Hôm nay,  

Vì Sao Hết Bịnh Rồi Mà Vẫn Còn Dai Dẳng?

02/02/202400:00:00(Xem: 2231)

ho hoai
Có rất nhiều người đã khỏi các bịnh như cảm lạnh, cúm, RSV hoặc COVID nhưng vẫn cứ ho dai dẳng hoài không dứt. (Nguồn: pixabay.com)

Gần đây quý vị vừa bị cảm lạnh, cúm, RSV hoặc COVID, bệnh đã qua nhưng mãi vẫn không thể hết ho? Rất nhiều người bị giống như vậy. Triệu chứng này có thể tồn tại trong nhiều tuần sau khi cơ thể chúng ta đã loại bỏ vi-rút.
 
Michael Shiloh, một bác sĩ chuyên nghiên cứu bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế UT Southwestern cho biết những bệnh nhân bị ho thường kể là họ đã bị bịnh từ 8 tuần trước khi đến gặp ông. Ông nói: “Chúng tôi thực sự không thể phát hiện thấy vi rút gì ở những người này nữa nhưng họ vẫn bị ho.”
 
Hoa Kỳ đã chứng kiến sự gia tăng các trường hợp mắc bệnh cúm, RSV và COVID-19 vào cuối năm 2023 và kéo dài sang 2024. Và mặc dù tình hình mắc những loại bịnh trên đã chững lại hoặc giảm xuống trên toàn quốc trong những tuần qua, số người cần chăm sóc sức khỏe đối với các bệnh về đường hô hấp vẫn còn khá cao ở nhiều nơi.
 
Các khoa học gia vẫn chưa tìm ra chính xác lý do tại sao những người khỏe mạnh lại gặp phải những con ho dai dẳng như vậy. Nhưng nghiên cứu về cách nhiễm trùng can thiệp vào dây thần kinh trong đường hô hấp đang hé lộ những manh mối mới.
 
Ho là gì?
 
Ho là một phản xạ quan trọng giúp bảo vệ đường hô hấp khỏi những nguy hiểm như khói độc hại, nước hoặc các mẩu thức ăn bị lọt vào. Phản xạ này được kích hoạt bởi các dây thần kinh đi vào đường hô hấp. Những dây thần kinh này có các protein thụ thể phản ứng với mọi thứ từ không khí lạnh đến chất cay, gắt. Khi một chất kích thích kích hoạt các thụ thể đó, các dây thần kinh sẽ gửi tín hiệu từ dây thần kinh phế vị đến não, khiến chúng ta cảm thấy giống như cảm giác như muốn ho.
 
Từ đó, não sẽ gửi lệnh trở lại đường hô hấp để ho hoặc không ho. Con đường dẫn tới não này giải thích lý do tại sao chúng ta có thể kiểm soát có ý thức ở mức độ nào đó đối với một số loại ho.
 
Các khoa học gia đã tìm hiểu rõ ràng về nhiều tác nhân khác nhau có thể gây ho, nhưng vẫn chưa thống nhất ý kiến về các cơ chế sinh học cụ thể gây ho khi chúng ta bị bịnh, đó là chưa nói đến thời gian sau khi hết bịnh.
 
Mặc dù có vẻ như cơn ho được tạo ra để dọn sạch chất nhầy trong cổ họng của chúng ta, nhưng cũng có khả năng là do vi-rút kích thích phản xạ khiến chúng lây lan. Có nhiều bịnh nhiễm trùng gây ra những cơn ho khan mà không tạo ra chút đờm nào. Nên nếu nói chúng ta ho để làm sạch đường hô hấp khi bị nhiễm trùng, thì lại không giải thích được vì sao các dây thần kinh lại kích thích cơn ho trong những trường hợp trên.
 
Chuyên gia về điện sinh lý học Thomas Taylor-Clark thuộc Đại học Nam Florida cho biết: “Có thể nói một trong số những nguyên nhân là nhiễm vi-rút gây ra tình trạng viêm nhiễm.”
 
Nhiễm trùng khiến các dây thần kinh trở nên nhạy cảm
 
Khi chúng ta bị bịnh, tình trạng viêm nhiễm sẽ làm tăng độ nhạy cảm của các dây thần kinh đường hô hấp, khiến chúng phản ứng thái quá. Có một giả thuyết cho rằng những cơn ho dai dẳng sau khi đã hết bịnh là do lúc đó các dây thần kinh vẫn còn quá nhạy cảm.
 
Ngay từ năm 1990, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy rằng việc nhiễm một loại vi-rút giống cúm đã làm tăng độ nhạy cảm của các dây thần kinh đường hô hấp ở chuột lang (vật thử nghiệm), loài động vật cũng bị ho giống như con người. Chuột lang bị bịnh sẽ ho nhiều hơn khi tiếp xúc với chất kích thích như chất capsaicin so với những con khỏe mạnh, điều này cũng tương tự như ở người.
 
Hiện nay, các khoa học gia đang liên kết tình trạng nhạy cảm quá mức này với các chất gây viêm và những thụ thể trên dây thần kinh đường hô hấp.
 
Vào năm 2016, các khoa học gia đã phát hiện ra rằng việc nhiễm một loại vi-rút giống cúm đã khiến một số dây thần kinh trong đường hô hấp tạo ra thêm nhiều bản sao của protein thụ thể có tên là TRPV1, phản ứng với các chất như capsaicin và các tác nhân kích thích khác. Một số nghiên cứu khác trên chuột lang hoặc tế bào người được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm cũng phát hiện sự gia tăng số lượng bản sao TRPV1 và các thụ thể khác khi đường hô hấp bị nhiễm vi-rút.
 
Một nghiên cứu năm 2017, được tiến hành trên tế bào người được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm, đã chỉ ra rằng ngay cả khi vi-rút đã bị “tiêu diệt” bằng tia UV, nó vẫn làm tăng số lượng bản sao TRPV1 và một thụ thể khác.
 
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
 
Chứng ho sau khi hết bịnh thường kéo dài trong khoảng hai đến ba tuần. Nhưng nếu cơn ho của quý vị kéo dài hơn 8 tuần, quý vị nên đi khám bác sĩ. Nếu cơn ho xảy ra kèm theo các triệu chứng khác như sốt, khó thở, đờm có máu hoặc sụt cân, quý vị nên đi khám sớm hơn.
 
Lukasz Antoniewicz, bác sĩ chuyên khoa phổi của Đại học Y Vienna ở Áo, cho biết ho kéo dài vài tuần sau khi vừa hết bịnh là điều bình thường. Tuy nhiên, dù tám tuần được cho là mốc thời gian để tính thành bịnh ho mãn tính, nhưng đây khoảng thời gian khá dài và không dễ dàng chịu đựng khi triệu chứng ho không thuyên giảm.
 
Antoniewicz cũng chia sẻ một trường hợp bệnh nhân của ông đã bị gãy xương sườn chỉ vì ho, mặc dù họ không có bất kỳ vấn đề xương cốt nào trước đó. Ông cho rằng chỉ cần bị ho liên tục trong khoảng một tháng thôi là đã đủ để đi khám bác sĩ rồi.
 
Nguồn: “You’re not sick anymore—so why are you still coughing?” được đăng trên trang Nationalgeographic.com.
 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Hàm răng của bệnh nhân có vẻ như được chăm sóc khá tốt, nhưng nha sĩ James Mancini, giám đốc lâm sàng của Trung Tâm Nha Khoa Meadville ở Pennsylvania, cảm thấy phần nướu có vấn đề. Tình cờ, Mancini có quen biết với bác sĩ của bệnh nhân đó nên đã liên lạc để chia sẻ sự lo ngại – và rồi họ ‘lần’ ra bệnh thật! Mancini cho biết: “Thực ra, Bob mắc bệnh ung thư bạch cầu (leukemia). Dù ông ấy không thấy mệt mỏi hay có các triệu chứng khác, nhưng vấn đề xuất hiện ở phần răng miệng. Khi bác sĩ của Bob biết được tình trạng, Bob đã được điều trị ngay lập tức.”
Thời nay, nhiều người thường bị đau cổ vai gáy, lại còn kèm theo cả đau đầu. Nỗi đau này có thể gây ra thêm nỗi đau khác, không chỉ về mặt vật lý mà còn về mặt tâm sinh lý. Xét về mặt sinh lý, ngày càng có nhiều nghiên cứu chứng minh rằng những cơn đau ở cổ thường khiến cho người ta bị thêm chứng đau đầu. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Journal of Headache and Pain là nghiên cứu đầu tiên cung cấp những dấu hiệu khách quan về sự liên quan của cơ bắp với tình trạng đau nhức đầu.
Một nghiên cứu mới cho thấy thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu suất làm việc trong ngày, mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Network Open, so với những người ngủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi ngày, những người ngủ ít hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 cao hơn khi về già.
Khi nói đến việc giữ cho xương khỏe mạnh, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến vitamin D, chất dinh dưỡng giúp cơ thể hấp thụ lượng canxi cần thiết để giúp cho bộ xương chắc khỏe. Nhưng dù rằng vitamin D đúng là một chất dinh dưỡng thiết yếu, trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã nhận thấy tầm quan trọng của các loại vitamin khác trong việc chống gãy xương (fractures) và bệnh loãng xương, hay bệnh xương xốp (osteoporosis).
Không thể nhìn thấy bằng mắt thường, không có mùi và cũng chẳng có vị, những lượng nhỏ chì (lead) hiện diện trong các vật dụng mà chúng ta sử dụng hàng ngày, trong nhà chúng ta ở, và cả trong nước chúng ta uống. Thậm chí, chì còn xuất hiện trong các bình nước tái sử dụng, như việc phát hiện ra chì trong đáy ly Stanley. Vụ việc đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và khơi dậy sự chú ý của người tiêu dùng đối với một vấn đề đã tồn tại từ rất lâu.
Hôm cuối tháng Hai vừa qua, Tòa Tối cao của bang Alabama phán quyết rằng: “Phôi đông lạnh là trẻ em.” Tuyên án này tuy chỉ có uy lực theo Hiến pháp và luật pháp ở Alabama, tuy nhiên, sự bắt đầu này tạo ra tiền lệ cho tất cả những vụ án vế sau của tất cả các bang khác và kề cả hiến pháp Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến thời kỳ cho phép phá thai. Nhiều người và nhiều cơ quan sẽ phải chịu trách nhiệm, sẽ bị trừng phạt nếu làm hỏng phôi thai, như một tội giết trẻ em. Phán quyết của Alabama, được công bố hôm thứ Sáu, bắt nguồn từ hai vụ kiện của ba nhóm cha mẹ đã trải qua thủ tục thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) để sinh con và sau đó chọn đông lạnh số phôi còn lại. Giáo sư Nicole Huberfeld của Trường Luật Đại học Boston cho biết, đó cũng là một quyết định có thể gây ảnh hưởng lan rộng đến việc sử dụng các phương pháp điều trị sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).
Thử tưởng tượng rằng chỉ cần uống một viên thuốc là quý vị sẽ tràn trề năng lượng, da dẻ mịn màng, và tim mạch khỏe re? Các viễn cảnh hấp dẫn này vẫy gọi mãnh liệt mỗi khi chúng ta dạo quanh qua các quầy hàng bán các loại thực dược phẩm bổ dưỡng trong hiệu thuốc, từ các loại viên uống dầu cá (fish oil), bột collagen (collagen powder), kẹo bổ sung ma-giê và muôn hình vạn trạng các loại vitamin.
Hơn một thập niên từ sau cái chết bất ngờ của mẹ, Sehrish Sayani mắc chứng rối loạn tâm thần hậu chấn (PTSD). Suốt những năm đó, những cơn hoảng loạn dữ dội nhất đã giảm dần, nhưng các triệu chứng như nghi ngại thái quá (hypervigilance), trở nên đặc biệt nhạy cảm với một số yếu tố và những giấc ngủ chập chờn đã trở nên quen thuộc trong cuộc sống của cô.
Trong cuốn tiểu thuyết Chuyện Hai Thành Phố (A Tale of Two Cities) của Charles Dickens, được xuất bản năm 1859 và lấy bối cảnh thời Cách Mạng Pháp, có đoạn viết: “Đó là thời đại tốt đẹp nhất, cũng là thời đại tồi tệ nhất, đó là thời đại của sự khôn ngoan, cũng là thời đại của sự ngu xuẩn.” Đại dịch COVID-19 cũng là một thời đại như thế. Một mặt, khoa học đã cứu sống được nhiều người. Chưa đầy một năm sau khi phát hiện virus, Hoa Kỳ đã tạo ra và thử nghiệm vắc xin, rồi cho sản xuất, phân phối và triển khai tiêm chủng hàng loạt miễn phí cho người dân. Ước tính vắc xin COVID đã cứu được ít nhất 3.2 triệu người chỉ riêng ở Hoa Kỳ. Những thành tựu này tạo ra hy vọng về việc chúng ta có thể nhanh chóng ứng phó với đại dịch trong tương lai.
Hơn một thập niên trước, Shria Kumar, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và là chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Miami, bắt đầu chú ý đến một dấu hiệu đáng lo ngại. Có một số bệnh nhân ung thư dạ dày đến gặp bà ở độ tuổi rất trẻ, và rất nhiều người là phụ nữ. Khuynh hướng này vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay. Các khoa học gia đang nỗ lực tìm hiểu tại sao điều này lại xảy ra. Vào mùa xuân năm ngoái, họ đã xác nhận rằng hiện tượng này đang diễn ra ở Hoa Kỳ. Sau khi kiểm tra hệ thống các cơ sở dữ liệu chứa các thông tin chi tiết về các trường hợp ung thư ở nhiều tiểu bang trên toàn quốc, các nhà nghiên cứu nhận thấy ung thư dạ dày đang gia tăng nhanh hơn ở phụ nữ trẻ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.