Hôm nay,  

Việt Nam Mơ Gì Ở Biển Đông?

06/09/201300:00:00(Xem: 10584)
Việt Nam đang nuôi một giấc mơ hão huyền rằng trước sau gì khối 10 nước của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (The Association of South East Asian Nations, ASEAN) và Trung Cộng sẽ đạt được Bộ Quy tắc Ứng xử (Code of Conduct, COC) để duy trì hòa bình và hợp tác lâu bền trên Biển Đông.

Hy vọng này phần lớn dựa vào cuộc họp sẽ diễn ra trong 2 ngày (14-15/09/2013) giữa các viên chức cao cấp của ASEAN với Trung Cộng tại Tô Châu, theo đề nghị của Trung Cộng để gọi là “chia sẻ quan điểm COC”.

Thứ trưởng Ngọai giao Việt Nam, Phạm Quang Vinh nói: “ Đây là một quyết định quan trọng và tích cực, khởi động cho tiến trình đàm phán và xây dựng COC giữa ASEAN và Trung Quốc.” (Trả lời báo chí Việt Nam tại Bắc Kinh nhân Hội nghị kỷ niệm 10 năm quan hệ giữa ASEAN và Trung Cộng, 29/8/013)

Tuy nhiên ông Vinh đã quên nói rằng Ngọai trương Trung Cộng Vương Nghị đã đặt ra một “hàng rào cản” cho ASEAN rất khó vượt qua trước khi Bắc Kinh có thể nói chuyện nghiêm chỉnh về COC.

Nhưng trước hết, theo lời ông Vinh thì: “Về phía ASEAN, ASEAN đã nhất trí về các thành tố cần thiết của COC trong tương lai, theo đó COC cần là Bộ quy tắc tổng thể và mang tính ràng buộc, kế thừa các quy định quan trọng của DOC, nhưng cần phải nâng cao hơn DOC, trong đó cần phải bổ sung thêm những quy định, cơ chế nhằm ngăn ngừa xung đột, cũng như các cơ chế về bảo đảm thực hiện những cam kết trong COC, tuân thủ nguyên tắc giải quyết hòa bình các tranh chấp, hay về xử lý các tranh chấp về áp dụng và giải thích COC. ASEAN sẽ chia sẻ những nội dung này với Trung Quốc trong cuộc họp SOM (Senior Officials Meetings) sắp tới.”

Ý tưởng này không mới mà chỉ lập lại những điều khối 10 nước ASEAN đã tâm niệm và hy vọng từ khi nhận ra Tuyên bố ứng xử (Declaration of Conduct, DOC) ký tại Nam Vang (Cao Miên) năm 2002 giữa ASEAN và Trung Cộng đã thành vô dụng vì Trung Cộng vi phạm mà không ai có quyền phán xét như Bắc Kinh tự tuyên bố chủ quyến 85% diện tích của Biển Đông (Trung Cộng gọi là Nam Hải) và công khai xâm phạm chủ quyền biển đảo của Việt Nanm, Phi Luật Tân, Mã Lai Á, v.v…

Trước đây Trung Cộng đòi phải tham gia sọan thảo chung COC ngay từ đầu với ASEAN nhưng khối ASEAN không chịu và cho rằng ASEAN cần phải thảo luận và đồng ý riêng trước khi đem ra bàn luận với phiá Trung Cộng.

Thứ trưởng Ngọai giao Vinh nói thêm: “Quan điểm của ASEAN là cần phải có Bộ quy tắc COC càng sớm càng tốt, trong bối cảnh tình hình Biển Đông tiếp tục diễn biến phức tạp. Việc thương lượng và xây dựng COC với các mục tiêu như trên sẽ là một quá trình không phải dễ dàng. Do đó, các bên cần phải có quyết tâm chính trị, cùng chung mục đích bảo đảm tốt hơn hòa bình, ổn định, an ninh và an toàn hàng hải ở Biển Đông.”

Lập trường muốn đạt được COC “càng sớm càng tốt” của khối ASEAN lại không có trong ý nghĩ của Trung Cộng vì Trung Cộng đã và đang tìm mọi cách kéo dài thời gian để làm nản lòng ASEAN, nhất là các nước không có tranh chấp ở Biển Đông với Trung Cộng như Cao Miên, Lào, Thái Lan, Tân Gia Ba và Miến Điện.

Từ lâu Bắc Kinh vẫn chỉ muốn “thương thuyết song phương” trực tiếp với các nước có tranh chấp gồm có Việt Nam, Phi Luật Tân, Nam Dương, Brunei và Ma Lai Á và nhất định không nói chuyện xung độ Biển Đông với một “khối 10 nước ASEAN”, hay muốn “quốc tế hoá chuyện Biển Đông” để kéo các nước ngòai khu vực vào thương thuyết.

Một trở ngại khác mà ai cũng thấy rõ là âm mưu gây chia rẽ khối ASEAN của Trung Cộng nhằm phá vỡ sự thống nhất lập trường của ASEAN khi nói chuyện với Bắc Kinh. Bằng chứng như Trung Cộng đã kéo được Cao Miên và Ai Lao về phe mình bằng các khỏan viện trợ kinh tế, kỹ thuật và đầu tư khổng lồ vào hai nước nhỏ bé và nghèo nhất của ASEAN.

Chuyện nước chủ nhà Cao Miên, khi giữ ghế Chủ tịch luân phiên ASEAN năm 2012, đã không muốn ghi vấn đề xung đột Biển Đông vào bản Thông cáo chung tại Hội nghị cấp cao và Thủ tướng Miên, Hun Sen cũng ra mặt ủng hộ lập trường của Bắc Kinh “không muốn quốc tế hoá vần đề Biển Đông”.

LẬP TRƯỜNG CỦA TRUNG CỘNG

Tại các cuộc họp và tiếp kiến riêng ngày 29/8 (2013) giữa các Bộ trưởng Ngọai giao ASEAN với Thủ tướng Trung Cộng Lý Khắc Cường và ủy viên Quốc vụ Trung Cộng Dương Khiết Trì, theo báo chí Việt Nam, phía Trung Cộng đã: “Khẳng định chính sách nhất quán coi trọng xây dựng quan hệ thân thiện, láng giềng hữu nghị và hợp tác cùng có lợi với ASEAN, coi ASEAN là một ưu tiên cao trong chính sách đối ngoại, ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực và cam kết tiếp tục ủng hộ ASEAN trong nỗ lực xây dựng Cộng đồng, triển khai liên kết, kết nối và thu hẹp khoảng cách phát triển. Trung Quốc cũng khẳng định chính sách phát triển hòa bình và thân thiện, tạo động lực cho sự phát triển của khu vực nói chung và ASEAN nói riêng. Trung Quốc khẳng định tiếp tục hợp tác với ASEAN về bảo đảm hòa bình ở Biển Đông, tiếp tục triển khai đầy đủ DOC, dần hướng tới COC, đưa Biển Đông thành vùng biển của lòng tin, hợp tác và phát triển.”


Nếu những lời hứa hẹn này của Trung Cộng trở thành hiện thực thì hòa bình ở Biển Đông đâu còn đe dọa cho đến hôm nay, và làm gì có các đồn bót của lính Trung Cộng đã mọc lên ở vùng Trường Sa, trên ít nhất 8 đảo đá ngầm mà Trung Cộng đã chiếm của Việt Nam năm 1988 và đảo Vành Khăn năm 1995?

Đáng chú ý là hành động đóng quân, bành trướng vùng kiểm soát trên Biển Đông của Trung Cộng mỗi ngày một lan rộng đã gò ép vùng ảnh hưởng của Việt Nam nhỏ dần thì phía Việt Nam vẫn nhũn như con chi chi đến hổ thẹn.

Bằng chứng như bản tin tường trình của Chính phủ Việt Nam về cuộc họp ngày 03/09 (2013) giữa Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng với Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Cộng Lý Khắc Cường tại Nam Ninh, Trung Quốc, nhân dịp dự Hội chợ, Hội nghị thượng đỉnh Đầu tư-Thương mại ASEAN-Trung Quốc lần thứ 10.

Tin này viết: “Về vấn đề trên biển, hai bên nhất trí cho rằng cần cùng nhau duy trì hoà bình, ổn định tại Biển Đông, kiểm soát tốt tình hình trên biển, giải quyết thoả đáng mọi vấn đề thông qua đàm phán hòa bình. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh, hai bên cần tuân thủ nghiêm túc Thỏa thuận Việt Nam-Trung Quốc về những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo giải quyết vấn đề trên biển, giải quyết thỏa đáng tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở Luật pháp quốc tế, nhất là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 và tinh thần Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC).

Đồng thời, đề nghị hai bên sớm đưa vào sử dụng và phát huy hiệu quả các cơ chế đường dây nóng giữa hai Bộ Quốc phòng và giữa cơ quan quản lý ngư nghiệp hai nước như đã thỏa thuận, góp phần kịp thời xử lý ổn thỏa những vấn đề nảy sinh nhất là vấn đề tàu cá, ngư dân.”

Đường giây nóng nói ở đây được hai nước ký trong chuyến sang Bắc Kinh từ 19 đến 21/6 của Chủ tịch Nước Trương Tấn Sang đến nay vẫn chưa được đưa vào hoạt động trong khi ngư dân Việt Nam vẫn thỉnh thỏang bị “tấu lạ” tấn công ở Biển Đông!

Tất cả những chuyện “đầu môi chót lưỡi” của Trung Cộng về Biển Đông cho thấy Bắc Kinh đã nói một đường làm một nẻo dù họ vẫn ra rả ngày đêm thúc đẩy Việt Nam cùng với họ đề cao phương châm“láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai” và “láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt”.

CÁI CẦY TRƯỚC CON TRÂU

Bằng chứng trước khi ASEAN và Trung Cộng họp về COC ở Tô Châu trong 2 ngày 14 và 15/089/2013 thì Ngọai trưởng Trung Cộng Vương Nghị đã đặt ra 4 “đọan đường chông gai” cho ASEAN trong một lời tuyên bố tại Hà Nội ngày 5/8.

Bốn điều kiện để cho COC thành công được Đài Phát thanh Quốc tế Trung Hoa (China Radio International, CRI) phổ biến là:

Một là, “cần phải có sự dự báo hợp lý. Một số nước đề xuất "thuyết chớp nhoáng", mong hoàn thành đàm phán về "Bộ Quy tắc" chỉ trong một ngày, điều này chẳng những không thực tế mà cũng là thái độ không nghiêm túc. "Bộ Quy tắc" liên quan đến lợi ích của nhiều bên, việc xây dựng đòi hỏi một quá trình điều phối tường tận và phức tạp.”

Hai là, “cần phải hiệp thương nhất trí. Tìm kiếm nhận thức chung rộng rãi nhất, chiếu cố đến độ thoải mái của các bên. Không nên áp đặt ý chí của cá biệt nước hoặc vài nước cho các nước khác, dưa ép chín sẽ không ngọt.”

Ba là, “cần phải gạt bỏ các quấy nhiễu. Trung Quốc và các nước ASEAN từng nhiều lần tiến hành thương thảo về "Bộ Quy tắc" nhưng đều chấm dứt vì bị quấy nhiễu. Các bên cần phải làm nhiều việc có lợi cho thúc đẩy tiến trình xây dựng "Bộ Quy tắc".

Bốn là, “cần phải tuần tự tiệm tiến. Xây dựng "Bộ Quy tắc" là quy định trong "Tuyên bố về ứng xử của các bên trên Nam Hải", "Bộ Quy tắc" không thể thay thế "Tuyên bố". Điều cấp bách hiện nay là tiếp tục thực hiện tốt "Tuyên bố", nhất là tích cực thúc đẩy hợp tác trên biển. Trong quá trình này tiến hành thương lượng và xác định lộ trình xây dựng "Bộ Quy tắc", từng bước thúc đẩy lên phía trước.”

Với nội dung 4 điểm này, một lần nữa Trung Cộng không dấu diếm về ý đồ muốn kéo dài thời gian và tạo ra nhiều trở ngại phức tạp mới cho việc hòan thành Bộ Quy tắc Ứng xử (COC), một chỉ dấu báo hiệu trước thất bại của Hội nghị Tô Châu.

Như vậy thì giấc mơ của Việt Nam ở Biển Đông hiện nay là gì, nếu không phải là sự trông mong của một người khát nước chờ cơn mưa giữa sa mạc ?./.

Phạm Trần
(09/013)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.