Hôm nay,  

Chính phủ tiếp theo của Đức phải làm gì

22/11/202400:00:00(Xem: 1870)

1024px-Der_Deutsche_Bundestag_Plenarsaal-Gebäude_Reichstagsgebäude_Platz_der_Republik_Berlin_-_Foto_2009_Wolfgang_Pehlem
Quốc hội Đức, ảnh: Wikipedia.
 
Cuộc bầu cử bất ngờ sắp tới của Đức, dự kiến ​​diễn ra vào tháng Hai, sẽ mang đến một cơ hội quan trọng để đất nước thoát ra khỏi tình trạng khó khăn hiện tại và tăng cường về mặt an ninh. Nhưng nếu chính phủ tiếp theo muốn thành công, họ sẽ cần phải có một loại tinh thần lãnh đạo chính trị đạt hiệu quả và hành động đầy táo bạo mà vị tiền nhiệm không bao giờ có thể làm được.
 
Người Đức có câu nói rằng cái kết khủng khiếp còn tốt hơn nỗi kinh hoàng không bao giờ kết thúc. Vào đầu tháng này, nhiều người Đức có lẽ đã cảm thấy như vậy khi chứng kiến ​​việc chính phủ không được lòng dân nhất trong lịch sử cận đại của nước Đức sụp đổ, nó được lãnh đạo bởi vị thủ tướng không được lòng dân nhất. Cuộc đấu đá chính trị dữ dội xảy ra sau đó không thực sự được mong muốn, nhưng nó vẫn tốt hơn là nhiều cuộc đấu tranh tương tự.
Mặc dù sự sụp đổ của liên minh "đèn giao thông" của Thủ tướng Olaf Scholz - Đảng Dân chủ Xã hội (SPD) của Scholz, Đảng Xanh và Đảng Dân chủ Tự do (FDP) - đã được dự đoán rộng rãi, nhưng nhiều người vẫn bất ngờ. Chỉ vài giờ sau khi Donald Trump thắng cử  tổng thống Hoa Kỳ, Scholz đã sa thải bộ trưởng tài chính của mình, Christian Lindner của đảng FDP, và tạo tiền đề cho một cuộc bầu cử bất ngờ, đẩy nước Đức vào tình trạng hỗn loạn chính trị.
 
Sự bất đồng giữa Scholz và Lindner rất rõ ràng. Scholz kiên quyết rằng thâm hụt ngân sách lớn hơn là điều cần thiết để Đức có thể cung cấp viện trợ cho Ukraine (đặc biệt là sau chiến thắng của Trump), tăng đầu tư vào cơ sở hạ tầng đang xuống cấp của đất nước và tài trợ nhiều khoản trợ cấp hơn cho các ngành công nghiệp đang lao đao vì chi phí năng lượng cao. Nhưng Linder đã từ chối gánh thêm nợ, vì hiến pháp Đức giới hạn thâm hụt cơ cấu ở mức 0,35% GDP mỗi năm - tương đương với khoảng 9 tỷ euro (9,5 tỷ đô la) ngày nay. Mặc dù việc phanh nợ không phải là tuyệt đối - thâm hụt lớn hơn có thể được phép trong các trường hợp khẩn cấp như đại dịch COVID – 19, nhưng Linder không thấy đủ biện minh để vượt qua giới hạn này ngày nay.
 
Có lẽ thật hợp lý khi một cuộc tranh cãi về ngân sách đã làm hạ bệ liên minh của Scholz, mà nó đã đoàn kết vào năm 2021 bằng một kế hoạch tái phân bổ các khoản tiền chưa chi đã được dành riêng để ứng phó cho tình trạng đại dịch. Điều này sẽ cho phép ba đảng thúc đẩy các ưu tiên về xã hội và khí hậu của họ mà không làm tăng thâm hụt. Nhưng năm ngoái, Tòa Bảo Hiến Liên bang đã bác bỏ kế hoạch này, trên thực tế, nó đã thổi bay một lỗ hổng 60 tỷ euro trong ngân sách, mà vốn dĩ đã chịu áp lực từ việc giảm thuế doanh thu.
 
Các kế hoạch cải cách của chính phủ - được thể hiện bằng một thỏa thuận liên minh có tên là "Dám tiến bộ hơn nữa" - đã phản ánh sự hiểu biết về những gì nước Đức cần sau 16 năm trong tình trạng trì trệ tương đối dưới sự lãnh đạo của Angela Merkel. Nhưng một số sáng kiến ​​đã được đưa ra quá vội vàng, và một số khác vẫn đang chờ thực hiện.
 
Do việc Nga xâm lược toàn diện vào Ukraine vào năm 2022 làm cho một số vấn đề khác đã bị trật đường rầy. Sau đó, Scholz tuyên bố rằng Đức đã đạt đến một bước ngoặt (Zeitenwende) mà nó đòi hỏi một sự thay đổi mang tính thời đại trong chính trị và các ưu tiên của Đức. Những áp lực đang cạnh tranh nhau nhằm đạt được tiến triển trong các cải cách mà nó đã được thỏa thuận trước và đạt được sự tái thiết trong chính sách cơ bản - kết hợp với những hạn chế về ngân sách và những khác biệt về ý thức hệ - cuối cùng đã làm chia rẽ liên minh.
 
Cuộc bầu cử dự kiến ​​diễn ra vào tháng Hai sẽ mang đến cơ hội quan trọng để cho Đức cải thiện. Các cuộc thăm dò hiện nay cho thấy là Friedrich Merz, nhà lãnh đạo đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo trung hữu (CDU) của Merkel, sẽ trở thành thủ tướng, dẫn đến một liên minh lớn với SDP hoặc một liên minh ba đảng phức tạp hơn. Trong mọi trường hợp, đó sẽ là một chính phủ trung dung với các đảng cực đoan cánh hữu và cánh tả đối lập.
 
Merz có vẻ sẽ thể hiện tinh thần lãnh đạo mà Scholz không có được, và bổ nhiệm các bộ trưởng nội các giàu kinh nghiệm và thực tế hơn, do đó tránh được những sai lầm về mặt lập pháp mà nó đã làm xói mòn sự ủng hộ cho liên minh trước đây. Nhưng nếu ông muốn đưa nước Đức thoát khỏi cuộc khủng hoảng cơ cấu nghiêm trọng mà nước này đang phải đối mặt - đặc biệt là trong bối cảnh địa chính trị đầy biến động hiện nay - ông sẽ phải tập trung vào bốn lĩnh vực chính.
 
Đầu tiên là vấn đề phanh nợ. Mặc dù quy tắc này - được đảng CDU đề ra vào năm 2009 dưới thời bà Merkel – nhằm giúp sự ổn định về tài chính công của Đức được duy trì, nhưng nó cũng làm hạn chế khả năng đầu tư của chính phủ cho tương lai và sớm ứng phó với các cuộc khủng hoảng mới nổi cho có hiệu quả hơn. Mặc dù Merz đã minh xác rằng không ủng hộ việc bãi bỏ điều khoản này, nhưng có thể chấp nhận một sự thỏa hiệp mà nó làm cân bằng những cân nhắc gây tranh cãi này. Vì một cuộc cải cách như vậy có thể liên quan đến những tu chỉnh hiến pháp, nó đòi hỏi phải có đa số hai phần ba, nên cần phải có sự đồng thuận rộng rãi giữa các đảng phái.
 
Ưu tiên thứ hai đối với chính phủ tiếp theo của Đức phải là cải cách cơ cấu. Cần phải hành động trong nhiều lĩnh vực bao gồm giáo dục, cơ sở hạ tầng, hành chính công, nhập cư, chuyển đổi kỹ thuật số và năng lượng - từ lâu, tất cả vấn đề này đều đã bị chính sách bỏ bê hoặc điều tiết quá mức. Không phải tất cả các cải cách cần thiết đều có thể được thực hiện đồng thời, ngay cả với một biện pháp kiềm chế nợ linh hoạt hơn, vì vậy sẽ phải đưa ra những lựa chọn khó khăn và những sự thỏa hiệp.
 
Sau đó là Liên minh châu Âu - lĩnh vực ưu tiên thứ ba. Cả Đức và Liên Âu nói chung đều đang mắc kẹt trong một loại trì trệ và họ cần nhau để thoát ra. Mặc dù thị trường chung đã tồn tại trong nhiều thập niên, nhưng vấn đề là các nhà lãnh đạo khắp châu Âu vẫn tiếp tục xác định các chính sách kinh tế, tài chính và quản lý của họ cho các lợi ích quốc gia.
 
Kết quả là có thể dự đoán được: các thị trường tài chính và tập đoàn châu Âu thiếu quy mô cần thiết để cạnh tranh với các đối tác Mỹ và Trung Quốc. Chính phủ Đức tiếp theo phải đối mặt với tình trạng yếu kém này, mà hai cựu thủ tướng Ý, Mario Draghi và Enrico Letta đã có các khuyến nghị gần đây để hướng dẫn, trước khi chủ thuyết dân túy đang gia tăng ở các quốc gia thành viên Liên Âu, nó khiến cho tiến trình trở nên bất khả thi.
 
Cuối cùng, chính phủ tiếp theo của Đức phải hành động mạnh mẽ để tăng cường vấn đề an ninh quốc gia. Để đạt được mục đích này, Đức phải thành lập một hội đồng an ninh quốc gia - điều mà chính phủ trước đây đã không làm được do xung đột chính trị. Hơn nữa, Đức phải tăng đáng kể cho chi tiêu quốc phòng - vượt xa ngưỡng 2% GDP theo yêu cầu của khối NATO - và làm cho hoạt động mua sắm công có hiệu quả và đạt mục tiêu hơn. Và phải cải thiện sự phối hợp giữa các lực lượng trong châu Âu. Thay vì chờ đợi bị Trump chỉ trích, Đức cùng với Pháp phải lãnh đạo việc biến chủ quyền chiến lược của châu Âu thành hiện thực.

Nếu Đức vẫn tiếp tục đi theo con đường hiện tại - đấu đá nội bộ và loay hoay tìm cách vượt qua - thì sự suy thoái dần dần của nước này sẽ tiếp tục. Nhưng với inh thần lãnh đạo chính trị có hiệu quả, đưa ra cả hành động táo bạo và bàn tay vững chắc, nước này có thể vạch ra một lộ trình mới để hướng tới tình trạng an ninh và thịnh vượng hơn. 
 
 
– Helmut K. Anheier
Đỗ Kim Thêm dịch 
 
Helmut K. Anheier, Giáo sư Xã hội học  Trường Hertie Berlin và Giáo sư thỉnh giảng về Chính sách công và Phúc lợi xã hội Trường Công vụ Luskin của UCLA.
 

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.