Hôm nay,  

Trùm độc tài tham nhũng, ba bản án

17/12/201100:00:00(Xem: 10936)

Bùi Tín Viết Riêng Cho VOA, Thứ Năm, 15 Tháng 12 Năm 2011:

Trùm độc tài tham nhũng, ba bản án

Bùi Tín

Một kẻ độc tài tham nhũng, ba bản án, đó là số phận bi đát của Manuel Noriega, nhà độc tài quân sự nước Panama ở Trung Mỹ, đang được báo chí Pháp, Nam Mỹ và Hoa Kỳ nhắc đến mấy hôm nay.

Ngày 11-12 vừa qua Manuel Noriega bị trục xuất và áp giải từ Pháp về Panama trong một chuyến máy bay như một tên tội phạm quốc tế đặc biệt. Giữa tháng 11 chính tổng thống Panama là Ricardo Martinelli đã đến Paris để bàn về số phận của Noriega. Trả lời các nhà báo, ông cho biết : “Chúng tôi yêu cầu chính phủ Pháp trục xuất Manuel Noriega về Panama để ông ta trả lời về những tội ác đối với nhân dân nước chúng tôi” . Ông giải thích thêm: ”Việc xét xử mới về những tội ác giết người, tra tấn sẽ tách khỏi những bản án mà ông ta đã bị xử ở nước ngoài” . Tổng thống R. Martinelli cho các báo Pháp biết rõ là Panama không còn là thiên đường thuế quan như thời Noriega sau khi đã ký nhiều hiệp định về quan thuế với các nước.

Manuel Noriega, năm nay 77 tuổi, là người hùng của nước Cộng hòa Panama từ năm 1982,

khi ông đang là chỉ huy đội quân phòng vệ Panama, tự phong là tướng, là lãnh đạo cao nhất sau khi tổng thống Panama Omar Torrijos chết đột ngột năm 1981. Trong hơn 6 năm cầm quyền, ông biến chính quyền Panama thành một ổ độc tài quân phiệt đầu cơ buôn bán ma túy quy mô lớn, vừa đàn áp mọi xu hướng dân chủ trong nước, vừa khiêu khích Hoa Kỳ, khi Hoa Kỳ đang có quyền quản trị kênh đào Panama cho đến cuối năm 1999. Sau này, từ ngày 1/1/2000 Panama đã khôi phục chủ quyền trên toàn bộ kênh đào Panama. Do Hoa Kỳ bỏ vốn xây dựng, con kênh dài 80 km này được khánh thành năm 1914, nối liền Đại Tây Dương với Thái Bình Dương.

Cuộc đời của Noriega khá ly kỳ. Hưởng lạc, vụ lợi, cờ bạc, ăn chơi, liều lĩnh và tráo trở, ông từng là cộng tác viên lâu năm của Cục tình báo trung ương Hoa Kỳ CIA, từng giúp CIA thâm nhập một số tổ chức thân Nga, thân cộng sản ở Trung Mỹ như Nicaragua, Bolivia và Colombia, cũng như trong việc thu thập tin tức từ Cuba.

Ngày 20/12/1989 theo lệnh của Tổng thống George H. W. Bush, quân đội Hoa Kỳ đã thực hiện một hành động quân sự trừng phạt và lật đổ chính quyền Noriega, bắt Noriega làm tù binh, giúp nhân dân Panama phục hồi chính quyền dân sự hợp hiến. Chiến dịch này diễn ra gọn trong 3 tuần lễ, mang tên “Vì Chính Nghĩa” - Operation Just Cause -, sau khi quân lính của Noriega bắn chết một số thường dân Hoa Kỳ. Lúc ấy, vùng kênh đào thuộc quyền quản trị của Hoa Kỳ do nước Panama nhượng lại, có 35 ngàn cư dân Hoa Kỳ sinh sống trong vùng. Noriega kháng cự trong 2 tuần lễ, rồi trốn trong sứ quán của tòa Thánh Roma, ra hàng quân đội Hoa Kỳ ngày 3/1/1990, bị giam như tù binh.

Tháng 4/1992 tòa án Miami ở bang Florida xét xử Noriega về tất cả 8 tội danh kể cả tội buôn bán ma túy, giết người, lạm quyền, rửa tiền, và tuyên án ông ta 40 năm tù giam, sau đó giảm án xuống 30 năm, rồi giảm tiếp xuống còn 17 năm, do thái độ nhận tội và sức khỏe sa sút. Noriega được ra khỏi nhà tù tháng 9/2007.

Chính phủ Pháp yêu cầu Hoa Kỳ chuyển Noriega sang Pháp vì ông ta cũng đã phạm một số tội nặng cần phải bị xét xử. Theo hồ sơ điều tra, Noriega và tòng phạm đã hoạt động buôn ma túy, vũ khí, rửa tiền, buôn bán bất động sản phi pháp trên đất Pháp. Sau mấy năm thương lượng, tháng 4/2011 Hoa Kỳ đã trục xuất và áp giải đương sự sang Pháp. Tháng 7/2011 tòa án Pháp tuyên phạt Noriega 7 năm tù giam về các tội kinh tế và tịch thu một số tài khoản ngân hàng và bất động sản ông ta, trong đó có một ngôi nhà trị giá 3,6 triệu đôla. Gần đây, theo yêu cầu của chính phủ Panama, Pháp đồng ý trục xuất Noriega về Panama để thụ án. Trên đất Pháp, tòa án bác bỏ yêu cầu của luật sư của Noriega xin cho tội phạm được hưởng quy chế tù binh chiến tranh như ở Hoa Kỳ, ông ta bị giam ở nhà tù La Santé, giữa Paris. Cảnh ông già Noriega yêng hùng khi trẻ nay thân tàn ma dại, ốm yếu, ngày 11/12 vừa qua bị áp giải, trục xuất khỏi Pháp về Panama, tối đó bị giải vào trại giam El Renaces để chờ ra tòa nữa, sao mà bi thảm!

Trở về Panama, số phận của Noriega sẽ ra sao? Theo lời tổng thống Panama mới đây khi ghé qua Paris, ông ta sẽ bị xét xử lại với một số tội danh mới về chà đạp nhân quyền, đặc biệt là tội tra tấn và ám sát, sau khi đã bị xử vắng mặt và kết án 20 năm tù giam trước đây ở Panama, chưa kể 7 năm tù giam do nước Pháp vừa xử. Theo báo chí Panama, chính quyền tại đây cho biết do tuổi cao, đau ốm, ông ta có thể bị quản thúc thay cho bị giam trong nhà tù.

Số phận cay đắng của một người hùng 6 năm dài “làm vua ma túy” cả khu vực kênh đào Panama - một thời hoàng kim là vương quốc của nạn buôn lậu, cờ bạc, ma túy, trốn thuế và rửa tiền - nay đối mặt với ba tòa quan lớn ở 3 nước khác nhau, để phải thụ lý 3 bản án lớn, thật đáng làm cho mọi chế độ độc đoán và tham nhũng ở mọi nơi, - Phi, Mỹ, Á, Âu - suy ngẫm cho hết nhẽ về tương lai và số phận của bản thân mình và nhóm lợi ích của mình vậy.

Bùi Tín

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.

Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.

LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?

Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?

Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.

Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.

Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.

Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.

Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.

Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.