Dưới đây là bài phỏng vấn của BBC với kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa về ảnh hưởng của bầu cử Hoa Kỳ đối với Việt Nam, vào sáng thứ tư giờ VN.
Cuộc bầu cử đầy bất trắc cho đến giờ phút cuối có thể có hai kết quả tương đối vững vàng là: Thứ nhất, Tổng thống đắc cử kỳ này không có một đa số đủ lớn để tự cho là mình nhận lãnh một sứ mệnh rõ ràng của cử tri. Thứ hai, đảng Cộng hòa có thể củng cố được đa số tại cả hai viện trên dưới của Quốc hội.
Do đó, nếu có dự đoán về hiệu ứng bầu cử tại Mỹ đối với Việt Nam thì ta cần nhìn trên tổng thể ấy, vì Tổng thống Mỹ không có toàn quyền về chính sách kinh tế hay đối ngoại.
Đi vào chi tiết, ta có hai lãnh vực đáng quan tâm là chính trị và kinh tế.
Về mặt chính trị, Nghị sĩ John Kerry có thiện cảm với giới lãnh đạo Việt Nam nên xưa nay không muốn nêu vấn đề với Hà Nội về nhân quyền hay dân chủ hoặc tự do tôn giáo. Nhưng, cũng trong lãnh vực chính trị, với đảng Cộng hoà có thể vẫn giữ đa số và nhờ đó giữ nghị trình các quyết định của Quốc hội, nếu Tổng thống Kerry sẽ lãnh đạo nước Mỹ năm tới, chưa chắc là chính quyền Hà Nội đã có được một đồng minh vững chắc.
Về mặt kinh tế, Nghị sĩ John Kerry xưa kia là người ủng hộ tự do mậu dịch, nhưng sau đó đã nghiêng về xu hướng bảo hộ mậu dịch, được trình bày dưới mỹ từ là “mậu dịch công bằng”, và ông còn chọn cựu Nghị sĩ John Edwards đứng chung liên danh, nên sẽ có chủ trương bảo hộ mãnh liệt hơn.
Ông dự tính sẽ tái xét mọi hiệp định tự do mậu dịch chính quyền Mỹ đã ký kết trong các năm qua và sẽ nêu vấn đề về điều kiện lao động và môi sinh với các nước khác. Ông cũng muốn thay đổi chính sách thuế khoá để doanh nghiệp Mỹ khó đặt làm gia công ở nước ngoài.
Hậu quả là Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong quan hệ kinh tế và mậu dịch với Hoa Kỳ nếu ông Kerry đắc cử.
Tuy nhiên, với đảng Cộng hoà mà đa số ủng hộ tự do mậu dịch và lại thắng lớn tại các tiểu bang đang có vấn đề về mậu dịch với Việt Nam, như Mississippi với chuyện tôm cá chẳng hạn, tình hình cũng không đến nỗi bi quan cho người Việt.
Cuộc bầu cử đầy bất trắc cho đến giờ phút cuối có thể có hai kết quả tương đối vững vàng là: Thứ nhất, Tổng thống đắc cử kỳ này không có một đa số đủ lớn để tự cho là mình nhận lãnh một sứ mệnh rõ ràng của cử tri. Thứ hai, đảng Cộng hòa có thể củng cố được đa số tại cả hai viện trên dưới của Quốc hội.
Do đó, nếu có dự đoán về hiệu ứng bầu cử tại Mỹ đối với Việt Nam thì ta cần nhìn trên tổng thể ấy, vì Tổng thống Mỹ không có toàn quyền về chính sách kinh tế hay đối ngoại.
Đi vào chi tiết, ta có hai lãnh vực đáng quan tâm là chính trị và kinh tế.
Về mặt chính trị, Nghị sĩ John Kerry có thiện cảm với giới lãnh đạo Việt Nam nên xưa nay không muốn nêu vấn đề với Hà Nội về nhân quyền hay dân chủ hoặc tự do tôn giáo. Nhưng, cũng trong lãnh vực chính trị, với đảng Cộng hoà có thể vẫn giữ đa số và nhờ đó giữ nghị trình các quyết định của Quốc hội, nếu Tổng thống Kerry sẽ lãnh đạo nước Mỹ năm tới, chưa chắc là chính quyền Hà Nội đã có được một đồng minh vững chắc.
Về mặt kinh tế, Nghị sĩ John Kerry xưa kia là người ủng hộ tự do mậu dịch, nhưng sau đó đã nghiêng về xu hướng bảo hộ mậu dịch, được trình bày dưới mỹ từ là “mậu dịch công bằng”, và ông còn chọn cựu Nghị sĩ John Edwards đứng chung liên danh, nên sẽ có chủ trương bảo hộ mãnh liệt hơn.
Ông dự tính sẽ tái xét mọi hiệp định tự do mậu dịch chính quyền Mỹ đã ký kết trong các năm qua và sẽ nêu vấn đề về điều kiện lao động và môi sinh với các nước khác. Ông cũng muốn thay đổi chính sách thuế khoá để doanh nghiệp Mỹ khó đặt làm gia công ở nước ngoài.
Hậu quả là Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong quan hệ kinh tế và mậu dịch với Hoa Kỳ nếu ông Kerry đắc cử.
Tuy nhiên, với đảng Cộng hoà mà đa số ủng hộ tự do mậu dịch và lại thắng lớn tại các tiểu bang đang có vấn đề về mậu dịch với Việt Nam, như Mississippi với chuyện tôm cá chẳng hạn, tình hình cũng không đến nỗi bi quan cho người Việt.
Gửi ý kiến của bạn
