Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Góc Nhạc Cổ Điển

27/05/200600:00:00(Xem: 1506)

Chúng tôi mong nhận được mọi ý kiến đóng góp và bài vở của bạn đọc về mọi vấn đề liên quan đến nhạc cổ điển như ca kịch opéra, ballet, kỹ thuật (recording), album mới, concert bạn mới đi nghe...Thư từ bài vở xin gởi về

classical@vietbao.com

Câu Chuyện Cổ Điển

- Mỗ Gia

Mỗ Gia thuở nhỏ may mắn được bố mẹ cho đi học đàn violin. Mở đầu như vậy không có ý muốn nói là nhờ vậy mà Mỗ Gia yêu thích nhạc cổ điển. Ngược lại nữa là đằng khác, Mỗ Gia thay vì được đi chơi phải ở nhà tập đàn nên còn đâm ra thù nhạc cổ điển. Cái thứ nhạc gì i ỉ khi chậm khi nhanh, khi bé khi to chẳng ra làm sao cả.

Giòng thời gian đằng đẵng trôi qua, thấm thoát Mỗ Gia đã trở thành một thiếu niên tuấn tú. Rồi đột nhiên Việt Cộng vào. Mọi thứ đều đảo lộn. Những bài "nhạc vàng" âm điệu đơn giản, lọt lỗ tai, lời nhạc vô thưởng vô phạt tự nhiên trở thành một thứ vũ khí nguy hiểm, chống phá cách mạng, cần phải bị tiêu diệt tận gốc. Nửa đêm đội dân phòng đập cửa nhà Mỗ Gia tịch thu các cuộn băng nhạc ủy mị mà Mỗ Gia ngây thơ mở oang oang trong đêm vắng.

Nghiệm ra rằng Việt Cộng sợ người sống, ngại tiếng đời còn Mỗ Gia thì khiếp Việt Cộng nên Mỗ Gia đành xoay sang tìm hiểu nhạc cổ điển. Tác giả thì phần lớn đã rời bỏ cõi đời từ hồi nào. Các bài nhạc thì thường là hòa tấu không lời, mà nếu có lời đi nữa thì ngay cả những người mà ngôn ngữ của lời nhạc là tiếng mẹ đẻ cũng chỉ nghe được chữ mất chữ còn nên có lời cũng kể như không.

Thoạt đầu Mỗ Gia chỉ nghe được một vài bài quen quen mà ngày nào đó Phạm Duy đặt lời cho Thái Thanh hát như là "Giòng sông xanh" của Johan Strauss, "Ave Maria" của Schubert hay "Nhạc sầu Tristesse" của Chopin. Nghe lại âm hưởng xưa cũng vui vui mà cũng buồn buồn đúng theo như ý nghĩa của tựa bài. Nhưng "một giòng sông xanh xanh, trắng trắng, xanh xanh" riết cũng nhàm, Mỗ Gia mon men tìm của lạ.

Nguồn nhạc dạo đó chẳng được dồi dào, không phải cứ chạy ra tiệm lựa bài mình thích mua về. Theo như truyền thống của nước cộng sản nhạc cũng do nhà nước phân phối. Học trường nhạc nên thỉnh thoảng Mỗ Gia cũng được giấy phép ra cửa hàng quốc doanh để mua dĩa hát. Không phải xếp hàng dài như mua nhu yếu phẩm vì dĩa nhạc mua ra chẳng bán lại lấy lời được. Và cũng đúng theo tinh thần xã hội chủ nghĩa có gì mua nấy không cần phải lựa chọn. Nhạc nhà nước thì quanh đi quẩn lại cũng chỉ có mấy dĩa của nước mẹ vĩ đại Liên Sô. Do vậy mà bước đầu tiên trong hành trình tìm hiểu âm nhạc cổ điển của Mỗ Gia là các bài nhạc vĩ đại "mang tinh thần cách mạng cao độ" như Liên Sô chống Đức Quốc Xã trong bài "Symphony Leningrad" của Shostakovich hay Nga chống Napoleon trong bài "1812 Overture" của Tchaikovsky. Không lời nhưng cũng phải gán nghĩa thì mới được nhà nước chuẩn y.

Mới tập tễnh nghe nhạc cổ điển lại gặp phải những bài nặng ký như vậy nên Mỗ Gia đành theo phe tà mà đầu hàng vô điều kiện. Rồi tình cờ Mỗ Gia tìm được quyển sách tựa đề na ná là "Tìm hiểu âm nhạc cổ điển Tây phương" của Tiến Bách. Quyển này không biết dịch từ đâu nhưng có những phần giới thiệu tiểu sử và phân tích nhạc của từng tác giả qua các thời kỳ. Vui vui mà gợi lại được cái cảm tưởng của một thời hoành tráng hay vô tư khác hẳn cái đời sống hằng ngày của một nước Việt trong gông cùm. Mỗ Gia lại một lần nữa mon men tìm nghe nhạc cổ điển.

Thời ấy ở Sàigòn còn có một chương trình nhạc cổ điển trên radio băng tần FM. Đài thường phát bài của những tác giả thời "cổ điển" và "lãng mạn' như Beethoven, Mozart cho đến Brahms, Chopin. Nhạc những thời này âm điệu dễ nghe, tiết tấu quen thuộc nên Mỗ Gia cảm thấy thoải mái hơn khi nghe nhạc. So với các bài nhạc tuyên truyền "Như có bác Hồ" hay "Trường Sơn Đông Trường Sơn Tây" thì quả nhạc cổ điển là nơi ẩn núp an toàn của Mỗ Gia. Mà nghĩ cho cùng thì có lẽ chẳng riêng gì Mỗ Gia mà cả miền Nam cũng đi tìm nơi lẩn tránh sự nhồi sọ văn hóa. Sàigòn bùng lên phong trào chơi nhạc classical guitar. Đói đó nhưng đầy đường chỗ nào cũng bán những bản photocopy nhòe nhoẹt nhạc guitar của Bach, Fernando Sor, Carulli. Người miền Nam ngấm ngầm phản kháng một cách tiêu cực.

Nhớ những bữa khuya tên bạn rủ lại nhà chờ radio phát lại chương trình buổi trưa, nghe cho bằng được bài nhạc "Serenade" cho Flute, Violin và Viola của Beethoven mà hắn tình cờ nghe được "hay quá là hay". Nhớ ông cậu sa cơ thất thế ngồi bán chợ trời, để dành lại cho thằng cháu những dĩa nhạc cổ điển do người hôi của đem bán hay mang đồ nhà đẩy đi mua gạo. Nhớ những bữa trưa nắng đạp xe lên thư viện Trung Tâm Văn Hóa Pháp mượn dĩa nhạc cổ điển rồi len lén cầm thêm mấy dĩa nhạc Dalida, Christophe kẹp vào giữa (nghe nhạc cổ điển nhưng Mỗ Gia vẫn không quên được nhạc pop). Rồi những ban đêm mở nhạc thật nhỏ để khỏi "làm phiền lòng hàng xóm", vểnh tai lên nghe, hay kê máy cassette thật sát loa để thâu nhạc và dặn mọi người đừng nói lớn tiếng để khỏi lẫn tiếng ồn. Có lẽ nhờ vậy mà Mỗ Gia có được sự tập trung cần thiết để cảm nhận giòng âm thanh đọng lại từ ngàn xưa.

Qua xứ người, vì kế sinh nhai Mỗ Gia bỏ nghề đàn (nghe oai hơn là tại mình không đủ năng khiếu để theo đuổi nghiệp cầm ca). Mỗ Gia vẫn gắng giữ lại chút ít và tham gia trong những giàn nhạc tiêu khiển. Một lần nữa âm nhạc cổ điển chỉ còn là những nốt nhạc cần phải rặn ra từ cây đàn khó nắn. Nhưng như một người bạn đồng hành lẩn lút, cái cảm giác sảng khoái hay hồi hộp ngày xưa đôi khi vẫn hiện về trong một khoảnh khắc theo tiếng nhạc gợi tình nhẹ nhàng êm ái hay ầm ĩ thôi thúc.

Mỗ Gia không có tham vọng nhận định chân giá trị nền âm nhạc của các ông Tây mũi lõ nhưng nếu chỉ xét nhạc cổ điển như là nhạc đệm cho cuộc đời Mỗ Gia thì quả chúng cũng đã có ít nhiều giá trị.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.