Hôm nay,  
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật
Việt Báo Văn Học Nghệ Thuật

Những Tiết Lộ Về Một Vụ Tiết Lộ

03/10/200300:00:00(Xem: 3904)
Theo truyền thống “quân mình đánh quân ta”, chính giới và truyền thông Mỹ đang đưa ra một hình ảnh lố bịch về nền dân chủ Mỹ quanh một vụ tiết lộ bí mật tình báo. Một người đáng lý phải ra đi chính là Giám đốc CIA, George Tenet....
Sau cuộc bầu cử năm tới, những gì đang xảy ra tuần này sẽ chỉ là trận bão trong chén trà. Nhưng ngay hiện tại thì vẫn cứ là một trận bão. Đó là những tranh cãi xảy ra từ một vụ tiết lộ bí mật liên quan tới hoạt động tình báo của bà Valerie Plame, phu nhân của Đại sứ Joseph Wilson, một người nổi tiếng ở lập trường chống chính quyền Bush.
Nội vụ là một mớ bòng bong mà ta cần duỗi ra cho thẳng và nhìn cho kỹ để thấy trách nhiệm nặng nề của tổ chức CIA. Vì vậy, xin đi lại từ đầu, trước khi bình nghị cho rõ.
Joseph C. Wilson là một nhân viên ngoại giao, cựu đại sứ Mỹ tại Gabon, nhưng trước đó còn là nhân viên Hội đồng An ninh Quốc gia thời Bill Clinton. Ông ta có lập trường rõ rệt là theo đảng Dân chủ, chống đảng Cộng hòa, đặc biệt là gay gắt với chính quyền Bush. Ông là người ủng hộ và cố vấn cho các ứng viên Dân chủ, đến mức độ chi tiền cho một ứng viên quá mức luật định. Wilson không là một nhân vật thuộc cánh tả mà còn ở vào phía cực tả, xuất hiện thường xuyên trên các hệ thống truyền thông cực tả. Vì là một nhân vật trong lãnh vực an ninh (hiểu là liên hệ đến tình báo) và ngoại giao, ông biết về một số hồ sơ tình báo từ thời Clinton và có nhiều quan hệ với giới tình báo. Bà vợ ông, nhũ danh Valerie Plame, cũng không là người bí mật ẩn danh vì có tên cùng chồng trong danh mục “Who’s Who in America” (những người nổi danh của Mỹ). Bà là một phân tách viên (analyst) về võ khí tàn sát, không phải là một điệp viên, nhưng việc làm của bà dù sao cũng là bí mật vì liên hệ đến lãnh vực an ninh. Bà chỉ ở lớp tuổi 40, dù có khi truyền thông Mỹ nói sai là bà đã có ba chục năm hoạt động trong nghề!
Năm 1981, Tổng thống xứ Niger (không phải Nigeria) cho biết xứ ông có thể bán chất uranium cho bất cứ ai, kể cả cho Lybia và Iraq. Mười hai năm sau, năm 1993, cơ quan Nguyên tử lực cuộc của Liên hiệp quốc IAEA báo cáo là chương trình nguyên tử của Iraq đã thụ đắc 580 tấn uranium, mà một phần xuất xứ từ Niger. Xứ này là địa bàn hoạt động của Wilson khi còn làm cho cơ quan viện trợ Mỹ USAID thời Carter và Hội đồng An ninh thời Clinton. Tháng Hai năm 2002, do yêu cầu của CIA, Wilson được gửi qua Niger tìm hiểu về việc Iraq có thể mua uranium của xứ này vào năm 1999 hay chăng. Theo lời kể của Wilson trên báo sau đó, ông dành thời giờ tiếp xúc với nhiều người tại chỗ, “quanh hồ bơi và mấy ly rượu”, nhưng ông không gặp một ai trong giới chức Niger liên hệ đến việc bán nguyên liệu làm võ khí nguyên tử. Việc đó xảy ra một năm trước khi Tổng thống George W. Bush nói đến 16 chữ trong bài diễn văn về Tình hình Liên bang đã gây sóng gió trong dư luận. Phải trích nguyên văn câu đó để thấy lời ông bị xuyên tạc ra sao: “Chính quyền Anh được biết là gần đây, Saddam Hussein tìm cách thụ đắc nhiều số lượng uranium đáng kể từ Phi châu”. Ông không nói rằng Saddam đã mua được hay đã chế tạo võ khí nguyên tử, và chi tiết đó là do chính quyền Anh cung cấp. Nhắc lại, việc Saddam có mua được của Niger hay không vào năm 1999 là mục tiêu chuyến đi của Wilson. Theo lời Wilson viết trên báo thì ông không thấy có chứng cớ là đã có chuyện Niger bán uranium cho Iraq. Mặc dù lời kể của ông có thể làm ta hoài nghi về khả năng suy xét của ông ta khi điều tra một vấn đề bí mật như vậy chỉ qua tiếp xúc xã giao với những người ở vòng ngòai, mình vẫn có thể cho rằng ông ta đúng. Iraq chưa mua được uranium của Niger vào năm 1999.
Nhưng, và đây là cái lò xo làm bật lên một loạt biến cố chính trị đang gây sôi nổi.
Ngày sáu Tháng Bảy vừa qua, Joseph Wilson viết một bài xã luận trên tờ New York Times đả kích George W. Bush là gian dối trong bài diễn văn về Tình hình Liên bang với 16 chữ nói về võ khí tàn sát của Saddam Hussein để lấy cớ tấn công Iraq. Từ bài viết này, Wilson được truyền thống phỏng vấn tưng bừng trong tinh thần được trình bày trên tựa đề: “một giới chức ngoại giao Mỹ, từng điều tra về vụ võ khí tàn sát, cho biết tổng thống Bush nói dối!” Các thành phần phản chiến và phe Dân chủ không lỡ cơ hội khai thác vụ này, nhưng không nhắc đến lập trường và xuất xứ lâu đời của Wilson và không so sánh những gì ông Bush nói với những gì ông bị cáo buộc.
Khi một tổng thống phải trích dẫn lời tuyên bố của một chính quyền khác về một nguy cơ còn mơ hồ thì ông hoặc ban tham mưu chính trị, cơ quan an ninh hay tình báo quả là ngớ ngẩn. Nhưng từ đó bảo rằng ông nói gian thì còn một khoảng cách khá xa.
Bây giờ, ta qua hồi hai, vụ tiết lộ danh tính của bà vợ Joseph Wilson.
Ngày 14 Tháng Bảy, tức là hơn một tuần sau khi Wilson khai hỏa tấn công chính quyền Bush, bỉnh bút, nhà phân tách chính trị và tay tranh luận trứ danh trên chương trình Cross Fire của CNN là Robert Novak đã có một bài viết được đăng tải khắp nơi theo đó ông kể là mình đã hỏi nhiều nhân viên trong CIA vì sao Wilson lại được chọn đi Niger thì một người trong đó cho biết là do yêu cầu của bà vợ, một nhân viên của CIA. Novak có hỏi một nhân viên khác của CIA để xin được xác nhận chi tiết này thì được biết là “Ồ, ông cũng biết à"” Câu chuyện chỉ có vậy, lỗi lầm của Novak là viết rằng Valerie Plame là một điệp viên, “operative”, thay vì chỉ là một người “analyst”. Novak không tìm cách khui bí mật mà chỉ được biết như vậy, và biết từ hai người làm cho CIA. Ngoài ông ta, còn sáu nhà báo khác cũng được biết về chi tiết này và Novak không được yêu cầu giữ bí mật, hoặc được nhắc nhở là chi tiết đó có thể gây nguy hiểm cho bà Wilson, vì vậy, ông ta viết ra.
“Tiết lộ” này xuất hiện từ giữa tháng Bảy, giờ này mới trở thành vấn đề tranh luận khi Joseph Wilson tố cáo là Tòa Bạch Ốc, và đích danh Cố vấn Chính trị Karl Rove, đã cố tình tiết lộ bí mật để gây hại cho vợ ông nhằm trả thù lập trường chống chính phủ của ông và điều đó là một vi phạm luật lệ. Ông còn gay gắt nói là Karl Rove đáng bị đá khỏi tòa Bạch Ốc với cái còng trong tay. Khi được gặng hỏi, Wilson không tìm ra chứng cớ và xác nhận là không có chứng cớ gì để buộc tội cánh tay mặt về nội chính cho tổng thống Bush là Karl Rove. Nhưng, lời tố cáo đã được loan truyền và Quốc hội nêu vấn đề, Bộ Tư pháp Mỹ phải mở cuộc điều tra theo lời yêu cầu của CIA dưới quyền Giám đốc George Tenet, người được Clinton chọn vào chức vụ này và cho đến nay vẫn được ông Bush tín nhiệm.
Được yêu cầu cho biết ai đã tiết lộ chuyện đó cho ông thì ngày hôm kia, mùng một, Robert Novak đã giải thích: vì tìm hiểu về việc bổ nhiệm Wilson, ngẫu nhiên ông được hai nhân viên CIA cho biết như vậy. Vả lại, điều này không là một bí mật. Nhà báo Clifford May trên tờ báo hữu khuynh National Review cho biết hôm Thứ Hai 30 tháng Chín rằng ông ta biết điều này trước khi Novak viết bài giữa tháng Bảy, và tại Thủ đô rất nhiều người biết như vậy từ đã lâu. Nghĩa là một bí mật chả còn gì là mật hết!
Đầu đuôi câu chuyện là như vậy. Bây giờ ta mới tìm hiểu những ngoắt ngoéo bên trong.
Trong chính trường Mỹ, việc tiết lộ bí mật cho báo chí là truyện hay xảy ra khi một số chính khách muốn dùng dư luận tác động vào chánh sách mà mình không thích. Chính quyền Clinton thời xưa nổi tiếng với những vụ tiết lộ hồ sơ thuế vụ hay đời tư của các đối thủ chính trị hay những người đả kích ông bà Clinton (hãy nhớ đến các bà Jones, Tripp, Willey...) Và tiết lộ bí mật về tình báo thì cũng từng xảy ra, thí dụ như vụ Dân biểu Dân chủ Robert Torricelli được nhân viên bên Ngoại giao tiết lộ danh tánh một người cộng tác với CIA (năm 1995), hoặc vụ Nghị sĩ Cộng hòa Orrin Hatch cho báo chí biết là tình báo Mỹ có bắt được mẩu đối thoại giữa những kẻ liên hệ với Osama bin Laden. Nhưng, trong những vụ đã qua, các phe liên hệ đều cố ém nhẹm và chả ai tri hô tố cáo hay đòi điều tra như lần này. Ở cấp khác, trung bình mỗi tuần CIA lại yêu cầu Bộ Tư pháp điều tra một vụ tiết lộ về tình báo có thể phương hại đến an ninh.
Lần này, phe tả và đảng Dân chủ tìm cách bảo vệ Joseph Wilson như một nhân chứng có thẩm quyền về sự gian dối của chính quyền Bush, phe hữu và đảng Cộng hòa thì muốn cho thấy bộ mặt thật của Wilson. Còn lại, việc Valerie Plame bị phanh phui là một nhà phân tách tình báo thì chỉ là cái cớ khi xảy ra trong thời tranh cử, giữa khi cuộc chiến Iraq đang gây sôi nổi trong dư luận chiến hòa. Nghĩa là vẫn trò cũ xào lại, vẫn là chuyện đấu đá chính trị kinh niên của Mỹ! Bộ Tư pháp thì cứ phải theo đúng thủ tục mở cuộc điều tra khi được CIA yêu cầu; Tòa Bạch Ốc thì cứ phải khách quan đòi hỏi là điều tra cho tới nơi tới chốn; các chính khách của hai phe thì nhao nhao lên tiếng nói về lập trường của mình; và báo chí tiếp tục khai thác mọi sự phanh phui theo cái nhìn của mình. Chỉ có dư luận là bị thiệt nếu chả hiểu những ngoắt ngoéo bên trong, làm nhiều người vội kết luận là chính quyền có thể đổ! Tất cả chỉ là một trận bão trong tách trà nhân mùa tranh cử. Dân chủ Mỹ có cái vẻ bát nháo đáng yêu như vậy, và các nhà độc tài hay các tay khủng bố thì rất thích không khí đấu đá này.
Tuy nhiên, đi xa hơn nội vụ, ta phải nêu vài câu hỏi về sự sáng suốt của những người trong cuộc.
Joseph Wilson là một công chức cao cấp đã dùng sự hiểu biết của mình để tấn công (và vu cáo) chính quyền và khi bị phản pháo thì kết án chính quyền là ra đòn bẩn để trả thù. Ông không có chứng cớ nào bênh vực những lời cáo buộc đó như ông Bush nói dối, Karl Rove tiết lộ danh tính của vợ mình v.v... Ông làm chính trị theo kiểu của mình và gây rắc rối cho việc làm của bà vợ. Bà Wilson có thể là người yêu cầu CIA đề cử chồng mình đi điều tra. Đó có phải là một sự gửi gấm chăng" Khi biết lập trường không che giấu của chồng là chống chiến tranh, chống Bush và ủng hộ các đối thủ chính trị của ông Bush, bà có nghĩ rằng nghiệp vụ của chồng tại Niger sẽ bị ảnh hưởng chăng" Bà có dùng khả năng phân tách của mình cho việc này không"
Ở cấp cao hơn, ai là người trong CIA đã chọn Joseph Wilson cho vụ điều tra rất tài tử này và căn cứ trên những tiêu chuẩn gì" Wilson được cử đi xem Niger có bán uramium cho Iraq không và trở về tiết lộ công khai là Iraq không có uranium (là chuyện khác mà ông ta không thể biết trong chuyến du lịch Niger) và kết luận là ông Bush nói láo trong bài diễn văn. Nếu Saddam Hussein không mua uranium của Niger vào năm đó và vào năm sau hoặc ở một xứ khác thì sao" Một người như vậy mà làm đại sứ và được gửi đi điều tra một hồ sơ có rất nhiều hậu quả chính trị!
Tổng thống George W. Bush là người luôn luôn bênh vực Giám đốc CIA George Tenet dù ông này do vị tiện nhiệm đề cử và bị đả kích rất nhiều vì những yếu kém của CIA trong vụ dự báo khủng bố khi trước và đối phó với nạn khủng bố ngày nay. Lần này, khi Karl Rove bị tấn công trong vụ tiết lộ, các đối thủ thực ra nhắm thẳng vào ông. Với người cộng tác như Tenet, ông sẽ còn bị nhiều đòn bất ngờ khác, có khi chẳng do khủng bố gây ra! Liệu George Tenet có bị tội chểnh mảng công vụ chăng, và đã đến lúc George Bush nên mời ông đi kiếm việc khác hay chưa" Nếu không, có lẽ chính ông sẽ phải tìm việc khác sau cuộc bầu cử năm tới.
(Ngày 02 tháng 10, 2003)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
Trong mọi hoàn cảnh Anh vẫn không ngừng hoạt động, Anh vẫn cứ đứng ở ngoài nắng - chữ của Mai Thảo. Với tôi, Nhật Tiến - Én Nhanh Nhẹn RS, vẫn cứ mãi là một Tráng Sinh Lên Đường
Lời dịch giả: Đây là bức tâm thư của cựu tổng thống George W. Bush gởi người dân Mỹ trong lúc cả nước đang sôi sục sau cái chết của George Floyd.
NYC với mình như căn nhà thứ hai, thế mà đã hơn một năm rồi mới lên lại. Thường thì hay lên mùa Giáng Sinh, hay Tháng Hai mùa đông để coi tuyết ở Central Park, và tháng Mười Một để coi lá vàng. Lần nầy chỉ mới tháng ba, nhưng có lý do
Xúc động với kỷ niệm. Thơ và nhạc đã nâng cảm xúc về những cái đẹp mong manh trong đời... Đêm Nhạc Người Về Như Bụi, và buổi ra mắt Tuyển Tập 39 Văn Nghệ Sĩ Tưởng Nhớ Du Tử Lê đã hoàn mãn hôm Thứ Ba 14/1/2019.
chiều rớt/xanh/ lưỡi dao, tôi khứng! chờ ... mưa tới. Hai câu cuối trong bài “chiều rớt/xanh/lưỡi dao” anh viết cuối tháng 9/2019 như một lời giã biệt. Và, cơn mưa chiều 7.10.2019 đã tới, anh thay áo mới chân bước thảnh thơi trở về quê cũ. Xin từ biệt anh: Du Tử Lê!
trong nhiều năm qua, lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng trưởng ở mức hai con số, nhưng tỷ lệ quay trở lại thấp (chỉ từ 10% đến 40%) . Chi tiêu của khách du lịch quốc tế tại Việt Nam không cao
Theo bảng xếp hạng chỉ số cảm nhận tham nhũng của Tổ Chức Minh Bạch Quốc Tế năm 2018, Việt Nam đứng hạng 117/ 180 với mức điểm 33/100. Bao giờ mà chế độ hiện hành vẫn còn tồn tại thì “nạn nhũng nhiễu lạm thu” sẽ vẫn còn được bao che và dung dưỡng khắp nơi, chứ chả riêng chi ở Bộ Ngoại Giao
Chính phủ Hoa Kỳ đã hứa tài trợ 300 triệu đô la để làm sạch môi trường bị nhiễm chất độc da cam của phi trường Biên Hòa và hôm 5 tháng 12 là bắt đầu thực hiện việc tẩy rừa tại khu vực này, theo bản tin hôm 6 tháng 12 của báo Tuổi Trẻ Online cho biết như sau.
Hơn 1.000 người có thể đã bị giết bởi lực lượng an ninh ở Iran trong các cuộc biểu tình gần đây, theo một quan chức cấp cao của bộ ngoại giao cho biết hôm Thứ Năm
Bốn người được báo cáo đã bị giết chết hôm Thứ Năm sau một vụ cảnh sát rượt đuổi qua nhiều quận đã kết thúc trong trận đấu súng trên đường Miramar Parkway theo sau một tên cướp có vũ khí tại Coral Gables, tiểu bang Florida.
TIN TỨC
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.
Người Việt Phone
Không còn nghi ngờ gì nữa, khẩu trang đã đóng một vai trò trung tâm trong các chiến lược đối đầu với dịch bệnh COVID-19 của chúng ta. Nó không chỉ giúp ngăn ngừa SARS-CoV-2 mà còn nhiều loại virus và vi khuẩn khác.
Hôm thứ Hai (06/07/2020), chính quyền Mỹ thông báo sinh viên quốc tế sẽ không được phép ở lại nếu trường chỉ tổ chức học online vào học kỳ mùa thu.
Đeo khẩu trang đã trở thành một vấn đề đặc biệt nóng bỏng ở Mỹ, nơi mà cuộc khủng hoảng Covid-19 dường như đã vượt khỏi tầm kiểm soát.
Trong khi thế giới đang đổ dồn tập trung vào những căng thẳng giữa Mỹ với Trung Quốc, thì căng thẳng tại khu vực biên giới Himalaya giữa Trung Quốc và Ấn Độ vào tháng 05/2020 đã gây ra nhiều thương vong nhất trong hơn 50 năm.
Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ cho biết các CEO của 4 tập đoàn công nghệ lớn Amazon, Apple, Facebook và Google đã đồng ý trả lời chất vấn từ các nghị sĩ Quốc hội về vấn đề cạnh tranh trong ngành công nghệ.