Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Đoàn Nhữ Hài

07/08/201400:00:00(Xem: 4263)
ĐOÀN NHỮ HÀI (1280 -1335)

Đoàn Nhữ Hài quê huyện Gia Lộc, lộ Hồng Châu (Hải Dương), đến Thăng Long học ở trọ chùa Tư Phúc. Năm 1299, sau khi Trần Anh Tông lên ngôi được 6 năm. Một hôm, Thượng hoàng Trần Nhân Tông, từ Thiên Trường đột ngột về Thăng Long để kiểm tra việc triều chính. Lúc ấy vua Anh Tông không hay, cùng bề tôi uống rượu xương bồ tới say khướt.

Thượng hoàng đi khắp hoàng cung mà vẫn không thấy Anh Tông. Khi biết Anh Tông uống rượu say suốt đêm thì giận lắm, trở về Thiên Trường và phán: “các quan ngày mai đều về Thiên Trường, luận tội Anh Tông”. Anh Tông tỉnh rượu, nghe Thượng hoàng giận thì hoảng hốt, khi đi ngang cửa chùa Tư Phúc thì gặp Nhữ Hài đang ngồi đọc sách, vua nhờ soạn tờ biểu tạ tội với Thượng hoàng. Nhữ Hài vâng lệnh, khoảnh khắc viết xong tờ biểu, lời lẽ ăn năn đầy cảm động. Vua và Nhữ Hài đến Thiên Trường. Nhữ Hài quỳ trước cửa điện dâng biểu, Thượng hoàng đang giận nên không xem. Đến chiều có cơn mưa xối xả, ông vẫn quỳ ở đấy. Động lòng, Thượng hoàng sai người ra lấy tờ biểu vào. Đọc xong, Thượng hoàng khen tờ biểu viết khéo, nghiêm khắc quở trách Anh Tông rồi tha cho về. Về triều, Anh Tông phong ông chức Trung tán, lúc ấy mới 20 tuổi.


Năm 1312, ông đi sứ Chiêm Thành, từ trước sứ Việt lạy vua Chiêm rồi đọc chiếu. Nhưng ông để chiếu trên bàn rồi nói: “Từ khi mang chiếu thư của thiên tử sang, xa cách ánh sáng lâu ngày, nay mở chiếu thư, như trông thấy mặt thiên tử, tôi phải lạy chiếu thư đã, rồi mới tuyên đọc sau”. Rồi ông lạy chiếu vua ta không lạy vua Chiêm; từ đấy sứ Việt không còn lệ lạy vua Chiêm nữa. Năm 1335, quân Ai Lao xâm phạm nước ta, Thượng hoàng Minh Tông thân chinh, ông làm đốc lương bị tử trận.

Cảm mộ: Đoàn Nhữ Hài

Xin tội cho vua, viết biểu tâu
Trời mưa tầm tã, thiết tha cầu
Qua Chiêm, quốc thể luôn gìn giữ
Bảo quốc hy sinh, ghi khắc sâu

Nguyễn Lộc Yên

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.