Hôm nay,  

Luận về tháng chín và mùa thu

08/09/201705:08:00(Xem: 7202)

2017-09-08: Luận về tháng chín và mùa thu

Ngày 2 tháng 9 vô duyên đã làm mất đi

những ngày đầu thu đầy quyến rũ!

Phan Văn Song

 

1/ Tháng chín của mùa thu, tháng chín của Tựu trường:

Tháng chín về, bài ca September Song lại một lần nữa trổi lên trong lòng tôi. Tháng chín ở Âu châu là tháng bước vào “mùa Thu của thời tiết - l’Automne météorologique” khác với tiết Lập Thu của “mùa Thu vũ trụ - l’Automne astronomique” năm nay, phải chờ tới ngày 22 của tháng chín nầy lận.

Tháng chín đến, trời buổi sáng bổng se lạnh, từ nay, tật ra vườn sáng sớm uống caphê, phải trang bị thêm, khoác thêm một chiếc áo choàn bằng len, đội chiếc bérêt basque cho ấm đầu, đi giầy, đi vớ đàng hoàng cho ấm chơn. Chỉ mới độ mấy ngày qua thôi, mà trời đất, đã thêm một tý lạnh, thêm một tý sương mờ mờ ảo ảo, phảng phất ươn ướt, mới đó, mà không khí đã lắm đổi thay, đổi ngày đổi tháng, thay đổi áo quần, mũ nón, dáng dấp. Rồi đây phải trang điểm lại cảnh vườn tượt, làm vườn lại, vườn hè đầy hoa lá phải nhường chổ cho vườn mùa đông ủ rủ! Đóng lại các cửa kiến, phủ lại các tấm bạt che cây, di tản các chậu bông vào nhà kiến, tỵ nạn trốn lạnh!

Tháng chín, thu về, hơi lạnh nhe nhẹ làm tôi lại nhớ đến Đa lạt của thời trung học. Nhớ mãi những ngày của tuổi mới lớn, ở khung trường Thiếu Sanh Quân-École des Enfants de Troupe de Dalat, cạnh sân Cù, bên cité des Pics, với chiếc mũ bérêt mầu kaki vàng và hai tua vàng đỏ, biểu hiệu quốc kỳ rung rung sau gáy, với chiếc áo blouson bẳng nỉ mầu cứt ngựa, chiếc quần short vàng, đôi vớ cao vàng, đôi giầy săn đá, brodequin đánh xi bóng láng… tập họp, sáng sớm, trời còn mờ hơi sương, trên bãi cỏ sân trường còn đầy hơi nước, sắp hàng, chào cờ – salut les couleurs ; thuở ấy, 1954, còn chào hai lá cờ: cờ Tam tài ba mầu Xanh Trắng Đỏ Pháp và cờ Vàng ba sọc Đỏ thân yêu của Quốc Gia Việt Nam. Nhớ mãi những buổi sáng của những năm “mồ côi địa dư-orphelin géographique” ấy (7 năm!), nội trú ở Trung học Lycée Yersin, sắp hàng trước phòng họp-étude để đi đến nhà ăn-réfectoire, ăn sáng, đứa nào đứa nấy, ngái ngủ nên im lặng không cần các Thầy Xu (surveillants) phải ra lệnh “Im tiếng trong hàng-Silence dans les rangs».

Riêng cá nhơn chúng tôi, rất yêu tháng chín vì ngày đầu (mồng một - le 1er) là sanh nhựt bà xã. Nhưng tội nghiệp, ngày ấy, nếu không được là một trong những ngày cuối tuần – như năm nay chẳng hạn – thường là ngày Tựu Trường. Trong gia đình, chúng tôi các con thường bảo, Sanh Nhựt Ba vui hơn Sanh Nhựt Mẹ, vì Sanh Nhựt Ba 7 tháng 7 bắt đầu nghỉ hè – les vacances ; Sanh Nhựt Mẹ – Tựu Trường-la Rentrée.

Gia đình chúng tôi, vốn giáo chức, nhứt là bà xã, vì là cô giáo làng, vì hiệu trưởng trường làng nhỏ, với 4 lớp đôi cùng ba đồng nghiệp, học trò không bao giờ vượt trên 100 đứa, nên mái trường, nơi bà làm việc, như căn nhà riêng của bả, bả đóng đô thường trực. Đi làm sớm, về muộn, cả ba đứa con lúc ở tiểu học, đều học trò trường mẹ. Chúng nó rất rất ngoan vì mẹ là cô giáo-Maîtresse, vì mẹ là bà Giám đốc- Madame la Directrice! Lên trung học, chúng nó đều bán nội trú, đệ nhứt cấp-collège, hay nôi trú khi vào đệ nhị cấp-lycée, tuy nhà gần trường, vì chúng tôi muốn các con phải từ ăn uống, đến cuộc sống đều sanh hoạt ngoài gia đình, không ăn kén, không ăn chọn, có gì ăn nấy, ai cho sao ăn vậy, sống với tình cảnh, hợp tình hợp cảnh, chỉ có cuối tuần về chung vui với gia đình.

Tựu trường! Vừa được đọc bài viết của nhà báo Huy Phương nhắc đến “những tựu trường không quên”. Vốn cùng gốc ? “dân học chương trình Pháp của thuở Sài gòn xa xưa đầy thương yêu ấy», làm sao quên được bài tả cảnh của cậu học trò Anatole France tý con, với chiếc cặp đeo lưng-la gibecière, với đôi tay thọc vào túi (vì lạnh?) tung tăng, đi vượt qua vườn Luxembourg! Xin được trích câu văn trong bài viết «Thương nhớ buổi tựu trường» của nhà báo Huy Phương đăng những ngày qua: «Anatole France, nhà văn Pháp với hình ảnh cậu học trò chân sáo, tung tăng đi qua khu vườn Luxembourg, lúc lá vàng rơi từng chiếc trên bờ vai của những pho tượng trắng. Đoạn văn bắt đầu bằng dòng chữ “Je vais vous dire ce que me rappellent tous les ans…” mà chúng tôi phải học thuộc lòng để “trả bài” cho thầy giáo. Cậu bé trong câu chuyện chính là cái bóng của chính Anatole France cách ngày ông nhớ lại đã hai mươi lăm năm, còn chúng ta, ngày tựu trường xa xôi ấy, dễ chừng đã hơn nửa thế kỷ» -  “Je vais vous dire ce que me rappellent, tous les ans, le ciel agité de l'automne, les premiers dîners à la lampe, et les feuilles qui jaunissent dans les arbres qui frissonnent ; je vais vous dire ce que je vois quand je traverse le Luxembourg dans les premiers jours d'octobre, alors qu'il est un peu triste et plus beau que jamais ; car c'est le temps où les feuilles tombent une à une sur les blanches épaules des statues. Ce que je vois alors dans ce jardin, c'est un petit bonhomme qui, les mains dans les poches et sa gibecière au dos, s'en va au collège en sautillant comme un moineau. Ma pensée seule le voit, car ce petit bonhomme est une ombre ; c'est l'ombre du moi que j'étais il y a vingt- cinq ans ...” Anatole France (1844-1924) – Le livre de mon ami (1885).

Tôi xin phép không dịch ra việt ngữ để giữ cái hồn của văn phong rất “mùa thu tựu trường» của tác giả và nỗi nhớ của đám học trò xưa của chúng tôi!Vi “dịch là phản bội” -Traduttore, traditore, thành ngữ Ý, được hiểu theo tiếng Pháp “Traducteur, traître” - và được chuyển dịch thành: “Traduire, c'est trahir” - “Dịch là phản bội”.

Nay hồi nhớ thời du học 1961-1971, lúc mới đến Paris, thuở còn bở ngở, thuở mới đặt chơn đến đất Pháp, hồi nhờ những tháng chín của những năm 1962, 1963, của những năm đầu nửa tỉnh nửa quê, nửa tây nửa ta, đầy thơ mộng ngây thơ, tôi thường ghé vào ngồi các banc-ghế đá vườn Lục Xâm để ... được hồi lại những hình ảnh tưởng tượng của tuổi thiếu niên học trường tây ? hay ngồi ghế đá, chờ em tóc nâu, tóc vàng sợi nhỏ ... như bài thơ thuở ấy của Cung Trầm Tưởng ? Các bạn cùng lứa chắc còn nhớ tiệm Mahieu -phe Việt ta đặt tên lại là Má Hiệu- nơi tụ họp của dân Việt ta vào buổi trưa để uống cảphê, lắt tilt-billard điện … ? Tiệm nằm cuối đường Saint Michel, trước cổng vườn Luxembourg. Ngày nay là một tiệm Mac Donald vô duyên chuyển chệ chiếm cả góc đường! O tempo, o morès! Thật là: “Tạo hóa gây chi cuộc hý trường” ... (Bà Huyện Thanh Quan)

Và nhắc lại cùng ai, bài thơ Mùa Thu Paris của Cung Trầm Tưởng được Phạm Duy phổ nhạc, một thuở được Thái Thanh hát trên làn sóng Đài Phát thanh Sài gòn:

“Mùa Thu Paris, Trời buốt ra đi
Hẹn em quán nhỏ, Hẹn em quán nhỏ
Rượu rưng rưng ly đỏ, tràn chề
…...
Mùa Thu âm thầm, Bên vườn Lục Xâm
Ngồi quen ghế đá, Ngồi quen ghế đá,
Không em, ôi buốt giá, từ tâm

Mùa Thu nơi đâu, Người em mắt nâu
Tóc vàng sợi nhỏ, Tóc vàng sợi nhỏ
Chờ mong em chín đỏ trái sầu   …….”

Ôi nhớ mãi! Da diết! Những vết nhớ của tuổi trẻ, một án văn, một tác giả xưa, một ông tây, bám vào trí nhớ, tưởng tượng thêu dệt, biến thành ảo ảnh để tìm, để nhớ, ray rứt!
 

2/  Kẹt mãi cái ngày 2 /9 thiệt là vô duyên nầy:

Vốn sanh trưởng, học hành, lớn làm việc ở miền Nam dân chủ, tự do, hiền hòa, lương thiện, đầy nắng ấm, đầy tình người, cá nhơn chúng tôi không chấp nhận chế độ dỏm, xảo quyệt của nhóm tay sai của Đảng Cộng sản Quốc tế dựng lên và đang hoành hành ở Việt Nam quê hương chúng ta đã trăn 40 năm nay. Ngày mà chúng nó gọi và buộc cả toàn dân chúng Việt Nam chúng ta phải chấp nhận là ngày lễ lập nước 2 tháng chín là một ngày láo. Từ ngay buổi ban đầu của lịch sử do đảng của chúng đã viết lên đều được dựa vào những láo khoét, lường gạt, mánh mun, cướp nước, cướp chánh quyền của một chánh quyền hợp lệ, hợp thức! Chánh phủ Trần Trọng Kim, một chánh phủ đã lấy lại chủ quyền, lấy từ tay của kẻ thắng Pháp – người chủ đương thời đang đô hộ Việt Nam không giữ được tài sản mình, để mất vào tay người thắng là Nhựt – và người thắng đã trả tài sản ấy cho người chủ thực sự, là dân tộc Việt Nam qua đại diện là Hoàng đế Bảo Đại, Hoàng đế đương thời Triều Nguyễn của Hoàng triều Việt Nam, mặc dù bị kềm chế nhưng vẫn là người quản trị một vùng đất đai lớn, Trung Việt và Bắc Việt, và tất cả lòng thành kính của toàn thể nhơn dân Việt Nam. Do đó chánh phủ của Thủ Tướng Trần Trọng Kim là chánh thống vì đã được vị nguyên thủ chánh thống Hoàng Đế Bảo Đại, vị Vua đương thời của Nam Triều, tiếp tục sự nghiệp Vua cha, nay đã lấy lại chủ quyền đất nước trong tay của kẻ thắng giao cho, lúc bấy giờ là Nhựt đã đánh bại Pháp trao gươm ấn quyền hành đất nước Việt Nam cho triều Nguyễn. Vua Bảo Đại đã tuyên bố xóa bỏ tất cả những ký kết thần phục Pháp, xoá bỏ tất cả những quy chế bảo hộ hay đô hộ, gom ba phần của đất nước về một mối, thống nhứt đất nước.

Hồ Chí Minh và đồng bọn đã lợi dụng tranh tối tranh sáng, Nhựt vừa bị thua trận bởi hai quả bom nguyên tử, cướp vội chánh quyền, lật đổ chánh phủ hợp pháp Trần Trọng Kim, buộc Quốc trưởng Bảo Đại thoái vị, nói là để giải phóng dân ta khỏi ách đô hộ thực dân Tây.

Kỳ thiệt, vào mùa Thu năm ấy, vào tháng 9 năm 1945 chả có thằng Tây nào cầm quyền nước Việt ta cả, chỉ có Vua Bảo Đại là Quốc Trưởng với chánh phủ của Thủ tướng Trần Trọng Kim thôi! Nước Việt Nam đã lấy lại Độc Lập rồi! Lấy từ tháng 3 năm 1945! Và cũng không có khoản trống chánh trị nào cả, mặc dù Nhựt đã đầu hàng và đồng minh chưa đến! Việt Nam vẫn tiếp tục có chánh quyền và quyền lực chánh trị. Đó là chánh phủ của Thủ Tướng Trần Trọng Kim! Còn dám gọi Hoàng đế Bảo Đại của nhà Nguyễn là bù nhìn ? Thì bù nhìn của ai ? Nhựt đã thất trận, Pháp đã thất trận. Chủ nhà thực sự là nhơn dân Việt Nam, thần dân của triều Nguyễn!

Ngày 2 tháng chín 1945, đúng là một ngày đầy lật lọng đầy phản bội, mà phản bội lớn nhứt là phản bội dân tộc! Cho nên ngày nay, đối với tôi ngày 2 tháng chín là ngày vô duyên, ngày mất cảm tình nhứt trong cuốn lịch.
 

3/ Chuyện thời sự: ngày 2 tháng chín năm nay tại Đức và Berlin:

Năm nay, một điều khá  lạ đã xảy ra ở Đức, rõ ràng nhứt là ở Berlin, thủ đô của Cộng Hòa Liên Bang Đức:

Năm nay, Tòa Đại sứ Việt Nam cộng sản (Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam) tại Berlin không ồn ào, tấp nập trình diễn tổ chức ngày lễ gọi là Quốc Khánh nước Việt Cộng của chúng.

Chẳng những im re, mà chúng cũng ra lệnh cho tất cả những công dân Việt Cộng  tạm trú làm ăn ở Đức cũng im re. Chợ Đồng Xuân, một chợ do công dân Việt Cộng tạm trú làm ăn, buôn bán sầm uất, hằng năm làm lễ 2 tháng Chín cờ xí, tiệc tùng linh đình, năm nay im re.

Làm như ở Đức, hầu như không còn một người dân Việt Cộng nào ? Tất cả người Việt đều là dân tỵ nạn (Cộng sản Bắc Việt cả ?) Cựu công dân Việt Nam Cộng Hòa, người Quốc gia tỵ nạn cộng sản tại cựu Tây Đức thì dễ hiểu. Cả dân cựu du sanh Việt Cộng Hà nội thuở xưa, trốn chế độ ở lại không về, đến di dân kinh tế, di cư lao động công dân chế độ Cộng sản Hà nội cũng một lòng tạm thời bỏ nước, bỏ đảng, không dự niềm vui với Bác Đảng nữa!  Còn đâuVui với Bác Hồ trong ngày vui đại thắng …” lời ca của bài hát năm xưa ?

Mà cả cán bộ Cộng Sản Hà nội trong các toà đại sứ, lãnh sự, ...  cũng biết tội nín khe, low profil, cúi đầu chịu tội du côn, du thủ du thực…tránh né, núp trong nhà không dám ló mặt ra đường. Chúng hắn cũng biết mắc cở chăng ?

Không làm lễ Quốc Khánh Việt Cộng là lời thú tội lớn nước của một quốc gia biết lỗi: Ta đây làm bậy. Biết làm bậy. Im cái miệng tại Đức. Nhưng sao ở nhà vẫn cứ tồ tồ cái miệng, ...hết miệt thị dân, đến đàn áp lên lớp dân, giao nước cho Tàu.
 

Để Kết Luận:

Hơn bao giờ hết đây là một trong những dịp may chúng ta người dân Việt Nam Hải Ngoại như Trong Nước Toàn dân phải đồng một lòng nổi dậy lấy lại nước!

 Chống Tàu Diệt Việt Cộng.

Chổ yếu đầy rẫy. Ở Âu châu, Việt Cộng mất điểm với Liên bang Đức, một quốc gia hàng đầu Liên Âu. Ở Pháp, Việt Cộng thua vụ kiện Trịnh Vĩnh Bình, chứng tỏ Việt Nam là một quốc gia không thể tin cậy làm ăn được vì đã mất chữ tín. Mất cả chữ Tín với Hòa Lan, vì ông Trịnh Vĩnh Bình là một công dân Hòa Lan. Đó là đối ngoại!

Ở trong nước, người Hoa đang chiếm toàn bộ các cơ sở thương mãi. Chổ yếu của Tàu là chổ ấy. Tàu không dùng người Việt để làm công nhơn, dễ dàng cho chúng ta phá hoại cơ sở Tàu. Người Hoa đi du lịch ? Ta đánh phá người du lịch Tàu. Người Hoa đi làm ăn tại Việt Nam, ta đánh phá cơ sở làm ăn!

Tạo điều kiện bất ổn cho người Tàu phải bỏ Việt Nam, không ở, không làm ăn, không buôn bán, không du lịch, chơi bời ở Việt Nam được.

Chống được Tàu là dẹp được Việt CộngVà cũng bỏ dẹp cái Ngày 2 tháng 9 vô duyên, cà chớn nầy! Ngày mai Nguyễn Phú Trọng và đồng bọn sẽ chui ống đồng về núp bóng tỵ nạn tại Beijing! Mong lắm.

Và chớ quên, cảnh giác, cẩn thận theo dõi diễn biến cuộc bầu cử Giám đốc UNESCO, một cơ quan gọi là Văn Hóa Quốc tế nhưng thực sự toàn văn hóa dỏm…

Tiếp tục, không ngưng nghỉ, chiến dịch Chống Tàu, Diệt Việt Cộng! Mãi mãi đến ngày toàn dân Đại Việt lấy lại Chủ quyền!  Mong lắm!

Hồi nhơn Sơn, tuần đầu vào Thu

Phan Văn Song

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.