Qua Thông điệp Phật Đản 2546, Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang kêu gọi chư Tăng, Ni GHPGVNTN hiến thân làm kẻ tiên giác, giới nam nữ Cư sĩ Phật tử làm kẻ tiên hành, để cho nghìn muôn ức Bồ tát Đại sĩ từ lòng đất vụt đứng lên bảo vệ Chánh pháp và che chở quê hương Việt Nam
Đại lễ Phật Đản cử hành mỗi năm vào ngày Rằm tháng Tư âm lịch, tương đương với dương lịch năm nay vào ngày 26.5.2002. Nói đến Phật lịch 2546 là tính theo niên đại đức Phật Thích Ca niết bàn (nhập diệt), còn tính theo ngày sinh của đức Phật là năm thứ 2626.
Từ nơi lưu đày Quảng Ngãi, Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, Xử lý Thường vụ Viện Tăng Thống, Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, gửi bức Thông điệp Phật Đản 2546 đến toàn thể các cấp Giáo hội trong và ngoài nước. Bức Thông điệp năm nay nhấn mạnh đến ba điểm. Thứ nhất là "chí thành trải rộng con đường vạn lý của Bồ tát hạnh để trang nghiêm thế giới và hòa hiệp chúng sinh". Thứ hai là vấn đề hòa hợp Tứ chúng để đáp ứng với tình hình thời cuộc đất nước và sự hoằng dương của đạo Phật trên địa bàn thế giới. Thứ ba là chuyển hóa thế phận vô thường của mỗi cá nhân thành phương tiện cứu độ cho muôn loài.
Thứ nhất, Hòa thượng Thích Huyền Quang nhắc nhở rằng mục tiêu Đại lễ Phật Đản không chỉ biểu hiện riêng qua nghi thức mà thôi, vì còn phải phát nguyện "chí thành truyền đạt giáo lý cứu khổ trừ nguy của đức Thế tôn trong thế giới và trên quê hương ; chí thành trải rộng con đường vạn lý của Bồ tát hạnh để trang nghiêm thế giới và hòa hiệp chúng sinh". Chỉ bằêng cách đó, người Phật tử Việt Nam mới thấy được sự kiện hi hữu mà đức Phật đã khơi động mầu nhiệm nơi phẩm "Tùng địa dũng xuất" trong Kinh Pháp Hoa : "Nghìn muôn ức Bồ tát Đại sĩ từ lòng đất vụt đứng lên, tùng địa dũng xuất, để bảo vệ Chánh Pháp và che chở quê hương Việt Nam". Tuy nhiên Hòa thượng nhấn mạnh về ý nghĩa của sự xuất hiện này theo nỗi thao thức của năm 2002 : "Ngày nay, chúng ta không thể hình tượng sự kiện ấy trong tinh thần trông chờ, ỷ lại ; mà phải hiểu theo nghĩa ân cần tiếp cận, và mời đón, những bậc xuất trần lỗi lạc từ nhân dân nghèo khốn, từ mọi thành phần xã hội giữa thời đại u ám, hiểm nguy, xin họ đứng lên đảm đương hạnh Bồ tát cứu độ quê hương và nhân loại".
Thứ hai, Hòa thượng nhắc nhở một trong những lý do khiến cho Phật giáo bị suy tàn ở Ấn Độ cách nay trên một nghìn năm. Ngoài lý do bạo động của những tôn giáo thần quyền bức hiếp, còn có một nguyên nhân nội tại. Đó là "do Tứ chúng bất đồng". Tứ chúng nói đây là hai giới xuất gia Tăng, Ni, và hai giới tại gia nam nữ Cư sĩ Phật tử. Tuy nhiên Hòa thượng cho biết từ mặt tiêu cực phân hóa nội bộ trầm trọng này, giáo lý Đại thừa "cũng đồng thời phát triển, làm cho đạo Phật trở thành ngọn Đuốc vĩnh cửu soi sáng nhân loại qua mọi thời đại". Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang kêu gọi Tứ chúng đừng để cho việc xưa ấy tái diễn : "Người Phật tử Việt Nam không thể để cho Phật Pháp suy tàn trên đất Việt, không thể chuyên lo cúng bái làm công cụ cho các tư tưởng thời đại, các tổ chức thế tục. Vì Phật giáo mang tính toàn cầu và chủ động trong hạnh nguyện Bồ tát cứu dân, cứu nước, cứu nhân loại và mọi loài chúng sinh. Hơn nữa, các tư tưởng thời đại rồi sẽ qua đi, không một tổ chức, một triều đại hay chế độ nào, dù hung tàn, dối gạt đến đâu, thoát khỏi luật vô thường phế thải". Ở đây, người hữu tâm hiểu ngay rằng, hiện nay trong nước chính sách ngu dân đang biến Phật giáo thành thứ thờ cúng mê tín dị đoan. Ngoài nuớc thì có kẻ giả vờ thúc đẩy sự "tu học thuần túy", nhưng kỳ thực là đánh mất bản chất phá tà hiển chánh, cứu khổ trừ nguy của đạo Phật Việt Nam.
Thứ ba là chuyển hóa thế phận vô thường của mỗi con người thành phương tiện cứu độ cho sinh dân. Hòa thượng viết : "Chẳng ai thoát khỏi sinh, lão, bệnh, tử, đang ngày đêm làm rối loạn thể chất thế nhân. Nhưng với người thực hành Bồ tát đạo, thì sinh, lão, bệnh, tử, lại là phương tiện tỉnh giác tiến hành cho sự lợi ích và giác ngộ muôn loài".
Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang còn nhắn nhủ người Phật tử nhớ rằng ngôi vị cứu người, cứu nước, cứu nhân loại của Bồ Tát là bất thối chuyển : "Ngày xưa có kẻ treo ấn từ quan lui về ẩn dật, ngày nay có người từ chức khỏi nhiệm vụ công tác vì bất mãn hay so bì thua thiệt lợi danh. Nhưng qua kinh sách hay trong đời sống Phật giáo gần ba nghìn năm qua, chưa bao giờ, và không hề nghe nói một lần nào, có vị Bồ tát xin về hưu, hay từ chức cứu khổ chúng sinh. Mãi mãi do lòng Đại Bi mà Bồ tát chia sẻ và cứu vớt trần gian đang bị bức hiếp, đọa đày".
Và để có thể chứng kiến sự xuất hiện của nghìn muôn ức Bồ Tát cứu độ như thế, Hòa thượng Thích Huyền Quang kêu gọi : "Ngay lúc này đây, chư Tăng và Ni của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất hãy hiến thân làm kẻ tiên giác ; giới nam nữ Cư sĩ Phật tử của Giáo hội phải là kẻ tiên hành. Kẻ tiên giác thấy trước những vô minh và khổ nạn của chúng sinh mà cứu vớt, thức tỉnh Phật tính trong chúng sinh và dìu dắt chúng sinh lên ngôi Phật. Kẻ tiên hành không tụ thủ bàng quan, quay lưng với xã hội, mà xông xáo vào nơi tham tàn, loạn tưởng của xã hội, để tịnh độ hoá nhân sinh và thực chứng hòa bình tuyệt đối vào mọi cơ cấu quốc gia".
Phòng Thóng tin Phật giáo Quốc tế xin đăng trọn nguyên văn bản Thông điệp Phật Đản 2546 của Đại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang sau đây :
GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM THỐNG NHẤT
VIỆN TĂNG THỐNG
Phật lịch 2546
Số 02/VTT/XLTV
THÔNG ĐIỆP PHẬT ĐẢN 2546
KÍNH GỞI GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM THỐNG NHẤT
TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
NAM MÔ BỔN SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT
Năm nay chúng ta kỷ niệm Phật Đản lần thứ 2626, tôi thân ái gửi tới các cấp Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất trong và ngoài nước, chư tôn Trưởng lão, Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng, Ni, cùng quý Nam Nữ Cư sĩ Phật tử, lời chào hoan hỷ để cùng nhau tiếp nhận công đức cứu độ tam thiên đại thiên thế giới mà đức Thế tôn truyền thừa cho chúng ta.
Thưa quí Liệt vị,
Phật Đản là thời tỉnh giác, thời rộ nở hoa Giác ngộ. Phật Đản nhắc chúng ta hai lần nhớ. Lần nhớ đầu tiên khi Phật giáng hạ cõi trần, khai ngộ Tứ Thánh đế và con đường Bồ tát hạnh. Lần nhớ thứ hai khi Pháp Phật truyền vào nước Việt ta, mở ra một xã hội thái hòa, khoan dung, văn hiến, dọc lộ trình dựng nước, giữ nước, bảo vệ làng xã và nhân dân. Dấu tích ấy còn ghi đậm trong tâm não cũng như trong các văn kiện lịch sử từ thời Hai Bà Trưng đến nay. Trên thế giới và ở nước ta, đạo Phật là đạo xây dựng một cõi người nhân ái và huynh đệ, làm tiền đề cho linh hướng giải thoát, giác ngộ. Sự sống và kiếp người là mối quan tâm tối hậu của đạo Phật. Đức Thế tôn ra đời rồi thành đạo, đều nhắm cứu thế gian khỏi vô minh, đau khổ.
Hôm nay trước lễ đài, chúng ta hân hoan chào đón Khánh đản và rước Phật vào tâm trí chúng ta. Nhưng hân hoan chào đón thôi chưa đủ, mà còn phải chí thành truyền đạt giáo lý cứu khổ trừ nguy của đức Thế tôn trong thế giới và trên quê hương ; chí thành trải rộng con đường vạn lý của Bồ tát hạnh để trang nghiêm thế giới và hòa hiệp chúng sinh.
Thưa quí Liệt vị,
Tại Pháp hội Linh Thứu, trước thính chúng có chín mươi tám nghìn đại diện, đến từ mười cõi để nghe kinh Pháp Hoa, đức Thế tôn đã báo hiệu rằng từ cõi kham nhẫn này, nghìn muôn ức Bồ tát Đại sĩ sẽ từ lòng đất nứt nẻ vụt đứng lên (tùng địa dũng xuất) bảo vệ Chánh Pháp. Ngày nay, chúng ta không thể hình tượng sự kiện ấy trong tinh thần trông chờ, ỷ lại ; mà phải hiểu theo nghĩa ân cần tiếp cận, và mời đón, những bậc xuất trần lỗi lạc từ nhân dân nghèo khốn, từ mọi thành phần xã hội giữa thời đại u ám, hiểm nguy, xin họ đứng lên đảm đương hạnh Bồ tát cứu độ quê hương và nhân loại.
Và ngay lúc này đây, chư Tăng và Ni của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất hãy hiến thân làm kẻ tiên giác ; giới nam nữ Cư sĩ Phật tử của Giáo hội phải là kẻ tiên hành. Kẻ tiên giác thấy trước những vô minh và khổ nạn của chúng sinh mà cứu vớt, thức tỉnh Phật tính trong chúng sinh và dìu dắt chúng sinh lên ngôi Phật. Kẻ tiên hành không tụ thủ bàng quan, quay lưng với xã hội, mà xông xáo vào nơi tham tàn, loạn tưởng của xã hội, để tịnh độ hoá nhân sinh và thực chứng hòa bình tuyệt đối vào mọi cơ cấu quốc gia. Lịch sử Phật giáo Việt Nam suốt 2000 năm qua là tập đại thành tác phong tiên giác và tiên hành của Tứ chúng. Hiện nay, chúng ta đang chứng kiến, đang đứng trước một xã hội loạn tưởng, đầy dẫy tệ nạn nguy vong ; nhân tâm sợ hãi, ly tán ; đạo đức suy đồi ; như lửa hoại kiếp lăm le thiêu hủy nền văn hóa dân tộc và niềm tin của người con Phật. Tác phong tiên giác, tiên hành xuất phát từ tinh thần Đại Bi, Vô Úy, lại càng phải phát khởi, hành trì.
Thưa quí Liệt vị,
Trên một nghìn năm trước, do Tứ chúng bất đồng làm Phật giáo suy tàn trên đất Ấn. Nhưng may mắn thay, Đại thừa giáo cũng đồng thời phát triển, làm cho đạo Phật trở thành ngọn Đuốc vĩnh cửu soi sáng nhân loại qua mọi thời đại. Ngẫm việc xưa ngăn ngừa việc nay, người Phật tử Việt Nam không thể để cho Phật Pháp suy tàn trên đất Việt, không thể chuyên lo cúng bái làm công cụ cho các tư tưởng thời đại, các tổ chức thế tục. Vì Phật giáo mang tính toàn cầu và chủ động trong hạnh nguyện Bồ tát cứu dân, cứu nước, cứu nhân loại và mọi loài chúng sinh. Hơn nữa, các tư tưởng thời đại rồi sẽ qua đi, không một tổ chức, một triều đại hay chế độ nào, dù hung tàn, dối gạt đến đâu, thoát khỏi luật vô thường phế thải.
Thưa quí Liệt vị,
Ngày xưa có kẻ treo ấn từ quan lui về ẩn dật, ngày nay có người từ chức khỏi nhiệm vụ công tác vì bất mãn hay so bì thua thiệt lợi danh. Nhưng qua kinh sách hay trong đời sống Phật giáo gần ba nghìn năm qua, chưa bao giờ, và không hề nghe nói một lần nào, có vị Bồ tát xin về hưu, hay từ chức cứu khổ chúng sinh. Mãi mãi do lòng Đại Bi mà Bồ tát chia sẻ và cứu vớt trần gian đang bị bức hiếp, đọa đày.
Chẳng ai thoát khỏi sinh, lão, bệnh, tử, đang ngày đêm làm rối loạn thể chất thế nhân. Nhưng với người thực hành Bồ tát đạo, thì sinh, lão, bệnh, tử, lại là phương tiện tỉnh giác tiến hành cho sự lợi ích và giác ngộ muôn loài.
Cho nên, từ nơi lưu đày Quảng Ngãi, tôi thắp hương nguyện cầu cho nghìn muôn ức Bồ tát Đại sĩ từ lòng đất vụt đứng lên (tùng địa dũng xuất) để bảo vệ Chánh Pháp và che chở quê hương Việt Nam. Qua thông điệp hôm nay, tôi mong mỏi các cấp Gíao hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, trong và ngoài nước, cùng toàn thể nam nữ Cư sĩ Phật tử cũng nguyện cầu như thế, và hơn nữa, biến nguyện cầu thành sự thực.
Quảng Ngãi, Ngày Phật Đản năm Nhâm Ngọ
Phật lịch 2546
Xử lý Thường vụ Viện Tăng Thống
Tỳ kheo THÍCH HUYỀN QUANG



