Hôm nay,  

Ván Cờ Đế Vương

19/09/202500:00:00(Xem: 2039)
giac mong
Trong lúc NATO vướng bãi lầy Đông Âu vì những đàn drones của Putin rơi vào trời Warsaw, Tập nhìn thấy rõ cơ hội hiếm hoi. Đã đến lúc Tập bày ô bàn mới, lắp đầy khoảng trống?
 
Donald Trump từng bóng gió rằng mình xứng đáng được khắc tượng trên núi Rushmore, sánh vai cùng những bậc khai quốc công thần nước Mỹ. Bên kia Thái Bình Dương, Tập Cận Bình chẳng màng đá núi, nhưng ôm mộng lọt vào sử xanh, đặt mình ngang hàng những “đại thánh đế vương” của đảng và đất nước. Bởi thế, cuộc duyệt binh rùm beng ở Thiên An Môn vừa rồi không chỉ là phô trương cờ trống rình rang, mà là lời tuyên cáo giữa chiến địa, là tiếng trống thúc quân của một kẻ đang gấp gáp thúc ngựa đuổi theo bá mộng thiên cổ.

Tập năm nay đã bước sang tuổi thất thập nhị (72). Độ tuổi mà lẽ thường người ta hay ngoái cổ lại tính sổ công danh, dọn đường thối lui. Nhưng Tập khác. Ông còn một chủ đích phải đến - thống nhất Đài Loan chẳng phải chỉ là một sách lược, mà là cửu trùng vương miện—chiếc mũ vàng rực rỡ, viên ngọc vô giá trên mão bậc đế vương. Bởi thế, mỗi bước kinh hành, mỗi nghi lễ, mỗi cuộc duyệt binh đều được toan tính tựa như một nước cờ quốc thể, khoe cho thiên hạ bốn bể năm châu thấy đội hình binh cường tướng thịnh đã sắp đặt sẵn trong tay áo mình.

Mao Trạch Đông xưa hợp nhất đại lục dưới ngọn cờ Hồng, rồi để lại một quốc gia nghèo khó và cô lập. Nay Tập tự khắc họa chân dung mình như kẻ kết liễu “nội chiến bách niên,” dập tắt chiếc bóng mờ kéo dài từ cuộc đối đầu Hồng quân–Quốc dân đảng, và tin rằng chỉ có một trận chiến—nuốt trọn Đài Loan—mới đủ vinh quang đưa Ông vào miếu đường huy hoàng của Đảng.

Nhưng thiên hạ sự vốn bất khả dự liệu, quyền lực tự nó vốn là thanh gươm kề cổ: một nhịp sơ suất, máu bản thân sẽ chảy. Năm 2012, biến cố Bạc Hy Lai tưởng chôn vùi Tập, song ông xoay ngược thế cờ, biến hiểm họa thành cơ ngơi. Chính từ đó, giới quyền lực Yên Kinh học thuộc lòng bài học muôn thuở: cầm quyền như cầm kiếm bén, lơ tay là mất đầu. Tập hiểu rõ điều này hơn ai hết, sống trong hoài nghi, chẳng để ai nắm cán dao. Ở điểm này, ông chẳng khác gì đàn anh Putin— với cái đầu Tào Tháo đa nghi, trị quốc bằng cách dựa lưng vào bóng đêm hiểm họa.

Trong khi ấy, Trump là một đối thủ hoạt náo khác. Tay ngang bước vào chính trường, thừa hưởng cường quốc số một trên thế giới trong tay, Trump khua trống múa gậy như võ sĩ búa tạ trên sàn sân khấu: đập thẳng, đập nhanh, miễn có tiếng vang. Trái lại, Tập là cáo già, gặm nhấm từ tấc đất, cộng nhặt từng thế lực cỏn con, tích tiểu thành đại. Một bên ào ạt, một bên nhẫn nại. Một bên đập phá, một bên lấn dần. Hai phong cách độc tài gặp nhau, không chỉ phân định bằng hỏa lực, mà còn là cuộc đọ sức giữa thời gian, trí, và vận. Và lịch sử - vị quan tòa duy nhất mà cả tiền của Trump lẫn toan tính của Tập đều chẳng mua chuộc nổi - sẽ hạ hồi phán xét.

Ngoài kia, cục diện vẫn rối: Trung Quốc từng vượt Mỹ trong hỏa tiễn siêu thanh, tên lửa chống hạm. Nhưng Washington đã dốc cả quốc khố, lấy Zumwalt làm nền, khôi phục xưởng tàu, gầy dựng đồng minh Nhật, Hàn, ra sức rút ngắn khoảng cách, chẳng đời nào để Bắc Kinh vượt mặt.

Trong nước, thứ đáng sợ chẳng phải vũ khí, mà là cái đồng hồ nhân khẩu: dân số già hóa, tỷ lệ sinh sản rơi tự do, đến năm 2030 thì cứ ba người Trung Quốc lại một người trên sáu mươi. Đất nước già nua thường khó dựng nổi thiên nghiệp trường kỳ. Kẻ dựng nghiệp dễ, người giữ nghiệp khó, Tập hôm nay đụng ngay cái khó ấy.

Tập có thể dựng xong một hạm đội, một vành đai, thậm chí một Vạn Lý Trường Thành bằng thép. Nhưng tóc bạc thì không thể duyệt binh, và tuổi già thì chẳng ai nghe lệnh. Người Mỹ có thể loay hoay với bầu cử xoay vòng, với một Trump khác hay một Biden khác, nhưng chính sự đổi mới ấy bảo đảm sinh lực. Còn Trung Hoa của Tập thì già đi từng ngày, và một chính thể già nua cố ra lệnh cho dân số bạc tóc chỉ càng thêm đứt hơi.

Người Mỹ ngoài ra còn có thứ vũ khí bất kỳ chế độ chuyên chế toàn trị nào cũng chịu thua: “sức sáng tạo–hủy diệt” của thị trường. Sự hỗn loạn ấy sinh sôi biến đổi, phá cái cũ, lập cái mới, nuôi dưỡng canh tân. Chính vòng tuần hoàn sinh–tử này cho phép Hoa Kỳ xoay mình và ứng biến nhanh. Cỗ guồng tập quyền của Bắc Kinh không thể sánh.

Vì vậy, Tập buộc phải xây nên thế “tất nhiên”: Đài Loan tất nhiên sẽ quy hàng. Nhưng cái “tất nhiên” ấy vốn là ảo ảnh.  Ở Biển Nam Hải, sách “tằm ăn dâu” có thể thành. Nhưng tại eo biển Đài Loan, chỉ một bước sai sẽ biến thành canh bạc cuối cùng: thắng thì bước vào đền miếu, bại thì thân vong danh liệt, tan nát trong lẫn ngoài.

Trên bàn cờ toàn cầu, Washington đang tự làm nước Mỹ suy yếu. Trump thay đổi lập trường xoèn xọec khiến đồng minh Âu châu chẳng khỏi bồn chồn. Những lời lẽ nửa vời về Đài Loan càng khiến thiên hạ ngờ vực:  liệu Trump có thật sự ngăn nổi — hay thậm chí muốn ngăn — một cuộc xâm lăng từ Trung Quốc hay không.  

Và không chỉ Mỹ và Trung giằng co, ngoài xa, Ấn Độ đang lặng lẽ lớn lên như một đối thủ nhân khẩu và công nghệ.

Thử lửa thì mới ra vàng. Kỳ tướng tìm trận hiểm thử sức.  Trong lúc NATO vướng bãi lầy Đông Âu vì những đàn drones của Putin rơi vào trời Warsaw, Tập nhìn thấy rõ cơ hội hiếm hoi. Hỏa mù Putin gieo đủ hoang mang. Đã đến thời điểm bày ô bàn mới, lắp đầy khoảng trống?  Liệu ông có đủ táo bạo và tốc độ để nắm lấy bàn đạp, mượn khói mù chiến tranh Ukraine che đậy mà tung đòn tử thủ?

Lịch sử Trung Hoa chất đầy xương tàn của những kẻ mộng mơ. Ngai vàng vốn khó giữ hơn chiếm, càng khó khăn hơn với kẻ tự coi bản thân bất tử. Tập, với sứ mệnh “trùng hưng dân tộc,” cùng Trump với lời hiệu triệu “Make America Great Again” – cả hai đều tự cho mình là kẻ khôi phục vĩ đại, ôm mộng viết lại thiên sử. Nhưng bánh xe lịch sử chưa từng dừng lại cho riêng ai.

Từ Tần, Hán, Đường, Tống, Minh, Thanh đến hôm nay—tất cả đều đã từng đặt xuống những canh bạc thời đại. Nay đến phiên Tập ngồi trước bàn cờ lịch sử với quân chủng, dân số, quyền lực, và canh bạc đế vương.

Quy luật muôn đời bất biến: vinh quang có thể khắc vào đá, nhưng chỉ có thời gian mới đủ quyền để gấp lại trang sử sau cùng.
 
Nina HB Lê biên tập
Nguồn tham khảo: In a race against time to-secure his legacy in china. Asia Times. 
 

Ý kiến bạn đọc
19/09/202510:24:02
Khách
Số phận của nước Mỹ đang rơi tự do dưới thời của Trump và thời gian bao lâu mới có thể viết lại ?
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Một người không có trí nhớ, hoặc mất trí nhớ, cuộc đời người ấy sẽ ra sao? Giả thiết người ấy là ta, cuộc đời ta sẽ như thế nào? Ai cũng có thể tự đặt câu hỏi như vậy và tự cảm nghiệm về ý nghĩa của câu hỏi ấy. Sinh hoạt của một người, trong từng giây phút, không thể không có trí nhớ. Cho đến một sinh vật hạ đẳng mà chúng ta có thể biết, cũng không thể tồn tại nếu nó không có trí nhớ. Trí nhớ, Sanskrit nói là smṛti, Pāli nói là sati, và từ Hán tương đương là niệm, cũng gọi là ức niệm, tùy niệm. Nói theo ngôn ngữ thường dùng hiện đại, niệm là ký ức. Đó là khả năng ghi nhớ những gì đã xảy ra, thậm chí trong thời gian ngắn nhất, một sát-na, mà ý thức thô phù của ta không thể đo được.
Ba mươi năm trước tôi là thành viên hội đồng quản trị của một cơ quan xã hội giúp người tị nạn trong khu vực phía đông Vịnh San Francisco (East Bay) nên khi đó đã có dịp tiếp xúc với người tị nạn Afghan. Nhiều người Afghan đã đến Mỹ theo diện tị nạn cộng sản sau khi Hồng quân Liên Xô xâm chiếm đất nước của họ và cũng có người tị nạn vì bị chính quyền Taliban đàn áp. Người Afghan là nạn nhân của hai chế độ khác nhau trên quê hương, chế độ cộng sản và chế độ Hồi giáo cực đoan.
Bà Merkel là một người đàn bà giản dị và khiêm tốn, nhưng nhiều đối thủ chính trị lại rất nể trọng bà, họ đã truyền cho nhau một kinh nghiệm quý báu là “Không bao giờ được đánh giá thấp bà Merkel”.
Hai cụm từ trọng cung (supply-side) và trọng cầu (demand-side) thường dùng cho chính sách kinh tế trong nước Mỹ (đảng Cộng Hòa trọng cung, Dân Chủ trọng cầu) nhưng đồng thời cũng thể hiện hai mô hình phát triển của Hoa Kỳ (trọng cầu) và Trung Quốc (trọng cung). Bài viết này sẽ tìm hiểu cả hai trường hợp. Trọng cung là chủ trương kinh tế của đảng Cộng Hoà từ thời Tổng Thống Ronald Reagan nhằm cắt giảm thuế má để khuyến khích người có tiền tăng gia đầu tư sản xuất. Mức cung tăng (sản xuất tăng) vừa hạ thấp giá cả hàng hóa và dịch vụ lại tạo thêm công ăn việc làm mới. Nhờ vậy mức cầu theo đó cũng tăng giúp cho kinh tế phát triển để mang lại lợi ích cho mọi thành phần trong xã hội. Giảm thuế lại thêm đồng nghĩa với hạn chế vai trò của nhà nước, tức là thu nhỏ khu vực công mà phát huy khu vực tư.
Gần đây, chỉ một tấm ảnh của nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ – Nicole Gee – ôm em bé người Afghan với thái độ đầy thương cảm thì nhiều cơ quan truyền thông quốc tế đều phổ biến và ca ngợi! Nhân loại chỉ tôn trọng sự thật, trân quý những tâm hồn cao thượng và những trái tim biết rung động vì tình người – như nữ trung sĩ TQLC Hoa Kỳ, Nicole Gee – chứ nhân loại không bao giờ thán phục hoặc ca ngợi sự tàn ác, dã man, như những gì người csVN đã và đang áp đặt lên thân phận người Việt Nam!
Tôi vừa mới nghe ông Trần Văn Chánh phàn nàn: “Cũng như các hội nghề nghiệp khác, chưa từng thấy Hội nhà giáo Việt Nam, giới giáo chức đại học có một lời tuyên bố hay kiến nghị tập thể gì liên quan những vấn đề quốc kế dân sinh hệ trọng; thậm chí nhiều lần Trung Quốc lấn hiếp Việt Nam ở Biển Đông trong khoảng chục năm gần đây cũng thấy họ im phăng phắc, thủ khẩu như bình…”
Thế giới chưa an toàn và sẽ không an toàn chừng nào các lực lượng khủng bố trên thế giới vẫn còn tồn tại, một nhà báo, cựu phóng viên đài VOA từ Washington D.C. nói với BBC News Tiếng Việt hôm thứ Năm. Sự kiện nước Mỹ bị tấn công vào ngày 11 tháng 09 năm 2001 đã thức tỉnh thế giới về một chủ nghĩa khủng bố Hồi giáo cực đoan đang tồn tại trong lòng các nước Trung Đông. Giờ đây, sau 20 năm, liệu người Mỹ có cảm thấy an toàn hơn hay họ vẫn lo sợ về một cuộc tấn công khủng bố khác trên đất nước Hoa Kỳ hay nhằm vào công dân Mỹ ở nước ngoài.
Vào ngày 11 tháng 9 năm 2001, những kẻ khủng bố Hồi giáo thuộc tổ chức mạng lưới Al-Qaida đã dùng bốn phi cơ dân sự làm thành một loại vũ khí quân sự để tấn công vào Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York và Lầu Năm Góc ở Washington D.C. Các sự kiện không tặc loại này là lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh của nhân loại và đã có hậu quả nghiêm trọng nhất trong lịch sử cận đại.
Thứ Bảy, ngày 11/09/2021, nước Mỹ tưởng niệm 20 năm vụ tấn công khủng bố thảm khốc nhắm vào tòa tháp đôi World Trade Center ở New York, bộ Quốc Phòng Mỹ ở gần Washington và ở Shanksville tại Pennsylvania. Gần 3.000 người chết, hơn 6.000 người bị thương. Hai mươi năm đã trôi qua, vẫn còn hơn 1.000 người chết đã không thể nhận dạng. Chấn thương tinh thần vẫn còn đó. Mối họa khủng bố vẫn đeo dai dẳng. Lễ tưởng niệm 20 năm vụ khủng bố gây chấn động thế giới diễn ra như thế nào, nhất là trong bối cảnh Hoa Kỳ triệt thoái toàn bộ binh sĩ khỏi Afghanistan sau đúng 20 năm tham chiến ? Mời quý vị theo dõi cuộc phỏng vấn với nhà báo Phạm Trần từ Washington.
Những em bé tò mò, lần đầu tiên ngước mắt lên trời, thấy trăng sao, lập tức nảy sinh ước muốn thám hiểm cõi mênh mông ở cuối, ở xa hơn tầm mắt mình. Lớn lên, ý thức được kích thước Vũ Trụ và giới hạn của đời người, biết đường dài dẫn tới một tinh cầu có thể đòi hỏi sự nối tiếp của muôn triệu kiếp người. Tỉnh ra và thất vọng. Ước muốn chỉ còn là ước mơ vương vấn nơi những truyện khoa học giả tưởng huyền hoặc vẽ ra hình ảnh một con tàu kỳ diệu: một ngày kia khoa học tiến bộ, hành khách đáp phi thuyền du lịch tối tân sẽ lọt vào cõi thời gian ngừng trôi, có cuộc đời dài vô tận, tha hồ chu du khắp cùng vũ trụ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.