Trong cuộc phỏng vấn mới đây của đài truyền hình CNN, tổng thống Nga Vladimir Putin đã đưa ra lời tuyên bố động trời, xác nhận sự hiện diện của Mỹ trong cuộc chiến tranh Việt Nam cũng cần thiết, tương tự như sự hiện của quân đội Nga tại Chechnya hiện nay. Lời tuyên bố của tổng thống Putin đã tạo sự ngạc nhiên lớn lao cho dư luận thế giới và sự bất mãn sâu xa trong nội bộ đảng cộng sản Hà Nội. Cho đến hiện nay, chính quyền Hà Nội có thể không biết, hoặc biết nhưng đã cố ý tảng lờ, không chính thức đưa ra một lời nhận xét nào về lời công bố được mô tả là "phản bội nghĩa vụ cộng sản quốc tế" của tổng thống Putin.
Được biết, cuộc phỏng vấn tổng thống Putin do ông Larry King, thuộc chương trình cùng tên của đài truyền hình CNN thực hiện vào tối Thứ Sáu, 8 tháng 9 vừa qua. Vì cuộc phỏng vấn được trực tiếp truyền hình, và tổng thống Putin đã nghe câu hỏi và trả lời qua thông dịch viên, nên cho đến nay, một số quan sát viên thời cuộc e ngại, có thể lời dịch qua tiếng Anh đã không được rõ nghĩa như ý tưởng của tổng thống Putin.
Trong buổi phỏng vấn, khi ông Larry King hỏi về sự hiện diện của quân đội Nga trên lãnh thổ Chechnya, tổng thống Putin, sau khi trình bầy về thảm trạng bắt cóc, ám sát, thanh toán một cách bừa bãi, vô chính phủ tại Chechnya, đã nhấn mạnh, và lời nhấn mạnh của ông đã được thông dịch viên dịch ra tiếng Anh nguyên văn như sau: "And Russia, finding itself in a similar situation like America found itself in the wake of the Vietnam War, did not respond to it at the time, and naturally that promoted, in a way, those international terrorists who swept - who had their cradle now in this area, their nest was set up there..."
Hiểu theo đúng nghĩa của đoạn văn tiếng Anh trên, dư luận đồng ý, có hai điểm quan trọng và táo bạo trong tư tưởng của tổng thống Putin. Thứ nhất, tổng thống Putin thừa nhận sự tham chiến của Mỹ trong cuộc chiến tranh Việt Nam là cần thiết tương tự như sự tham chiến của Nga tại Chechnya. Thứ hai, tổng thống Putin cho rằng những biến động phức tạp tại Chechnya hiện nay là hậu quả của sự phản ứng không kịp thời của Nga, tương tự như sự phản ứng không kịp thời của Mỹ vào lúc khởi thủy của cuộc chiến tranh Việt Nam.
Nếu hai điểm trên đây quả thực là ý tưởng của tổng thống Putin, ta phải thừa nhận đó là một bước ngoặt quan trọng ảnh hưởng đến mối quan hệ Nga Việt cũng như tương lai tự do, dân chủ tại Việt Nam. Cho đến nay, quan điểm táo bạo của tổng thống Putin chưa được tái xác nhận, nhưng có điều chắc chắn là trong thời gian gần đây, Nga đã tạo áp lực tối đa để buộc chính phủ Hà Nội phải trang trải toàn bộ số tiền nợ 11 tỷ đô la. Đây là số tiền chính phủ Hà Nội đã nợ Nga trong thời gian chiến tranh và hậu chiến tranh Việt Nam. Suốt thời gian trên hai chục năm qua, chính phủ Hà Nội đã hứa trả nhiều lần, dưới nhiều hình thức chuyển nhượng khác nhau, nhưng đến nay, số nợ vẫn chưa hề suy xuyển.
Gần đây, trước những áp lực ngày càng nặng, và thái độ ngày càng lạnh lùng của Nga, nên thủ tướng CSVN Phan Văn Khải đã phải bắt đầu chuyến viếng thăm chính thức Liên Bang Nga kể từ Chủ Nhật tuần qua, 10 tháng 9 năm 2000. Vào sáng thứ Hai 11 tháng 9, Khải đã gặp Chủ Tịch Hạ Viện Nga Gennady Seleznov. Buổi chiều Khải đã hội đàm với Thủ Tướng Nga Mikhail Kasyanov. Tuy nội dung các buổi hội đàm không được công bố chi tiết, nhiều người tin rằng, cả hai đã đi đến thỏa thuận về món nợ khổng lồ 11 tỷ đô la. Theo nguồn tin từ Bộ Tài Chánh Nga, hai bên sẽ ký thỏa thuận giải quyết vấn đề nợ nần trong đó có điều khoản cắt giảm 85% tổng số nợ 11 tỷ đô la. Số tiền còn lại gần 1,65 tỷ đôla, chính phủ Hà Nội hứa sẽ trả trong vòng 23 năm tới.
Từ đầu thập niên 1990 đến nay, Moscow và Hà Nội đã cố gắng nhiều nhằm giải quyết món nợ khổng lồ này nhưng không kết quả. Trước đây phía Nga đã nói rằng 1 dồng ruble chuyển nhượng phải bằng khoảng 1,7 đôla theo hối xuất của ngân hàng trung ương Liên Xô cũ vào thời điểm mắc nợ. Hà Nội đã không chấp nhận tỷ giá này. Sau đó Moscow đề nghị xóa 70% tổng số nợ với điều kiện Việt Nam chấp nhận tỷ giá 1 ruble chuyển nhượng bằng 1 đôla Mỹ, tức là tính tổng số nợ khoảng 11 tỷ đô la và đòi trả 3 tỷ đô la. Nhưng Hà Nội dứt khoát không chịu và đòi xóa 85% tổng số nợ với tỷ giá 1 ruble chuyển nhượng bằng 1 đôla Mỹ.
Nguồn tin từ Nga cho thấy, chính phủ Nga rất bất mãn trước những đề nghị thiếu công bằng của chính phủ Hà Nội. Thực trạng nước Nga hiện nay đang gặp rất nhiều khốn khó nên chính phủ Nga đã nhiều lần đề nghị chính phủ Hà Nội cần phải trả nợi một cách sòng phẳng và nhanh chóng. Một số chính khách của Nga đã công khai bầy tỏ sự ngạc nhiên trước lề lối trả góp số tiền 1,7 tỷ đôla trong suốt thời gian 23 năm của chính phủ Hà Nội. Đồng ý, số tiền 1,7 tỷ đôla là số tiền lớn, nhưng số tiền đó chưa thấm vào đâu so với số tiền người Việt hải ngoại gửi về Việt Nam trong năm qua. Như vậy, lý do gì khiến chính phủ Hà Nội cố tình kéo dài thời gian trả nợ Nga"
Một số người cho rằng, hiện tại, chính phủ Hà Nội luôn luôn lo ngại trước những diễn biến mệnh danh là "diễn tiến hòa bình" tại Việt Nam. Vì vậy, thay vì trả dứt số tiền trên, các lãnh tụ cao cấp của cộng sản chỉ lo chia chác bất cứ đồng bạc ngoại tệ nào có trong tay. Để thuyết phục chính phủ Nga chấp thuận cho trả góp 23 năm, chính phủ Hà Nội đã chấp nhận đánh đổi tài nguyên dầu hỏa và khí đốt thiên nhiên cho Nga bằng cách ký kết một hợp đồng giữa công ty Gazprom (công ty lớn nhất thế giới khai thác khí đốt của Nga) và công ty Petro Vietnam về kế hoạch khai thác khí đốt ở thềm lục địa phía Nam Vịnh Bắc Việt, cách bờ biển Thừa Thiên-Huế 26 cây số. Theo đánh giá bước đầu thì vùng mỏ này có khả năng chứa gần 500 tỷ mét khối khí đốt. Liên doanh này dự kiến sẽ được gọi là Vietgazprom với thời hạn khai thác 25 năm, và hai bên sẽ chia sản phẩm theo tỷ lệ 50/50. Theo kế hoạch, phía Nga sẽ đầu tư lắp ráp 2 dàn khoan cố định mà mỗi công trình có thể khoan 20 giếng.
Nhìn vào nền kinh tế nghèo nàn, èo uột của Nga hiện nay, cộng với thái độ thiếu thân thiện một cách công khai của tổng thống Putin, và sự cáo chung của cuộc Chiến Tranh Lạnh, chắc chắn chuyện Nga đồng ý cắt giảm 85% tổng số món tiền nợ 11 tỷ đô la là chuyện hoàn toàn không hợp lý. Nói cách khác, đây chỉ là thỏa thuận có tính bề ngoài nhằm đánh lừa dư luận, và che giấu một thực tế bi thảm khác: Cộng sản chấp nhận cho Nga khai tháng tài nguyên khí đốt của VN trong 25 năm để trừ 85% món nợ 11 tỷ đôla. Số nợ còn lại 1,7 tỷ đôla, cộng sản Hà Nội sẽ trả trong 23 năm, một thời gian đủ dài để nếu có những biến động chính trị xảy ra, cộng sản Hà Nội sẽ quịt luôn. Và như vậy, hiện tại, thay vì phải trả nợ, cộng sản Hà Nội vẫn mạnh tay thu vét ngoại tệ, gửi ra ngoại quốc cho con em của chúng đầu tư vào các bất động sản trị giá cả chục triệu Mỹ kim tại Mỹ, Anh, Pháp, Úc... Đây là việc làm có tính "lót ổ" phòng khi Việt Nam có biến động.
Hiển nhiên, trong chiều hướng như vậy, tổng thống Putin không phải không biết rõ sự khôn ngoan xảo quyệt của cộng sản Hà Nội. Và chính vì biết rõ như vậy nên ông mới có những lời công bố được mô tả là "cạn tình ráo máng" với cộng sản đàn em Hà Nội. (Chi tiết bài phỏng vấn Putin đăng trang 3).
Gửi ý kiến của bạn
