Hôm nay,  

Cơn Sốt Vàng Và Mỹ Kim

25/11/200300:00:00(Xem: 16833)
Tuần qua, giá vàng tại Việt Nam đã lại tăng vọt và có thể vượt quá 80 vạn đồng một chỉ trong những ngày tới. Tình hình giá vàng tăng ào ạt ảnh hưởng tới kinh tế Mỹ và thế giới, trong đó có VN, ra sao"
Dưới đây là cuộc trao đổi của đài RFA với kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa về đề tài này.
Hỏi: Thưa ông, tuần qua giá vàng tại Việt Nam đã lại tăng vọt cùng giá vàng thế giới và nạn sụt giá đồng Mỹ kim. Xin ông phân tách mối quan hệ này và nhận định về giá vàng.
-- Vì Việt Nam nhập khẩu vàng từ bên ngoài, có thể đến 95% nhu cầu nội địa, nên giá vàng thế giới mà tăng thì giá trong nước cũng tăng, và tăng còn mạnh hơn do tiền Mỹ sụt giá khi tiền ta ít nhiều cũng sụt theo Mỹ kim trong chế độ hối đoái hiện hành. Nói cho gọn thì ta có thể dự đoán giá vàng qua trị giá đô la Mỹ trên các thị trường và với chiều hướng hiện nay, tiền Mỹ còn sụt, có khi sụt mạnh nên giá vàng còn biến động đến sau Tết là ít.
Hỏi: Tuần qua, đô la Mỹ sụt mạnh khi có tin Hoa Kỳ ra định mức nhập khẩu hàng dệt sợi Trung Quốc không được tăng quá 7,5% một năm. Ông có cho rằng cuộc chiến mậu dịch có ảnh hưởng bất lợi cho đồng Mỹ kim và vì vậy sẽ còn chi phối giá vàng"
-- Chúng ta đang gặp loại vấn đề phức tạp nhất trong quan hệ kinh tế quốc tế với kết quả chung cuộc trong quan hệ đó là trị giá Mỹ kim so với giá vàng hay các ngoại tệ khác vì đồng Mỹ kim là đơn vị tiền tệ phổ biến nhất. Tôi xin giản lược hóa vấn đề bằng cách nêu ra trước tiên một số yếu tố chi phối giá cả đồng đô la. Trị giá tiền Mỹ tùy thuộc vào sức mua của đơn vị tiền tệ này so với tiền khác và hiện bị chi phối bởi năm yếu tố chính. Đó là, thứ nhất, nạn nhập siêu của Mỹ, tức là mua nhiều hơn bán ra ngoài, làm cán cân vãng lai tức là cán cân chi phó Mỹ bị thiếu hụt tới 450 tỷ và có thể lên đến 500 tỷ vào năm tới. Thứ hai, vì kinh tế bị suy trầm trong năm 2001, Hoa Kỳ kích cầu bằng cách hạ lãi suất và giảm thuế lẫn tăng chi ngân sách khiến ngân sách quốc gia bị bội chi, tức là khiếm hụt, cũng khoảng 500 tỷ. Hai khoản khiếm hụt đó tất nhiên làm sụt giá Mỹ kim và việc sụt giá này khởi sự từ đầu năm 2002. Yếu tố thứ ba là khi thị trường dự đoán tiền Mỹ sẽ sụt tức là tài sản lưu trữ bằng Mỹ kim sẽ mất giá thì đều sẵn sàng bán tháo Mỹ kim hoặc ít ra bớt mua tiền Mỹ là điều ta đã thấy từ hơn một tháng nay. Yếu tố kết hợp ngần ấy tính toán về lời lỗ là sự an toàn. Về an ninh thì chiến sự tại Iraq chưa ổn định, trái lại, khủng bố còn tăng, điển hình là vụ đánh bom vào trụ sở ngân hàng Hongkong and Shanghai Bank tại Turkey hôm Thứ Năm. Đây là ngân hàng thứ nhì trên thế giới và Turkey là xứ Hồi giáo ôn hòa cố tránh bị lôi vào cuộc chiến Iraq mà vẫn bị khủng bố tấn công hai đợt, mỗi đợt hai lần liền, trong chưa đầy một tuần. An ninh bất ổn vì vậy làm sụt giá các thị trường chứng khóan và sụt giá tiền Mỹ. Yếu tố thứ năm là mâu thuẫn mậu dịch giữa Mỹ và các nước trong bối cảnh tranh cử năm tới tại Hoa Kỳ, mà diễn biến nổi bật là vụ tranh chấp về dệt sợi với Bắc Kinh. Tuần qua, Chủ tịch Hội đồng Dự trữ Liên bang Alan Greenspan, người điều khiển hệ thống ngân hàng trung ương Mỹ, đã cảnh báo chính quyền về xu hướng bảo hộ mậu dịch đang lan tràn và là điều bất lợi cho toàn thế giới, kể cả Hoa Kỳ.
Hỏi: Nếu phân giải vấn đề phức tạp này thành từng phần đơn giản cho thính giả, thì ông sẽ khởi sự từ đâu" Từ nạn khiếm hụt song hành hay an ninh hay tranh chấp mậu dịch"
-- Khiếm hụt của Hoa Kỳ tất nhiên làm sụt giá tiền Mỹ và sự điều chỉnh tất yếu đó cần xảy ra tiệm tiến, nghĩa là chậm và đều, là hiện tượng ta đã chứng kiến kể từ 21 tháng nay, khi chỉ số Mỹ kim được gia trọng bởi mậu dịch sụt 11% so với các ngoại tệ khác. Khi tiền Mỹ sụt giá thì các loại hàng mua bằng Mỹ kim tất phải tăng, trong đó có vàng, nhưng sẽ không gây biến động thái quá cho luồng giao dịch toàn cầu. Nạn khủng bố là yếu tố trực tiếp tác động vào các thị trường khiến việc điều chỉnh giá đô la có thể thành đột ngột và gay gắt và đó là một mục tiêu của quân khủng bố. Bên cạnh, ta lại có tranh chấp mậu dịch là điều làm các quốc gia trên thế giới ưu lo. Đáng lẽ, việc Mỹ kim sụt giá sẽ thâu hẹp nạn nhập siêu của Mỹ vì giúp cho hàng Mỹ thành rẻ hơn, dễ cạnh tranh hơn, nhưng vì Hoa Kỳ sẽ có bầu cử năm tới, các chính khách Mỹ, từ Tổng thống Bush trở đi, đều cố chứng tỏ là mình quan tâm đến quyền lợi cử tri, do đó mâu thuẫn về ngoại thương mới được khuếch đại, vụ tranh chấp về dệt sợi với Trung Quốc là điển hình của tuần qua.
Hỏi: Dù điều đó thực sự không có ảnh hưởng gì nhiều đến mậu dịch của Mỹ phải không"

-- So với các xứ khác, kinh tế Mỹ tùy thuộc rất ít vào mậu dịch, chỉ có 11% tổng sản lượng GDP, trong đó, mậu dịch với Hoa Lục cũng chỉ lên đến 11% và dệt sợi là phần rất nhỏ. Trên đại thể thì Mỹ mua nhiều hơn của Trung Quốc vì mua ít hơn của các xứ khác, thí dụ như Nhật hay Đài Loan. Nhưng, vào mùa tranh cử, điều quan trọng là gây ra ấn tượng và đây là một ấn tượng xấu cho thế giới, dù có thể là tốt cho các công đoàn hay các ngành được bảo vệ như nông phẩm, công nghiệp thép.
Hỏi: Nhưng, xưa nay Hoa Kỳ vẫn là quốc gia đề cao tự do mậu dịch trên thế giới mà"
-- Không riêng gì Hoa Kỳ mà hầu hết đều đề cao tự do mậu dịch nhưng đều tìm biện pháp bảo hộ mậu dịch để bảo vệ quyền lợi cho từng thành phần dân chúng hay nghề nghiệp của mình. Điển hình là việc trợ giá nông phẩm của Liên hiệp Âu châu hay Nhật Bản hoặc bảo vệ doanh nghiệp nhà nước của Trung Quốc. Điều đáng lo ở đây là xưa nay, Hoa Kỳ vẫn là động lực tự do hóa mậu dịch mạnh nhất cho kinh tế thế giới. Từ mươi năm nay, từ trước thời ông Bush nhậm chức, Mỹ có thay đổi và thay vì nói đến tự do mậu dịch, người ta nói đến mậu dịch công bằng, thay vì free trade, người ta nói đến fair trade, nôm na là “dễ người dễ ta, khó người khó ta”. So với trước, tức là thời Bill Clinton, chính quyền Bush cụ thể hóa quan niệm đó bằng cách ký kết hàng loạt hiệp ước mậu dịch song phương thay vì tuân thủ lề lối đa phương của các tổ chức quốc tế, như Tổ chức Mậu dịch Thế giới WTO. Vụ tan vỡ hội nghị WTO hồi tháng Chín tại Cancun và cả bế tắc tại hội nghị FTAA về Vùng Mậu dịch Tự do Nam Bắc Mỹ giữa Bộ trưởng Thương mại của 35 nước Nam Bắc Mỹ tại Miami tuần qua là biến cố khiến ta cần chú ý đến hồ sơ mậu dịch. Và đấy cũng là lý do khiến Mỹ kim sụt giá và vàng lên giá vì các nước có thặng dư mậu dịch với Mỹ đã bán Mỹ kim hoặc không tồn trữ Mỹ kim trong khối dự trữ như trước nữa.
Hỏi: Hồi nãy, ông có nói đến yếu tố đáng chú ý này...
-- Vâng, khi Mỹ bị nhập siêu 500 tỷ đô la thì các nước thủ đắc tiền đó dùng ngân khoản 500 tỷ này vào việc gì" Họ đầu tư lại vào thị trường Mỹ, bằng cách mua cổ phiếu và nhất là công khố phiếu Mỹ. Vì nạn khiếm hụt chi phó, mỗi ngày, kinh tế Mỹ cần thu vào cỡ hai tỷ đô la, nôm na là vay lại của các nước xuất siêu với mình và thành con nợ. Từ vài tháng nay, do trị giá sa sút của đồng Mỹ kim lẫn an ninh bị suy đồi, số Mỹ kim nhập khẩu đó đã giảm, từ gần 50 tỷ trong tháng Tám đến tháng Chín chỉ còn hơn bốn tỷ và tin này vừa loan ra hôm Thứ Ba tuần trước là đồng Mỹ kim tuột dốc so với đồng Euro hay tiền Nhật. Và nếu không giữ khối dự trữ bằng Mỹ kim thì nhiều nước sẽ chuyển ra vàng nên vàng mới lên giá. Nghĩa là chiều hướng điều chỉnh tiệm tiến có thể sẽ thành đột ngột.
Hỏi: Và vì vậy, ông dự đoán tiền Mỹ sẽ còn sụt và vàng còn lên giá trong tương lai"
-- Vấn đề có lẽ trầm trọng hơn vậy. Vài ngày tới, Nhật có thể sẽ bán đồng Yen để mua Mỹ kim hầu vực giá đồng đô la và giúp cho kinh tế Nhật dễ xuất khẩu hơn. Kinh tế Liên hiệp Âu châu cũng bị hại nặng khi tiền Mỹ sụt giá như vậy vì hàng hóa Âu châu sẽ thành đắt giá hơn. Các nước đều có quyền lợi gắn bó với nhau nên chả ai muốn tiền Mỹ tuột giá đột ngột, trừ quân khủng bố. Nhưng, trong trung hạn, đồng Mỹ kim vẫn phải sụt, nhất là khi kinh tế Mỹ đã phục hồi và có nhu cầu nhập khẩu nhiều hơn vào năm tới. Điều đáng ngại ở đây là ngay giữa một chu kỳ điều chỉnh như vậy, nạn khủng bố dễ gây tâm lý hoảng hốt cho các thị trường và phản ứng trả đũa về mậu dịch cũng khiến thị trường hối đoái dễ gặp biến động. Trong dài hạn, và đây là yếu tố bi quan nhất, kinh tế thế giới không thể tiếp tục duy trì tình trạng thất quân bình hiện nay là Hoa Kỳ trở thành thị trường tiêu thụ lớn nhất của thế giới, để bị nhập siêu kinh niên và trở thành con nợ lớn nhất thế giới. Nhiều quốc gia oán trách Hoa Kỳ về rất nhiều chuyện nhưng đều mong là dân Mỹ tiếp tục phóng tay mua sắm để giúp mình bán hàng cho Mỹ được nhiều hơn. Cái thế bấp bênh đầy nghịch lý đó không thể kéo dài vì vật gì nghiêng quá thì cũng có khi lật, một vụ sụt giá Mỹ kim đột ngột vẫn có thể xảy ra và đấy là cơn ác mộng cho mọi người. Phải chăng vì vậy mà nhiều người dự đoán giá vàng sẽ vượt quá 400 đô la, có khi lên tới 800 đô la một troy ounce. Nhưng, lúc đó giữ vàng làm gì khi toàn cầu đã trôi vào một cơn khủng hoảng tài chính và khủng bố ngang nhiên hoành hành khắp nơi" Một yếu tố có thể sẽ giảm nguy cơ suy sụp là năm tới, khi kinh tế Mỹ đã phục hồi và gia tăng sản xuất, ngân hàng trung ương Mỹ e ngại lạm phát nên sẽ nâng lãi suất, có thể là sau mùa Thu năm tới, điều đó sẽ làm giảm bớt tốc độ sụt giá Mỹ kim, nhưng về dài nguy cơ đột biến vẫn còn...

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.