở quán karaoke, bia ôm cho các công nhân phương Bắc kia" Xây dựng các thành phố hiện đại ở Tây Nguyên bằng cách cho dân thiết lập các dịch vụ giải trí cho công nhân Trung Quốc" Hay là vì an ninh lâu dài cho đất nước"
Hôm Thứ Năm 9-4-2009 là ngày Hội thảo về vấn đề bô-xít ở Tây Nguyên, theo bản tin thông tấn nhà nước VietNamNet đề ngày 10-4-2009, ngay ở nhan đề "Chính phủ sẽ xem lại hiệu quả kinh tế bô-xít Tây Nguyên" đã cho thấy có nhượng bộ từ phía "chủ trương lớn." Hay ít nhất, đã có dấu hiệu nhà nước nói giọng nhẹ nhàng hơn. Có thật vậy không, và nếu nhà nứơc dịu giọng thì mức độ là bao nhiêu phần trăm"
Mở đầu hội thảo, tin nhà nước viết, ông Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, người chủ trì hội thảo, đã đọc bức thư của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trích:
"Tôi cho đây là một vấn đề cực kỳ hệ trọng. Vấn đề này trước đây tôi đã từng nghiên cứu, tôi đã có thư gửi đồng chí Thủ tướng nhưng chưa được trả lời.
Tại cuộc Hội thảo quan trọng này, tôi mong các nhà khoa học, các nhà quản lý, các nhà hoạt động xã hội hãy nêu cao trách nhiệm trước dân tộc thảo luận một cách khoa học, nghiêm túc, thẳng thắn để kiến nghị với Đảng và Nhà nước một chủ trương đúng đắn về vấn đề bô-xít Tây Nguyên mà tôi cho là không nên khai thác.
Vì đứng về lợi ích toàn cục và sự phát triển bền vững lâu dài của đất nước, khai thác sẽ gây hậu quả cực kỳ nghiêm trọng về môi trường, về xã hội, về an ninh quốc phòng."(hết trích)
Vậy rồi kết quả hội thảo ra sao"
Kết quả hội thảo được thông tấn VietnamNet tóm gọn:
"Kết luận hội thảo khoa học về các dự án bô-xít Tây Nguyên ngày 9/4, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo tiếp tục triển khai thí điểm dự án Tân Rai trên cơ sở tăng cường giám sát. Riêng dự án Nhân Cơ, Chính phủ phải đợi có báo cáo tác động môi trường bổ sung mới có thể xem xét triển khai tiếp. Chính phủ cũng sẽ điều chỉnh quy hoạch ngành bô-xít và đánh giá lại hiệu quả kinh tế của các dự án này. Việc có thêm các dự án bô xít mới phải chờ báo cáo đánh giá môi trường chiến lược (ĐMC) theo quy định của Luật môi trường hoàn thành." (hết trích)
Trong bản tin, không nghe ông Hải hay các khoa học gia bàn luận về vấn đề an ninh quốc phòng mà Tướng Giáp đã nêu. Chỉ duy có nhà văn Nguyên Ngọc nói phớt qua nhẹ nhàng, ""Chưa bao giờ có một chương trình, dự án về kinh tế - xã hội tạo nhiều quan tâm, gây nhiều lo lắng trong dân như vậy. Nếu dự án ở nơi khác, có thể có vấn đề kinh tế, môi trường phải tính toán, nhưng những quan tâm, lo lắng nhiều như hiện nay là bởi dự án ở Tây Nguyên, trên mái nhà Đông Dương, vùng đất có ý nghĩa đặc biệt". (hết trích)
Chuyện lợi ích kinh tế tất nhiên là cần, nhưng chúng ta cũng thấy có khi lợi gần mà hại xa. Còn nói chuyện gìn giữ văn hóa vùng núi rừng Tây Nguyên như một số người quan ngại, thì chắc chắn là nhà nước không bận tâm, nhất là trong thời buổi toàn cầu khủng hoảng kinh tế thì văn hóa chỉ là chuyện nhỏ... Đó là kiểu trứơc giờ như thế. Thậm chí, nhiều cán bộ tuy nói là một chuyện, nhưng trong thâm tâm cũng có thể nghĩ rằng môi trường cũng là chuyện nhỏ, vì các dòng sông Sài Gòn, Hà Nội còn không lo cứu, huống gì là rừng núi Đắc Nông. Nhưng có một chuyện không nhỏ tí nào: an ninh quốc phòng. Nếu không thật tâm suy nghĩ, bàn luận, ngăn cản về tác dụng này, thì tương lai gần, con đường mòn Hồ Chí Minh tất sẽ bị đổi tên thành xa lộ Mao Trạch Đông. Hay, nếu Hồ Cẩm Đào muốn làm dịu nhẹ cho có chất lãng mạn, thì sẽ đổi tên đường mòn Hồ Chí Minh thành Xa lộ Tăng Tuyết Minh.
Nhưng có thật là nhà nước CSVN sẵn lòng xem xét lại hay không" Bởi vì khi ông Thủ Tướng Dũng nói đây là chủ trương lớn, thì ông Phó Thủ Tướng Hải lấy quyền gì mà mặc nhiên nói đây là chuyện nhỏ để có thể xét lại dễ dàng"
Trong tuần qua cũng là những diễn biến cho thấy, nhiều thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, trong đó có TNS John McCain, sang tận Hà Nội hối thúc hai nước Việt-Mỹ kết thân, nhưng không thấy phía quân sự quốc phòng hai nước có biểu hiện nào. Ngược lại, phía CS Trung Quốc không cần hối thúc gì, mà hai Bộ Quốc Phòng CSTQ-CSVN đã có những bước kết thân thật xa, tới nỗi có thể hình dung rằng đàn anh Trung Quốc có hai người em thân thương là Bắc Hàn và Việt Nam.
Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt đã gặp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Văn Được tại Bắc Kinh hôm thứ Tư, cam kết thắt chặt quan hệ quân sự giữa hai nước, theo tin VOA. Trong đó, ông Tướng Tàu hứa "đẩy mạnh hơn nữa việc phát triển quan hệ đối tác chiến lược toàn diện quân đội Trung Quốc sẵn sàng nỗ lực để tăng cường sự hợp tác quân sự lành mạnh giữa hai quốc gia."
Điều suy nghĩ, trong khi Hà Nội đón phái đoàn Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ, và mở hội thảo các nhà khoa học về các dự án công ty Trung Quốc khai thác bô-xít Tây Nguyên thì Thứ Trưởng Bộ Ngoại Giao CSVN phải sang thăm Bắc Kinh. Có vẻ như muốn trấn an rằng, hội thảo thì mặc hội thảo, dân cử Mỹ tới thăm thì mặc dân cử Mỹ, mối tình hai đảng CSTQ-CSVN vẫn thắm thiết như tình Bác Hồ với cô Tăng"
Thực sự là khó suy đoán mọi suy tính của nhà nước CSVN. Nhất là trong khi nguồn tiền ODA của Nhật đổ bể chuyện các bộ CSVN ăn chận tiền phần trăm dự án, thì với đàn anh Trung Quốc chắc chắn là sẽ không bao giờ bể ra chuyện gì ầm ĩ. Bởi vì Trung Quốc có một rừng luật, nhưng chỉ xài luật rừng mà thôi; điều này Hà Nội đã học từ lâu rồi. Và nếu ăn tiền từ Bắc Kinh, sẽ không đổ bể như với tiền ODA Nhật Bản.
Cuối cùng, nhà nước CSVN vẫn chưa chính thức nói gì về ý kiến của Tướng Giáp - chuyện "an ninh quốc phòng." Sau bao nhiêu chuyện xảy ra ở Aûi Nam Quan và Thác Bản Giốc, câu hỏi tận cùng bây giờ Bắc Kinh có thể hỏi Hà Nội rằng, cần giá bao nhiêu để đổi tên Đường Mòn Hồ Chí Minh ra thành tên Xa Lộ Mao Trạch Đông" Lặng lẽ trả giá, hay là cần đấu giá công khai"
Vậy thì, thật sự là sẽ tạm ngưng dự án bô-xít để xem xét lại, hay là để trả giá thêm cho những gì khác" Thực tế, theo lời ông Hoàng Trung Hải thì mỏ Tân Rai vẫn tiến hành, và mỏ Nhân Cơ sẽ chờ "báo cáo tác động môi trường bổ sung mới có thể xem xét triển khai tiếp." Điều cần suy nghĩ là, nhiều người, trong đó có nhà văn Nguyên Ngọc, nêu thắc mắc rằng tại sao các dự án có tầm ảnh hưởng lớn này lại không đưa ra quốc hội thảo luận để quyết định" Thực tế nữa, khi ông Nguyễn Tấn Dũng đã nói đây là chủ trương lớn, thì còn đại biểu quốc hội nào dám thắc mắc nữa.
Trần Khải
Dư luận các nhà khoa học và quần chúng đang tăng áp lực vào các dự án khai thác mỏ bô-xít Tây Nguyên, và chính phủ bắt đầu hứa là sẽ xem xét lại. Có thật là sẽ xem xét lại hay không, hay chỉ là hứa để cho qua chuyện" Bởi vì, một khi ông Thủ Tướng CSVN Nguyễn Tấn Dũng đã gọi đây là "chủ trương lớn," thì làm sao thực tâm xem xét lại"
Nhưng nếu xem xét lại, thì yếu tố nào là ưu tiên cần phải cân nhắc" Lợi ích kinh tế" Phát triển công nghệ" Môi trường thiệt hại" Mở quán karaoke, bia ôm cho các công nhân phương Bắc kia" Xây dựng các thành phố hiện đại ở Tây Nguyên bằng cách cho dân thiết lập các dịch vụ giải trí cho công nhân Trung Quốc" Hay là vì an ninh lâu dài cho đất nước"
Hôm Thứ Năm 9-4-2009 là ngày Hội thảo về vấn đề bô-xít ở Tây Nguyên, theo bản tin thông tấn nhà nước VietNamNet đề ngày 10-4-2009, ngay ở nhan đề "Chính phủ sẽ xem lại hiệu quả kinh tế bô-xít Tây Nguyên" đã cho thấy có nhượng bộ từ phía "chủ trương lớn." Hay ít nhất, đã có dấu hiệu nhà nước nói giọng nhẹ nhàng hơn. Có thật vậy không, và nếu nhà nứơc dịu giọng thì mức độ là bao nhiêu phần trăm"
Mở đầu hội thảo, tin nhà nước viết, ông Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, người chủ trì hội thảo, đã đọc bức thư của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trích:
"Tôi cho đây là một vấn đề cực kỳ hệ trọng. Vấn đề này trước đây tôi đã từng nghiên cứu, tôi đã có thư gửi đồng chí Thủ tướng nhưng chưa được trả lời.
Tại cuộc Hội thảo quan trọng này, tôi mong các nhà khoa học, các nhà quản lý, các nhà hoạt động xã hội hãy nêu cao trách nhiệm trước dân tộc thảo luận một cách khoa học, nghiêm túc, thẳng thắn để kiến nghị với Đảng và Nhà nước một chủ trương đúng đắn về vấn đề bô-xít Tây Nguyên mà tôi cho là không nên khai thác.
Vì đứng về lợi ích toàn cục và sự phát triển bền vững lâu dài của đất nước, khai thác sẽ gây hậu quả cực kỳ nghiêm trọng về môi trường, về xã hội, về an ninh quốc phòng."(hết trích)
Vậy rồi kết quả hội thảo ra sao"
Kết quả hội thảo được thông tấn VietnamNet tóm gọn:
"Kết luận hội thảo khoa học về các dự án bô-xít Tây Nguyên ngày 9/4, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chỉ đạo tiếp tục triển khai thí điểm dự án Tân Rai trên cơ sở tăng cường giám sát. Riêng dự án Nhân Cơ, Chính phủ phải đợi có báo cáo tác động môi trường bổ sung mới có thể xem xét triển khai tiếp. Chính phủ cũng sẽ điều chỉnh quy hoạch ngành bô-xít và đánh giá lại hiệu quả kinh tế của các dự án này. Việc có thêm các dự án bô xít mới phải chờ báo cáo đánh giá môi trường chiến lược (ĐMC) theo quy định của Luật môi trường hoàn thành." (hết trích)
Trong bản tin, không nghe ông Hải hay các khoa học gia bàn luận về vấn đề an ninh quốc phòng mà Tướng Giáp đã nêu. Chỉ duy có nhà văn Nguyên Ngọc nói phớt qua nhẹ nhàng, ""Chưa bao giờ có một chương trình, dự án về kinh tế - xã hội tạo nhiều quan tâm, gây nhiều lo lắng trong dân như vậy. Nếu dự án ở nơi khác, có thể có vấn đề kinh tế, môi trường phải tính toán, nhưng những quan tâm, lo lắng nhiều như hiện nay là bởi dự án ở Tây Nguyên, trên mái nhà Đông Dương, vùng đất có ý nghĩa đặc biệt". (hết trích)
Chuyện lợi ích kinh tế tất nhiên là cần, nhưng chúng ta cũng thấy có khi lợi gần mà hại xa. Còn nói chuyện gìn giữ văn hóa vùng núi rừng Tây Nguyên như một số người quan ngại, thì chắc chắn là nhà nước không bận tâm, nhất là trong thời buổi toàn cầu khủng hoảng kinh tế thì văn hóa chỉ là chuyện nhỏ... Đó là kiểu trứơc giờ như thế. Thậm chí, nhiều cán bộ tuy nói là một chuyện, nhưng trong thâm tâm cũng có thể nghĩ rằng môi trường cũng là chuyện nhỏ, vì các dòng sông Sài Gòn, Hà Nội còn không lo cứu, huống gì là rừng núi Đắc Nông. Nhưng có một chuyện không nhỏ tí nào: an ninh quốc phòng. Nếu không thật tâm suy nghĩ, bàn luận, ngăn cản về tác dụng này, thì tương lai gần, con đường mòn Hồ Chí Minh tất sẽ bị đổi tên thành xa lộ Mao Trạch Đông. Hay, nếu Hồ Cẩm Đào muốn làm dịu nhẹ cho có chất lãng mạn, thì sẽ đổi tên đường mòn Hồ Chí Minh thành Xa lộ Tăng Tuyết Minh.
Nhưng có thật là nhà nước CSVN sẵn lòng xem xét lại hay không" Bởi vì khi ông Thủ Tướng Dũng nói đây là chủ trương lớn, thì ông Phó Thủ Tướng Hải lấy quyền gì mà mặc nhiên nói đây là chuyện nhỏ để có thể xét lại dễ dàng"
Trong tuần qua cũng là những diễn biến cho thấy, nhiều thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, trong đó có TNS John McCain, sang tận Hà Nội hối thúc hai nước Việt-Mỹ kết thân, nhưng không thấy phía quân sự quốc phòng hai nước có biểu hiện nào. Ngược lại, phía CS Trung Quốc không cần hối thúc gì, mà hai Bộ Quốc Phòng CSTQ-CSVN đã có những bước kết thân thật xa, tới nỗi có thể hình dung rằng đàn anh Trung Quốc có hai người em thân thương là Bắc Hàn và Việt Nam.
Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt đã gặp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Văn Được tại Bắc Kinh hôm thứ Tư, cam kết thắt chặt quan hệ quân sự giữa hai nước, theo tin VOA. Trong đó, ông Tướng Tàu hứa "đẩy mạnh hơn nữa việc phát triển quan hệ đối tác chiến lược toàn diện quân đội Trung Quốc sẵn sàng nỗ lực để tăng cường sự hợp tác quân sự lành mạnh giữa hai quốc gia."
Điều suy nghĩ, trong khi Hà Nội đón phái đoàn Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ, và mở hội thảo các nhà khoa học về các dự án công ty Trung Quốc khai thác bô-xít Tây Nguyên thì Thứ Trưởng Bộ Ngoại Giao CSVN phải sang thăm Bắc Kinh. Có vẻ như muốn trấn an rằng, hội thảo thì mặc hội thảo, dân cử Mỹ tới thăm thì mặc dân cử Mỹ, mối tình hai đảng CSTQ-CSVN vẫn thắm thiết như tình Bác Hồ với cô Tăng"
Thực sự là khó suy đoán mọi suy tính của nhà nước CSVN. Nhất là trong khi nguồn tiền ODA của Nhật đổ bể chuyện các bộ CSVN ăn chận tiền phần trăm dự án, thì với đàn anh Trung Quốc chắc chắn là sẽ không bao giờ bể ra chuyện gì ầm ĩ. Bởi vì Trung Quốc có một rừng luật, nhưng chỉ xài luật rừng mà thôi; điều này Hà Nội đã học từ lâu rồi. Và nếu ăn tiền từ Bắc Kinh, sẽ không đổ bể như với tiền ODA Nhật Bản.
Cuối cùng, nhà nước CSVN vẫn chưa chính thức nói gì về ý kiến của Tướng Giáp - chuyện "an ninh quốc phòng." Sau bao nhiêu chuyện xảy ra ở Aûi Nam Quan và Thác Bản Giốc, câu hỏi tận cùng bây giờ Bắc Kinh có thể hỏi Hà Nội rằng, cần giá bao nhiêu để đổi tên Đường Mòn Hồ Chí Minh ra thành tên Xa Lộ Mao Trạch Đông" Lặng lẽ trả giá, hay là cần đấu giá công khai"
Vậy thì, thật sự là sẽ tạm ngưng dự án bô-xít để xem xét lại, hay là để trả giá thêm cho những gì khác" Thực tế, theo lời ông Hoàng Trung Hải thì mỏ Tân Rai vẫn tiến hành, và mỏ Nhân Cơ sẽ chờ "báo cáo tác động môi trường bổ sung mới có thể xem xét triển khai tiếp." Điều cần suy nghĩ là, nhiều người, trong đó có nhà văn Nguyên Ngọc, nêu thắc mắc rằng tại sao các dự án có tầm ảnh hưởng lớn này lại không đưa ra quốc hội thảo luận để quyết định" Thực tế nữa, khi ông Nguyễn Tấn Dũng đã nói đây là chủ trương lớn, thì còn đại biểu quốc hội nào dám thắc mắc nữa.
Gửi ý kiến của bạn
