Hôm nay,  

Chia Xẻ Cùng Giới Già

21/02/201400:00:00(Xem: 8187)
Vào những ngày đầu Xuân, tôi có viết bài: Mùa Xuân – Hy Vọng - Tuổi Trẻ, trong đó tôi có nhắc lại câu nói của một danh tướng Pháp (!): “Tương lai đất nước thuộc về giới trẻ. Nhưng giới trẻ mà không có giới già là một thiếu sót. Tôi xin bù đắp vào chỗ thiếu sót đó”. Bài viết hôm nay, tôi xin được đề cập về giới già, để bù đắp vào chỗ thiếu sót trong câu nói trên.

Giới già mà tôi muốn được đề cập ở đây xin được đóng ngoặc giới hạn trong lứa tuổi dưới 80 và trên 60. Chúng ta thật sự đã già chưa???

Thế hệ tuổi này đã đóng vai trò quan trọng trong quá trình vận hành đất nước suốt thời gian qua, là nhân chứng cụ thể cho tình trạng đất nước hiện nay, và phải nhận lãnh phần trách nhiệm này đối với lịch sử. Chúng ta đã làm gì trong mỗi vị trí của chúng ta cho đến ngày hôm nay.

Thật đáng buồn khi nhìn lại ở lứa tuổi chúng ta đã có quá nhiều thứ bệnh, bệnh từ trong cơ thể là chuyện đương nhiên của luật: “sinh lão bệnh tử”, nhưng bệnh về não trạng đã làm lão hóa con người chúng ta mới là điều đáng nói.

Những căn bệnh này không loại trừ bất cứ nơi nào, từ Bắc vô Nam, từ trong nước ra đến hải ngoại, đâu đâu cũng thấy xuất hiện các triệu chứng những căn bệnh này, chỉ ít hay nhiều mà thôi, nó làm ảnh hưởng đến đời sống từng cá nhân lây sang xã hội.

Đó là căn bệnh:

1 - Bảo thủ - Cực đoan: Một số trong chúng ta vẫn có lối sống, lối suy nghĩ bảo thủ, cực đoan; người ta thường gọi là “bình vôi”, cứ cho mình là trên hết, mình là chủ gia đình, mình nói là đúng, mọi người phải nghe theo. Chuyện gì thuận với mình là đúng là hay; trái ý mình là sai và ít chiụ lắng nghe. Chính căn bệnh này mà chúng ta bỏ qua nhiều cơ hội tốt phục vụ cho đất nước dân tộc được tiến bộ và phát triển

2 - Thời cơ – Cơ hội: Căn bệnh này cũng không ít trong lứa tuổi chúng ta, vì lợi ích cá nhân, vì “tham sân si” mà chúng ta đã không từ bỏ bất cứ cơ hội nào, thời cơ nào để thủ lợi về mình, bất chấp thủ đoạn. Từ những căn bệnh đó, chúng ta đã làm tổn hại, thiệt thòi, mất mát rất nhiều cho quê hương, đất nước, dân tộc trong giai đoạn lịch sử vừa qua.

3 – Thầm lặng – Tiêu cực: Trước thế lực một thiểu số cầm quyền, sự khó khăn đời sống gia đình và sự an nguy mỗi cá nhân, đã làm cho nhiều người trong nước yếm thế, nhắm mắt làm ngơ, sinh ra bệnh tiêu cực. Còn ở hải ngoại cũng vì muốn được an thân, yên ổn gia đình, thoát ra được bên ngoài, dứt khoát được quá khứ, trách nhiệm, an phận mà sống cho qua tháng ngày còn lại, từ đó sinh ra căn bệnh thầm lặng.

Với những căn bệnh vừa nêu, đã lão hóa con người ở lứa tuổi trên. Vậy làm sao chúng ta “bù đắp vào chỗ thiếu sót” cho giới trẻ được ? Hay để một lần nữa “tinh thần trách nhiệm” của thế hệ tuổi này lặng lẽ, âm thầm trôi qua một cách vô cảm.

Trong cuộc sống hàng ngày, trong những buổi trà đàm hay những lần tửu yến, chúng ta thường hay nói đùa: “tại tuổi tôi lớn, chớ tôi đâu có già...”. Câu nói đùa ấy, một phần nào xác nhận chúng ta chưa già. Nhiều lúc, khi chúng ta còn trẻ, nhưng đã già từ bao giờ, là tự chúng ta đã làm cho tâm hồn chúng ta cằn cỗi bởi những toan tín quá mức, những nghi ngờ thành kiến, những cố chấp cứng ngắt, những bảo thủ quá đáng... hoặc có khi chúng ta đã đánh mất niềm tin và lý tưởng.

Vậy chúng ta phải làm gì, để chữa chạy những căn bệnh già trên.

Một nhà tâm lý học Pháp đã nói: “la jeunesse n’est pas une pe’riode de la vie; elle est un e’tat d’esprit, un effet de la volonte’, une qualite’ de l’imagination...” “tuổi trẻ không phải là một giai đoạn của cuộc sống, đó là một trạng thái của tinh thần, một hệ qủa của ý chí, một phẩm chất của trí tưởng tượng,vv...”

Có nghĩa là chúng ta phải làm mới chính mình, làm trẻ tâm hồn mình. Chúng ta phải tự làm mới mình bằng niềm tin, lý tưởng chính mình. Chúng ta hãy giữ cho mình luôn trẻ bằng cách tự tập luyện cho mình biết học hỏi những cái hay, cái đẹp cao cả, phải biết tiếp nhận từ thiên nhiên, từ con người, từ thời gian và không gian vô tận...

Được vậy, chúng ta mới chữa hết những bệnh trạng trên. Được vậy, chúng ta mới bù đắp vào chỗ thiếu sót cho giới trẻ. Bởi giới trẻ rất cần sự quan tâm và trao truyền kinh nghiệm của các thế hệ đàn anh như chúng ta.

Hồ Văn Khởi (20-02-14)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.