Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Lý An, Đạo diễn gốc Á lừng danh thế giới

26/11/201900:00:00(Xem: 600)

“Làm phim võ thuật Trung Hoa nói tiếng Anh đối với tôi cũng tựa như vua cao bồi John Wayne nói tiếng Hoa trong phim về miền viễn Tây.” – Lý An

          Lý An, Ang Lee,  sinh năm 1954, tại Pingtung, Đài Loan, là một trong những nhà làm phim lớn nhất hiện nay trên phim trường quốc tế.  Ông tốt nghiệp ĐH Quốc gia Đài loan về Nghệ thuật năm 1975.  Sau đó qua Mỹ nhận bằng về Đạo diễn Sân khấu tại ĐH Illinois, và Cao học về Sản xuất Phim ảnh ở ĐH New York.  Tại ĐH này, ông làm Phụ tá Đạo diễn cho đạo diển da đen nổi tiếng là Spike Lee.  Sau khi viết một vài phân cảnh, ông  xuất hiện trong một cảnh của phim Pushing Hands năm 1991, một bi hài kịch về sự mâu thuẫn thế hệ và sự thích nghi văn hoá, lấy trung tâm điểm ẩn dụ là kỹ thụât của môn quyền Tai-Chi của người ông của mình.  Kế đó là phim The Wedding Banquet của ông đi dò tìm vào sự mâu thuẫn văn hóa và thế hệ qua cuộc đời của một ngừơi Đài loan đồng tính luyến ái.  Phim này thu được giải Cầu Vàng và đựơc đề cử cho giải Oscar và thắng giải Golden Bear tại đại hội phim Berlin Film Festival ở Đức. 

Phim thứ ba của ông gồm ba hồi về văn hoá và thế hệ người Đài loan với chủ đề hình ảnh của một người chủ trong gia đình với tưạ đề Eat Drink Man and Woman, 1994 nhận được đề cử cho gỉải Oscar về phim ngọai quốc hay nhất. 

Phim đầu tiên đi vào Hollywood của ông là Sense and Sensibility  năm 1995, được đề cử cho Oscar là phim có Hình Ảnh đẹp nhất và thắng giải Truyện Phim Hay nhất cho người viết truyện và cho nữ tài tử hay nhất là Emma Thompson.  Ông cũng được bầu là Đạo diễn Tài nhất trong năm bởi Hội đồng Duyệt phim Quốc gia và Giới Phê bình Phim New York.

    Nhưng tác phẩm phim lớn nhất của ông là phim võ hiếp kỳ tình Trung hoa, nói tiếng Anh tên “Tàng Long Phục hổ”  năm 2000, được liên tục đề cử cho giải Oscar và sau cùng thắng giải Phim Ngoại quốc Hay nhất,  và Đạo diễn Tài nhất cho giải Cầu Vàng và là phim ngoại quốc đạt được số thu cao nhất chưa từng có tại Mỹ.  Gần đây năm 2005, ông thắng giải Đạo diễn Tài Nhất  cho phim Brokeback Mountain và giải Đạo diễn Tài Nhất cho phim Life of Pi.  Năm 2013, ông được chọn làm thành viên cho hội đồng tuyển chọn tại Đại Hội Điện ảnh Cannes năm 2013.

  Ông rời Taiwan năm 1978 sang Mỹ học.  Có bốn con.  Cha ông là Seng Lee mất năm chín mốt tuổi, là thầy dạy học tại trường Trung học đệ nhị cấp Taiwan. 

Lý An là một trong bảy đạo diễn còn sống đã được tặng thưởng Của Hội Đạo diễn Mỹ nhiều hơn một lần.  Trong  số đó có đạo diễn ngoại hạng là Steven Spielberg được ba lần, Clint Eastwood được hai lần và bốn đạo diễn lừng danh khác. Lý An  là người độc đáo trong nhóm này, và đã từng đạo diễn cho năm tài tử được đề cử nhận giải Oscar. 

Là một trong tám đạo diễn thắng giải Cầu Vàng, được tặng thưởng của Viện Nghệ thuật và Phim ảnh của Anh quốc, và được giải Oscar.

   Khi ông trao vai chính cho tài tử Winston Chao trong phim The Wedding Banquet, năm 1993, mỗi ngày họ phải hướng dẫn Chao từ ba đến bốn tiếng đồng hồ về diễn xuất vì Chao chưa hề đóng phim lần nào.  Năm 1994, lần nữa ông chọn Chao trong vai chính trong phim Eat Drink Man Women.

Ông là người đầu tiên trong số ba đạo diễn nhận được Tặng thưởng của Hàn Lâm Viện Đạo diển Tài Nhất mà không phải là người gốc Âu-Mỹ. Phim Life Of Pi năm 2012 trở thành phim xem cho mọi gia đình. Ông đạo diễn phim chính của mình năm 37 tuổi.

Ông đẵ từng phải ở nhà mình trong sáu năm, khi nghề phim của mình bị chậm lại.  Bà vợ ông phải đi làm nuôi gia đình.  Lúc đó ông từng định đổi nghề sang  học Computer Science, nhưng vợ ông khuyến khích ông nên tiếp tục.   

Ông là đạo diễn gốc Á đầu tiên cho phim lấy từ sách hoạt hoạ về siêu anh hùng tên Hulk năm 2002.

 Sau đây là những phát biểu của ông cảm nghĩ về phim ảnh, và triết thuyết làm phim của mình:

-Đó có thể là phần ẩn dấu của bạn.  Tôi nghĩ làm phim là cách hữu hiệu nhất để hiển lộ ra nó.

-Có một cảm xúc riêng tư về phim ảnh, một cảm nhận sâu kín.  Tôi nghĩ rằng nó nằm ẩn ở tình huống trong phim Brokeback Mountain, quay năm 2005.

-Càng ngày phim Mỹ càng ít đi “ tính chất Mỹ” vì bạn phải đáp lại thị hiếu của khán giả.  Chất lượng giảm để có được nhiều khán giả.

-Về mặt cho và nhận, tôi nghĩ thế giới sẵn sàng hơn với internet, dĩa DVD là các đại hội điện ảnh. 

-Trước kia thường là con đường một chiều: phim ảnh từ Tây sang Đông, bên Đông thường nhận phim của phương Tây sản xuất.  Nhưng nay tôi nghĩ chúng ta đang tiến gần lại nhau hơn. Khỏang cách văn hoá đang được xoá đi mỗi ngày.

- Mọi sự đều là vô thường.  Đó là trọng điểm trong phim của tôi.  Người ta muốn tin vào điều gì đó, muốn bám vào điều gì đó để cảm thấy an ổn và muốn tin tưởng ở nhau.  Nhưng mọi sự đều là vô thường.  Thời gian cho thấy điều này.  Tôi nghĩ là sự tìm kiếm an ổn và không có được sự an ổn là một điều khác được nói lên trong phim của tôi.

- Mỗi cuốn phim tôi làm , đó là nới trú ẩn của tôi, nơi mà tôi không hoàn toàn hiểu được, nhưng tôi lại thấy an ổn và bình yên.

-Gia đình của cha tôi bị thanh toán trong cuộc Cách Mạng Văn hóa ở China vì là sở hữu chủ đất đai.  Ông là người duy nhất trốn thoát được.  Tôi được sinh ra và sống ở Đài loan nhưng vẫn bị ám ảnh kinh hoàng.  Cha mẹ tôi lúc nào tinh thần cũng bị bất an.  Lúc nào cũng thấy mình bị đặt trong nổi sợ sệt, hoang mang.

- Tôi chưa từng lãng mạn trong trong đời sống.  Đó là lý do tại sao tôi làm phim về  sự lãng mạn.

Tôi không là người có tôn giáo được chọn lựa chính xác, nhưng tôi nghĩ chúng ta luôn đối đầu với những câu hỏi về: bản thể của Thượng đế, tại sao ta được tạo ra, cuộc đời sẽ đi về đâu, và tại sao ta hiện hữu.  Gọi nó là ảo tưởng hay là đức tin.  Dù bạn gọi đó là gì đi nữa, chúng ta có liên hệ chặt chẽ với cõi vô giác.

Là một đạo diễn luôn cầu tiến, năm 2019 này ông cho ra đời cuốn phim 3D: “ Gemini Man” , áp dụng kỹ thuật lạ chưa từng co, tạo chuyển động cực kỳ nhanh và với ảo giác thật mạnh và sống động, do tài tử lừng danh da đen Will Smith thủ diễn. 

 

Nguồn : www.imdb.com/name/nm.../bio

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Năm ta chưa tàn, năm tây đã đến, 2020, năm nay Việt Nam thực sự đã bước vào chương trình Hán Hóa. Kể từ nay, Việt Nam xưa thân yêu, quen thuộc của chúng ta sẽ chỉ còn là những hình ảnh hoài niệm …
Do sự xuất hiện của Việt Minh, đúng hơn, Đảng Cộng Sản Việt Nam, do đảng này cướp chính quyền ngày 19/8/1945, do sự phức tạp của thời thế và sự nóng nảy muốn giành độc lập nhất thời của một số người Việt, lịch sử Việt Nam từ năm 1945 đã không những không biến chuyển như mọi người mong muốn mà còn đầy rẫy những ngộ nhận, từ đó những oan khuất cần phải được giải toả và làm sáng tỏ.
Theo Reuters, vào hôm thứ Năm, ngày 9-1-2020, cuộc họp báo tại Washington, tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết vào ngày 3-1-2020, ông ra lệnh máy bay không người lái không kích vào chiếc xe chở tướng Qassem Soleimani tại sân bay quốc tế Baghdad ở Iraq đã tiêu diệt tướng Soleimani là người chỉ huy đội đặc nhiệm Quds của Iran. Vì lẽ “họ muốn hủy diệt Đại sứ quán của chúng ta”.
2019 - 1975: 44 năm, chưa tới nửa thế kỷ, khoảng thời gian tuy không dài lắm nhưng vẫn đủ để Hà Nội bắt kịp Sài Gòn. Thêm năm mươi năm nữa, đến cuối thế kỷ này, không ai có thể đoán được rồi cả nước sẽ “rót” về đâu – kể cả đồng chí TBT. Riêng tôi, đêm nay, chắc phải “rót” thêm rất nhiều chén nữa.
Nhiều nước trên thế giới, cả mươi nước có, lớn nhỏ đủ hết. Nhỏ chỉ có năm ba chục ngàn dân, lớn, giàu có với hơn ba trăm triệu dân như Huê kỳ, đều lần lược tổ chức bầu cử trong năm nay nên năm 2020 có thể nói là đồng nghĩa với "Năm của bầu cử".
Bộ Công an Cộng sản Việt Nam đã hiện nguyên hình bản chất dã man, tàn bạo và điêu ngoa của chế độ trong cuộc tấn công vào làng Hoành khoảng 4 giờ sáng ngày 9/01/2020,để thảm sát Cụ Lê Đình Kình, 84 tuổi, lãnh đạo chống bạo lực và cướp đất của dân ở xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Hành động giết người cướp của diễn ra vào dịp Đảng sinh nhật 90 tuổi (02/3/1930 - 02/03/2020) là vết nhơ sẽ bám theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng cho đến cuối đời ông.
Sau biến động Mường Nhé – xẩy ra hồi năm 2011, ở Điện Biên – hàng trăm người H’mông bị sát hại, hàng ngàn người khác bị bắt giữ, số còn lại thì không ít kẻ đã hốt hoảng rời bỏ bản làng đi tìm đường lánh nạn. Bốn năm sau, năm 2015, tôi tình cờ gặp được vài chục người di tản (buồn) này gần khu chợ Saphan Mai – thuộc Bang Khen – ngoại ô Bangkok.
Câu hỏi và vấn đề này (“Trung cộng ăn cắp kỹ thuật?”) đọc và xem thấy hàng ngày trên truyền thông các nước có khả năng sản xuất hàng hóa tên tuổi trên toàn cầu; và cũng được bàn cãi rất nhiều.
“Tôi cứ tưởng ông già Ba Tri là chỉ những vị nổi tiếng của quê tôi như Phan Thanh Giản, Nguyễn Đình Chiểu, Phan văn Trị nhưng ông nội tôi bảo sự tích này có từ thời Minh Mạng: Ông Trần văn Hạc, Hương cả của làng An Hòa Tây cho đắp con đập ngăn vàm rạch làm tắc nghẽn đường ghe chở hàng hóa vào chợ Ba Tri.
Tuy nhiên cũng khó so sánh vụ Iran với Việt Nam vì quyền lợi của Mỹ ở hai khu vực rất khác biệt: Đông Nam Á là cơ bắp trong dây chuyền thương mại toàn cầu nhưng Trung Đông vẫn là mạch máu dầu hỏa cho kinh tế thế giới.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
XEM NHIỀU
(Xem: 5721)
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
(Xem: 4960)
Lời tòa soạn: Gần đây, nhiều ý kiến, tranh cãi gay gắt về vai trò và công trạng sáng lập chữ quốc ngữ, đặc biệt xung quanh nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha Alexandre de Rhodes. Việt Báo xin trích đăng lại bài viết của tác giả Mai Kim Ngọc trong mục VVNM năm 2013, bài viết là một tham khảo kỹ lưỡng về chữ quốc ngữ và vai trò của Alexandre de Rhodes, và tác giả đề cập đến sự “vô phép” trong Phép Giảng Ngày khi người tu sĩ Đắc Lộ này nói về Tam Giáo của nước chủ nhà.
(Xem: 4608)
WASHINGTON (VB) -- Sở Hàng Không Liên Bang (FAA) nói rằng ngành hàng không rất là may mắn vì suýt nữa là có thể rớt thêm 15 chuyến bay trên phi cơ Boeing 737 MAX.
(Xem: 4307)
Mỹ đánh thuế lên thép nhập cảng từ Việt Nam lên tới 456% đối với các sản phẩm thép mà VN sử dụng nguyên vật liệu được nhập cảng từ Nam Hàn và Đài Loan, theo bản tin của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết hôm 17 tháng 12. Bản tin VOA cho biết thêm thông tin như sau.
(Xem: 3439)
Một viên chức tại một thành phố vùng Vịnh San Francisco Bay Area đưa ra độc chiêu để xóa sổ nạn vô gia cư: một tàu du thuyền khổng lồ có thể chứa tới 1,000 người vô gia cư, trong thời kỳ này giữa lúc chi phí đời sống tăng vọt đắt đỏ và nhà cửa không có đủ.