Hôm nay,  

Ngoại Giao Panda

12/04/201300:00:00(Xem: 8127)
Năm 1971 nền ngoại giao bóng bàn giữa Hoa Kỳ và Trung quốc mở màn. Ngày 6/4/1971 đoàn lực sĩ bóng bàn Hoa Kỳ đang tham dự giải bóng bàn quốc tế lần thứ 31 tại Tokyo được phái đoàn lực sĩ Trung quốc ngỏ lời mời thăm viếng thân hữu Trung quốc. Bốn ngày sau, phái đoàn Hoa Kỳ gồm 9 lực sĩ bóng bàn và 6 viên chức từ đất Hồng Kông bước vào lục địa Trung quốc lấy máy bay đi Bắc Kinh. Đó là 15 người Mỹ đầu tiên đến lục địa Trung quốc kể từ năm 1949 khi Mao tiến quân vào Bắc Kinh và tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung quốc. Chuyến đi của đoàn lực sĩ bóng bàn được gọi là “nền ngoại giao bóng bàn” mở màn cho mối quan hệ giữa Trung quốc và Hoa Kỳ là một công tác ngoại giao ngoạn mục và thành công.

Theo chân Hoa Kỳ, tuy không ngoạn mục bằng, ngày 25/3/2013 chiếc chuyên cơ của công ty FedEx chở hai cô chú Panda, Da Mao và Er Shun từ Thành Đô, Trung quốc đáp xuống phi trường Pearson, Toronto trong tỉnh Quebec, Canada mở màn cho nền ngoại giao Panda. Chuyến bay là kết quả của công tác ngoại giao do đích thân thủ tướng Canada Stephen Harper và vợ thực hiện khi hai ông bà công du Trung quốc năm ngoái. Trung quốc đồng ý cho Canada thuê một cặp Panda trong 10 năm. Cô Panda 5 tuổi Er Shun và chú Panda Da Mao 4 tuổi làm bạn trai của Er Shun.

Sẽ không có chuyện thuê Panda nếu trong chuyến công tác của thủ tướng Stephen Harper trong tháng 12/2012 không có việc Canada đồng ý bán công ty khai thác dầu khí Nexem Inc. trụ sở đặt tại Calgary với giá 15.1 tỉ mỹ kim cho công ty China National Offshore Oil Company. Biết dư luận dân chúng và quốc hội Canada sẽ phản đối việc chuyển nhượng này, thủ tướng Harper tính trước và dùng nước cờ “ngọai giao Panda”. Việc thuê hai cô chú Panda cốt để cho dân chúng và báo chí Canada náo nức tạm quên vụ chuyển nhượng công ty dầu khí. Và quả vậy, tin tức tại Canada tràn ngập hình ảnh tiếp đón Da Mon và Er Shun khi chiếc chuyên cơ của công ty FedEx đáp xuống phi trường Toronto ngày 25/3 vừa qua.

Canada thuê hai cô chú Panda với giá 1 triệu mỹ kim một năm, xem như tiền Canada trợ cấp cho cơ sở nghiên cứu và bảo tồn giống Panda tại Trung quốc. Không nói ra, nhưng giới phụ trách ngành du lịch biết rằng sự hiện diện của Da Mao và Er Shun tại sở thú Toronto trong 5 năm đầu (2013 – 2017) và tại sở thú Calgary 5 năm sau (2018-2022) sẽ thu hút du khách từ Hoa Kỳ cùng với tiền lệ phí xem Panda sẽ dễ dàng bù 10 triệu mỹ kim vào ngân sách Canada.

Hôm 25/3, tại Toronto, khi chiếc chuyên cơ được đặt tên là Panda Express của công ty FedEx đáp xuống, một đội nhân viên của FedEx đã túc trực lo việc đưa hai cô chú Panda rời chuyên cơ. Thủ tướng Stephen Harper, đại sứ Zhang Junsai, và một ban nhạc của học khu Ottawa chờ sẵn. Thủ tướng Harper nói: “Không phải lúc nào cũng có dịp đi đón Panda”. Đại sứ Trung quốc tại Canada Zhang Junsai phụ họa: “ Hai năm trước khi tôi đến Canada nhậm chức chỉ là một cái tin bên lề. Hôm nay long trọng đón Panda thế này, chứng tỏ quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia đã bước một bước khá xa.” Người Trung quốc vốn có tài khôi hài.

Chuyến bay dài 12.000 km từ Thành đô trong tỉnh Tứ Xuyên Trung quốc đến không làm cho chú Da Mao khó chịu. Đứng trong chiếc phòng di chuyển được bằng Plexiglas chú quan sát quan khách đón chú một cách thích thú.Trong khi đó “long thể” cô Er Shun bất an nên người ta che kín chiếc phòng của cô. Ngoài phi hành đoàn trên chuyên cơ của hãng FedEx còn có hai nhân viên y tế và một bác sĩ thú y chuyên ngành săn sóc Panda và chất đầy cam, táo, nước uống và nhất là lá tre. Lá tre là thức ăn hợp khẩu nhất của Panda. Hãng FedEx trang trải mọi chi phí chuyên chở.

Sau một tháng cách li để nhân viên sở thú Toronto theo dõi sức khỏe và sự thích ứng môi trường mới của hai cô chú Panda, từ tháng 5/2013 du khách có thể vào xem Da Mao và Er Shun.

Panda là một loại thú hiếm. Theo hội Panda Quốc tế (Panda International) hiện trên thế giới có 1600 con Panda còn sống ngoài thiên nhiên và 325 con được nuôi, đa số tại Trung quốc. Panda ít sinh nở khi được nuôi. Cặp Da Mao và Er Shun là cặp Panda có nhiều triển vọng sinh con đẻ cái trong thời gian 10 năm tạm trú tại Canada. Thời gian ở Canada, lá tre cho hai cô chú Panda sẽ được chở thẳng từ tỉnh Tứ Xuyên tới.

Panda dáng hiền lành mềm mại và là nguồn cảm hứng cho bất cứ ai thấy chúng, nhất là người Tây phương vốn yêu thú vật. Nếu đã yêu thích chó và mèo thì không ai có thể không chiêm ngưỡng Panda đến độ sùng bái!

Bộ lông Panda chỉ có hai màu đen như mun quanh chân và mắt, phần còn lại của thân thể trắng như tuyết. Các nhà sinh vật học giải thích rằng bộ lông Panda chỉ có hai màu trắng và đen là để thích ứng với môi trường núi đá và tuyết là nơi Panda sinh sống hằng triệu năm qua.

Nhưng truyền thuyết của Trung quốc thích tin rằng nguyên thủy lông Panda tuyền trắng. Một ngày kia một cô bé xinh đẹp vì cứu một chú Panda mà bị một con báo hung dữ cắn chết. Chú Panda cảm động vì ơn cứu tử đã nhúng chân vào tro và khóc than cô bé. Chân và viền mắt Panda trở thành màu đen.

Cô Panda nổi tiếng thế giới là cô Minh Minh của Trung quốc qua đời tháng 5/2011 sống 34 năm tuổi. Trong thời gian sống Minh Minh du hành qua London, Dublin và Thành Đô sau khi về hưởng tuổi già tại sở thú Xiangjiang tại tỉnh Quảng Đông.

Ngoài lá tre, Panda thích quậy nước tìm thức ăn dưới đáy áo hồ và uống nước. Sinh ra Panda sống với Mẹ trong 3 năm. Sau đó thích sống riêng biệt một mình trong rừng tre, chỉ đi ra ngoài vào mùa xuân để tìm bạn giải quyết nhu cầu sinh lý và sinh nở để tồn tại.

Người Trung quốc biết dùng Panda làm vũ khí ngoại giao từ đời nhà Đường trong thế kỷ thứ 7. Một vị vua Đường đã gởi tặng hoàng đế Nhật một cặp Panda. Năm 1972 Mao Trạch Đông tặng tổng thống Nixon hai con.

Thủ tướng Stephen Harper may mắn hơn thủ tướng Pierre Trudeau. Năm 1973 thủ tướng Trudeau tặng Bắc Kinh một cặp hải ly (beaver) có bộ lông nàu nâu tuyền tuyệt đẹp, hy vọng Trung quốc đáp lễ bằng Panda. Nhưng Trung quốc chỉ tặng lại một con lương bự thôi! Năm 1985 Trung quốc cho sở thú Toronto mượn cặp Panda Quinn Quinn và Sha Yan trong 3 tháng, giúp ngành du lịch Canada tăng thu khá nhiều.

Cho đến nay các sáng kiến ngoại giao đều đến từ Trung quốc. Sau ngoại giao bóng bàn (ping pong diplomacy) với Hoa Kỳ, ngoại giao Panda (Panda diplomacy) với Canada, người ta chờ đợi ngoại giao tàu chiến (gunboat diplomacy) với Việt Nam.

Vụ này sẽ làm thế giới nhức đầu nhất!
Trần Bình Nam
Apr. 11, 2013
[email protected]
www.tranbinhnam.com

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trong một đêm mùa Đông, an toàn trong căn phòng ấm, câu chuyện giữa những người sống đời di dân nhiều thập niên, dù cố gắng né tránh, rồi cũng trở về thực trạng nước Mỹ. Hành động của chính quyền liên bang buộc người Mỹ – đặc biệt là những ai đã từng nếm trải mùi vị của cuộc trốn chạy – phải tự hỏi mình: Chúng ta là ai khi bàn tay quyền lực siết chặt? Có phải chúng ta đang nhìn lịch sử độc tài tái diễn, trên một đất nước xa quê hương nửa vòng trái đất?
Sáng nay, mở trang mạng Việt Báo ra, tôi đi thẳng xuống những đề mục “comment” dưới các bài thời cuộc – cái phần mà lẽ ra chỉ để “tham khảo ý kiến độc giả”, vậy mà đọc vào thành cả một bữa no nê. Người ta không nói chuyện với nhau nữa, người ta ném vào nhau từng tràng chữ thô lỗ, cay nghiệt. Mỗi phe đều tin mình đang bảo vệ “sự thật”, nhưng nhìn kỹ thì cái sứt mẻ trước tiên chính là… văn hóa chữ nghĩa, rồi tới tự trọng.
Trong nhiều năm qua, diện mạo chính trị Trung Hoa dần khép lại dưới chiếc bóng ngày càng đậm của Tập Cận Bình. Chiến dịch “đả hổ diệt ruồi” được mở rộng không ngừng, và đến năm 2025, cơ quan kiểm tra kỷ luật trung ương cho biết đã xử lý gần một triệu đảng viên, phản ánh một bộ máy thanh trừng vừa mang danh chống tham nhũng vừa củng cố uy quyền của người cầm đầu.
Trên đỉnh Davos năm nay, giữa tuyết trắng, cà phê nóng và những lời kêu gọi “đa phương, bền vững, trách nhiệm” - xuất hiện giữa quần hùng là một giọng nói “ngoại môn” chẳng xa lạ gì với chính trường: Donald Trump. Ông lên núi Thụy Sĩ không phải để trồng cây, bàn cứu khí hậu, hay nói chuyện hòa giải, mà để nói với thế giới một câu thẳng thừng: Greenland là “CỦA TÔI”. Bài diễn văn của tổng thống Hoa Kỳ mở đầu bằng một màn “điểm danh công trạng” đúng kiểu độc thoại: chỉ trong một năm trở lại Nhà Trắng, ông tuyên bố đã tạo nên “cuộc chuyển mình kinh tế nhanh và ngoạn mục nhất trong lịch sử nước Mỹ”, đánh bại lạm phát, bịt kín biên giới và chuẩn bị cho đà tăng trưởng “vượt mọi kỷ lục cũ” của nước Mỹ, hay “của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới”.
Kể từ năm 2019, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần công khai bày tỏ mong muốn giành quyền kiểm soát Greenland, biến hòn đảo giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược này trở thành một phần lãnh thổ của Hoa Kỳ...
Khi một chính đảng tự nhận là “đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân” nhưng lại phải bảo vệ ngày đại hội của mình bằng khí tài trấn áp bạo loạn, đó là lúc chúng ta cần nhìn thẳng vào sự rạn nứt sâu sắc giữa đảng Cộng Sản và nhân dân. Sự an ninh nghiêm ngặt này không phản ánh sức mạnh, mà thực chất là một lời thú nhận gián tiếp về sự yếu thế trong tính chính danh của đảng.
Nhắc lại Birmingham hôm nay không phải để tạc lại một pho tượng thánh thiện. King tự xem mình là một nhà hoạt động, sẵn sàng chấp nhận hiểm nguy, và kêu gọi người khác làm điều tương tự. Ông hiểu điều gì khiến xã hội chuyển động. Có những lúc, phải phơi bày cái sai trái trong ánh sáng gắt gao nhất thì lương tri mới thức tỉnh. Ngay cả Tổng thống John F. Kennedy khi ấy, nhìn tấm ảnh trên mặt báo, cũng thừa nhận: có lẽ chỉ bằng cách này, sự việc mới đi đến hồi kết.
Giữa thủ đô Washington, D.C., nơi mỗi ngày, dòng sông Potomac lặng lẽ soi bóng những lý tưởng cao đẹp của nước Mỹ, Trung tâm Biểu diễn Nghệ thuật John F. Kennedy (Kennedy Center) sừng sững như một biểu tượng của sự hợp nhất văn hóa và tự do nghệ thuật. Thế nhưng, vào Tháng Mười Hai năm 2025, di sản ấy đã đột ngột bị bẻ lái. Hội đồng quản trị của Kennedy Center do Donald Trump bổ nhiệm đã bỏ phiếu đổi tên thành "Trung tâm Tưởng Niệm Nghệ Thuật Biểu Diễn Donald J. Trump và John F. Kennedy.”
Tôi nghe tin ấy vào buổi sáng. Tin chưa kịp thành chữ trong đầu thì cơ thể đã vội phản ứng: tay lạnh ngắt, chân bủn rủn, tim đập dồn dập, như thể một bóng ma ký ức chôn sâu trong cơ bắp chợt bật nắp hòm ngồi dậy. Tôi phải ngồi yên hít thở thật sâu. Không nghĩ, không phân tích, nhưng rồi nhận ra trong cơn choáng váng, một phản xạ ký ức quen thuộc, rất cũ, tưởng đã bỏ lại ở một kiếp khác, trồi lên.
Các cuộc biểu tình chống chế độ thần quyền tại Iran vẫn còn đang tiếp diễn. Điểm đáng chú ý trong làn sóng biểu tình lần này là việc nhiều người dân công khai kêu gọi Reza Pahlavi — con trai của Quốc vương Shah bị lật đổ năm 1979, hiện sống lưu vong tại Hoa Kỳ — trở về Iran để nắm giữ vai trò lãnh đạo. Reza Pahlavi bất ngờ trở thành một gương mặt nổi bật trên chính trường đầy biến động khi ông tự xác định mình là đại diện của phe đối lập Iran ở hải ngoại.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.